leygardagur 30. september 1961síða 4

SOSIALURIN Nr. 39 30. SEPTEMBER 196! 34, ÅRG. ID VÁ keyp, sola og arbeiðsviðurskifti, ið verða havd á lofti, og sjálvandi spurningar av alstórum týdningi, tí júst hesir verða avgerandi fyri tey samgonguna sum eisini londini eins og MEN tað eru Felagsmarknadin, mál enn júst tey samgongan arbeiðsligu, år er farið, skulu oll londini heild. aðrir spurningar, hevur eisini sett sær fyri at fremja onnur enda handils- og fíggjarligu. SOLEIÐIS skal arbeidsvikan í samgonguni einans vera 40 tímar, og greiða 40 TÍMA ARBEIÐSVIKA Í FELAGSMARKNAÐINUM talað verður um Felagsmarknaðin — »TEY SEKS« — er tað aloftast eru hetta einstøku ið gera seg galdandi við at fara upp i áðrenn eitt málið um somu løn fyri kvinnur og menn. Hetta eru mál av alstórum týdningi, {í í báðum hesum málum eru lond longri »Sosiali komin åvegis — tridi táttturin er í. d. ollum sosiatum ójavna Í við grunninum er at seta í alt arbeiðslorsi. Á so víðum hert FIN tyri mál burtur »UPPSKOTSFLONKURIN« var heitið, otstøduflokkarnir vanliga settu á javn- aðarflokkin, tá hann bar síni uppskot fram á ting ber upnskot. bluff, søgdu teir. P. M. Dam man halda fólk vera býtt. um hann heldur. nakar trýr uppá hansar: »burtur-i-mjørka-samfølag«, skrivaði Dagblaðið. Og sjálvandi gloym- du teir ikki at fullvissa fólk um. at javnaðarmenn sjålvir ikki trúðu uppá teirra egnu uppskot Javnaðarmenn settu fram uppskot um broyting í sosiallóggávuni. søgdu mótstøðumenn teimum. eina stóra Bluff havnaðu og landsstýrið uppskot komu somu og við Javnaðarmenn endurreistu ti úrsliti at tey oll somul eru framd, og vit hava fingið eina sosiallóggávu, ið er á hædd við tað besta í Norðanlondum Teir. sum áður háðandi talaðu og skrivaðu um >burtur4-mjørka<-uppskat javnaðarflokksins hava nú mannsterkir atkvett fyri hvørjum einasta av hesum uppskotum! hes og umskiftist á mannsins ævi! skulu ikk: her Utrbédramenn, FISKAPRISURIN. Vit við minstulønina til nem og styttri. grunnurin«, limalondunum — verk arbeiðir á virkistomum økjum og beina grundarlagi endamáls at beina stórur. Eitt enda- til er ið hevur og hann byggir Felagsmarknaðurin. tingi: framúr góða við un- hækka Hetta fyri landi havt ÍS- undirtøku fekk á men bara halda okkum til hitt uppskotið frá javnaðarmonnum onkrum ødrum um at fiskaprísin uppí 85 oyru kilo. vildi havt ovurstóran tydning bæði útróðrámenn arbeiðið uppi á hartil hitt almenna. ið hevur ovurstórar minstulonarútreiðslur til liskaveiðuna. At Hákun fingu framt ð onga | dirtøku av og og hansara menn eitt um at lata málið fara í neyndina til kanningar av fiskivinnurakstrinum. haðani tað neyvan nakrantíð kemur aftur, tænir teimum ikki til heiðurs. Men tað er sjálvandi munur á at tæna monnum. ið einans hava rættindi til studning til trolarakeyp og so útróðra- monnum. sum vissuliga á einum sinni bert fingu 152 kr. part fyri slakar 2 mánaðir. Djurhuus unpskot og Klakksvik. Útróðramenn i 31. OKTOBER 1945 skrivaði ein >Fólka flokkskvinna í Kollafirdi« í Dagblad- mum. har hon m. a. sipar til hitt f líka tvøstid, hon fær frá fólkaflokksfyri- tøkuni við Åir: >Við amtsstødumenninar frå bar- dagaårunum sigi eg, haldið uppat at bróta niður tað, sum Fólkaflokks menn byggja upp, tí tað, fiskimað- urin treingir til fyri at liva sum fólk. er arbeiði......