leygardagur 17. mars 1962síða 2

Nr. I! RØDA Dion Nolsøes, løgtingsmann, undir figgjarlógarviðgerðin! Ég fari at loyva mær at veita lands- stýrinum mína tøkk fyri hesi trý árini, ið farin eru Eg dugi ikki við mín besta vilja at skilja andstóðuflokkaknar. tá ið teir tala sum einki var komið av skafti. Tí alt fólk í Føroyum talar í dag um, hvussu ótrúliga nógv ið hent er. síðan hetta landsstýrið tók við. Fólk tala um og gleðast yvir: fólkapensjónina. alamispensjónina. einkjupensjonina, forsorgarhjálpina. til treingjandi, ið ikki koma undir pensjónarlógina, hækkingina av barnaforsorgarpening- inum, studningin uppá 80--60 kr. fyri barn- ið undir forsorgaraldurin. Gleðin er ikki minst yvir: hækkingina — av arbeiðsmannalenint uppá 41 oyru um tíman og arbeiðs- kvinnulønini tilsvarandi, hækkina av frá 650 til 900 kr. og ta stóru hækk ingina av tilskotinum til útróðra- menn í Føroyum sum' í Grønlandi. Tad einastandandi væl vunnið at fáa havnirnar aftrat i Grønland; veidiøki innanfyri sjómarkið. Hvønn tydning hevur ikki samarbeid- :ð við grønlendska handilin longu havt. bæði hvat ið viðvíkur útróðrinum og ar beiðinum á landi har uppi, men ikki minst viðvíkjandi tí fiski, sum grøn- lendingar hava sent heim til Føroyar at turka, ið kanska hevur givið fast í milli ónina í arbeidsløn i Havn og á Skála. Og hvønn tydning kunnu ikki tey rætt indi, sum landsstýrið hevur vunnið aftur fiskimannsins minstuløn var Oført, hasar 6 við stórum Noregi, koma at hava fyri Nú fiskifør fara at at 4 snøri å í Íslandi og okkara fiskiskap. aftur mílamarkinum Norðlandi, Eystlandi og parti av Vestlandinum, tí pirtinum, og nú kunnu øll okkara fiski- á stórum strekkjum fiska vid øllum No- kunnu okkara royna inn við snellu og Suðurland: og einum stórsta for greiðum inn at 6 mílamarkinum í regi. Tad, at vit hava vunnið aftur hesi veld aftrat tí, sum vunnið 1 ve 1 gu veidløk er i Grønlan verður kanska í longd- ani at koma hava mest av øllum at siga fyri okkara fiskimenn og harvid alt fólkið Føroyum. Eisini tað. at vit veruliga hava vunnið 12 ílan yvir fyri øllum tjóðum utt Bretum, Í hvørjum 6 milamark- d ér 7 Í 27. anril í år. tå ið teir eis'ni koma undir 12 míla markið, vil skki koma at hava tann minsta týdn- engin fyri okkara fisk'skan við Føroyar. Alt hetta eru vunnin mál undir hes- um landsstýrinum. Men hvat síga menn til skipaflotan. ið er komin, og sum er við at koma! Tað er ikki eiti á at kunna vænta ella er vera vissur í at vit inn- 1963 hava fingið einar Wið sum betr an útgangin av 60 av he:um ståsisligu línubátunum! Men Føroy- sngar hava giørt undir hesum landsstyr- ínum. við tess fyriskipan og veitan til vega av 90 % av peninginum, prísa allir rættsinnaðir menn. m, Tað. sum her fer fram. er á hverjum munni kring allar og gleðir og frøir í hverjum einasta heimi. Og tå ið vit hava fingið gil hesum ódnartekum. ið teimum Føroyar. hesi veiðiamboðini og fingið bygt tey flaka- virki og onnur virki, sum landsstýrið hevur gjørt møguligt at fáa lán til upp til 90 %, muni