leygardagur 28. november 1964síða 4

SOSIALURIN Nr, 87 28. NOVEMBER 1964 37, ÁRG. . r . Enski landbunadurin krevur vernd Endamálið er at økja um heimaframleidsluna — æitt tiltak, ið verður at raka tey lond meint, sum áður hava selt landbúnaðar- vorur til Bretlands Bretsku > landbúnaðarsamgongur- Stutt eftir at Labour var komið | mar trýsta í hesum døgum harðliga á Harold Wilson, sum hevur ódn- artøk at taka fyri at bóta uppá gjaldoyrastøduna. Hesar samgongur krevja stóra øking í landbúnaðar- framleiðsluni. Tær eru av teirri áskðoðan, at ein tílík øking vil bóta uppá gjaldoyra- trotid; men men hetta kann — efnans gerast við at minka tilsvar andi um inn- ' flutningin frá ødrum lond-| um fyrst og fremst sam- | veldislondunum, men sjálvandi eis- ini øðrum londum, teirra millum Danmark. "TI MT > ÁR mg ye 5 BS A KO Pr vd únaðurin; til ræðið, segði formaðurin bretsku = landbúnaðarsamgongunum Harold Wolley. fyri | illskast var meining i einum sølubanni fyij åtlendskum kjøti, men so er ikki. Heilsølurnar keypa allan seydin, | her er knúturin, sum má Jloysast. | Tygum upplýsa at føroyskt kjøt í! Havn kostar kd. 9,50 kg, og eg veit at i Klakksvik var prisurin kr. 11,00 kg. Hava tygum tá rokna við í roknistykkið, at heilsølur og handlar, sum selja hetta kjøt og sum uttan iva hava keypt seyðin i livandi lívi hava í vinning uppá eitt lamb 15 kg um 50%. Fyri! kjøtið 2 kr. pr. kg 30 kr. fyri avroð 14 kr. og fyri skinn í inn- keypi 4,50 kr., fyri eitt lamb sum | 15 kg. 12 kr. falt ein vinning uppá kr. 59,00 + søluvinning av skinni, avlopstålg o. 6. | Tað er ikki løgi um forbrúkarar | inn á slíkt, og hava hug at spyrja, hvar í prísansarin er. | Hoyra vit eitt orðaskifti á tingi, so i „hevur ikki annað verið at hoyrt —Tad er greitt, at: vit kunnu frá summum av landsstýrismonn-| vinna rættuliga nógv við at økja! unum, at ein prisansari er settur. um okkara egnu framleiðslu av! Hvar er og ger hesin maður? landbúnaðarvørum, eitt tiltak, ið | fer at gera tað óneyðugt við so Sum er eru tað bert heilsølur og | stórum innflutningi. Tað gjaldoyra, ið verður spart við hesum minna innflutningi, kann tá brúkast keyp av råvørum til ídnaðin. Bretski landbråksrådharrin Peart segði nýliga: — Bretski landbúnaðurin má átaka sær ein stóran part av teim keypmenn, sum fáa ágóðan av ti, sum kallað verður at stuðla søluni til av føroyskum kjøti og ikki bóndur | nir. Var ikki betur at bóndur skip- Fred aðu seg saman í sølufelag, til døm- is bóndir í Norðoyum høvdu eitt) ! og seldi seyðin í livandi lívi til) sølufelag í Klakksvík. har fólk kundu bílagt sær seyð í góðari tíð, á sjógvi á landi í luftini ipafelagid Føroyar greidir allan fluttning Bileggid ferdasedlar Pf. Skipafelagið Føroyar um samladu tiltøkum, ið skulu forbrúkaran fyri kr. 9,00 kr. Somu-| eitt slíkt felag hevur. loysa okkara gjaldoyrismål; men leiðis kundi hetta felag skila sær rætt til at frá heimaframleiðslan má lagast eft- ir innfluttninginum — serstak- liga frá samveldislondunum! RA Kjøtprisur og kjøtprisur einaferð enn i Sosialinum nr. 85 hevur harra H. J. Jacobsen eina grein um kjøt- prísir. har