leygardagur 15. oktober 1960síða 1

Á SOSIALURIN FRÆLSI »HEIMASTYRISLOGIN JAVNADARFLOKKSINS, ID Í LOYSNINI AV 40 Soleiðis tóku vit til ríðið ur atsrættarligu stóðu ið mi styrisskipan i)ri Somulcidis vil hvor einasti Førovingur vid at ER STORT SOSTATT ÁRA SAMFELAGSLIGUM SÆD okkara høvudsluturin í á JAVNAÐUR EITT KOM AT AVRIT AV UPPSKOTI EIGA HØVUDSLUTIN STJORNARSTRIDI.« í einum yvirliti um tað. fram er farið í samband við fram til dagin í Forovar, vil hvor einasti Førovingur ásanna, at hetta er rætt- lesa munnlis uppritið av javnaðurmenn við (el úgrýtni og íðinum at vin sta fram armanna hevði verið á beinari leið. Tær samráðingar, ið nú vórðu upp- fturtiknar, førdu til heimastýrislógina og hon er sum áður sagt í stórum eitt avrit av uppskoti javnaðarflokksins. Hetta er veruleikin, sjálvt um Hákun vil trútta hetta til »søgulig falsum«, 6- »truttanir«. stior: 1 nur anna, af Sirra iðvísa uppskoti vóru stig, ið enn er vunnið á sjálvstýrisleiðini. SØGULIGT FALSUM! Hetta & ftursvar Håkun Djurhuusar tilt r lis uleikar. ið nevndir vi ) A Vviriitt So kemur Håkun við ymiskum trútt- anum, ið tað. um síðan fór fram Tá hinir flokkarnir ikki vildu taka undir við javnaðarflokkinum. varð farið til samráðingar við Danir uttan ni semju flokkanna millum; men umboðs- kundu tó bein- menn javnaðarflokksins anvegin, sambært teirra uppskot greiða stýrisskipan fyri sína støðu til nýggja eg Føroyar Endalig semja varð eingin av hesum samráðingum: og tá valið kom at standa danska stjórnaruppskotið og javnaðarflokkurin, at tað ímillum loysing, helt var frægari at taka við danska stjórnar- ikki i heilum líki var í samljóð við stjórnar- uppskotinum — sjálvt um tað - heldur enn loys ið henda kundi stóðu javnaðarmanna ing, ið var tað versta, Foroya fólki. Hvørgin av hesum kostunum vann meiraluta í føroysku veljarafjøldini og harvið var prógvað, at uppskot javnað- Tindholmur, ið roynir undir Bjarnoynni hevur nú 150 tons. Teir lata ikki væl at fiskiskapinum. Explorer enska havrannsóknarskipið hevur merkt um 900 hýsir undir Før- oyum í samband við kanning av far- leiðini hjá hýsini Hoyvík kom í vikuni inn vid 50 hem- arum. ið vegaðu 1600 kg., teir vórðu avreiddir til Bacalao. Óla Horn, nýggi línubáturin hjá parta- felagnum Hjelm í Vági kom fyrrakvold ið. Hann er gjørdur í Noregi og hevur kostað góða milj. krónur. Tað er tískveidið komandi 18. oktober at Suðurstreymoyar Javnaðarfelag hevur fund kl. 20 í losjuni. Á skránni er m. a. fólkatingsvalið. Eingir pengar. Býráðið hevði fund tys- kveldið. Dagsskråin var drúgv, m. a var framhaldið av Tórfinsgotu fyri, sum Petur í Gong hevur fingið at gera hann lá lægstur í tilboðunum. Vegurin verður ikki giørdur enn, ti eingir peng- ar eru at gera hann fyri. Bíðaðu í 2 tímar. Týsdagin var Streymur fyri maskinóhappi á Kalbaks- (Framhald á 2 síðu.) sannindi og Síðan trúttar Hákun Djurhuus niður í lesarar Dam søguligt yvirlt.« Sosialinum er P. M. politiskt sínar, at »I farin undir at skriva og skrivar i hesum sambandi »at harra Dam tykist ongatíð vera før- ur fyri at siga sannheit við vilja. Í sama viðfangi sum Hákun endur- tekur orð Gladstones: yGud náði gann politikara, ið ikkl sígur veljarunum sannleikan.« trúttar hann við ósannindum og oysir politiska gallskap sín eftir P. M. Dam, ið ikki hevur skrivað eitt orð, ikki ein stav av søguligu—politisku yvirlitum okkara. Fyri víðari at lýsa politiska moral Hákunnar skulu vit endurtaka henda øvundadropa úr eiturbikari hansara: »Bara at knýta navnið sega til hesa flokju av ósannindum og følsku trútt- funnið ó- anum, kundi ein neyvan smædni nokk til í nøkrum skrivandi manni í Førovum uttan júst í harra Dam. Í so máta liggur hann so av- gjørt í einum særklassa.« Hvat var so henda »fløkja av ósann- indum og følsku tråttanum« ella tað. ið raktur av, at hann Håkun er so meint loypur upp um øll sinnismark. Ju, tað er tað. id vit hava drigið sam- fólkaflokksins, sum Hákun sjálvandi ikki torir taka upp an um sijornarstødu men aftur í Dagblaðnum. Vit lýstu 1 x SORTVIS stjornarstødu fólkaflokksins 1949: — Loysing, fullveldi. 1945: — Reslunhon ellh personalunion. 