leygardagur 21. juli 1962síða 4

IN 35, ÁRG. SOSIALU 21. JULI 1962 Nr. 43 + E erk guð HIN LANDSUMFAT- ANDI RAVMAGNANIN | | | | | | leitt handilin, Í tingsetuni 1943 reistu javnaðarflokkurin málið um ravmagnan av øllum Fóroyum. Í uppskotinum varð sagt, at tingið skuldi leggja í grunn 300.000 kr, árliga til hetta endamál; men upp-| skotið fall, tá bæði sambandsmenn og fólkaflokksmenn vóru, ímóti AFTUR í 1944 reisti javnadar-! kundu koma uppí. tí bæði fólka- flokkurin málið. J, Fr. Øregaard, flokks- og sambandsmenn hildu tað varð valdur til formann í fossa- | "kki vera neyðugt, at småbygdir og mevndini, og nú bar betur til. 28. | bygdir, ið lógu langt burtur, komu des. 1944 kallar hann umboðs- |! uppí. Tó nú eru allar bygdir í sjálvum SEV-økinum komnar við, og SEV menn fyri allar kommunur í SEV- økinum til fundar í løgtingshus- | inum. og longu 1. oktober varð røkkur alt longur og longur, og tað stovnandi aðalfundur hildin. er líkt til, at SEV verður at hava Gongd var komin á; men vid i hondum alla ravmyugnanina av hvort gekk strilti við at útvega h'n neyðuga peningin, so allar bygdir | Føroyum. førum harmast yvir hetta ótal, og Bailey roynir á besta hátt at greiða hesa gátu. Geofrey Bailey: né - ; ] | | ur kalt kríggj. TÅ STALIN BEINDI FYRI | 3,75. MERSK ALLUNUM | Tað, sum Khruschev í dag róp, ar »persondyrking« og manar . … til heljar, eru henditgarnar, tå -UeUdet + frå o Stalin lat beina fyri 5 av sin- um marskallum og millum 20 —30.000 offiserum í seinrapart Reyður front- 199 s. AT London-studenturin Alan inum í 1930' árunum. Heape er vorðin heimsmeistari HETTA er tidarskeid, ið hevur at eta egg. Hann át 24 rá egg vakt miklan ans millum søgumenn, í 2 min. 11 sek. Hann Vann á skald og aðrar. ja. nakað á sama gamla heimsmeistaranum, kana hátt sum ansurin varð vaktur, tá diaranum Brandon, sum át 24 inkvisitiónin tók seg upp og fór egg í 14 minuttir. , — fram í Spaniulandi og aðrastaðni. AT størsti skuggi í heiminum Goffrev Bailey roynir í bókini: kemur av eldgosinum El Poton á »REYDUR FRONTUR — KALT Tenerifa; hann er 200 km langur, KRIGGJ« at greiða frá hending-| !å sólin risur og tá hon setir. | unum í Ruslandi, tå Stalin beindi | AT longu fyri 3000 árum síðan fyri so nógvum av sínum bestu her monnum og møguliga send; miljón- ir av landsins íbúgvum í trælahald í teimum keldu sibirisku trælagørd unum Eingn veit. hvussu mong hundr- kendu indiumenn til tannarøkt; teir brúktu tannbustir, sum tó vóru rættuliga primitivar. AT heimsins fyrsta adressubók kom út í Paris í árinum 1691; tvey ár seinni kom ein í Týskalandi. túsund vórðu dripin fram til að 338. men Khruschev hevur í øllum 1 Bw VV | 75 verið erkvisnari enn vanligt og er lopin framav. Tygum, Arant- sen. hava kanska eisini verið eitt sindur morgunljótur og hava tikið hann ov harðliga. Og tá ið tygum, sum tygum søgdu, åttas: tjóðskaparrórsluna, hava tygum kanska havt ilt eyga å dreinginum, ti hann hevdi verid vid i skrådgonguni og hava tí verið ov skjarligur sjálvur. Nei, ikki haldi eg, tit skulu taka hetta so tungt.