hann hevur eina rætt- leiðing til blaðið og sigur, at ein eigur at skilja ímillum islendskt fekst og føroyskt ræst ella turt kjøt. Tað skal H. J. Jacobsen sjålv- andi hava rætt í. Í Havn hevur H. J. Jacobsen fingið hesar prísir upp-| lýstar. Føroyskt seyakjót istendskt „ ” kr. 9,50 kg 7,50 ,, Føroyskt dýrari kr. 2.00 kg harra H. J. Eg må fyrst gera Jacobsen vardan vid, at tad eru kjøtprisir aðra staðir i landinum enn i Havn, og heilt adrir prisir skilji eg av hesum upplýsingum sum H. J. Jacobsen kemur við. Til dømis her hjá okkum í Klakksvík havi eg fingið hesar prísir upp- lýstar. Fekst for. seydakjøt kr. 11,00 kg Fekst ísl. seyðakjót > 750 „ Feroyskt dýrari kr. 3,50 kg Viðvíkjandi tí ræsta kjøtinum kann eg siga frá hesum prísum, sum í letuni eru galdandi ið hvussu er hjá summum keypmonn- um: islendskt ræst kjøt kr. 10,00 Føroyskt ræst kjøt » 16,50 Føroyskt dyrari kr. 6,50 Víðari verður skrivað: >Tað er ikki pláss her at greina hetta meira Skal bert halda at fóroyingar valla eru samdir um, at tað er fólka- skaði um, at føroyskt seydakjøt hev yvirprísi, heldur ur eitt sindur av ikki um landsstýrið í ár sum onn- | ur ár hevur stuðla eitt sindur sol- una í sjålvari fjalltíðini. — Tibetur hevur eingin gingið svangur av fi — heldur ikki kjøtsvangur, ti alt slag av kjóti hevur havt fría sólu uttan einans íslendskt seyðakjót ein krákumánaða.c Tá tygum nevna, at tað er eing- in fólkaskaði um føroyskt kjøt hevur ein yvirpris, so vil eg taka undir við tygum og siga, at tað er eingin fólkaskaði. Tá ein maður keypir ein seyð frá einum bónda. og gevur kr. 9,00 fyri kg, soleiðis er prísurin her um okkara leiðir, so fær hann eini avrod, sum ann ars verða seld í krambúðum fyri kr. 14,00 eitt skinn, sum hann kann selja fyri kr. 4,50 kg. Fær hann eitt lamb sum liggur um 15 kg á kr. 9,00 kostar tað kr. 135,00 skinnið, sum kostar eini kr. 12. 00 og avroð ialt kr. 26,00 so kem ur kjøtið at kosta kr. 109,00 ella góðar 7,00 kr. pr. kg. Hetta er ein ógvuliga sámuligur prísur. — Øll fólk vildu keypt seyð fyri hendan prís bert tey fingu hann. og um so og íslendskt kjøt var í glugganum á hvørii krambúð. So at seta bann fyri tí íslendska kjøtinum fyri at stuðla søluna av ti føroyska er fyri mær heilt ófatuligt. Harra H. 7. Jacobsen, eg skilji av grein tygara, at tygum meina at landsstýrið søluna av tí føroyska kjøt- vid hesum banni. studlar inum Loyvi mær at spyrja tygum: Hvussu hevur hesin stuðul virkað? Er meira seyður seldur í ár enn vant? Mælt eigur at vera bøndrunum at stovna keyps- pakki- og sorterings- miðstøð — so at landbúnaðurin verður førur fyri bjóða fram verur javnbjóðis útlendskari framleiðslu. Hava bóndur fingið betur prís í meir, heldur íkki tí at teir hava ár enn onnur ár? átt íslendskt kjøt. Orsøkin hevur Ég havi nú í fjalltíðini tosa við verið, at eingin seyður hevur verið nógvar menn, og sjálvandi hevur at fingið; bóndin, eg keypti frá í tosið verið um seyð, men flestu fjør, selur alt til eina heilsølu, menn hava íkki fingið meira enn hetta er søgan hjá teimum flestu. ein, hægst tveir seyðir til keyps, Var so nógvur seyður til, at