vit fara at vera nær at hava bast arbeiðsloysinum! harra Er- lendur Patursson. bíða bara. tað verður ikki leingi, so ævintýrliga skjótt. tað hevur gingið hesi 3 árini! At hava lagt grundarlag fyri at kunná basa okkara stórsta og ringasta figginda, arbeiðsloysinum, haldi eg vera ikk: minni enn eitt bragd. sum Føroya fólk má veri landsstýrinum ógvuliga takk- samt fyri. Ja. hesar låniskipanir, sum løgmaður greiddi frá, at landsstýrið hevði veitt til kunnu hava koma at hava og at týða fyri okkara vega, longu havt almikið Eg hugsi garant! um »egnsudviklings- fyri år. Østifternes vinnulív. lógina<. statsins eitt løg- tingslán uppá 20 mill. i 5 Kreditforenings komandi Føroyum til húsabygging. fyrst í og síðani aðrastaðni, har ið matrikku- lerað er. Ég fari at biðja okkara góða lángeving 1 Havn landsstýrið streingja á felagið um ikki at bíða við at víðka sítt lånivirki til Vágs, Tveroyri og øll onnur pláss, har ið matrikkulerað er og tekniskt greitt at veita kredittfelagslån. Vit treingja so harðliga til hesa lángeving. Eg vóni, at diskontoin fer niður aftur, so renturnar kunnu vera hampiligar, ja, bíligari enn við øðrum lánum. 60 milliónur í sjúkrahúsbygging! Hvor hevði droymt um tað? Og ståt- urin leggur alt út undir byggingin. Tað er gott gjørt! Gott forhandlað. líkamik- ið! Og so tá ið líðugt er at byggja. fáa vit okkara part sum eitt langfreistað státslán. tað ondnast betri! millión urnar, einsamalljur, og yvirdrignan Kann Sinnissjúkrahúsið, tær 41 rindar gtáturin hann rindar allan tann dýra rakstur av hesum hospitali. Frálík Tveroyri og í Klakksvík og so hesi bæði stendur væl til við sjúkra- húsum. Tað er gott, og tað trongdist til. sjúkrahús á aftrat tå sanniliga gjørdi tað tað. Onnur stórbygging er í gongd ella Á trappuni maskinskúli vit hava fing'ð ein ståsiligan sjómansskúla bygd- an rætt nú við kost- skúla læraraskúli við venjingarskúla flakavirkir Stór tunnelarbeiði og studentaskúli skipasmidur og meiri. vegarbeiði eru í gongd. Jåttanir til havn:bygging víða um t Føroyum fyriliggur og eru klár at ger- kommunurnar finna tíðina ast, so brátt komna at fara undir arbeidini, og okkara verkfrød- øðrum verkfrødings vera projektini eru gjørd av ingsskrivstovu ella kreftum. Hevdi nú bara farið og borið til at fingið bíligan pening til láns til tann stóra vegoplånin, sum landsstýrið hev- ur fingið útarbeitt, ti so var bindiliðið bygda- og oyggja millum fullfíggjað. og so høvdu småplåssini eisini fingið møguleika at drivið fiskiskap sum ong- inska steðgað ella mink- ntíð áður. Og so flytanin fra smáplássunum hevði að stórliga. Og tá var nógv vunnið! Eg fori at enda at loyva mær at minna háttvirda ting okkara á týdningi av at fáa Vágseiði bygt út ella istand aftur, at fáa gjørt vegin millum Våg og Hovi og Våg og Sunnbæ. Víkarbyrgt og Loprar. Og ikki at gloyma Pollin í Sunnbæ! Hann má nú havnin má gjørt verða gjørdur! Hovs verða játtað í hesart setu. Eg veit at nú er projektið ella pro jektini liðug. Nýggjan Smiril megu vit í Suðuroynni fáa