< HVAT mundi hon siga undir fólkaflokks styrinum, ella tá fólkaflokksmenn høvdu stýrt í 8 år, og >Nólsoyar Påll« varð seldur av landinum. skipaflotin mink- aður við 5500 tonsum, og vit høvdu upp livað arbeiðslovsið, ið nakrantíð hevur verið landi? størsta her å hevur MARKED« gjørt upp umstødurnar hjå donsku dag- »DET DANSKE fyri árið 1960. Av morgun- bløðunum er tað javnaðarblaðið ÞAKTU FLT«. id hevur havt størstu framgongd- na 4000 eintøk. meðan t. d. »Poli- tiken« minkar vid 3000 eint, Middags- blødini eru flest øll stødugari fram- gongd. mest »Ekstrabladet«. id nú verð- ur prentað i 94.000 og »B Tx prentað i 175.000 eint Sunnudagsblødin hava gongd uppå 40.000 eint. Í 1954—60. tó ikki »AKT upplag veksur við 7000 Javnaðarbloðini í ið í afturgongd seina 1960 var fram gongdin »Dageyl Nyheder« blaðið hjá arbeiðsgevarunum, inngingið. or >" veitst Lu RE blødunum ein! eina fram- tidarskeidinum UELT«, hvørs eint. provinsini hava ver- árini, men i 3000 eint. 30.000% nyliga i stu (upplag: er AT sidan javnddarllokkurin fekk sess á tingi í 1928. hevur flokkurin verið um boðaður av í alt 21 monnum. harav J. S. Heinesen, Lorvik, I. P. Henrik- sen. Tórshavn. og H. P. Klein, Klakks- vik komu eitt stutt skifti á ting åvika- vist fyri H. J. Poulsen. Trond Hansen og J. E. Jacobsen. Tinelimirnir hava verið valdir fyri hesi tingskeið: P. M. Dam, Tvøroyri 1928 — M. S. Viðstein. Tórshavn 1928 —1832 N. P. Strøm, Tvøroyri 1932—36 Hans J. Poulsen. Eiði 1936—1940 Trond Hansen. Tørshavn 1936—40 J. P. Davidsen, Sandi 1936 J. H. Danbjørg, Porkeri 1936—45, 1950— Jacob Nielsen. Vági 1936—1943 Jacob E. Jacobsen. Klakksvík 1940—46 J Fr. Øregaard, Gøtu 1940 I. P. Henriksen, Havn 1943-45, 1950-54 Jákup í Jåkupsstovu, Sørvågi 1945—1946 William Smith. Vági 1945—1950 Einar Waag. Klakksvík 1950—S54 Rich. Jacobsen, Klakksvík 1954—1958 Poul J. Olsen. Klakksvik 1958 Jákup Lindenskov, Tórshavn 1958 Haldur Hansen, Sørvågi 1958 Dion Nolsce, Vági 1958 læ AA | 20 . Fåur ella eingin legdi merki ti panesaran Mitsuo Fuchida, tå hann nýliga spákaði í lofthavnini í London heldur ikki tey nógvu ameri- konsku ferðafólkini. Við tveimum. orðum: >LAT FARAK, gav Fuchida í desember 1941 boð um at oyða hin ber Kaneke herflotan i Pearl Harbour. Hann var tå ovasti J leiðari fyri 36 japanskum bumbuflog- forum. Nú ferðast hann kring knøttin við bíbliuni í hondini og boðar frið millum menniskju. Hann sigur, at hann í mong ár aftaná heimsbardagan hataði teir sameindu, tí teir høvdu dripið so nógvar av hansara lands- monnum; men ein dagin fekk hann fatur á einum religiøsum skrivi — skrivað