« Arantsen segði seg ikki vera samdan við amtmarmin í hes- um. Men tað var nú ikki fyri hetta við Andreassen, teir vóru komnir, men læraraskúlastjórans støda var... Nei. ammudurin fór at læa: »Ak leraraskúlastjórin, mýn góði vinur at tað skal vera nakað sovorðið at siga upp á hann — tað fáa tit meg ikki at trúgva. Sjálvandi slå hann ikki hondina av dreinginum fyri so lítið. Tað hevði eg heldur ikki gjørt. Kanska harm átti at lagt tað fyri lærararáðið, men um enn hann hevur ikki gjørt tað, so er tað einki at siga hann illan fyri.« Jú, hann hevði lag: málið fyri lærararáðið, men »Ja, og hvat var so urslitid?« „Tað varð sjálvandi til tað, at hann varð tíkin aftur í skúla. Slíkir kunnu hinir »Åja, tað er longu samtykt. Ja, men so hevur skúlastjórin gjørt tað, hann skuldi. So er ikki meir-« Amtmaðurin minti á, 'S ungir einaferð, kátir og djarvir. Urg- um teir hildu ikki tað eisini, tá ið lærararnir vera.“ at teir høvdu allir dómur er ungdómur, teir hugsaðu se: um? Nei, tað hildu teir ikki. Slættis ikki. Per Arantsen: >Vit vita, af...« Men so fekk harm ikki sagt meir, ti nú dunkadi aftur á dyrnar, og amtmadurin fór åt at lata upp. Teir sita hámir og niðurfyrikomnir eftir, slota. Hvor tað man vera, ið kemur higar so síðsla. Nú hoyra teir tað verða AT um blødini. sum falla av trø kr: | vildi vøllurin eftir 500 árum komið áraka trætoppunum. | tækradømi, lan átt tak út yvir høvdid; men í | AT tær fyrstu brillurnar longu vórðu tiknar í brúk tíðliga í mið- oldini. AT Navoja-indianararnir rulla | smábernini í kavanum fyri at gera | tey harðbalin. AT ein ensk tubbakksfabrik er | farin at gem parfumerað snús til kvinnur. AT medalamerikanarin ér 160 em høgur og vegar 65 kg. AT einstakar japanskar skivi- hava 2340 skrifttekin. maskinur | KÆRKOMID Tað sígst, at um stutta tíð kemur nýtt slag av borðdúkum í Hesir dúkar eru impreg- neraðir og verða ikki dálkaðir av valtn- lella føiblettum, Miksir ein ein bita niður á dúkin, dálkast dúk urin bert uttaná impregneringini, og ein kann lætiliga reinsa dúkin eingin blettur verður eftir. Flourkanbonat- impregnerað stoff (verða m.a. brúkt til bilsetur. barnatoy, slips, o. s. fr.) tolir væ. at verða ofta vaskað eins og kem- iskt reinsað. uttan at nakað hendir við impregneringini. —0—— TAD er lættari at piska eggja- hvítar, sum hava stovuhita enn kaldar eggjahvítar. — Skil eggjareyðan frå hvítanum' og lat hvítarnar skanda í stovu- eina løtu, áðrenn pískað verð- verður. Verða reydarnk: íkki ikki brúktir beinanvegin, verð ur vatn latið útyvir teir og settir á køldum stað; men teir skulu helst brúkast skjótast gjørligt. —— MILLUM SVARTAR. Tíðinda- maður sigur: Í landsbygdunum sita menn og práta, spæla skak og gita gátur. AÐ konurnar arbrýðn við sveittabroti í tí bakandi sólar- hitanum, halda teir vera ein sjálvs- fylgja — teir máttu jú keypa teir í dýrum dómum. hava sveltað og neyv- dag verða teirra listarverk seld fyri ofta miljónavís av krónum, ið nú koma