mikudagur 22. januar 1964síða 2

Nr, 6 Løgmansrødan til umrødu Røda P. M. Dam's: um, okkara læraraskúlanæmingum, Harra formaður! Seinasti æraði talari folkatiings- maður Johan Poulsen nýtti ta stuttligu myndina um krákuna við teimum læntu fjaðrunum um okk- ara háttvirda løgmann og lands- stýri, Hann hevði einki, púrt einkí, varð sagt, at vísa á sum egið verk hjá hesum landsstýrinum. Alt tað, ið hann vildi leggja sær og sínum landsstýri heið urin fyri, var lænt, læntar fjaðrar | sum hjá krákuni, sum stóð nakin | í nýttársróðu síni | | I og knokkroytt eftir, tå id fuglar- | nir, hon hevdi tikid fjadrarnar frå | fyri at pynta seg, komu og royttu | tær henni aftur, Okkara hátt- | virdi løgmaður | róðari, reypaði sær av tí, sum fyrr- | | av segði seinastji verandi landsstýri flokkar høvdu lagt til rættis og av- mikað, Einki er sannari sagt, og samgongu- Í | | Forvitnisligast var harra fólka- tingsmansins dokumentation av, at; tað var eitt fullkomuligt falsum, | tå ið håttvirdi talu síni hevði givið sær og sínum løgmaður í nýttárs- landsstýri heiðurin fyri teirrí broyting, ið var komin viðvíkjandi | teimum músstiknu id kundi koma til førovingar niðri ønnkallingunum, | at gera hertænastu, Landsstýrið hevði púri onga ávirkan havt her. Hesin spurningur var vid sam-| ráðingum við innanrikisministarin | greiddur og komin til avgerðar 2 dagar áðrenn hetta landsstýrið kvaklaðist við Ja, læntar fjaðrar tað er eyð. kenni sitandi landsstyrisins | Hugsi ikki, harra formaður, at eg fari ov langt, um eg sigi, at sjaldan fyri ikki at síga ongatíð hevur ein sijornarpolitikkur sigrað fyri at siga tað paradoksált so stórliga í tapinum sum seinasta landsstýrispolitikkur yvir tí núsivandi lJandsstyr- politikki, sum is stóru flokkar gjørdu seg til tals- menn fyri undan seinasta løgtings- vali, og tað hevur neyvan hent enn at ein stjórn sitandi landsstýri sum so eiggiliga hevur svikid tann poli. tikk og ta stevnu, sum tess flokkar val rad bardust fyri til seinasta hevur ikki bara svikid, men so| fullkomuliga hongt seg uppí júst tað, sum tað og tess flokkar sum mótmælismenn lupu á okkum fyri við briksli at hava viljað selt og avreitt land okkara og fólk fyri, So stuitligt sum tað er hjá okk- um at kunna byrja okkara mót- mælisflokka talur við tílíkum órongiligum veruleikum. so hug- stoytt og skammiligt má tað falla sitandi = landsstýrt og landsstýris- flokkum at hoyra tað og noyðast f at viðganga tað yvir fyri sær sjålv. um og øllum veljarum sínum Javnadarmenn eins og hinir sam- gonguflokkarnir seinastu lands- i Stýrissamgonguni at vórðu skuldsettir føroysku sål- danskt fyri vilja selja ta ina fyri danskan pening, gull, ið vit siríddust fyri og fingu vissað einar 60 miljónir ella tað, ið tað kostaði sjúkrahús og eitt státssjúkrahús, at byggja eitt lands- tá ið vit stríddusi fyri og fingu Skipað tað so, at tey gomlu, tey sjúku, avlamisfólk. einkjur og einkjubørn og oll treingjandi komu at fáa somu forsorg og hjálp, sum tey kundu fingið, um tey vóru niðri í Danmark, tá ið vit stríddust fyri og fingu lógina »Ungdommens ud. dannelsesfond eisini at galda fyri Føroyar, so okkara næmingum i studentaskulanum Hoydøl. | unpi i | eiga okkara næmingum i real- og preli- minærskålunum og við allar skúlar