leygardagur 18. juni 1960síða 1

FRÆLSI JAVNADUR Minstaløn arbeidaranna og teir politisku flokkarnir Nú id arbeidararnir vóru noyddir at heita á tingið um hjálp til at fáa sett eitt minstamark fyri arbeidsmannalønni, gekk løgmaður teimum á meti. Hann kallaði tann rætt, sum stjórarskipanin hevur giv ið honum. Og javnaðarflokksins vegna um eitt tingið saman sambært setti hann fram lógaruppskot minstamark fyri arbeidsmannalønini. Men tjodveldismenn og ein meirluti av tinginum vildu ikki greiða atkvødu fyri at arbeiðaranna lønarmål skuldi fáa eina skjóta viðgerð. Tá ið so málið kortini einaferð seinni til var tað bara aðarflokkurin sum kom fram við einum positivum uppskoti. Hinir flokkarnir Tjóðveldismenn enda. at teir vildu taka Men henda undirtóka kom ið menn vóru greiðir yvir, at tað var émøguligt at fáa 3 flokkar um uppskot- ið ,og at tað ti kom at falla, sjålvt um allir í 2. flokkunum greiddu atkvødu fyri tí. kom viðgerðar, javn- vóru ímóti hesum søgdu tó, at undir við tí. fyrst, tá uppskoti. av teimum størstu Við ti í huga, at tjé8veldismenn høvdu verið ímóti at geva lønarsått- mála arbeiðaranna skjóta viðgerð, kem- ur fram ivin um. at tjóðveldismenn vildu greitt atkvoðu fyri javnaðarmanna principala uppskoti í nevndini, um teir ikki vistu,, at bara tveir flokkar kundu fáast um uppskotið sum styrki flokkanna er í dag, kann einki uppskot minsta lagi 3. samtykkjast uttan við í flokkum. Javnaðarflokkurin uppskot um at meti við Tá ið hevði eisini i koma rimiligari nevndini arbeið- arunum á eini minstuløn. tað varð greitt, at hetta uppskotið íkki fekk ein meirluta fyri sær, hildu nakrir av javnaðarmonn heldur uppskoti, unum, at teir máttu greiða at- kvødu fyri ti sum semingsr maðurin undir neyndarviðgerðini var komin fram við, enn at fara av tingi við óloystum spurningi, tí teir hildu, at arbeiðararnir komu at vera verri staddir í tingsins so stríðnum, áður teir bóðu hjálp. Aðrir av semingsmannsins fólkaflokks tóku teir enn um tingmonnunum ið javnaðar- hildu uppskot. sambandsmenn, sjålvstyrismenn vånaligt, at menn og gamla undir við vera So undir ongum umstødum kundu vera fyri ti. Tað, sum serliga var ringt við hesum uppskoti. tað í summum føri beinleiðis minkaði ið hevði verið hjá einstøkum feløgum. Hetta brekið ið hvussu er kunna rættast til heystar, tá tingið kemur sam- an aftur. Og tá ið tingsins samtykt hev- skert meira var, at um ta lenina, má ur soleiðis í ávísum føri enn givið, vil tað eisini vera rætt og neyðugt hjá tingmonnum at broyta tíð- ina fyri lógini til eitt ár ístaðin fyri 2, sum samtykt er. Tað, sum er órongiligt í hesum máli, er, at javnaðarflokkurin var einasti flokkur, sum hevði eitt positivt uppskot um at ganga arbeiðsmonnum á móti. Tjóðveldisflokkurin kom við. tá ið hin- ir 3 flokkarnir søgdu seg ikki at kunna styðja javnaðarmanna uppskotið, men hann var ímóti uppskoti javnaðarmanna, tá ið málið kom á ting, tå visti harn ikki betur enn allir stjórnarflokkarnir vóru saman við løgmanni. Hevur tjóðveldið nakað at rósa sær av LONARPOLITIKKUR TEIRRA OG Hvor minnist ikki. hvussu ið gekk til. tá ið fiskimanna minstalønin fór frá 800 kr um mánaðin niður í 650! Tað uppskoti = tjóðveldis- manna, at hetta hendi! Meðan javnaðarmenn stríddust fyri at