játtaðan nú. Landsstýris- múhð um bygging av honum vóni eg verður samtykt nú. Eg takki fyri orðið! SOSIALUKIN 1967 17. mare Landsstýrið—andsteðuflokkarnir OG ALMENNU LØNIRNAR figgjarlogarordaskiftinum hoyr- andstøduflokkarnir, Undir du menn, hvussu tjóðveld:sflokkurin, kastaðu tað topp, serliga landsstýrinum fyri. at hevði sett tær mennu lønirnar í meðan løn- arbeidsmonnum og fiskimotn- irnar hjá um lógu á botni. a Hetta varð afturvist av í. d. løgmanni lønaråsetingin — var samtykki av ð greiddi frå, at fram í viðgerð og øllum flokkum Tá ið topparnar farin landsstýriðuppskotið, ið skar av, var felt. var samtykt at millum- | skuldi leggja fram uppskot til eitt lønarlag flokkar tó soleiðis. at seta eina lønarnevnd sum eina tinganevnd, ið til seinasta vålr Í hesi nevnd vóru allir um- boðaðir eftir styrki, men javnaðarflokkurin, ið átti tveir nevndar- limir. gav annan frá sær til sjálvstýris- flokkin. Henda fram um einmæltum uppskoti. ið var samtykt i flokkum. Í lønir nevndin kom so við ein- av ollum Í hesum lógaruppskoti vóru lænastumanna settar. Tað er so statt ikki landsstýrið. men allir flokkar: fólkaflokksmenn. ið allir á tingi greiddu atkvødu fyri hesum lønaråsetingum. Hemming Jespersen og Erlendur Pa- turssonur, ið undir orða- dráttinum lupu so harðliga á landsstýrið og serliga løgmannin fyri tænastumanna lønirnar við brigsli um. at løgmadur og eisini tjóðveldismenn og fíggjarlógar landsstýrismenninir hevdu giørt hetta fyri at nøra at sær sjálvum eisini hesir báðir tjóðveldismenninir greiddu atkvoðu fyri tænastumannalógini. Fad mátti verið synd at sagt, at upp- skotið var at nøra um »landsstyrismannå bjólgarniaure. Hver av landsstyrismonn- unum vóru i løn settir niður um van- ligar fulltrúar. og løgmaður settur væl niðan fyri skrivstovustjóran. (Einki annað land í verðini lønarsetur lands- Í stýri sítt so lágt). Í Aftrat hesum vórðu teir í landsstyr- * inum, ið samstundis vóru vald'r løgtings menn, skerdir við 4000 kr. í teirra log- tingsmannaløn. Lønin hjá landsstýrismonnunum er stivar 24000 kr. og hjá løgmanninum stívar 28000. Og hava teir sum samsýn- ing fyri at noyðast at halda hús tveimum eitt 4000 kr. hús á uppá hava plássum vidurgjald Onkur hevur Ngitt, at løgmadur og landsstyrismenn- ikki inir ikki Oyra. húsaviðurgjaldinum. Hetta er beint Feir rinda skatt av hverjum bæði lønini og húsarviðurgjaldinum sannleikssvarið út til I Í | rinda skatt av lenum sínum og | | Soleiðis sær | | Í | i | lønarillgitanina móti lindsstyrinum Viðvíkiandi starvmannalønunum ligg- ur jandið soleiðis: Skrivstovan ikki landsstýrið skal | seta uppskot fram og leggja tað fyr! | lønarnmevndina, har ið allir flokkar eru | umboðaðir. Lønarnevnd'n viðgerð hetta handar tíð víðari til lands- líki, hon hevur givið tí. viðmerkingar og figgjarnevndina til uppskot og stýrið í tí Landsstýrið sínar unpskotid til ger sendir end:liga avgerð. Tað er so statt lønarrådid og fíggjar- allir flokkar eru um- | veruleikanum áset- nevnd'n, har ið boðaðir. sum i eru arar av lénum