leygardagur 12. oktober 1963síða 2

hr, 75 Føroyar undir nýggju ... (Framhald frá 1. síðu). FÍGGJARPOLITIKKUR SEIN- ASTA LANDSSTÝRISINS At byggja á trotabúgvið aftaná fólkaflokkslandsstýrið bar ikki til. Eingir pengar, skipflotin minkandi smávegis vega- og havnabygging- ar, arbeiðsloysið stórri enn nakran- tíð áður i Føroya søgu. So óhugna ligt dapurt og øskukalt sá út, tá javnaðarmenn tóku við landsstýris- leiðsluni, P Nú mátti farast til verka) so tað | munaði, og vit skulu her vísa á, hvussu peningur varð fingin til veg ar aftur at fíggjarlógini og ta, sum ríkiskassin letur árliga, eins og hvussu figgjarstødan var, tí P. M. Dam legði frá sær sum løgmaður: 1. 40 milj, kr. útvegaðar til real- kreditstovnin. 3 milj. kr. eyka árið til studning til skipabygg- to útvegaðar ing. 3, Fiskaríbankafinansiering til skipabygging, 4. Finansering frá norskum skipa- smiðjum tl skipabygging. »Egnsudviklingslån« til vinnu- lívið. 1 milj. kr. eyka um vegabygging. . 27 milj. kr. til SEV og alt gjørt greitt at útvega líka nógv aftrat, 18 milj. kr. rahúsbygging í Havn. árið til 4 útvegaðar útvegaðar til sjúk- 9. 10. 34 milj. kr. til sinnissjúkrahúsið 8 milj, kr. til byggjan araskúla, av 11. Samrådingar førdar og tilsøgn inzin um 60 miljóna ilegging | argrunn. Allir ajour og 5 milj, kr tá P M. Dam sum løgmaður. 12. førdir til avlop, frå grunnar tingsins legði sær kki; eru Hesi tølini tala; tað vikast hetta >14. »eingi úrslit at vísa 4.< men rópar sent< flokkar borð, Ongatíð eru til menn og vælbúgvið sokallaðu høvdu komnir so sum teir flokkarnir«, taka »sjålvstyris- Tær bara at umleid 150 MILJONUM KRÓNUM P. M. Dam um við ríkisstýrið og fingið tilsøgn | ímóti sum hevdi = samráðst um. | TJÓÐVELDISSTOÐAN: Fri tjóð- | veldismonnum kom einki uttan mótmæli, mótmæli móti ovurdýrum lánum, mótmæli móti »daniserings- | forkoma okk-| um sum fólk og drema lívsvilja tjóð gullinum«. sum vildi arinnar. | Men hvat hav» so tjóðveldismenn | avrikað, síðan teir komu i lands- | stýrið? | 1. Endurtikið umsóknina um tær | 34 milj, kr. til sjúkrahúsbygg- | ing. (hastisak í tinginum). | 2. Endurtiki5 umsóknina um | miljónalánini til SEV. | 3. Biðið um avlopiS ev láninum, P, M. Dam útvegaði til skipa- og vegabygging. 4. Endurtíkið umsóknina um tær | 60 sum P. M.| Dam hevði fingið tilsøgn um. sum miljønirnar, Her er talan um júst tað sama | >daniseringsgulliðk, sum vildi for- | koma okkum sum tjóð, meðan Dam sat sum løgmaður, Fyri hesar miljónirnar vørðu javnaðarmenn róptir sambands- menn! um | ;| HVØRJI VÓRU SO HINI >EINGI ÚRSLITINI.<? Hetta var so fíggjarpolitikkurin, id førdur varð, meðan P, M. Dam sat sum løgmadur, eins og eitt sindur um stødu tj6dveldisflokks- | ins tå og hina miklu kúvendingina, tá flokkurin kom í landsstýrið. Vit skulu síðan stutt triva í nøk- ur »eingi úrslits aftrat og gera Ínakrar = stuttar viðmerkingar — til Í stødu tjóðveldisflokksins, | Hvat var so avrikað í løgmanns- tíð P. M. Dams? FISKIVINNAN Fiskiskipaflotin = var minkaður við 7000 tonsum, tá seinasta lands- undir hesum nýbygd skip stýri tók við; men fandsstýrinum vórðu uppá 14000 tons, | 1. 