leygardagur 23. apríl 1960síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
17
Nr.
øllum
samfelagnum, har arbeidi er til allar hendur, sosialt rættvísi
standandi betri livilikindi hjå øllum
Aðaltátturin i
Á hesum eki Norðanlondini fremst
í ellum heiminum; men langt frá kom-
eru
in á mál. Í Noreg hava javnaðarmenn
reinan meiraluta nú. Sveríki hevur havt
javnaðarstjórn síðan 1920. Í Danmark
hevur slit verið í javnaðarstjórnunum;
men teir fingu stjórnarsessir longu mið-
skeiðis í 20'unum.
Vælferð fólksins — bæði arbeiðsliga,
inntøkuliga, sosialt og mentunnarliga —
er í hesum komin langt ávegis. og teir
inn í
ið
gera nú tey fyrstu stigini at fara
hitt sanna vælferðarsamfelagið, so
23. APRÍL 196)
sosialistiskum
smátt er farið at búnast her hjá okkum,
TAÐ ER VERUNLEIKI
AT tá ið javnaðarflokkurin í 1938 kom
vid uppskotinum um minstuløn og for
skotsrindan til allar fiskimenn 80
kr. um mánaðin — leikaðu afturhalds
odda, |
menn, við Dagblaðsmonnum á
óðir: tað var at forkoma samfelag-
num at lata fiskimenn fáa minstuløn
—ella rættari: nóg mikið at liva av.
+», hugskot
NE RA rn
Johan Nielsen, prestur, Z. Sorensen,
skúlastjóri og C. Eliasen, trúboðari,
hava vegna føroysku kirkjulidini boð-
GG
20 ár farin.
25. APRÍL KUNNGER BRETSKA ÚT
VARPIÐ Á ØLLUM HØVUDSMAL-
UM, AT FØROYSK SKIP SIGLA UN
DIR FØROYSKA FLAGGINUM.
Í kunngerðini frá amtinum verður
annars sagt, at foroysk skip skulu ha-
va orðið >FAROES< og kunnu eis-
ini hava orðið >FOROYAR< málað
UPPÁ skipssíðuna.
26. APRÍL: Áheitan til Føroya fólk
frá flokksformonnunum í teimum flokk-
um. ið hava åtikid sær at føra Føroyar
vælbjargadar gjøgnum bardagaårini. Á-
heitan A. Samuelsen, L. Zachariasens og
P, M. Dams endar soleidis:
>... Samfelagshugur, samanhald og
samfelagsarbeiði er tað, sum nú |
krevst av ollum góðum kreftum her á
landi.«
APRIL 1940 endar vid, at
samråd løgtingið herseta skansan,
hadani rætturin må flyta nidan til sorin
skrivaran.
Bretar i
vid
Í mai mánaði 1808 hersettu Bretar
skansan á fyrsta sinni. Ta ferðina var
hann hersettur av captain Baugh
(brillumanninum), ið kom á Havn-
ina við skipinum »Clio.«
33. ÁRG
Vælferðasam-
felagið bunast!
vælferðar-
og harav
starvssemi er útbyggjun av
síðan javnadarmenn fingu landsstýris-
leiðsluna.
i Svøriki hava teir t. d.
stigini til fullhøga
vil fyri vanligan
hann kann fåa
nú tikið fyr-
stu fólkapensjón.
Tað arbeiðara
líka
ein
siga, at nú so
nógv í fólkapensjón, sum hann hevði
í medalårsinntøku roknað eftir teim-
|
um bestu 15 arbeiðsárum hansara —
tó ongantíð meira enn 30.000 kr. um
árið.
Einans gjøgnum demokratisku sosi-
alismuna verður tað at eydnast at byg-
gja upp vælferðarsamfelagið — samfe-
lag fólksins!
——wwW
að kirkjuráðharranum frá, at tey vilja
hava bisp í Førovum.
Men um vit ikki fáa egnan bisp í
Føroyum, er tað teoretiskur møguleiki
fyri at fåa føroyskan bisp yvir Keyp-
mannahavnar bispadømi.
Tad eru kirkjurådini, id velja bisp-
in; men valskipanin er so avgomul, at
tey småu kirkjulidini hava so nógv
fleiri atkvødur enn tey stóru.
Ein annar møguleiki er, at eitt kirkju
lið í Keypmannahavn gongur í valbólk
við Hetta kirkjulið kann
so fáa sín mann valdan.
Vit (
hvussu valskipanin er i løtuni.
Kir Keypmanna-
havn
Føroyingar.
skulu her nevna 3 dømir um,
judømid Vigerslev i
hevur
20.000 ibågvar — 18 atkvødur
Kirkjudømid á Christiansø við Born-
holm hevur
600 íbúgvar — 15
Norðoyum
atkvødur.