listaspekulantum til góðar, heldur enn teimum, ið skapaðu hesi megnarverk. Liv, vøkstur og trivni samfelags- ins er ikki einans tað, ið landið ella havið gevur. Tað er grundar- lagið. men åvøksturin av hesum er tað, ið vit menniskju skulu frøda og gleða okkum yvir. Tað finst neyvan heim, ið ikki vil hava og sum íkki frødir seg yvir ein góðan málning á stovu- vegginum; men tey (fægstu unt arbeiðið. ið liggur aftanfyri verkið. og hvussu lítið listarmað- urin veruliga hevur fing.d úr verki sínum. Ti er tað skylda okk#a, at veita | ar- | okkar listarmonnum góð beids- og lønarkor, at teir onga- tíð skulu óttast dag'n í morgin, tå farið verður undir nýggj listarverk ella lagt til brots á nýggjum leið- um í listarheiminum. so er NIKITA KHRUSCHEV ferðaðist | eystureurope- | fyri stuttum í fleiri iskum kommunistalondum og tid- indi vildu vera vid, at hann var øgviliga bersøgin, Á einari sam- komu í Bulgariu segði hann m. a.: >Eg kenni bøndurnar og teirra sálarligu trupulleikar. Av royn dum ve't eg, at eingin bóndi er føddur kommunistur. Hjá okkum er tað soleiðis, at bønd urnir kollektivfjósunum r hyggja eftir »teirra« hestum, sjálvt um djórini longu eru latin kollektivbrúkinum til ogn ar.« »BRÆVK ASSIN« Tá eg ofta eru komin fram á orðið »nøgleroman«, men kenni tydningin av ordinum, buriur | ikki. inum ar kenna hetta frá søguni, har mætir unum í leyvskógunum ikki rotnaðu! listarmenn hava liva í størsta fá- vildi eg fegin fingið greiðu á, hvussu hetta er at skilja. SVAR: D»Nøgleroman« er skald- søga um veruligar persónar, sum i skaldsøguni verda dulnevndir. —O— »Brævkassin« Loyvi sinum ið bert við fråskildu evnum — evnum, tey fáu í samfelagnum ciga i blóð- LISTAMAÐURIN ikki tikið allar dag- av. Vit borið. hevur átt so rívan at biðja >bræv- kassan« gera mær tann beina mær at 76 £ sagt gott kvold; á ramligum foroyskum. Tá vaksa eyguni í. hverjir føroyingar ganga her á dyrnar, meiri at teimum siga á náttartíð? »Eg eri harra Punthavn, bladstjøri,« hoyra teir verður sagt sagt Vit koma í allari spekt at biðja skriv fyri amtmannirium, ungmannafelagsins vegna.« »Ja, ja, sparið ikki tad,« sigur amtmaðurin; býður teimum tveir býfelagar tykkara inni um høvi til at lesa eitt krav- inn í skrivstovuna. >Her eru frammartundan. Tað ger kanska einki?« Albert Buck og Per Arantsen linka í knøunum og smokka | sum nygjørdir sperðlar niður í stólarnar, teir sita í. Og tá ið harra Purthavn kurteisliga neig í lendunum og bað gott kvold, orkaðu teir ikki at reisa seg, men rættu bert hvør sína lofnadu hond fram til lógvatak. „Ja, tað kundi ikki bera betur å,« heldur Punthavn, »enn at bæði høvudspressan læraraskúlin eru umboðaðir har. So karn tá í hvussu er eingin kasta okkum fyri, at vit eru og komnir krúpandi higar í loyndum.