leygardagur 30. september 1961síða 1

FRÆLSI JAVNAÐUR eir vóru fri- | Uppreistur í Sýriu dømdir »SUMMERLEY« OG FRIKENDIR VID »BALNAGASK« LANDSRÆTTIN! fall i gjår vid landsrættin i bådir og Dómur sakini, teir bretsku trolararnir »Summerley« »Balnagask« høvdu appellerad. Rætturin helt ikki nóg góð prågv vera fyri, at trolararnir hava verið innanfyri mark Rætturin heldur ta uppgivnu positiónina og hevur tí fríkent teir báðar. vera ivasama. Umframt dømdir i bøturnar. hesir trolarar reið- tikin frá Tað nakað at ivast Í, Førovum, varð teimum. vórðu skapur og veiða man tí neyvan vera varð hevur burt- til lýðveldið torseta, Síðani tað arabiska skipað við Nasser sum hann við harðari hond hildið teir ur. sum hava viljað veldi hansara livs. Hetta er tó íkki eydnast honum. Uppreisturin, ið kyknadi upp nøkrum døgum síðani, hevur nú ko stóra undirtøku, at tíðirdini vera við. at útvarpið i Damaskus i gjár boðað: frá. at Kuts Bari er biðin um at skipa eina fría sýriska stjórn. Utvarp teirra vildi vera við, at Kuts Bari, id er 47 ára gamal, hevur tikid við tilbodnum ——————————WWWWW at hesir ensku fiskatjóvrnir fara at fáa hurluvasa. fyri fingið vilja væl burtur úr hesum Leggja við hendingina, tá bretsk her- skip fiskatjóvin »Red tá kunnu vit einaferð enn taka upp aftur å sinni vardu breiska Crusader oman á hendan dóm, orð Ipsens: »Lykken er med den engel- ske mand på rov mellem Norges skjær.« Íleggingarpolitikkurin øktur í stórum UNDIR HESUM LANDSSTÝRINUM ERU MOGULEIKARNIR FYRI AT FÁA ÍLEGGINGARPENING VORÐNIR FLEIRFALT BETUR ENN NAKRA TÍÐ ÁÐUR »Erhvervslånefonden«. ið stovnaður varð við iløgupeningi burtur av danska Marshallhjålpini, virkaði eftir partinum av ikki í at byrja vid; men áheitan frá táverandi fólkatingsmanni P. M. Dam, gekk við til, at eisini Føroyingar kundu læna pening úr Føroyum stjórnin hesum grunni. Fyr: tveimum árum síðan hevdi grunn urin lænt 11 milj. kr. til Føroyar og rættuliga nógv síðani tå. Øl! tey nýggju turkihúsini eins og onnur fiska- og ídn- aðarvirki eru fyri ein stóran part bygd við lán: úr hesum grunni — lánum. ið tað annars vildi verið torfont og vid hvort kanska ógjórligt at reist Eisini landsstýrið hevur eftir førimuni roynt at styðja ymisk idnadan irki og veðheldur nú fyri lánum uppí 200.000 kr. um árið. Við hjálp av hesum ved- snerisvirki. húkavirki, eru bygd og haldi frystivirki idnadar- onnur smærri virki. Hammarskjøld jarðaður varð Hammarskjøld jarðaður frá Upsala dómkirkju í Svøriki í gjár. Ein stór mannfjøld fylgdi honum til gravar. Í hovuðsborgini hjá ST New York varð hildin minningarhátíð fyri Dag Hammarskjøld hóskveldið. har formað- urin fyri ST, Mongy Slin helt røduna. Stutt eftir fleyg hann saman við varða- aðalskrivaranum Ralf Bunch til Svoríki. Umleið 2000 gestir vóru bodnir til jarð- arferdina i Upsala gjår. men meira enn 100.000 fólk vóru komin til byin at til fylgja Hammarskjøld gravar, 6,3 milj. kr. til bergholið í Norðoyum SKITSUPROJEKTERINGIN AV BERGHOLINUM i NORDOYUM ER LID- UG. EFTIR ER NU INGIN AV Nú var legði Poul J. Olsen, løgtingsmadur, fram uppskot um at fara undir projektering av brågv um detailprojektering tingið saman, Hvannasund eins oO av bergholinum, ið eru projekterad og mett til at kosta 6.3 milj. kr. Meðan