starvsmanna. Og tað er eingin loyna, at t. d. fólka- flokksmenn, tá ið talan er um onkran hjá teimum, taka serstødu og krevja løn ina hægri enn skrivstovustjórin og leið- arin av viðkomandi deild hava hildið avvarandi persón verið verdan og rætt- indadin til. Og tílíkum tilfelli er fólkaflokkmaðurin fylgdur av tjóðveldis nyinninum. Viðvíkjandi arbeidsmannslønum er af siga: Tá ið stóð í botni hjá Føroya arbeide mannafelag. og tað stóð fyri falli, fegði løgmadur inn á ting uppskot. ið gekk arbeidsmonnum á møti í teirra ógvuliga beskedna kravi. Andstødan var so herð, at fyrsta at- loga hjá løgmanni miseydnaðist. So varð aftur ur ikki duttu Hold ferd fleiri har Erlendur Paturssonur og Hem- sett uppskot fram hesa ferð bar til Hesa tjóðveldismenn frá. imillum ming Jespersen, Vit vita, at Erlendur Patursson og tjóðveldismenn einki dåma ut fáa hesa gerð sína yrivna í nasirnar«, og royma at umbera seg. Men tað batar einki Henda gerð teirra fór fram fyri opnum hurðun Formaður Føroya arbeiðarafelags og aðrir umboðsmenn fyri arbeiðararmar vóru til steðar uppi í tingsalinum Teir standa sum krónvitni. Men so legði felag á av nýggjum. og tá eydnaðist tað mun Havnar Arbeiðsnunna- arbeiðarunum at stórsigur i til tað, ið lønartrætu vinna arbeiðararnir eru vanir at vinna í Teir vunnu ein lønarbata upp á 44 oyru um tíman. stórri prosentligum muni men komu ikki Kvinnurnar vunnu í ájavnis við menninar í tímalen fyri sama arbeiðið. ; Í almennum størvum hava kvinnurnar vunnið somu lønarsømdir sum menminsr. Í ti privata standa tær enn langt aftan fyri menninar i løn. Serliga stær- ur er munurin i handlum og privat- virkis skrivstovum. Uppihaldsdeild i NYGGJUM, VØKRUM HUSUM gjár fór fram vígslag usppihaldsdeildine a Væi f Seinrapartin i av teirri nýggju Dronning Alexandrines Hospitali. av fólki var boðið til stutta samkomu teim nýggju húsunum heimanfyri hospi- talsbygningarnar í Havn Formaðurin í sjúkrahússtýrinum. M Wahl, ríkisumboðsmaður, helt réðu, har hann segði frá byggingini og ætlanins við hesi deild. sum verður flutt oman í úr Hoydølum. Eisini landslæknin. løg- maður og deildarlækni Jensen rødd: eins og umboð fyri teir. ið bygt hava og skipað fyri byggingin: Hetta eru hugnal'g helti. ljós. og sem væl eru litirnir valdir, standa væl saman og gera sitt til, at ein hugni og friðar er yvir hesi nýggju deild Hetta nýggja liðið í tí stóru hospitals byggingini saman við brót:sjúkradeild- ni er nú at kalla lokið. og tann sum húsini. vil hevur havt høvi at síggja skjótt verða sannførdur um, at har er alt tað besta girt fyri tev. ið skulu vega har Frá handverksmeistarunum — hand Leif Mohr bygninginum 2 vakrar målø- ingar við føroyskum landsløgum. »LEIVUR ØSSURSSON« Logting'ð hevur í vikuni samrådst umm teir møguleikar, ið liggja fyri við >Leist Støda er nú tíkin, og er at løgtingid keypir trolarmæ Øssurssyni«. hon tann, og rekur hann. Felagið VARDIN hevur årsadalfund sín á Parnass- inum á Hafnia midvikukvøldid 21. mars kl. 8. Dagsskrá eftir lógini. NEYNDIN. [