leygardagur 7. mai 1960síða 1

—SOSIALURIN BRØDRALAG | FRÆLSI JAVNAÐUR Semja um sáttmálan Drúgvar hava samráðingarnar ver ið millum Havnar Arbeiðsmanna- felag og Arbeiðsgevarafelagið, og langir hava samráðingarfundirnir mangan verið — ein teirra vardi at kalla 18 tímar. Men so eydnaðist tað til síðst at fáa semju í lag. Sáttmálin varð undirskrivadur i gjár, og er hann galdandi fyri tvey Tann størsta broytingin, ið gjørd €r, er tann, at nú verða yvirtíðar- gjøldini roknað av allari lønini og ikki sum fyrr einans av grundløn- ini. Hetta vil ikki siga, at yvirtíðar- Bispadømid Føroyar? Møguleiki fyri, at varabispadømi ella fáa dómpróst. Føroyar verða Nielsen. prestur, sigur frá, at til Keypmannahavnar bispasetuna, var Jóhan ferð sendimanna í samband við sera hent. Enn komið burtur úr hesum líkindi fáa »r einki er EINKI samráðingum; men eru fyri, at ein varabisp episkopalum Føroyar annaðhvort ella ein dómpróst við myndugleika. THORSTEIN PETERSEN fyrv. fólkatingsmaður, doyði miku- g morgunin. SKULABARNAVITJAN Ur Klakksvik. Síðsta vetur spældu skulabørn úr Sør- »Øskufia« annan innkomna peningin vági sjonleikin og skemtileik. Fyri hin og øðrum stuðlaði gjørdu børnini 30 í tali ferð til Skålabørnini Kalø« i vid ti Danmarkar. framført »Fan- Klakksvik savna hava nú Sørvågi, og gin å Tórshavn endamåli at inn pening til nýggja skúlabarnaferð hava verið Børnini dúglig, Ska- rættuliga og leiðararnir Leif Nolsøe og Tori lum, lærarar. kunnu vera nøgdir við úr- TANNER afturvaldur > NÚ ættarlið eigur at taka sær av arbeið- inum. Eg havi sitid i flokksleiðsluni í 54 ár, og tað må vera nóg mikið.“ nálbar hin 79 ára Viiino Tanner seg á flokksfundi javnaðarflokksins í Helsinki: men hóast afturvaldur er tíðin komin, tá eitt yngri Soleiðis gamli finska hesa umbering varð hann við stórum meirluta. Tanner er ein arum Finlands, Hann var i stjórnini = undir bardøgunum Tå Finland måtti leggja våpnini, kravdu Russar, at Tanner saman við ødrum varð revsaður. Hann fekk 5 fongsul; men bara helvtina Beinanvegin hann varð leysur úr fongslinum, varð hann afturvaldur til Javnad- arflokkinum, til størstu samvinnufyritøku i av kendastu politikk- finsku vid Russar. åra sat av tíðini. formann i stjórnarlim i Finlandi og tvey år seinri i ríkisdagin. r Í gjár samdust Havnar arbeiðarar og arbeiðsgevarar um sáttmálan Føroya Arbeiðarafelag situr enn í samráðingum. Enn er einki útlit fyri semju í bræði lónin er farin munandi upp — har er farin ein reguleran fram, og hon verður fyribils umleið hin sama sum hon var (ella ikki stórvegis broytt. Men í prinsippinum er hetta ein hollur sigur fyri arbeiðararnar, at teir nú fáa alla yvirtidarløn pristals- reguleraða. Í hesum spurningi hava føroyskir arbeiðsgevarar ikki verið at vika áður: men nú góvu teir so eftir. Aðrar smábroytingar eru eisini gjørdar, m. a. verður lønin fyri fiskaarbeiði nú einans roknad, har arbeitt verður uppå sjålvan fiskin, og ikki sum fyrr var fyri alt arbeiði ið viðvíkti fiskivinnuni (at fáa út- gerð umborð á skipini og annað tí- líkt). Eitt týðandi prinsipmál er vunn- ið, og tað