bónd- ikki ti at teir ikki hava vilja keypt ir ikki sluppu av við seyðin. so | Rom-sáttrnálanum | | | aftur víð- skinnini tey keypt øll forbrúkarnum, og selt ERNA OND DØDT RS Nýggj hjúnar Danska hjúnarbandslógin skal nú t hjá mannfólki verður settur niður hjá kvinnunum verður 18 ár alla væl verður at samskipa Åp Norðanlondum so Roynt lóggávu i sum gjørligt. Danska sum annars hjånarbandsnevndin, hevur arbeitt saman við svensku hjånarbandsnevndini, hevur latið kanningarúrslit síni frá sær 150 síður stórur bóklingur. Mælt verður til at seta hjúnar- bandsaldurin ájavnt við hin norska, t.v.s. 20 ár fyri mannfólk og 18 ár fyri konufólk. Væntuliga verða Ís land og Svøriki at gera tað sama Í Finlandi er hjúnarbandsaldurin 19 ár fyri mannfólk og 17 ár fyri konufólk. Bæði i Danmark og Svøriki roy- na teir at byrgja fyri spekulati- óns-hjúnarbondum, har annar parturin bara giftir seg fyri at vinna pening við skjótari skils- missu. Tað verður munandi tor- førari at fáa skilsmissu vegna ótrúskap JAVNADARMENN STOÐUGT FRAM Almiklar útrokningar hava verið gjørdar í Danmark síðan seinasta følkatingsval, m.a. hevur danski javnaðarflokkurin júst í hesum dog um sett nevnd, ið gjølla skal kanna oll valtøl. Her eru nøkur tøl, ið lýsa stóðu javnaðarflokksins í mun til hina samlaðu veljarafjøldina. í 1933 fekk javnadarflokkurin 33 pst. av ollum, ið valrætt høvdu, 36 pst. í 1960 og 36,2 pst. í 1964, men hetta er tó 1,5 pst. minni enn við sigursvalid í 1935. ken SOMU LØN FYRI SAMA ARBEIÐI aðalmál í sosialist- isku stevnuni kvinnur og menn somu løn fyri sama arbeiði, so- leiðis sum tað eisini er skrásett í grundlóg Fel- Hetta er eitt agsmarknaðins. Men enn er hetta ikki so. Í Danmark er kvinnu- lønirnar 40 pst. minni enn manns- | lenirnar. Í fjór fekk ein maður 19.500 og ein kvinna 13.000 kr. í meðal. T,v.s,, at tað kostaði einari kvinnu 6.500 kr. at vera kvinna. FLESTU BARNABURÐAR í HEIMINUM Grønlendski heilsustovnurin hev- ur gjørt kanningar og er komin til tað úrslit, at ongastaðni i heim- inum verða fødd so nógv børn sum í Grønlangi. Hetta kemur fyri ein part av, at grønlendskar kvinnur eiga børn longur upp í árini enn aðrastaðni, og so tey nógvu leys- ingabørnini. Í 1961 vórðu fødd 50,2 børn uppá hvørjer 1000 íbúgvar og av hesum verð tridingurin føddur utten um hjúnarlag. Tlf. 1225 ari, so hesin peningur rikiliga, RISAFLOGFAR VID hevði borið tær útreiðslur. sum| RÚMI TIL 700 Lockhead-flogfaraverksmiðjurnar Klakksvík, 25. nov. 1964. í Amerietta í Georgiu ætla sær at Vilhelm Johannesen. fara undir at byggja risaflogfør — eitt tvífalt so stórt flogfar sum risaflogfarið C-141 Starlifter, sum Ladies - bandslóg giftingaraldurin | Giftingaraldurin broytast soleiðis, at frá 21 til 20 ár. TIL GAGNS OG FRAMA FYRI HUNDALÍVIÐ Í Østersund í Sveoríki sóknarstýrislimirnir, tá ið teir við- tóku málið um almenn toilet til hundarnar. Runt um í býnum skulu kassar við sandi, har hund- kunnu hjálpa sær sjålvum. | smíltust setast arnir Óvúttað tíðindi siga, at í sam-' tyktini verður eisini skilað til, at ein telefonsteyri skal setast í hvønn sandkassa. (0) ENN ER KNOTUR í TEIMUM