« Albert Buck og Per Arantsen Men harra Punthavn lets: seg, tykjast hava hug at fara. un harn sær ikki, hvat teir ætla, verður ber: standandi beint fyri hurdini og fer undir | at lesa: „Vit sekshurdrað triogåttati føroyingar, staddir til fundar á Doktaragrund í Tórshavn Harn lesur alt kravskrivid frá síðstu kravgongu. Tá ið hann er liðugur, leggur han skjalið så'tliga saman, rættir amtmann- | inum og sigur: >Nú vóna vit, at tygum sum landsins hægsti embætismaður og sum góður danskur maður, gera tað, sum neyðugt er, fyri at tað fólk, sum her hevur strítt og strevað í túsund ár, fær andarúm og vakstrarlikindi, so tað kann menn- ast og trívast á síni fedranna jørð, sum tað hevur nytt og „og hetta er Lias, mín næsti frændi, sum við mær er. | | at siga frá, hvar byggistílurin »gotikk« fyrst tók seg upp. Við søkk fyri svarið. | P. Nielsen. | SVAR: >Gotikk<-byggistílurin tók seg upp í Frankaríki fyri umleið 800 árum síðan. —O— »Brævkassin« Kann »brævkassin« gera sø væl at upplýsa mær, nær russiska skaldið Maxim Gor- kij doyði. Ingibjórg. SVAR. Stórskaldið Marxim Gor- | kij doyði í árinum 1936. hugsa | | | | teir svør | tu eiga skaldagåvur og hava ikki | >GRIBBARNIRK. Eisini so sjaldan nytt tær móti teimum, sum gjøgnum gdldir hava trælkað | teir og teirra forfedrar. Vit skulu | her prenta yrking eftir David Di- lop, eitt av kendastu afrikonsku skaldunum. Hann var ættaður úr Senegal. føddur 1927 og deyður 1960. Yrkingin ekur »GRIBBENE« | i danskari týðing: Dengang da civilationen sparkede os í an- sigtet og vievand blev pjasket i vore for- kuede pander, byggede gribbene i skyggen af de- | res klør. formynderskabet blodbestængte mo { nument. Dengang lød taktfast mumlede bønner druknede plantagernes klageråb. Oh, bitre minder om aftvungne kys, om løfter, der blev brudt foran geværets munding, om fremmede som ikke syntes menneskelige som kendte alle bøgerne, men ikke | kærlighed. | Men vi med hænder som frugtbar- gør jordens skød | bærer trods jeres hovmlods sange, bærer trods det sønderrevne Afri- kas knuste byer håbet i os som i en fæstning, fra Swazilands miner til Europas fabrikker skal forårgt genfødes under vore muntre skridt. | | | | | { | | AT javnaðarfiokkurin longu i 1944 | sum åvist í bóklinginum >AR- BEIÐI TIL ØLL Á SJÓGV OG LANDI, setti = uppskot uml | byggjan av 25 núúímans trolarum | og einum hópi av ødrum fiski- | skipum, men at hetta uppskot | | | TAD ER VERULEIKI | | varð felt og við tí úrslitið at vit fingu ein hóp av gomlum ftrol- arum, ið ikki kundu bera seg og sum komu at kosta landinum og eigarmonnum tap. øgilig peningalig i RÆTTINUM: Ákærarin hevur lurkad iktir verjurøduni hjá verj- | aranum hjá ti åkærda og svarar | aftur: j | — Eg latið meg ikki blinda av | — allari ti prentsvertuni, sum | brúkt er til at reinvaska hin | - ákærda! RE, — Nú skal eg siga tær eina stak | stuttliga søgu. Eg havi væl ikki sagt tær hana áður? — Nei, ikki um hon er stuttlig. —— Tú, hvussu gekst við máln- ingunum hjá Hanusi á framsýn- | ingini? t — Skrá væl, haldi eg Hann sendi 3 målningar inn og fekk 4 aftur. —— Lítli Petur kemur aftur úr skúla- num og stillar seg upp í ein krók: — Mamma, mamma, hygg her! | Hetta lærdi eg í skúlanum í dag! | | Haldið Sosialin | | Í | |