í Føroyum, sum vit hava í felags- skapi við Danmark, og okkara les- andi niðri kundi verða veitt tann | stóra studningin sum verður givin lærlingum og lesandi niðri, ein studningur, sum er so munandi, at tað nú er møguligt hjá ognarleys- um børnum at fara frá Føroyum til framhaldslærdóms niðri, | tå ið vit Siríddust fyri og fingu til vega íleggingarpening, heilar 8 miljónir um árið, til endurnýgg- ing av okkara fiskiskipaflota, pen-| ing, sum aftrat tí peningi, vit sjálv | ir veita til vega, veruliga | gjórdi tað møguligt hjá okkum at | endurnyggja okkara skipaflota so | eini handavending, at vit í dag tann glasiligasta fiskiflota, sum nakað land kann sýna fram, tá id vi; stríddust fyri og fingu 20 miljónir í 5 ár sum hjálp | bygging av landsvegum og tunnell- kundu . Í um og havnum og sum studning-| til skipabygging har ið vit! kundu fáa skipaflota okkara bygd- veitan | at, SOSIALURIN tå ið tann håttvirdi løgtingsmadur, at nú skiltu teir einki, ti løgmadur ti hann stríðnum at fáa loysingina, ikki at vera við móti teimum sosialu lógunum, ið vildu veita ein tílíkan peningastreym til Føroyar frá Danmark, at føroying- ar ikki orkadu, um teir einaferð vildu, at yvirtaka ta sosialu var. í for- sorgina alla sum hon Sjálv- fyrsta, tí forsorgin vera eitt hitt átti at verið yvirtikið, felags- skapurin um hana leggur tey sterk- ríkisfelagsskapsbondini ið førovingar og danir saman nakað annað Og jú felagsskapur og BSU binda meiri longri varir, siga loysingarmenninir følka. flokksmenninir, tess torførari verð- enn hesin ur at taka loysingina, tí málið við fólkapensjónini og fteirri forsorgini síni heild skal førast so langt fram, at for. sosialu i er, at hon å arbeiðsmanninum. — fiskimann- |inum og ødrum figgjarliga veikum og tænastu- embætismanninum, Til kanska lika so nógvar miljónir aftr og fremjan av hesum krevjast sum sosiala forsorgin vaks við an, peningur, sum gjørdi tað møgu, ligt hjá okkum at fara undir eina | vega- og havnabygging og tunnell.| projektering og bygging sum onga- tíð nú við teimum 60 milliónunum, ið) áður í Førovum søgu, og sum | vit eftir drúgvar samráðingar við ríkisstýrið fingu tilsøgn um hava møguleika fyri at halda fram vid stórum muni og so stórum | miklari kring i SO kraft sum vit! landið | muni og so hava arbeiðsfólk um at seta í arbeiði. tá ið vit stríddust fyri og fingu | við | at tjóðarbankan hátt ståtin og danska endurlánum og á annan skoyta uppí finansieringina av okkara fiskaframleidslu og úigerð igjøgnum heimligu bankar okkara, tá ið vit stríddust fyri og veru- liga fingu brotið slóð fyri. at kre- diitfeløg kundu koma at virka í Foroyum við langfreistaðu til og aðra bygging, so tað nú stendur sinum lánum frama fyri húsabygging á okkum at fáa henda stóra kredii- felagspening eisini at virka í Før- OVum, tá ið vit striddus: fyri og fingu Egnsudviklingloven at galda fyri Førovar, ein lóg sum hevur hundr- aðir sum av miljónum aftanfyri seg. og goymir í sær óavmarkaðan um lógin hátt, | føroy- | ileggingarmøguleika, verður brúkt á skilagóðan men sum tessverri sýnist frá skari síðu at verða sabboterað ella missbrúkt ella stórliga misskilt tá ið virkisætlanir 1 at talan er um a plássum fyri summum hvussu ut ið mál er, hv bara nevna eiút beddingsmálið Tvøroyri, 165000 Frodbiar sóknar kommuna onn- 165000 kr. i sum tykist okkum. fyri. Og hvor er tað, sum stedgar Hin egnsudviklingsneyndin? ráðið? a ið tingið samtykti at seta og sum at er ur men vera = stedgað her hjá besta = prógvið her? Landsstýrið? førovska íBúskapar- fr 0 S alla hesa tilskots- tað >Dag- Allan henda pening, donsku — finansiering aftrat og veiting og meiri ikki målgagn var næstan >14 sent.