1946: NEI fyri loysing. Stovna føroyskt ríki. Lata seg reka av tingi av sama kongi, ið teir hava avsett nakrar dagar frammanundan. 1948: — Ímóti heimastýrislógini. 1950: Svorja trygdareið til heima- stýrislógina. 1958: — Sjálvstýri stig fyri stig. Kanska Hákun Djurhuus rópar hetta flokju av osannindum« og falskar trúttanirk. Tað er eyðvitað hetta. ið fólkaflokks- og tå serstakliga Hákun Djur- fyri menn huus ikki tola at siggia lagt fram fyri almenningin. urhuus: søguligt yvirlit | BRØDRALAG NR. 42. LEYGARDAGI i5. OKTÓBER 1960 33. ÁRG. HAVID OG VIT: Tað kann hoyra hendir av og á, at ein literatum av skafti í onkran av grenja um, at einki kemur »Annarleidis Hetta okkara bókmentaheimi: var fyrra, halda teir fyri. passar als ikki, kemur bert av ti trongd, ið liggur í summum romantiskum menni- skjum at rósa tí farnu tidini. Tað er ein verunleikur. at tað aldri er skapað so nógv av virðismiklum bókmentum, sum júst á okkara døgum. Besta prógv- ið er bókin hjá J. Símun Hansen, lær- ara og blaðstjóra: Havið og Vit. Fyrsti Nordoyggja skipa- og handils komin út á egnum 235 blaðsíður stór. partur av søgu, Bókin er for- lag, og er hon Hon er prentað á Klaksvíkar prentsmiðju. og er prentarbeiðið sera væl úr hondum kostar 25 kr. Hetta kann atløgu halda vera dýrt, lisið undr- hon greitt. Bókin onkur í fyrstu men táið ein hevur bókina, kann seld lestratilfarið um, at vera Umframt alt bert fyri so lítið. eru 190 myndir í bókini. Tær flestu eru ast ein eisini Fritjof men nakrar eru teknaðar av Óla Eg ivist um, at nøkur føroysk fotograferadar. Petersen, og Joensen bók nakratíð er komin út við so stór- um og góðum myndatilfari. Har eru myndir av bylingum, handilshúsum, skipum í hópatal og ein nøgd av per- sónsmyndum. Bókin vidger fyrst og fremst tidar- skeiðið 1860—1960, men fyri at skilja hetta tíðarskeið. hevur tað verið neyð- uet hjá hevundanum at viðgera árini frammanundan 1860. Fin hevur bert lisið stutt í bókini. tå ið ein er varur vid, at hon er skrivað av einum klókum manni, sum umframt at hava gjørt eitt risaarbeidi vid at savna tilfar. eisini dugur at viðgera hetta tilfarið. Eitt høvudsbrek hjá teim- um feroyingum. sum higartil hava fingist við søguskrivan er hetta. at les- arin sumoftast ikki kann skilja, nær arin sum oftast ikki kann skilja, nær er høvundin, sum tosar. Tao € kanska A í iva. Símun Hansen letur keldu- tilfarið standa einsamalt og ger sum minst av at komentera. Hetta ger bók- ina sera virðismikla, sum keldu hjá framtíðar søguskrivarum. T. d. hevur hann so fitt av brotum úr roknskapi frá Bechs handli í Klaksvík vid, at ein kann gera sær eina frálíka mynd av hvussu fólk hava livad í Norðoyggjum tá. Lat meg nevna eitt dømi: 7. mai 1864 kostaði eitt skerpikrov tvær krón- ur og eitt oyra, í dag man eitt vanligt skerpikrov kosta einar hundrað krón- ur, men tå var heldur ikki so nógv at forvinna, ikki fekst meira enn 2 oyru fyri pundið av ráfiskinum. Hann gongur kronologisk fram. Byrj ar við fyrsta fríhandlinum í Klaksvík síðan við øll handilsvirkini lika til hann og nertir í Nordoyggjum í dag Innanímillum viðger søguna hjá teim skipum. sum hesi virki hava átt eisini skaðatilburirnir = verða um- røddir Hann nevnir eisini. hvørjir ið skiparar hava verið, hverjar leiðir, ið hava verið royndar. hverju veiðitól, ið hava verið nýtt. alt gjørt til lítar Tað er ein gomul ákæra móti teim listarmonnum, sum málaðu myndir av teir vóru so fremm skipunum, at ndir sjólívinum viðvíkjand ut teir alsamt lótu skipini hava slagsíðu av seglunum í gulborð. Hetta kann ong- an hått sigast um Simun Hansen. Tad sæst alt i einum „meðan tå lesur bók- ina, at h er meinkunnigur. eins og eamalur skipari. við alt sum viðvíkir fiskiskapi og sjólívi. Tí hevur hann fingið so nógv við. sum vit aðrir hava cloymt Eitt nú orðalista yvir illar st iparar ur og í Norðovgeium. eitt brot ur VITASØBU okkar i, NMØVT terra s olætnu norøoyinganna 1 (Ul rskeið sum bókin snýr seg um, og statistik YVII veiðiúrslitini hjá fiskiskipum Norð- yggjum 1864—1958. Ikki minst hetta (Framhald á 2 síðu.) Suðurstreymojyar Javnadarfelag hevur fund í Losjuni tyskvøldid 18 og ymist oktober kl. 8 Dagsskrá: Fólkatingsvalið NEYNDIN