fáa ein meirluta fyri 1050 kr. í minstu- løn um mánaðin til fiskimenn, legði E. Paturssonur inn á ting uppskot um at lækka (tær 700 kr.) við prístalshækkingini. Um tjóðveldisflokkurin vann at hækka tær 700 kr. við pristalshækkingini, vildi minstalønin ikki farið longri upp enn í 864 kr. um mánaðin. Tá ið fiskimannafelagsformadurin var nøgdur við eini minstulønarhækking til 864. vóru hinir flokkarnir ikki til at fáa var eftir minstulønna at ganga vid til 1050 kr. Samráðingarnar um minstulønina var ikki sum fótur í hosu. Men kortini eydnaðist tað at fáa hana upp í 900 kr. um mánaðin, eitt sindur upp um tað. ið Erlendur Paturssonur fiskimanna- felagsins vegna kravdi. Men við tað at útróðrastudningurin hækkaður 2 og 5 oyru pr. kg. til 6 og 9 oyru, vann fiskimadurin eina studningshækkan, sum kanska varð frá meira enn bara var í meðal FISKIMENN minstulønarhækkingin frá 700 til 1050 kr. — Av hesum sæst, at tað er Erlendur tjóðveldisflokksins fiskimannafelag- sins vegna. sum veruliga eru orsekin til, at tað ikki javnaðarmonnum at vinna meirluta fyri kravinum um kr. 1050 í til fiskimenn Tá hevur einum nyttar tað ella er at fáa uppskotið igjøgnum. Allir og allir stýrismenn javnaðar- upprunaliga kr tað var hetta, og eydnaðist minstuløn id ein ikki uppskoti. Tað einasta, meirluta fyri einki at síga: einki. sum telur, sambandsmenn sjálv- kunnu vitna, at uppskot manna var 1050, um kom og at samráðst til Erlendur sínum uppskoti, bara givið 864 kr Paturssonur við vildi tess sum sum sagt SUÐURSTREYMOYAR JAVNADAR- FELAG hevur fund í kvold kl. 8 á Parnassinum á Hotel Hafnia. Fronsk herskip hava tíkið eitt jugo- slaviskt skip út fyri Marokko. Teir halda tað flyta vápn til Algier OSIALURIN BRØDRALAG Mortan Nolsoe Mortan Nolsøe, ættaður úr Vági, hev- ur tikid prógy á universitetinum í Oslo í fólkaminnivísind og hevur fingið besta karakterin, sum givin er í Oslo í hesi grein. »Norges almenvitenskapelige forsk- ningsråd« hevur veitt Mortan Nolsøe studning til at fara undir at savna og granska neynini á teim føroysku fiski. miðunum RÆTTLEIÐING Afturkomin síggi semingsmað- urin skal hava sagt, at hann hevði havt vid einum eg, at i kvittanum at koma fram semingsuppskoti, og at hann undir ting- lønarmåli ar- upp- tingi hevdi nevndarvidgerd av kom sins beidaranna fram vid einum skoti — li, samtykti. ein meirluti å Hetta uppskotið stríðandi sum seinri eingin av teimum sæð áður! Spell. at sami semingsmaður ferð eftir ferð. tá ið eg áltráur mælti honum til lønartrætuna lokna. helt kundi ikki og vildi ikki seta fram semingsuppskot, tå ið partarnir stóðu so langt frá hvørj- at vera ágrýtin at fáa fram, at hann um eðrum. So seint sum kveldið fyri, ið tingið varð samankallað, talaði eg við hann. men fekk sama svarið. Mær vóru so eingir aðrir kostir givn- ir enn at kalla tingið saman, soleiðis sum annar av teim stríðandi pørtunum heyði biðið um. Fólkið hevði fingið tað meiri enn nóg fast av arbeidsloysinum og inntøku- loysinum allan veturin og heystið og fyri ein stóran part summarið við frammanundan. Aftradi semingsmaðurin, mátti tingið ikki gera tað. Síggi eisini, at varaløgmaður endar tingið við at »dosera«, at tað nú skal vera hvørjum manni greitt, at tingid varð ov tíðliga samankallað. Var