Kir hava til-
samans
5.000 íbúgvar — 62 atkvødur.
Førovingar ynskja egn
kirkjudømini i Keyp-
judømini i
Somuleidis sum
an bisp. ynskja
mannahavn valskipanina broytta
ØE ER
KNÍVIN Á. Donsk nevnd, ið hevur
vidgjørt lesiætlanir fyri fólkaskúlan. ha
va í øllum fórum sett knívin á og mink
að stórliga um alt tað tilfar. ið børnini
skulu terpa. Serstakliga skulu handbøk-
ur nýtast í stórum. Tað verður loyvt at
ordabøkur hjá undir ollum
Stórur dentur verður lagd-
hava sær
pråvtøkum.
skúlabókasavn.
Danski presturin Harald Sandbæk
heldur, at tað er ikki avleið, um
Keypmannahavn nú fær kvinnuliga
bisp og mælir til at seta Bodil
Koch, kirkjuráðharra, í sessin.
ur á
x
5, SPURNINGAR.
1. Nær staðfesti kongur heimastýris-
lógina?
2. Hver hevur yrkt »Til Havnar vit fa-
ra...€?
Nær skal seydurin fara av bønum? |
landslæknaembætið?
ríkistelefonin?
(Svar aðrastaðni.)
*x
Tubbakspropagandastovnir >Tobacco
Institue Inc.« hevur tvifaldad sína rekla
mu-fíggjarætlan fyri at ganga ímóti ti
stóra arbeiði, ið amerik. læknar nú ge-
ra i skúlunum fyri at forða børnum at
roykja.
Nær kom
Nær kom
Bo
*x
PiPUSOS vil eingin roykjari
munnin; men tað ger Bodil Ipsen eyð- |
hava í
17 kr.
ARBEIÐSLOYSISSTUÐUL:
um dagin.
HÚSALEIGUSTUÐUL: 150 kr. um má
nadin,
BARNATILSKOT: til børnini eru
18 ár.
Hetta er tað ein danskur arbeiðari
fær í arbeiðsloygfsstuðuli aftaná sein-
astu hækkinghrnar, ið javnaðarstjórnin
hevur framt.
Hin mikli veksturin í framleiðsluni
hevur minkað årligu åtgjøldini i arbeids
loysisstuduli við 100 milj. kr.- ti eru
eisini ráðini betri at hjálpa teimum, ið
enn ikki hava nóg mikið av arbeids-
hvønn dag.
Her hava vit — arbeiðarar, arbeiðs-
gevarar og hitt almenna — eina ovur-
stóra uppgávu at loysa.
Sjálvur er ein arbeiðari ósekur í, at
hann verður ríkin út í arbeiðsloysi, og
sjálvur orkar hann ikki at taka tey fyri
byrgjandi tekini.
Arbeiðsgevarin, ið vinnur uppá hans-
ara arbeiði, og hitt almenna, ið tekur
toll gg skatt av øllum arbeiði og
allari vinnu, hava eina stóra skyldu her
— fyrst og fremst at útvega arbeiði. og
um tað miseydnast so at taka lut í
kostnaðinum av arbeiðsloysisstudn-
studninginum.
BRUDLEYPSØDI.
Kongarnir i Danmark, Noreg, Svøriki
og Belgiu hava allir boðað frå, at teir
ikki kunnu koma í brúdleypið hjá Ong-
landsprinsessuni Margaret hin 6. mai.
Ensku blødini eru í ødini. Harðasta
ágangin fáa kongarnir í »Daily Sketch«,
ið tekur til:
»Bretskir sendimenn allan heim-
in hava sagt stjórnini frá, at umdómi
Stórabretlands hevur fingið eitt álvar-
samt afturstig, ti tey konguligu í Eu-
ropu hava borið seg undan at koma
um
í brúdleyp...<
norska
25
»Daily Express< heldur, at
ikki
eldri enn brúðgómurin Armstrong-Jones
kongadomið er meira enn ár
sæð í »Tro, håb og trolddom.k so ovar-
laga hon heldur pípuna við hvert.
på
øllum monnum og 532 pst.
av ollum kvinnum í Danmark brúka
brillur, harav åvikavist 13 og 17 pst.
altíð ganga við brillum. Av tilkomn-
um fólki hevur talið 725.000 menn og
830.000 kvinnur. Årliga sølan er 250
brillur.
46 pst. av
tús.
x
4. mars 1824 varð hitt fyrsta bjarg-
ingarfelagið stovnað í Bretlandi. >Royal
National Lifeboat Institute« .er til enn.