er høvudsvinningurin hesa ferð. Og so tað, at alt endaði í friði, og tað hevur stóran týdning. Viðvíkjandi samráðingum Foroya Arbeiðarafelags liggur ikki líka væl fyri. Har hevur semingsmaðurin verið uppi í alla hesa vikuna: men uttan nakað úrslit. Krovini, Foroya Ar- beiðarafelag hevur sett fram eru onnur enn tey, Havnar Arbeiðs- mannafelag hevur sett fram. og helst bæði fleiri og størri eisini. Trekliga hevur samráðingin ging- ið. og partarnir stóðu enn í gjár langt hvor frá øðrum. Í kvold eru so teir átta dagarnir, semingsmaður- in ræður yvir, úti, og so er spurn- Hvor er or- søkin? Fólkaflokkurin, ið hevur skuldsett javnaðarflokkin fyri ikki at vilja endurnýggja skipaflotan, er ímóti skipakeypum. Tann snarendurnýggjan av skipa- flotanum. ið javnaðarmenn vilja fremja, fekk ikki fullan stuðul, nú talan var um Belgiubátarnar. Bæði fólkaflokks- og sambandsmenn vóru ímóti og vilja ein- ans ganga við til 15 skip, meðan javn- aðar-, og tjóðveldismenn vilja hava 30 skip Serstakliga nógvir fiskimenn og fiski- liggja framvid at fáa sær hesi skip, meðan stórreiðaríini ikki sjálvstýris- mannasamtekur hava boðað frá so nógvum keypum. Er fólkaflokkurin fiskimenn sjálvir fáa ov nógv skip? bangin fyri, at ingurin: eydnast tað at koma til eitt úrslit við semju áðrenn kl. 12 í kvold, — ELLA VERÐUR VERK FALL? Javnaðarmenn ikki til »kanossa« Mongum kom dátt við, tá ið varaløg- maður Kristian Djurhuus knappliga og óvart trein fram við álopum á javnaðar- menn og hevjadi rødd sína við åvaring- um til bygging av meiri enn 15 línuskipum frá Belgiu. tað samstarvsmonnum móta at við ganga Dáttliga kom hansara, tá ið hann við daprari rødd lov aði at leggja frå sær, um tingið sam- gonguflokkarnir) ikki beinavegin samstundis sum samtyktin av byggingin av belgisku skipunum varð gjørd — samtyktu nýggjar inntøkuløgir. Hetta kom hansara samgongumonn- um dátt við. tí hann hevdi beint fram- anundan ikki minni enn tvær reisur sam an við hinum báðum landsstýrismonn- um gjørt samtykt, har ið hann mælti tinginum til at taka við tí belgiska til- boðnum um bygging av 30 línuskipum. Í seinasta skrivi frá landsstýrinum um belgiska tilboðið verður sagt. at lands- stýrið hevði kannað figgjarligu viður- skiftini og helt. at peningur var til at rinda tingsins part studningslánini. Hann hevði enntá verið vid við tølum at sett upp. hvussu, ið tingið kundi fáa henda pening uttan meirinntøkur fyri- bils. Tad var sjálvandi rætt sum ein løg- tingsmaður segði. at tað var á lands- stýrisfundi og á samgongufundi, ið va- ra løgmaður skuldi gjørt sínar atfinn- ingar. um hann verunliga ikki var samd sinar ur við samgongumenn Tad er eingin heidur fyri sambands- menninar, at teir lótu Håkun Djurhuus lokkufloytu aftur eina ferð tøla seg Teir máttu verið lærdir av skaðum, Hákun hevur elvt flokkinum Kristjan Djurhuus hevdi sum nevnt verid vid hinum landsstyrismonnunum i tilmælinum til løgtingid at taka vid 30 linubåtum frå belgiska felagnum. Og tå id so sambandsmenn ein sum allir ging u ímóti at taka meiri enn ÍS skip, var tað at falla sínum manni í landsstýri- num