leygardagur 29. apríl 1961síða 4

SOSIALURIN 29. APRIL 1961 34, ÁRG HITT KAPITALISTISKA SAMFELAG iD OG HIN KAPITALISTISKI OGNARRÆTTURIN AT vera kapitalistur og kapitalistiskt fyritaksemi vil ikki einans siga at hava eina persónliga, men eina samfelagsliga stóðu í framleiðsluni. Kapital- | urin er samfelagslig framleidsla og kann einans ala av sær, tå ið samfelagsborgarar, ja, í síðstu syftu allir borgarar samfelagsins virka saman KAPITALURIN er í sær sjálvum ikki ein personlig orka, men ein sam- felagslig orka. TÁ ID kapitalurir verður gjørdur til ogn samfelagsins, so er tað ikki per- sónlig ogn, ið verður gjørd til samfelagsogn, men einans eginleikin í ogn- ini, ið verður broyttur; hann missir sín stættardám. i Ti kapitalistiska samfelagnum er privati ognarrætturin ikki til fyri níggju tíggjundapartar av borgarunum, hesin ognarrætturin er einans til i kraft av ti, at hann als ikki er til fyri hesar niggju tíggjundapartar. i nógvir | | | | TÅ ID kapitalistunum dáma illa, at sosidlistar á vissum økjum vilja so- ein ognarrættur, ið er treytaður av, at hin stóra fjøldin av ognarieys. AKTUELT. Portugal og hjálanda- politikkur tess hevur verið og er nógv um- røddur um allan heimin. Portugal vil ikki undir umstødum geva hjålondunum sjálvstýri. tíansheldur lata tey frá sær. Folkini i hesum londum liva eitt neyd- arsliv. Trældémur — tað er alt, portu- gisar hava at bjóða teimum. Undir SALAZAR-einræðinum heima í Portugal eru umsteðurnar ikki tær bestu. Livilíkindini eru tey verstu í Eu- so illa er statt, at 40 pst. ropu, og av fólkinum hvorki dugur at lesa ella skri- Va. Vit skulu her endurprenta nøkur tøl, 38 vísa, hvussu lønarlikir og livi- kostnaðurin er. Lønirnar galda tey best løntu. Skrivstovufólk um mánaðin: Stjóri 25.00 35.00 Skrivstovuhjå pi 235.00 Arbeiðsfólk um dagin: Formaður 12.25 Faklærdur 10. Kvinnu S.50 Kvinnulær tær lægstu í Eur dømi um liv Harraklæðir Skógvar dýra Skjúrtur (ódýrast Kálvakjót pr. ke 50 Klippfiskur pr. kg P 4.50 DD pm BDrevo } Smør pr Sukur (ringt slag) pr. kg 0 Mjoli z = 1250.00 kr. Í sialisera vissar ognir, vil tað siga, at teimum dámar illa, at avtikin verður | | | fólkinum er INNANLENDIS: 1939 1960 1961 Loftvegin ......... 1300 5700 6300 | SJÓVERIÐ ........ 5000 5900 6500 | Í UTTANLANDS til og frá | Loftvegin ......... 3300 5600 6200 | Sjóvegin ........ 4000 2100 2300 ; * | } LAOS. Hvor verður at vinna stríðið | um Laos? Kommunistarnir ella Vestan- | veldini? Tað er ilt at siga; men Ameri- | | kumenn hava i øllum forum gjørt sitt ítarsta fyri at hjálpa (?) landinum. Síð- ) an 1954 hava teir latið Laos fingið 2100 | milj. kr. ella 1085 kr. uppá hvort fólk í | landinum. enn latið til nakað annað land í heiminum. Ein blað- | meira teir hava maður spyr: hvat er so komið burtur úr í til Laos, — landinnm hesi miklu hjålpini við ongari jarnbreyt, ongar: telefon og | ongum lærdum fólki til umsitingina? Jú. sigur hann. tå ein nærkast høv- udsstadnum fer ein at møta dollargrin- um. Hver situr vid róðrið? Smílandi aschbarón Síðan rakar ein við tær stóru plakatirnar: ykeypið STUÐEBAKER ...