« bladid«, flokksins og teirra = tjóðveldis- og fólkaflokksins, sum ikki bannadu og koldømdu sum gift fyri føroysku sálina, fyri For-| ova lagnu og framtíð, sum merg- súgvandi og tjóðardrepandi., Eina stuttligast og greiðast lÝs- andi kom hesin hatski, illsinti for. dømandi sinniss'reymur til sjóndar, partapening, | við seinastu sosialu lógunum. Ja. stireymin, peninga- upp- javn- fyri allan henda fyri hesa veldugu byggingarkraftina fingu vit aðarmenn og tåverandi landsstýris- flokkar okkara ólukku frá tjóð- veldismonnum og fólkaflokkinum, Verstu svikjara og onnur skemdarnøvn vórðu heft á okkum Hetta stendur gllum føroyvingum frískt í minni, TOSsa- Men hvat er hent, síðani handilin varð gjørdur millum fólkaflokkin og tjóðveldið og harra Erlendur Patursson sessaðist undir Hákuni Djurhuusi, háttvirda løgmanni, honum, sum hann heyrði nýtt ein part av 514. sept < at yvir. bevisa Føroya fólki um var hin minst natiónáli hin minst álítandi, hin størsti svíkur í lívsmálinum sjómarksmálinum? Køvdur í skomm av hesi eftir hansara egnu orðum og mát og dómarastokki ræduligu svikaragerð móti ollum sønnum tjóðveldisvelj- arum leyp harra Erlendur Paturs- sonur, háttvirdi Íandsstýrismaður, til mikrofonina. skúgvaði í ovur- sinni Hákun Djurhuus, løgmannin, til viks, Tað var jú ikki figgjar- málaráðhairrin, men legmaðurin, sum skuldi leggja fram stjórnar- skránna hjá tí nýggja landsstýr- inum. Men við maganum uppi í håls. inum og hjarta niðri í brókunum sum hjá Gøtuskeggjunum, oysti hann úr sær eina loysingastevnu, hvar eftir allir danir skuldu míssa borgararættin í Føroyum uttan mun til, at ein skuldi vænta, at allir førovingar, sum búðu í Dan- mark so ikki kundi umrinda aftur- ímóti at missa borgararættin har niðri, Men hetta var ikki hissini verk fíggjarmálaráðharranum., tað kvatt ikki honum um loysing, um okkara hjá ro so meiri úr yvirtøku, Hann kreyn. figgjarmálaráðharri, fram boðum sína pallin i c fyri sum eftir løgmannsins at avsanna Henn gjørdi tað í útvarpinum, hó- ast hann hevði verið í útvarpinum, flestu høvdu poli- lovsingart-lu. har teir forovingar hovrt hann proklamera ein tikk, sum var tann reina 10YSiNE, | eee okkara góði | Men seinri helt løgmaður hesa taluna, vit hava til umrødu í dag. Og hon er at kalla tað sema. sum talan hjá Erlendi Paturssynt, Og lurtararnir segdu, tå ið teir hoyrdu okkara løgmann, so tordi | løgmannin sorgarliga skal eingin munur verða | i | | | >Dagblaðnum<, | hevði sum sagt kúgað Erlend Pat- og blaðstjóri á harra Knud Vang á opnum ting-|ursson at fara upp og eta alla fundi brigdaði Erlendi Paturssyni, sína loysingartalu í seg aftur. al ingarmaður? Men tað er kanska | spurdi ein veljarin, | Tí sannleikin er, stýrið, løgmaður, og hinir landsstýris- bara at al lands. | harrin = eins | menninir hava vent síni longsul- stýrisliga sæð