Bretar flentu at teim fyrstu,
SØGA id royndu at gera bjarging-
arbátar. Tað var William
Hillery, ið frå vindeyga sínum á oynni
Man, sá út yvir Conjster-grynnuna, ið
stovnaði felagið. Frá 1821 til 1846 fór-
ust 144 skip og 172 mannalív á hesi
grynnu, ið bert liggur | km úr landi.
*x
Svar uppá 5 spurn.: 1) 23. mars 1948.
2) Jéan Petur uppi í Treð. 3) 14. mai.
4) 1953. 5) 1954.
x
Gjøgnum blødini fáa vit at vita, hví
tað hendir. Gjøgnum bøkurnar fúa
vit at vita, hví tað ikki átti at hent.
*x
»Myrkasti desember í 10 år,« siga
fólk i Gøteborg. tey sóu sólina bara 4
Bestur av mánaðunum hesi sein-
10 árini var desember 1958 við 44
sólskinstímum.
tímar.
astu
og at hitt svenska í síni tíð varð grund-
| að av einum fronskum hermanni úr
kollveltingarherinum og leggur aftrat:
| »Skandinaviska hugmóðin er láturlig.
Teir (kongarnir) verða ikki saknaðir,
um teir ikki koma við í brúdleypið
„.<
OP
izst tu
TS re
AT bretski djórafróðingurin Alister
Hardy sigur, at hitt nógv umrødda
liðið millum djór og menniskju, ið
vísindamennifir ikki hava funnið,
ætlandi var ein sjóapa.
AT russiski astronomurin Davydov
sigur, at tað er eins nógvur sjógvur á
mars og á jørdini eins og at temperatur-
turin har uppí liggur millum 10 og 20
kuldastig.
AT týskur lækni hevur gjørt
kunstiga tungu, ið er so væl nýtulig, at
tað tekur einum áður tunguleysum bert
7 tímar at læra at tosa við henni.
AT hver fjórða familja i USA hevur
kettu, og at hetta kostar Amerikumonn-
um 700 milj. kr. um ári í kettumati o.
ø
eina
AT 100 fólk lótu lív orsakað av elds-
bruna yviri í Noreg í fjør. Eldsbrun-
arnar kostaði samfelagnum 340.000 kr.
um samdegnið.
AT heiurin ongantíð letur eygu síni
aftur. Hann svevur bara við at halda
kroppin í friði.
AT tað skiljast fleiri hjún í Svøriki
enn í nøkrum ødrum landi í Europu.
rer AT
adrir SIGA:
»Bøtt verdur um tey verstu brekini i
lóggávuni viðvíkjandi teim sjúku, av-
lamnu, einkjum og faðirleysum born-
um.<
Soleiðis ljóðaði sosiali tátturin í upp
skoti tjóðveldisflokksins til arbeiðsskrá
hjá einum landsstýri. har teir vóru uppii
Ikki eitt orð um tey gomlu, vertin á
teimum; men latið hini ana ! !
Javnaðarmenn fingu landsstýrisleiðsl-
una. og harvið vunnu vit fólkapensjón-
ina — hjálpina til tey gomlu.
TÁ skrivaði 14. sept.:
>Við fólkapensjónini
ið eitt av høvudsmålunum í tjóðveld-
hava vit vunn-
isstevnuni ...<
——— ————"—
fyrrv. statsministari Í
Ruslandi, hevur mist oll ålitisstørv
og verður alment skýrdur »statsfigg-
indi«. Hann byr nå i Moskva og fær
3000 rublar um mánaðin i pensjón.
x
norðmaður
| BULGANIN,
nú
Ein dani, ein og ein
svenskari komu á tal og gjørdust góðir
vinir.
— Um eg ikki var svenskari, vildi eg
verið norðmaður ella dani, segði svensk
arin.
— Um eg ikki var danskari, vildi eg
verið norðmaður ella svenskari, helt
danin.
Norðmaðurin tagdi. Tá spurdu hinir:
— Hvat vildi tú gjørt, um tú ikki var
{ norðmaður?
Eg vildi
norðmaðurin.
skamma svaraði
meg
x
Tveir av okkara politikkarum búðu
vegg um vegg í gistingarhúsi suðuri í
Havn. Ein morgunin kom annar niður
til húsbóndan og kærdi seg:
— Tygum, her hoyrist so væl ímillum
at eg í gjårkvøldid hoyrdi grannan
skifta politiska stóðu.“
*x
Meira politikkur.
Á einum politiskum fundi spurdi ein
áhoyrari talaran:
— Hvat vilt tú gera, um tú verður
valdur?
— Spyr meg heldur, hvat eg vildi
gjørt, um eg ikki varð valdur?