« »Keypid COCA—COLA... « »Keypid BUBBLEGUM...< | Og Har u tó 200 telefonir so í sjálvum hevuðsstaðnum: dert 20 eru nýti- biograf. 5 bankar. Í tannlækni 100 opiumshol. 100 bor- Í 100 ølstovur.« | | har Lefevre úr Kr liga sosi: | ! e yrsætisráðharri og Spaak úr iaðarflokkinum | - il elis- og inríki I. = | siali i 281.154 atkvødur | við hevði: frammanundan 2.464.924 atkvødur og fekk nú 2.183,770 atkvødur. Javnaðarflokkurin vann { 758 vødur ði 1.897.647 atk Eg | fek I Í 3.405 atk * p . Í INN Í JORÐINA. Í løtuni kanna imerikanskir vísindamenn nakað av feit un wrðnum leiri og royna inn hátt at fáa skil á mlantuvøkstrinum fyri miljónum av ár síðani. Hetta leirid hava teir ft ) hendur á við at bora djur nn iFOSK una eir byria ikki londjørdini, men niðri á havboiniaum, tí har er jarð- stor vest, bara 3000 km. Teir ætla 11 seta í verk boringur, ið skulu » UMSETINGARSK ATTURIN Tað hevur verið framhildið — ma. av fólkaflokksmonnum á ting — at umsetingarskatturin verður at skaða før- oyska framleiðslu. Umsetingarskatturin verður roknaður av fakturaprísinum. Hann verður ti ongatíð at muna stórvegis, tá talan er um tey ódýraru ráevnini til hina føroy- sku framleiðsluna, men meira munandi, tá talan er um tær liðugt gjørdu og dýr aru innfluttningsvørurnar. Umsetingarskatturin verður tí ikki at nerva føroysku framleiðsluna; men tvørtur ímóti at gera hana betri kapp- ingarføra við tær útlendskt fram- leiddu vørurnar. Tá fólkaflokksmenn eru ímóti umset- ingarskattinum, ert vert at minna á, at tað ikki er so langt síðan teir komu við uppskoti um verjutoll ein okurtoll á m. id eru undantiknar Hesin tollur vildi a. neydsynjarvørur, umsetingarskattinum. rakt tey einstøku húsarhaldini ógvuliga meint og skert livilíkindini; men tað var kanska eisin ætlanin, tí sum kunn- ugt er fólkaflokkurin ímóti øllum lønar- batum samsvarandi dyrtidini. 7 TR LIN. 0. A vera so djúpar, at teir koma heilt inn í hitt flótandi tilfarið í Hesar vilja knøttinum. til úrslit, mannaættini frá, hvussu plantulivid var í fyrndini, boringar hava at teir vísu kunnu siga langt áðrenn menniskjan var til. * ÍSLENDSKU HANDRITINI. Nú er avgjørt, at Íslendingar skulu fáa stóran part ið hava í varðveitslu í Keypmannahavn aftur. Ikki so av handritinum, verið fáa teir rættuliga oll, mer tta tey tydningar mestu. Um he sigur danski professa- rin Fr. Nielsen: — Einki av ti, ið framfort er til ver- ju fyri at: íslendsku handritini verða verandi í Danmark, er haldbart. Vit a i ið tey, ikki stolið tey, hava ikki rætt hins sigrandi at hava tey. Vit hava fingið tey sum gávu, men gåvan var ikki send til Danmark- ar, men til lærds háskúla Íslands og Danmarkar.