leygardagur 14. november 1964síða 4

SOSIALURIN 37, ÅRG. | Nr, 83 14. NOVEMBER 1964 Nú eru kveldini myrk og long — Bygdahúsini nú — ! brekið á flestu smábygdum er hitt mikla trotið hitt uppá høli, har tað ber til hjá ungdóminum at koma saman tey longu vetrarkvoldini, tá tað annars ikki er nógv at tríva í og fara til. Eitt versta til gaman Vóru hús í sindur steðar. tílík hvørjari bygd av felagslívi hevði líkindi til og álvara; men sum tað er nógvastaðni nú gerst einki, tí ramman um og ikki til og eitt ungdómurin at funnið hvønn annan alt felagslív allar samkomur als er bygdarhúsið. Fad er arhús, og sjålvt um einstakar bygdir hava ikki evnad so lítið á hes- | eru húsini kortini aloftast nógv ov tronglig til tey ymisku ikki altíð hugnalig, tey um oki, so endamålini og vegna peningatrot so sum áttu. Her má hitt almenna taka sær um reiggj. Til dømis gera sum i Noreg, har stjórnin bæði letur studning og lagalig lán úr grunni, sum er stovnaður við tí eina endamåli, at hjálpa ungdómsarbeið- inum at byggja sær prýðilig bygdarhús! Bæði strálur og kemisk evni| kunnu gera avreksverk í dag. Og! her verður støðugt vunnið framå Men knívur skurðlæknans er framvegis besta amboðið og bestur. skjótari hann verður brúkt ur á Ti er malignopolinið, um tað veruliga kann gera av, at ein OV GOTT AI menniskja hevur — krabbamein VERA SATT ella íkki við einari vanligari rå 1 r - EIN lítil blóðroynd skal kunna ej sy eyurstørum 1900 avgera eftir tímum um ein hevur krabbamein ella ikki Íkki bara i teimum mongu til Evnið eitur maligopolin og fellum, har læknarnir lítið vita um er ætlandi hin higartil størsti sigur, sjúklingurin hevur krabbamein iS vunnin er í bardaganum móti ella ikki, áður enn teir fara at krabbameini skera, men eisini tá ið hugsa verð Ta0 vóru tveir japanskir gransk-| #7 Um årligar kanningar av frísk arar, sum fyrstir raktu við hetta, | #'? fólkum. Feir siga seg hava ísolerað hetta Q-— frå ringum svullum bæði hjá Fi vakti malignopolinid miklan menniskjum og djórum áhuga kring um allan heimin. Fis Fað er samansett av kaolin, fos-|ini í Italiu forsýru og einari fitisyru. Og hetta Japansku = kanningarnar hovdu er longu áhugavert av ti, at hetta! 125 mikla brek, at tær vóru so fanst í ollum teimum ringu svull ómetiligar dýrar ikki minst fyri unum, teir kannaðu Ítalíu, har tað er ov lítið til av Hitt mest áhugaverda var, at' vísindamonnum og teknikkarum hetta eisini fanst í blóðunum hjá 4 : menniskjum, ið høvdu krabbamein Hetta. var orsøkin til, at nakrir sl fáir vísindamenn i Rom fóru und ÞAÐ er greitt at Kosaki og|'! Nýggjar kanningar „við tí enda Nakagawa skriva um teirra bragd mjli at finna ein ódýrari og lætt í medisinskum tíðarrilum art máta at raka við krabbamein. Higartil hevur knivurin verið -—0 sterkasta vápnið í bardaganum TAÐ cydnaðist teimum móti krabbameini. Og hann vInn- Teir lata eitt sindur av evninum ur, bara teir raka við ullin nóg porfyrin uppí eitt sindur av blóði tíðliga ; uppi ein fingurbolla sum er nog Men svullurin gevur seg aloftast mikid ikki til kennar, fyrr enn hann er Í . grógvin fastur í kør, sum liggja Teir nýta síðan skjóta og nú mærhendis ella hevur breitt seg tímans framferð til kanningarnar vidari til lymfuna ella í blóðið pappír kromatografi Ti kemur knívur læknans ofta Hetta kann gerast í 7 tímar. Um ov seint. sjálvt um talið á teimum henda kanningarfremferð verður ð fáa lekidóm støðug verður 4 halda, kunnu læknar also eftir stórri og stórri 7 tímum fáa fulla vissu fyri, um Fr ein sjúklingur hevur krabbamein MENN hava í smáum funnið til ella ikki, bara vid at kanna nakr- onnur læknaráð enn knivin ar dropar av hansara blóði. | ” " FORELDRINI MOD AV SKULAGONGDINI SKULIN Skulatrongdin rættuliga stér Enn kunnu vit ikki siga stórvegis um teir nýggju 8. 