tað kanska landinum at storrí gagni. at allur útróðurin og øll virki heima enn eina langa tíð út í framtíð- ina komu at liggja lamin og helsligin við einum svøltandi arbeiðarastatti? Jú. menn kunnu vera ymiskir á máli. Í Havn, tann 17. juni 1960 P. M. Dam NR. 24. LEYGARDAGIN 18. JUNI 1960 33. ÁRG. Landsfylking aftur Tað er eingin organisasjónsmaður, ið ikki harmar, at ikki allir Føroya ar- beiðarar standa í einum felag So leingi sum Havnar arbeiðsmanna- felag er fyri seg og hinir foroysku ar- beiðararnir fyri seg, sáttmálar við Føroya arbaiðsgevarafelag hvor fyri og gera seg uttan at vita hvør av øðrum og utt- an minsta eitt verkfall hjá øðrum partinum, Føroya arbeiðara- Havnar arbeidsmannafelag, samarbeidi, er felag ella gjørt næstan Omøguligt. Føroya arbeidarafelag og Havnar ar- aftur kasta saman, so vit av sonnum aftur hava eitt allar Føroyar, har oll hava tíkið hendur saman og standa sum ein kraft, tá ið beiðsmannafelag megu ti meginfelag fyri arbeidsmannafeløg å stendur. Spjaðing og sundurlyndi arbeidaranna millum gangar bert einum parti — ARBEIDSGEVARUNUM! FELAGSSKAPUR Líka síðan tað kom i ljósmála, at á- hugi var fyri at fáa bispasæti aftur í Føroyum, tað staðist almikid tjak um hetta mål — mest politiskt og ikki av ødrum orsøkum, hóast tað hev- ur verið framhildið. Prestarnir hava ikki latið við seg komið í tí blaðtjaki, sum verið hevur ført frá ymsum síðum. At áhugi er prestanna millum eins og ímillum fólk flest — at fáa bisp (vara- bisp) kann ikki vera annað enn rætt. Tó tað av onkrum hevur verið hevur — sigast sagt, at tann minni parturin av kirkju- fólkinum er fyri bispi, so er tað ikki tað. er komið frá teimum meinigheitsráðunum, tí har var bispi. Í apríl mánað í ár tók onkur tað stig. at fara til Keypmannahavnar (uppá egnu ábyrgd) at vita, hvussu lá fyri við hes- maður sambært sum ymisku satt stórur meirluti fyri søguliga sæti. má sami eiga virðing millum manna fyri tað um og Fyrsti prestur. sum festi stav á blað í hesum nógv umtalaða máli, var Johan Weihe í samb. við Danmarkarferdina hjá N. J. Av hesum sama tóku Foroya prestar tað stig at stevna til fundar í Havn 19. mai at viðgera bispaspurn- ingin. Prestarnir hava síðani latið resolu- tión kunngera alment, og eingin hevur dugað at sæð nakað óvanligt í orðaljóð- altíð síggja reytt, tá tað er at verja um felags- skapin við Danmark. Tað sum Ó. M og ein annar, sum nevnir seg »Kirkju- tjóðveldismenn. sum inum uttan maður< hava fingið andaleyst í hálsin. eru hesi orð: »Vit megu meta høgt and- liga felagsskapin millum danska og før- oyska fólkið. ein felagsskapur sum sýnir seg í felagsfølkakirkjuni«. At prestarnir við hesum orðum hava framt eina ófyrigeviliga synd. er heilt illa skiljandi Og er tað heilt skiljan, tá fólk hava ta fatan, at prest- ar eins og aðrir samfelagsborgarar ikki úr lagi mis- so grov skulu hava loyvi at hava sina politisku hugsan sjónliga Hetta mátti eingin verið so stuttskygdur at hugsa Onga- staðni í halgubók finst hetta prestum fyriskrivað. At prestarnir ikki sålarliga óspiltir kunna varðveita og styrkja felagsskapin millum gud og menniskju um teir vilja varðveita felagsskapin við Danmark. vildi neyvan nakar annar fing ið seg til at ført fram alment uttan D. J. Sorensen.