GOMLI | Millum teir heiminum eru Rasmus og H. P. købing, annar 91 og annar 87 ár. Feir hava nýliga keypt havrann- sóknarskipið »Biologen«, sum er 143 tons á stødd. Gjøgnum árini hava teir keypt og selt 42 skip. Teir skulu sfålv- ir umbyggja »Biologen« til frakt- | ella ferðamannaskip. PS VE Á | SKULIN reiðararnar i ivaleyst brødurnir Johansen i Ærøs- elstu teir nyliga hava handa ríkisstjórn- ini. Flogfarið verður at hava fleiri dekk, rúm til 700 ferðafólk og 17 mans aftrat vanligu flogmann- ingini. Við hesum flogfari kunnu floggeðlarnir gerast 30 pst. ódýr- ari enn nú. (0) ÓNEYÐUGA NÓGV AV ATOMBUMBUM Nobelprísvinnarin Linus Pauling | hevur roynt at roknað út, hvussu nógvar atombumbur, teir nú hava á goymslu kring um allan heimin. Hann er komin til tað úrslit, at tað í heiminum eru atom- bumbur, ið svara til 320 milli- ardir tons av vanligum spreingi- evni, ella nógy meira enn neyð- ugt er at drepa hvort kykt á jørdini. 0— RÆÐULEIKARNIR í VIETNAM Kring um heimin ferðast hópur av myndum frá ræðuleikum. sum fara fram í Vietnam, serstakliga móti fíggindafangum. Myndirnar sýna Vietcongfangar, sum fáa høvdid trýst niður í leidurkrukkur, sum fyltar eru við vatni. Uppaftur verri er at síggja amerikanskvandar viet- namesarar seta knívin á armin á fangunum, kryvja niðan effir arminum, fram á okslina, niður eftir bringuni og oman móti nalv anum fyri at fáa teir at geva upplýsingar av ymiskum slag. ÓTRYGGLEIKI FORÐAR ARBEIÐARABORNUNUM 20 nýggir studentaskúlar Danir hava seinri tíðina brúkt 35 milj. kr. árliga til byggjan av studentaskúlum. Síðan 28 nutimansgjørdir Það er kenslumálaráðharrin K. B. Andersen, sum gevur hesar upp- lýsingar. Hetta er stórt framstig; men hinvegin er tað hitt stóra lær- aratrotið, ið forðar, einari stórri út- byggjan av hægra skúlaskapinum. Eina orsøk til, at alt ov fúa leita sær lærdóm á studentaskúlunum, heldur hann koma av, at børnini á alt ov ungum árum verða sundir- 1945 eru 20 nýggir skúlar tiknir í brúk og býtt í skúlanum, hina donsku frí- skúlatradiónina, og tørvandi trvgg- leika, sum fram til nøkur ár her- fyri forðaði mongum arbeiðara- heimum at senda teirra børn í hægri skúlar; men her er vorðið annarleiðis nú »Ungdommens uddannelsesfond« er við til at skapa javnrætt og somu líkindi tif lærdóms fyri øll. FYRSTA JÓLABLAÐIÐ »HUGNALIG JOL« KOMIÐ »Hugnalig jólk er sum vanligt snotuligt jólablað við nógvum góð- um lesnað bæði søgum og yrk- ingum og so ikki at gloyma myndurnar, sum eru góðar og prýðiligar. Blaðið er stórt heilar 56 síð- ur. Uppsetingin frálík eitt væl og virðiliga úr hondum greitt ar- beiði. Tað er felagið Vitin í Klakksvík, sum stendur fyri útgávuni. Prent- ingararbeiðið er gjørt á prentsmið- juni Prenta í Klakksvík, prent- myndirnar á Grafiu og Dimma- lætting. Hitt fyrsta eygað sjálvandi = kápumyndin, unga Klakksvíkarkvinnan Sunnuvá Sørensen hevur teknað. Hon er bæði væl teknað og sera jólalig. Av tilfarinum í 6. árgangi av »Hugnalig jol« er at nevna: Inngangsyrking eftir Óla Dahl, sum eisini hevur skrivað søguna Hiplingurin við myndum eftir Tóru síðu) rakar við er sum him Framhald á 3.