av ungari amerikanskari gentu hvors foreldur vóru dripin av japanes- arunum Tá skammaðist eg. Eg sá, | at eg hevði mistikið meg og altíð hevdi i gjør! tað. i eðrir SiGA »DIMMALÆTTING« hevur oddagrein, hon nevnir »Fgnudvikling« og nemur við ymisk viðurskifti í sambandi við hesi tiltok. Blaðið endar greinina so- leiðis: »Naturligvis er lán lán, hvad enten etiketten udenpå er den ene cor an- den. Det bør dog ikke forlede dem, | der skal forestå egnsudviklingens mis- sion til at følge moralen i den gamle østerlandske fabel, hvor regnguden sendte sine byger udover jorden med den besked, at de nu skulle væde den jord, der i forvejen var grøn; hvorefter oaserne ørkener.« forblev oaser og orkenerne tól 3 H oral ki | TAD ER VERULEIKI AT tað annaðhvort er verk javnadar- manna ella eisini verk landstyrisins undir javnaðarleiðslu, at slíkir stovn- ar sum hesir nú virka ella koma at virka í Foroyum: »ERHVERVSLANEFONDENK«, ið longu hevur lænt stórpening og fram- vegis lænir pening til ymisk stórvirki á landi. »EGNSUDVIKLINGSLOVEN«, ið longu hevur lænt og lænir stórpening til vinnuskapandi virki á landi. »ØSTIFTERNES KREDITFORE- | NING«, ið verður at læna stórpening | til húsabygging. 1908 40 FLOTI heimsins var í 130 milj. t. 1908—1948 vaks skipaflotin SKIPA mili. tons, í dag er hann Í árunum við 1 mili. 1955 við 3 við 6 mili. t. kapasitelurin í um árið, 1948— mili. t. og seinastu 5 árini um árið. — Skipasmiðu- heiminum er vaksin frá 1—3 milj. t. 1920" og 1930'unum til 8—10 milj. t. hesi seinastu árini. Skip- ini verða ikki so gomul nú sum fyrr. í 1957 vórðu upphøgd 0,7 mili. t. i 1959 3 milj. t. og í 1960 4 milj. t. Bert fyri at halda skipaflotan við líka skuiu sastatt byggjast 4 milj. tons aftrat um árið. mmsum * + * LONARLAGIÐ er ógvuliga ójavnt í teimum ymisku løndunum. Hetta ger seg m. a. galdandi. tá ið talan er um skipa- bygging. Lønarlagid í Danmark, Noreg og Bretlandi er toluliga javnt. í Belgíu er tað 20—25 pst. hægri. í Svøriki 40— 50 pst. hægri. meðan tað í Týsklandi er 15 pst. og í Ítalíu 25 pst. lægri. * . * BOTNHOL. Samráðingar fara nú fram um gerð av tunnell undir Kanal- ini millum Bretlands og Frankaríkis. Undir fyrra veraldarbardaga ro"naðu teir vid, hon skuldi kosta 320 mili kr í 1930 600 milj. kr, í 1939 840 >"). kr og í dag 4 milliardir kr. * * . tíðarskeiðinum 58 hækkaði talið av kvinnuligum til ARBEIÐSKVINNUR. Í 1950— arbeiðarum i Týsklandi frå 4,7 mili. 6.3 milj. 3. hvør løntakari Fýsklandi i dag er ein kvinna, Bert 8 pst. av hesum vinnum hava meira enn 16 fritimar um vikuna 70 av hvørjum 110 kvinnum vóru lika raskar eftir at hava arbeitt i 2 år * * * NATIONAL INSTITUTE ECONOMIC REVIEW Bretlandi hevur kannað eftir, hvussu livilikindini hava háttað sær hesi seinatu 100 árini, Bretland verður sett til indekstalið 100. Á hædd við Bretland verða tá Danmark, Noreg, Vesturtýskland, Frankaríki og Holland, meðan Svøriki og Kanada hava indekstalið 120 og USA 