9. klassarnar her í Foroyum; men noyðast at halda okkum til urslit og mannagongd í Danmark jø og Enn er ov tíðliga at geva eina 800 skúlar við realdeild Dan- ýsing av 8. og 9. klassunum í Før- mark; í fjør var talið 634 og fyrra ovum. Royndirnar ð 8. klassu- árið 471 num eru enn ov ar og av 9 Ofta hevur verið tala um skúla klassum hava vit ein í øllum troyttan ungdóm; men neyndu tøl landinum í Klakksvík bera prógv um at so er ikki. Í dag Í Danmark er tilgongdin til hes- er tað heldur soleiðis, at tað eru ar nýggju klassar heilt stór. Í år foreldruni, sum eru troytt av ti eru 30.000 næmingar í 8.- klassu- nógva skúlaskapinum, meina teir sum móti 29.000 í Í real 15 000 serkønu ella ein sættapartur av einum ár gangi av unglólki gongur i 9 klassa Royndirnar við hesum klassu num miða ímóti at geva øllum ungfólki somu møguleikar til lær dóms uttan tó á nakran hátt at LUTHER OG KVINNURNAR minka um góðsku og virði real- Øl kenna Martin Luther, og all prógvsins vita, at hann kundi vera rættuliga Falið av 8. og 9. klassum tekur bersøgin eisini tå tað var um seg skjótt fram; men talið av real- kvinruna. Hesi orð hansara eru deildum ger tað eisini Í ár eru ikki minst kend: givið kvinnuni og ein hevur mjadnar >Nátúrin breiðar hús ...“ | »Kvinnurnar hava ov lítið av| líkamskreftum og mátti = og somuleiðis vit. Tað fyrsta, tær) hava ov lítið, skal ein tola atj finna seg í, tí menninir skulu føda tær. Tað næsta skal ein ynskja teimum, men hóast tað, stýra teirra atburði við skili«. | | me | OSTUR | | 9/8 LL | H Í Tå ið tygum skulu skera ost, id | er leysur og feitur, eru tað góð nt tu | ráð at leggja eitt smørpappir tvørt-!| royndur lutur, at tungt og torført er at fáa í lag tilik bygd- | BL) Papi ur um knívsblaðið. Einki legst og blaðið, og ein kann skera tunnar ! flísar. | 0 Summar gólvmáttur kunnu vera herviligar at glíða eftir gólvinum; men hesum vanda sleppur ein lætt liga frá bara við at leggja eitt pappstykki undir måttuna helst eitt sindur minni enn måttan, sjålv- andi. HIN STÓRI SØPULIN | Meðan P. M. Dam var log- maður, var tað javnan at hoyra í andstødublødunum >14. sept.« og »Dagbladnum«, at landskassin var farin á húsagang. T. d. skrivaði „14. sept.«: „Hetta er vandin, ið nú leikar á peningatrot í landsins kassa < yLogmaður hevur áður sýnt seg sum meistara í tí at sigla fyri- tøkur í sor. Hann man eisini ve- ra maður at klára landsfyritøk- una í so máfa « » og rokningina fær so fólkið við øktum skøttum og tollum.« »Longur, ið hetta landsstýrið sit- ur, stórri verður søpulin at taka upp hjá Føroya fólki. Og hvor var so rokningin og søpulin! S milj. kr. til avlops i landskass- anum, tá ftjóðveldismenn komu framat + 1) milj kr eftir av donskum láni, 60 miljóna grunnin, allar SEV-miljónirnar peningur játtaður til sjúkrahúsbygging. lær araskúla o. s. fr. MILLUM LISTARMENN Hin kendi danin Poul Hennings- sen skrivar grein í tidarritinum >VERDENS GANG« hjá danska javnaðarflokkinum um 25 ára »kul turkamp«. M. a. tekur hann so leiðis tl; »Politikkarar og nationaløko- nomar seta óreingiliga stór krav ul álit okkara, tá teir støðugt krevja, at vit skulu trúgva uppá evni teirra at síggja framum næstu gøtuhørn Eg havi ikki minsta sindrid av áliti til teirra spádómsevni. Ég trúgvi, at tað er í einum heilt øðrum stað, vit skulu leita eftir tíðarinnar spá- monnum Pad er millum listar- fólkið.