40 nýggj skip komu til landið og 18 onnur í gerð, 6 pst. studningurin til skipa- smiðjur byggikostnaðinum av hvórjum skipi. | | | 2 | av | | FISKIMARKSMÅLID | Undir fólkaflokksstýrinum fingu | Vit 12 | markið, 3 míla ára såttmålan um samstundis sum vit vórðu riknir út um 12 fjóðringamarkið | bæði í Íslandi og Noreg:, 1. Fiskimarkið flutt út á 12 fjóðr- | ingår vid undantaksreglum fyri bretar og endaliga uppsagdur at fara úr gildið 27. april í år. lær- | = Mest sum ak hitt gamla veiðu- øki í Íslandi afturvunnið fyri snellu og snøri. 6 ingum i Noreg i 10 år. Rætt at veida inn at veiðu- og virkisøki í Grøntandi mn byggjan av nýggjum vaktarskipi Hetia ikki ingar, og meiraurtøkum vóru smáveg's vinn- av teimum hevur kenst í Føroyum. Erlendur Patursson var sjáivur til | lønini og prísviðbótin:. samráðingar við 'ríkisstýrið og sendi Håkun Djurhuus til Lon- | don at samráðast við bretar. FISKIMARKIÐ VARÐ IKKI| FLUTT ÚT 28. APRÍL. Ísland: Erlendur Patursson skul- | di umboða fiskimenn undir fiski- markssamráðingunum við íslend- ingar; men hóast hann var komin til Íslands metti hann á ONGUM fundi. Grønland: slita okkum burtur rik- isfelagsskapinum og útihýsa okkum i Grønlandi, úr danska Fleiri orð eru óneyðug. Vaktarskipið: Tjóðveldismenn hava lagt alla orku í at keypt ein fjóðr- | . Fleiri nýggjar havnir og víðar | Tjóðveldismenn vilja | | | | | | } Í Í All: 'yrireikinr: Ar: ir | lønarbatum er lítil og eingin. Allar = fyrireikingar gjørdar til) g eing | | hundratals heimum í | | | | | | | Í SJUKRAHUSVIDURSKIFTINI | láni, Alt var gjørt greitt til sjúkra- | síðan, gamlan, upplagdan, norskan hvara- | HVAT ERU SO TJÓÐVELDIS- MENN NÚ? bát; men tá teir ikki fingu hetta Eitt aftrat. igjøgnum tóku teir »Viking« fyrr Hvar eru hinar mongu miljóntr-| 20,000 kr. um mánaðin BARA í | nar hjá Erlendi Patursson til 0 PST | leigu. (»Vidoy« kostaði 5,000 kr. RENTU? um mánaðin.) } teir funnu 4 »biddaragøtuni«, sum SOSIALU,:N SOSIALLÓGGÁVAN Eitt hitt stórsta avreksverk setn- asta landstýrisins er nýggja sostal- lóggávan, sum í dag er størsta fíggjarliga trygd, ið nakrantíð er veitt gomlum, avlamnum, einkjum, foreldraleysum, børnum, sjúkum, deyvum, blindum og annars ødrum treingjandi. Her varð vunnið: 1. Fólkapensjónin. Avlamispensjónin. Einkjupensjónin. | Barnatrygdin, ! Serforsorgin, . Stuðul til ellisheim, | nun a TJODVELDISSTØDAN: Flokkurin vildi einans ganga við til at »bøta um verstu brekini í sosialloggåv- | uni«, sum hann veruliga var ímóti tí tå Knút Wang bað tjóðveldis- | menn um at atkvøda ímóti, tå tað | | vildi forða loysingini í mong ár, um gomul, avlamin, einkjur og| onnur treingjandi fingu tað ov gott, svaraðu tjóðveldismenn, at | hetta vóru teir greiðir yvir, men teir TORDU ikki at fella hetta | mál. | LØNARPOLITIKKURIN | Á lønarøkinum mátti nakað mun | ti dýriíðina gerast, lønarlagið samsvar- | ikki og vaks- livikostnaðinum. til og fingu eina munandi hækkað andi aði alsamt andi Her varð | farið verka flestu stættir | lønarviðbót, 1. Minstalønin frå 650 uppí 1000 kr, . Prísviðbótin hækkað úr oyrum upp í 15 oyru kg. Arbeidslønin hækkað við 41, oyru tíman fyri menn Og | 3 2 og: 58| | | | gg um åvikavist meira fyri kvinnur, . 