P. J. Olsen legði upp- skot fram. sprakk Hákun Djurhuus upp úr sessi sínum og rópti, at málið var langt síðani greitt, at her var neyðugt at koma við nøkrum uppskoti nú. Håkun Djurhuus visti tó fullvæl, at í sambandi við projekteringina av Suður- oyar-bergholinum varð avgerð tikin av nýggjum, tá detailprojekteringin fór fram, og víðari man Håkun :valeyst eisini vita, at brúgvin um Hvannasund als ikk: er projekterað. Tá ið útvarpið visti at siga frá, at Håkun Djurhuus hevði talað á tingi og sagt málið vera avgreitt, hevur hetta einki við veruleikan at gera; men bara boð frá honum sjálvum til útvarpið at bera víðari. Tverturímóti varð åkun eo a hetta og Ó- DETAILPROJEK TERINGIN BRÚGV EINS OG PROJEKTER- UM HVANNASUND Djurhuus átalaður av tingformanninum og beindur á pláss, tá hann gjørdi ting- limi ónáðir undir framløguni Atombumburnar Tá tað hevur hóskað politisku øsing andstøduflokkanna, hava teir lagt bæði ein og annan undir at vilja sníkja atom- bumbur og annan kríggsdevulskap inn á okkum. Um somu tíð hava grannalondini Noreg og Danmark týðuliga sagt frá, at tey hvorki vilja taka ímóti ella biðja um atombumbur ella rakettir við atomlóðri at seta upp á norskum og donskum landaøki. Henda dagin, Kennedy forseti helt rødu i ST, boðaði hann frá nyggj- um avvápnaðaruppskoti, har ein tått urin er, at einki land, sum ikki frammanundan ræður yvir atom- vápnum, skal gera ella ella fáa slík. Hvussu andstøduflokkarnir við bæði vestur- og eysturvendum eygum — taka við slíkum boðum er ilt at gita; men upp í teirra heimligu illgitingar móti landsstýri og ríkisstýri ríma tey minni væl. og beinanvegin farin í holt við at skipa stjórn. Kuts Bari hevur verið ein týðandi maður í sýriskum politikki til landið fór í hóslag við Egyptaland 1958. - Hann er obertur og er ein av teimum 6 syrisku offiserunum, sum vórðu frá- koyrdir størvum sínum, beinanvegin tid- indini um uppreisturin spurdust hós- morgunin Bæði íbúgvararnir herurin i bý- num Aleppo i nordara partinum å land- inum eru farin i part vid uppreistrar- monnum Hesin byur hevur 500.000 íbúgvar. Tad verður nú mett, at staðan er tann, at valla verður sameinda arabiska sam- veldið halda longur við Sýriu sum lími. Sýriska útvarpið hevur í gjár vent sær við grovum álopum á Nasser, forseta og Egyptaland. Í tidindunum um, at egypt- iskir fallskyggjamenn, id vórðu settur ímóti uppreistrarmonnunum, vóru allir nidurbardir, segði útvarpið i Damaskus, at Cairo ynskti at síggja blóð at renna. Egyptaland má standa við åbyrgdini fyri at tað kom so langt. Seinastu tíðindi yvir útvarpið í Da- maskus siga, at Syria nú aftur er sjálv- er og at SIALURIN BRØDRALAG NR. 39. LEYGARDAGIN 30. SEPTEMBER 1961 34. ÅRG. TINGANES siglir heim hon hevur gott 300 tons SAJ-svimjing verður Gundadali í morgin. 140 børn hava teknad seg . Svomið verður 500. 