í ryggin. Men annaðhvort tað eru hinir sambandsmenninir, sum hava rikið varaløgmannin burtur og tilmæli sínum í skipa- og inntøku- málinum, ella varaløgmadurin við síni løgnu og lítið »kollegialu« stød so frá støðu tað er u sum hevur drigið menn sínar í eina »neydstødu«, er tað einsgalið og til líka lítla æru fyri hann sum fyri teir UU NAS SA NR. 19. LEYGARDAGIN 7. MAI 1960 33. ÁRG. Skattafrádráttar- reglur VIGGO KAMPMANN, stari, ið er fremsti talsmaður fyri, at taka av reglurnar um skattafrá- statsmini- drátt á sjálvuppgávuni, sigur um hetta eyni: yTað er ein sjálvfylgja, at um ein tekur av reglurnar um at draga seinasta árs skatt frá á sjálvuppgávuni, so kunnu prosentini í skattaskalanum setast mun- andi niður. Ein av orsøkunum til, at eg vil hava hesar reglur burtur, er at pro- sentini eru alt ov heg, tí vit framvegis hava skattafrádráttarrættin. Inntøkugrundarlagid lítið, og prosentini stórri. Taka vit skattafrá- fremja við proportio- nalan skatt — ja, so vinna vit ikki bara tað, at tær lægstu inntekurnar ikki koma at bera skatt ella fáa skattin mun- andi minkaðan, men vinna tað týdning- verður ov dráttarrættin av, armikla, at meirainntøkan av øllum inn- tøkum verður minni skattað. Nú tá ið >Dagblaðiðk og aðrir við »information«, ið tað hevur fingið við einum ávísum handalagið at strúka eft- ir rygginum, roynir at siga fólki, at javnaðarmenn og løgmaður okkara ha- va gingið til »kanossa« yvir fyri Kris- jan Djurhuus varaløgmaður við skrift« liga at bidja um gott vedur og lova at vera lýðug børn hjá honum, kenna vit tað sum okkara skylda at siga sum var og cer. Varaløgmadur fekk rein besked frá fíggjarneyngarformanninum at Javnq aðarflokkurin vildi ikki í løtuni ganga við til nýggjar inntøkur, tí tað stóð ikki å nú beinavegin at gera tað. Flokkurin var fúsur til, so brátt tað stóð á, at fáa meiri inntøkur, fyri at tingið kundi oreida sína skyldu. Hetta svar tóktust at verða tikið sum, at einki annað var at gera hjá varalog- manni enn at lata orð síni verða til veruleika. Javnaðarflokkurin heyði onga gongu til varaløgmann ella sambandsmenn fyri taka aðra fíggjarneyndarformað- munnliga ella skriftliga at støðu enn ta, ið urin flokksins vegna heyði boðað frá á tingsins talarapalli. Men sambandsmadurin harra Iversen sum »Dagbladid« talar um, kom á tal vid javnadarmenn og hann fekk hesa våttan og uppafturtoku av javnaðar- flokksins støðu! »Harra Hans Iversen, løgtingmadur, Logtingið Vegna fyri spurning tygara verður hervið sagt tygum. at javnaðarflokk- urin sjálvandi til eina og hverja tíð er til reiðar at vera við samgonguflokk- unum at finna inntøkur, id eru neyð- ugar at rinda tær útreiðslur og skyldur, ið tingið hevur åtikid sær Flokkurin er fúsur longu á Olavsøku at taka hesa viðgerð, har undir rætting neyndu undir teimum misskiljingum, sum vit vóru fyri av yvir fyri týgum samtykt av seinastu tollog.« Hverja ávirkan henda váttan og upp- afturtaking av QOregaards »erklering« hevur havt kunnu At tað ikki er beint at nossagongd< flokksins støda er eyðsæð ménn gita um tala um »ka- og broyting í javnaðar-