6 pst, fritidarløn til fiskimenn. | Betri lønarlikindi fyri starvs- | og tænastufølk. on | | | | TJODVELDISSTØDAN: hesum Lutverk | tjóðveldismanna í miklu | | Hana høvdu teir) 800 niður í 650 kr. uppskot flokksins vard | Minstalønin: lækkað og úr um framt, tá minstalønin varð hækk | að upp í 900 kr., vildi hetta ein- | ans givið slakar 800 kr. | Frítíðarlónin: Vóru ímóti 6 pst. | TJÓÐVELDISSTOÐAN: Í hesum | fritidarlønini, tå landskassin | | målid hevur tjodveldisfkokkurin | skuldi bera kostnaðin i fyrsta | stutt sagt einki snnað gjørt uttan| umfari, | roynt at skapa rumbul og øsing.| Aðrar lønir: Vóru ímóti lønar-| | Annars er zt siga um støðu flokks- | hækking til starvs- og tænastu- | Ins: | fólk; men hækkaðu kortini sínar | Føroyar: Flokkurin gav túsind-| egnu landsstýrislonir við 6000 | tals lyfti um ikki at vilja samráð-| kr. so skjótt teir komu framat. | ast við nakran um hetta mål eins| VIÐM.: Nú hava tjóðveldismenn og tåsindtals lyfti um, at fiski- | avtikid gjøld reiðaranna 1,3| markið skuldi flytast út 28. april | milj. kr, til Jønjavningargrunnin | i år. | sum skal bera kostnadin av minstu- | Eisini á hesum eki lá nógv á húsbygging í Havn fyri fleiri árum landsstýrið framman- ikki evnað at útvega men undan hevði peningin. ; Annars fekk landsstýrið avrikað hetta: , 1. Sjúkrahúsbyggingin byrjað í Havn, og Klakksvíkar sjúkra- hús fullført. 2. Alt gjórt greitt til sinnissjúkra- húsbyggingina og peningurin | útvegaður. 3. Nýggj læknaskipan vid øktum læknatali. TJÓÐVELDISSTOÐAN: Flokkurin hevur funnist nógv at hesi bygg- ing. Hann hevur verið harðliga ímóti donskum byggipeningi »daniseringsgullinum«, = men síðan teir áður hava havt so ringt orða- lag til, hava teir biðið, nikka og takka fyri tær 34 milj, kr, til sinn- issjúkrahúsið. ÍLEGGINGARMÁL s Á hesum øki var alneyðugt at fåa nakað gjørt, og umframt ta ílegging, ið vit hava nevnt, fingu vit undir seinasta landsstýrið 1. »Egnsudviklingsloven« at galda fyri Føroyar, og longu nú er jAttadur miljønapeningur sam- bært hesa log. 2. Løgtingsvedhald fyri lánum (il størri og smærri ídnaðar- og frystivirki. | SKÚLAMÁL. Fyri skúla- og mentunnarmál| hevur 4 ongum sinni áður verið av | rikað landsstýri. so nógv sum undir setnasta Í 8 nýggir fólkaskúlar bygðir. 2. Nýggi skúlalóg. 3. Fleiri = preliminerskúlar stovn- | aðir. 4. Studentaskúlin bygdur, 5. Fíggjanin av læraraskúlanum | greidd, | 6. Føroya fólkaháskúli nútimans-' gjórdur. | 7, Sjómansskúlin fullfíggjaður. | 8. >Ungdommens uddannelses- fond« sett at galda fyri Føroy-| ar, og lestrastudningurin fleir- , | faldaður. | 9. Mong onnur skúlalig tiltøk i! sambandi við tekniskar skúlar, | framhaldsskúlar, serskúlar o. s.