800 og 1000 m. Við tað. at 1000 metrarnar taka naka langa tid, byrjar henda svimjing kl. 115; ann- ars byrjar stevnan kl. 2. Bjargingar- royndir verða eisini. og hevur Reyði krossur givið steyp til tann. id bestur verður í lívbjarging. P. Dahl, yvirlækni, verður vÞróvdómari bjargingarroynd- unum. ————"ie/—vwJi" støðugt ríki vid Kuts Bari sum forsetis- ráðharra. Hinir stjórnarlimirnir eru flest allir teir somu, sum vóru áður. Orsøkin til. at Syria ikki meira vid vera saman vid Egyptalandi Arabeska kamveldinum sigst at vera. at Nasser hevur misbråkt vald sitt i Syrialandi. Einkjupensjónin longu munandi bøtt MANGAR EINKJUR SÓTU VIÐ SKERDAN LUT. MEN UNDIR HESUM LANDSSTÝRINUM HAVA TÆR FINGIÐ EIN MUNANDI LINNA — EIN- KJUPENSJÓNIN ER VERULEIKI, SJÁLVT UM HON ENN IKKI ER SO HEILSKAPAÐ, SUM TORVUR ER Á Nú ymiskar broytingar vórðu gjørdar viðvíkjandi sosiallóggávuni, varð eisini bøtt um vidurskiftini hjá einkjum. Áður kundu allar einkjur, ið vóru 55 ár og einkjur, ið vóru 45 ár og høvdu for- syrgjaraskyldu av 2 børnum fáa pensjón; EO NE DE AT ENES SES SKO MET IR SILDASKIPINI hava nógva sild í vikuni. Tey royna flest oll á umleið 64". Eisini Norðmenn og Russar ota seg nú hagar, sildaveiðiflotin har á leið stórur fingið so men eftir nýggju lógini eru tær åbøtur gjørdar, at einkjur, ið hava mist mannin 45 ú kunnu fáa pensjón frá ti tær eru 55 ár. Í serligum aftaná at tær sru ar, nú tilfellum kunnu einkjur og einsamallar kvinnur fáa pensjón frá ti tær eru 50 ár. Somuleiðis verður aldursmarkið fyri atgongd til einkjuhjálp fyri barnleysar kvinnur lækkað frå 50 til 45 ár Hetta eru góðar og munandi åbøtur Í h aftrat ti, ið framt var i ti upprunaligu lógini um einkjupensjón Meira peningur til betri virkislíkindi á landi »EGNSUDVIKLINGSLOVEN« RØKKUR NU FINGID LAN SAMBÆRT HESA LOG OG EISINI AT FOROYUM, OG TIL VIDGERDAR ER EIN HOPUR AV UMSOKNUM TEY FYRSTU VIRKINI HAVA Sum áður nevnt her i blaðnum vóru innkomnar umsóknir til 10 milj. kr. at læna frå »Egnsudviklingslanefonden«, ið tað eydnaðist fáa víka røkka Føroyum. umsóknir landsstýrinum at til eru hesum sítt virkisøki eisini at Síðan frá at innkomnar og enn fleiri monnum virkjum, ið fús eru at royna nýggj vinnu tiltøk ella eisini at beta og vidka um møguleikar, ið frammanundan eru til stedar. Størstu umsøknirnar eru komnar frå Baccalao i Havn og frå Skåla Skipa smiðju, åvikavist 2,7 og 1,8 milj. kr. Hetta mikla tiltak verdur gjørt fyri at beina burtur arbeiðsloysið, og her er ti vert at hava í huga tær bygdir ella tey oki, ið ringast eru stødd, so tey ikki framvegis koma at liggja virkistóm. — Sjálvandi -kulu stórvirkini á stórpláss- unum livs *ann mun, tað er neyðugt fyri at ger: .appingarfør við virki av sama slag itheiminum; men líka týdn- ingarmikið er tað at troyta allar møgu- leikar á smærri økjum við steðugt aftur vendandi arbeiðsloysi. Hin nýggja føroy- ska orðabókin Tað er einki ov nógv sagt, at eingin bók hevur verið meira saknað enn før- oyska orðabókin, ið ikki hevur verið at fingið í longri tíð Men nú er hon afturkomin og hon er hjartaliga vælkomin og fagnað av ser l:ga øllum teimum ungu. ið ongatid hava havt høvi at fingið fatur í eini føroy- skari orðabók. Henda nýggja útgávan er tríggjar ferð- ir so ordamikil sum hin gamla. Tað er ikki eiti á. Vit fara hesa ferð bara at takka fyri bókina, takka teimum monnum, ið hava avrikað hetta verk. Seinri, tá ið vit hava havt stundir at lesa bókina ella arbeitt við henni, vilja vit koma við viðmerk- ingum. Tað er kortini spell, at nú føroyskar prentsmiður hava búgvið seg so væl út við amboðum, at tær ikki hava fingið hevi til at royna seg við hesum stór- arbeiði.