— SJÁLVMORÐ í NI T yr k |} 1V- ikir > i | ro Var gin hr, Drotsger« Hend I r sini tíð gjørd kongin Edgar ( 975) He rðu 5 tóku Ivar , 020 tann dl:tið n li sliei lið- upp Í I eN Id 1 rtíð SJÓ MANNSS jon Var fe] 5. verið I I r lan! j ol e i óti ovn! in t 1 Á r I ntan, hvussu leingi Kitt heilt ár. svaraði sjómaðurin. Tad var ræduligt, helt hin vakra noyssin. So kann eg seva tær heims- ins størstu lukku. Er 1:0 suit— er ol í tunnini? ant 1 50 skur og fe shji H Fa me: a « rar mn ' ho. KVØDULJOMAR. Tad er ikki bara i Føroyum, at tey »tonlistamentadu« hava ilt eyga á kvødu ljómasendingunum i útvarpinum. Í Dan- sama hátt. Um hetta sigur hin kendi útvarpsmaðurin VOLMER SORENSEN frá undirhaldsdeildini í danska útvarpinum: >... det man kan kalde den kulturelle dobbeltmoral, alle hyklere, der tager forarget afstand fra let underholdning og gár til kammermusik uden at be- gribe, hvad det er, de hører. Jeg har fanget mange af dem. De kritiserer f. eks. ønskekoncerterne og bebrejder os at vi sender »den slags.« Så plejer jeg at spørge dem, om de selv har sendt Det har de aldrig! De overlader altså trygt til folk med »dårligere« smag, end de selv bilder sig ind at have, at vælge, hvad der skal mark er å ønsker ind. sendes.« 7 A x & soleiðis »HANDILSMORALUR«, ja eitur ein grein av tí, ið vit dagliga festa saman undir heitinum »moralur«. Um hesa moral-grein er almikid sagt og skrivað av kendum monnum. Her eru nøkur brot: >... HVÍ gera ovurdýrar bilar, ið eru so ringir, at teir einans halda í 4 ár,tá tað væl ber til at gera haldgóðar bilar og hartil sera ódýrar. >... EIN metir stødugt ein miljóner eftir tí, at hann er miljónerur, líta undr- unnarsom at honum, heldur enn at spyrja, hvussu hann er vorðin miljóner- ur.« >... NU er framleiðslan tessverri vorð in middeplulin, t.v.s., at menniskjan ein ans er eitt amboð til at halda hjólunum malandi og ikki málið fyri framleiðsl- uni.« >... HANDILSMORALUR hevur bert eitt mål: pengar! !< »DIMMALÆTTING« er í ringum hý- ri tí ein løgtingsmeiraluti var fyri setan av varabispi. Høvudsåbyrgdin verður løgd å tingmenn, id bladid sigur eru limir bantista-samkomur Dimma- lætting ur ma »Tveir tjóðveldisbaptistar Jógvan Høg nesen og Frederik Hansen bjargaðu mei ta fyri løgmanns-uppskoøtinum — annars heyði tað fallið — Blaðið óttast fyri, at: næsta stigið sordur at yvirtaka kirkjuna; tá henda ska verður framd, verður neyðugt gja kirkjuskatt. Um hetta verður Lg erður einki at forða fyri, at tann vandi kirkjeskattur eisini kemur al álagdur baptistar vigheit- m i Feroyum, sum við Jógvan Hømnesen og Frederik Hansen's av- i bispinum hava fyri hesi kir- atkvóðum Í) moralska ábyrgd nyskipan.« 4 5 þál FAD ER VERULEIKI AT fólkaflokkurin og ftjóðveldisflokk- hóast sult eru so góðir sam- bandsfløkkar, at teir ikki vilja uppí {í landssíýri, har ikki sambands- er løgmaður; tí tå teir fyri 1 órum síðan søgdu sep til rei at skipa landsstyri saman við jarflokkinum og sambands- flokkinum, lesdu teir dent á, at hetta var: TREYTAD AV AT KR. DJURHU! FRUUR LOGMAÐ R.<