| fr. | | I | Á fyrsta sinni síðan menn her á | SKATTAMÁL skattalætti teimum | inntøkunum, eins og ein-| varð veittur minstu stakir frádráttir vóru hækkaðir eila | loyvdir fyri fyrstu ferð. 1. Skatíamarkið hækkað uppí 4000 kr. | . Barnafrádrágturin hækkaður til | úvikavist 65 og 80 kr. fyri | barnið, | . Serligur fiskimannafrádráttur. — | Loyvt at draga 2000 kr. av fyri inntøku konanna., tað | TJÓÐVELDISSTOÐAN: oktober 1963 12. [AA — Hetta eru framstig, sum tó á ongan hátt standa mát við mið og mál javnaðarflokksins í skattamál- um, SEV-UTBYGGINGIN Å ongum sinni hevur SEV fing- id slikar peningahæddir, sum und- ikki hara marg- stýri ir seinasta stÝ faldar miljónir, ið nýtíar eru, men tilsøgn um líka nógv aftrat, VEGA- OG HAYNAMÁLINI Á hesum øki var almikið avrik- að, og aftur at hesum var hin mikla vegaætlanin, ið kemur at kosta einar 70 milj. kr. gjørð og verulig tilsøgn fingin um iløgupeningin. 1. 70 miljøna vegaætlan gjørd, 2. Bergholið í Suðuroy fullfíggjað 3. Bergholið í Norðoyum projek- terað, byggifelag fingið at gera tað, og tilsøgn fingin um peningin. 4. Vegir bygdir fyri 14 milj. kr. 8. Lendingar gjørdar og umvældar fyri 2 milj. kr. 6. Havnaløg bygd fyri slakar 7 mili. kr. Hon er vorðin meir og meir ein harma- søga, Vegir: 70 miljóna vegaætlan landsstýrisins fingu teir hendur á, og hana á tingi uttar: avskrivaðu hana settu fram sum uppskot tó nevna nakað veruligt um hvussu peningurin skuldi fáast til at vega. Bergholini: Tað kemur týðuligart og týðuligari til sjóndar, at leið- andi tjóðveldismenn eru harðastu | i fé ; i | må : ti rgholinu i | landi fóru at fåast við skattamál, | mótstøðumenn móti bergholinum Norðoyum. Bergholið í Suðuroy kallaðu tefr upp eftir danska konginum Fríð- rik níggjunda. HETTA vóru so tey »eingi úr- slitini«, ið >14. sept.« sigur P. M. Dam at vísa frå lógmannstíð síni. hava å HVAT MEINA LESARAR- NIR? Sosialistiskur alheimspolitikkur Á seinasta ulheims-sosýalistafundinum í Amsterdam vórðu gjørd- ar nógvar fundarsamtyktir, har fleiri viðgjórdu alheimsmál, mill- um annað hesar: 1) GRIKKALAND: Fundurin | segði seg solidariskan við demo-! kratisku krefturnar og heitti á | stjórnina at tryggja fult demokrat- iskt frælsi. | I Tað er grovt svik at samstundis 2) SPANIA: liberalisering, móstøðumenn dag- | tala um sum politiskir liga verða fastsettir. Í 3) POLITISKIR FANGAR: Viått- | ad var samkensla vid forfylgils- | unum í fleiri londum og vist varð | á, at javnaðarmenn og aðrir vórðu kúgaðir í løndunum fyri eystan jarntjaldið. 4) SUDURAFRIKA: ingarnar mugu steðgast, mugu møgulikar fyri sterkum og harðrendari trýsti, Vápnasend- og finnast Ídnaðarlondini 5) INDIA: mugu | økja um hjálpina fyri at styrkja um støðuna mótvegis Kina. 6) MARKNAÐIRNIR: »Tey 6« ug »tey 7« mugu arbeida betri saman sum førir og finna eina loysn, burtur úr deyðasiglingini. FRYGGINGARSAMBANDIÐ FJROYAR Føroya Kríggstrygging tlf. 1090 Føroya Sjóvátrygging tlf. 1090 Føroya Brunatrygging tlf. 1098 Før. Vanlukkutrygging tlf. 1721 Vit trygeja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs - bilar o. a. Feroyingar eiga at tryggja í landsins egnu tryggmg