180. * * * LÆRUGREINIRNAR. skúlanæmingar í 7. flokki um. hvussu teim dámar lærugreinirnar í skúlanum. loyvi at geva hesi umdømi: væl, væl hvorki væl ella keðiligt ógvuliga keðiligt. Raðfylgjan kom at vera henda: Fimleik, aritmetik, húsar hald. hondarbeiði. rokning, sega, landa- læra. tekning. fysik, træsmíð, týskt, enskt; náttúrsegu, skriving, sang og religión danskir spurdir ymisku fingu 348 eru tær Tey * * * »GONE WITH THE WIND« (Burturi vid vindinum), henda gitna skaldsøgan, ger framvegis stora lukku sum lesnadur, filmur og å leikpalli. 120 milj. hava sæd hana sum filmur i 35 londum, har hon samanlagt hevur givið 850 milj. kr. Bók- in er higartil seld í 10 milj. eintøkum, Av teimum, ið leikaðu við í filminum eru Clark Gable, Leslie Howard, Ward Bond, Georg Reeves, Hattie McDaniel, Carroll Nye, Laura Hope Crews, Ona Munson, K. M. Kerrigan og 11 onnur ógvuliga | somuleiðis Margaret Mitchell, bókina. * deyð ið skrivaði * * Sum kunnugt hava kulturministerium. nú Um hetta sigur SAMA ORSOK. Danir skipað ettt stjórnin var umsk K. K. Steincke - Tá id vørutrot var her ingu vit Varedirektoratet. pað í landinum, Og nú hava vit altso fingið »kulturdepartemeni.« * * * MUNURIN á einum optimisti ogpessi- misti: optimisturin sigur. at ølfløskan er hålvfull; pessimisturin, sigur, at olfløsk- an er hålvtom. * * * Hin 14. januar 1960 segði Nikita Khruschev í einari rødu: — Tann, ið byrjar aftur við atom- bumburoyndum, átekur sær eina ræðuliga ábyrgd og verður fordømd- ur av allari mannaættini, * * * Kennedy forseti segði hann millum annað USA—Soviet: TiTT OG MITT. í einari rødu, har viðgjørdi vidurskiftini Tað nyttar ikki at samráðast við menn, sum siga: >Tað er mítt. Tað, sum er títt, kunnu vit samráðast um.< * * * DIPLOMATI. Amerikanskur blaðmað- ur spurdi Asarov frá teirri russisku sendistovuni Washington, um teir høvdu gjørt sær bumbuskýli í sendi- mannastovuni, Asarov svaraði: — Sjálvandi ikki! Vit rokna vid, at amerikansfka stjórnin syrgir fyri, at vit verða nóg væl varðir móti bumbu- ålopum. Á vertshusinum varð sagt honum, at hann m. a. kundi fáa oksatungu til matna: — Nei, takk. eg vil ikki hava nakað, ið hevur verið ; munninum á øðrum. Lat meg fáa 2 egg. * * * Mamman við brúdleypsborðið vid dótturina: Måtti e'ns å vegi tykk- tað hjá eydnusólin lýst og hon evur manni minum So verða tit ara. gjórt mær Hann: og sólbrend. ikki * * * SKÚLADRONGURIN: Tað visti. tað er eink! skil á í skúlanum. Í gjár lærdu vit at leggia tol saman, og longu í dag byrjaðu vit at draga tey frá aftur. er tað, eg SPURNINGAR: Hvussu eitur aðalskrivarin í NATO? Hvussu eitur myntin í Rumeniu? Hvat merkir »statuett«? Hvussu høgur er Risin? Hvussu høg er Kellingin? (Svar aðrastaðnið no mn * * . BARNAMATUR. Prikkarnir merkja hjáljóð og strikurnar sjálvljóð. Finn tey røttu orðini; fyrsti stavur úr hverjum orði gera eitt kent føroyskt stabarnavn: dreingjanavn lættvunnið! møsna ' royna „síggja ótti burtur amboð ;