< »TIL LUKKU« Við einum ramligum slag slerdi írski landsholdsspælarin Harry Grepg ein áskoðara niður, sum kom stórleypandi á odda fyri stór- ari mannfjøld inn á leikvallin. Gregg helt, at mannfjøldin hevði ilt í hyggju og sló tí beinanvegin. Seinri vísti tað seg. at hann, ið cimum, sum sligin var, var ein av stóran | afturpart, og er hetta prógv fyri,| at hon skal sita still og passa sitt | Skipafelagid Føroyar greiðir allan fluttning á sjógvi á landi luftini — Bileggid ferdasedlar Pf. Skipafelagið Føroyar Tlf. 1225 em helt framúr nógv av Gregg og feg- um og har eru tær bara menn, in vildi ynskja honum til lukku) aldri forkvinnur. við sigrinum, Maðurin varð íkki Einaferð hoyrdi gamli målfrød- j11 - A » 4 illur, men segði: ingurin Nyrop ein skúladrong >Ég kann rósa mær av, at hava banna uppá, at fingið hina mest handgripuligu : . se rs NL Grue Br 8 »tad segdi tann lærarin, sum var 2 11 KATerne. | »frøken« hjá okkum tann dagin (0) - .. »frøkenen« var sjúk < HEIMSINS YNGSTI KROSSORÐ Heimsins yngsti nevaleikari er Kid Paret frá Kuba. Í passi hans | 5 ara sum hann ikki sjálvur dugir | i T at lesa, tå hann er analfabetur | stendur, at hann er 23 år, men hetta er skeivt, ti hann leyg 3 år | aftrat aldri sínum, tá hann fyrstu, KG ferð skuldi royna seg sum pro-| | fessionellur nevaleikari. | |-— 10 0 Veitst iv bara AT »skalpering« íkki 19 er farin fram millum indi- Í anarar í Nordameriku, men === DAR í gomlum døgum Á Yvir: 1) pengar 6) årstid 7) í hjall- leiri stóðum í Europu og inum 9) tó 10) klædnanlagn 12 Asiu. Amcrikansku indian- +13) tøm ) Klædnaplagg 12) ararnir byrjaðu »skalpering« 99 19) tíðarmerking 16) tóni 17) áðrenn hvítu menninir komu “"85ul 19) mansnavn. tie ALS SVINGE. Nidur: 1) stelkur 2) lidugur 3) lønir« fyri indianara-skøltar, $79lur 4) tung 3) eystanmenn 8) í £ re á pottinum 11) feitt 13) Vandi 15) og nógvir indianarar hildu GR ; í stuldur 18) skipastavir. sjålvir, at hetta var góður handil. AT egyptarin Ptolemæus astro- nomur og matematikkari skrivaði eitt heilt verk í 13 bindum á pergament AT danskir serfrødingar hava rokn að út at ein meðalhúsmóður eftir 25 ára longum hjúnar- bandi hevur gingið eitt strekki, ið svarar til 8 ferðir kring jørðina runt AT amerikansk hagtøl vísa, at tað fara fram 47 pst. fleiri skils- missur heitastu summarmán- aðirnar enn í oktober og no- vember AT cin nýliga klakt krokodilla er tríggjar ferðir stórri enn egg- ið, hon er komin úr Jú, meira brennivín, menn AT í gamla Hellas var tríkanturin fylla í grúkin á sær, minni verð- symbolið uppá eitt lukkuligt ur í honum. hjúnarband 3 AT grashoppar hava hvítt blóð , Munurin Hvor er munurin Á einum íra, einum onglendingi og einum skota? ra 4 Jú, tá ið írin fer út úr einum Á á NÆ rúm', hyggur hann als ikki aftur = um seg onglendingurin hyggur KVINNAN aftur um seg fyri at kanna eftir, ; um hann hevur gloymt nakað Nú er tað ikki fyrikomið, at ein og skotin hyggur aftur um seg fyri kvinna er beinleiðis vald inn á at kanna eftir, um hinir báðir hava ung men Æinaferd koma elstni glovmt nakad kvinnurnar framat ; Få hava vit spurningin: vera hes 0 ar kvinnurnar løgtingsmenn? Sjålv- PASCAL: Eg tori óræddiliga andi ber eisini væl til at rópa tær siga, at um øll fólk vístu, hvat tinglimir; men hitt heitið er væl so tey talerðu um hvønnm annan, inngrógvið í fólk, at torføri verður vildi tað íkki funnist fýra vinir at leggja tað av, tá umstødurnar í heiminum. gerast nnarleiðis, enn tær hava verið higartil 9 Tad er kortini einki óvanligt, at Fyrsti skúladagur kvinnur eru menn. Tær eru við Nú, Per góði, lærdi tú nógv í hvort harrar í húsinum, og duga skúlanum í dag? ofta ógvuliga væl at vera tað, men Ja, men eg noydist at fara av tá er ikki altíð stuttligt at vera stað aftur í morgin. maður ær kunnu eisini koma longur 9 fram enn bara at vera harrar i hús- Tey, ið altid tosa um sjúkur, inum; ti tað eru einki óvanligt at kenna seg bara frísk, tá ið tey tær eru formenn í ymiskum felog- æru sjúk.