hildu teir at sosiala | fullu eygu móti tí forgiftaða dan- ið | ska gullinum sum tað einasta, sum | tað gera, kann bjarga teimum, Uttan halda teir seg einki kunna Hetta er Gud og hvar maður vitni | til, | Tað fyrsta teir gjørdu av sínum landsstýrisgerningum var at leggja á ting at samtykkja at biðja danska státin endiliga ikki taka sítt lyfti ileggingarpening státssjúkrahúsið eins og til sjúkrahúsið, Her er jú aftur til at um talan um fíggjarmálaráð- | | I | | | | | | | stel januar 1964 i hasi glasilígu sum teir tað var einki 60 miljóna finansieringíni, skuldi vera enntá so góð, at pen- ingurin við rentu sum útlæntur at tað var hann, sum hevði skuld-| Hevdj hann nú fingið høvdid fyri | varð, skuldi koma aftur í grunnin ina fyri, at vit ikki í bræði komu seg aftur, so hann kundi kroysta | til víðari útlán til tala sum reinur loys- | gávur, nýggjar upp- Bluff, bluff, val… bluff, róptu teir til javnadarmenn., lótir? | Veljararnir skuldu bara ikki trúgva Dam og javnaðarmonnum, róptu teir fund av fundi, | Men tað, sum soleiðis varð sagt at vera ósannind frá Dam, val- bluff og tað, sum verri tað var kortini sannleiki, ein tekkílígur harrar. sann… eyguni harra hala tíggjarmála- harranum at glógva tråvænt- var, sannleiki, minir ein leiki, sum fekk løgmanninum, å av | andi gleði. Ein sannleiki, sum okk lara gævu landsstýrismenn og teirra | fylgisneytar ikki hava | lands- | einar 60 miljónir. | Onnur handlingin var at aftur, sum eftiri var av biðja | | ríkisstýrið ikki taka tann pening) teimum | nevndu 20 miljónum, Tað vóru ca.| 11 milj. So var trappu av trappu, | Ikki minst tráliga bað háttvirda | landsstýrið um tær 60 miljónurnar, og gingið bønargongdina, sum somu landstýrismenn tess | lukkuligu smæðst at senda boð eftir og tráliga biðið um verða til veruleika uttan drål og dvøl, Og eru bon- Ríkisstýri skundað vísa tað ósannind. førdur út teir hoyrdir, hevur sær at teimum, at so sanniliga var eingin boðini Dam sum løgmaður aftaná drúgvar niðri. var biðin at bera heim til Føroya fólk sum prógv fyri, at hitt danska taka foroy- samráðingar stýrið einki heldur vi! enn at 10 okkum av SoOnnum ódnartek fyri og vit eisini teirra millum, sum vælfarasthtsins ið trotið ingum, so kunnu roknast teljast mjillum borgarar, har flokkar undan valinum søgdu var| og arbeiðsloysi er útihýst. bara valbluff hjá Dam. Nei, hildu | (Framhald), ÁRSAÐALFUNDUR Havnar handverkarafelag hevur ársaðalfund 5, februar 1964 við hesi dagsskrá: 1, Frågreiding frá farna árinum, 2, Rokniskapur til góðkenningar, 3, Val av stjórn. 4 Val av tveimum grannskoðarum, 5 Lønaråsetan fyri ålitisstørv, 6. Ymiskt. Fundarstað verður lýst seinri, STJÓRNIN — — Tryggingarsambandið FØROYAR Føroya Kriggstrygging Tif. 1090 Føroya Sjovåtryeging ........... - 1090 Føroya Brunatrygging .......... - 1998 Føroya Vanlukkutrygging ....... - > 172 Vit tryggja: Båtar, skip, vørur, hús, innbugv, akfør o. a. Føroyingar eiga at tryggja i landsins egnu trygging. NORDOYA SPARIKASSI tif. 5043 tif. 5043 stovnaður 1919 Sparikassin er opin kl. 10—12 og 14—16, leygardag 10—12K. håttvirdi | Lán verða givin móti ved í jørd og bygningum. Renta av innskoti er 3% % p. a. og av innskoti — | | | | | Heitur matur | uppå uppsøgn 4 % p. a. IRIS Smurt breyð