mikudagur 21. apríl 1965síða 4

Nr. 30 21 APRÍI 1965 SAMBÆRT SEINASTU FOLKATELJING, SUM FÓR FRAM Í 1960 VORU Í FØROYUM i ALT 34.596 ÍBÚGVAR. SAMLAÐA FOLKATALID | JUNI 1964 VAR 36.088 Folkateljingin 1960 vísir. at tað! meðan talið av minni børnum og tetta árið vóru fleiri mannfólk | fólki í arbeiðslørum aldri veruliga enn konufólk í alt 17.959 mann-| var minkað síðan fólkateljingina í fólk og 16.637 konufólk Somu-| 1950 leiðis vísti henda fólkateljing, at Tølini = niðanfyri vísa, hvussu íbúgvaratalið í aldurstigunum frá nógvir ibúgvar vóru í teimum ym-| 19 ár og yvir 60 ár var vaksið, | isku aldursstigunum: aldur menn pst. kvinnur pst. 0 — 4 år 2.019 11,2 1.911 11.5 5— 9 - 1.870 10,4 1.853 11,1 10 14 - 1.931 10,8 1.776 10,7 15 — 19 - 1.682 9,4 1.512 9,1 | 20 — 39 - 4.675 26,0 4.090 24.6 40 — 59 - 3.868 21,5 3.412 20,5 | 60 og yvir 1.914 10.7 2.082 12,5 Aidursstigini EINKARHANDIL Javnaðarflokkurin hevur í áravís lánum. staturin veðheldur fyri lán- um alt saman hvílir í síðsta en- da á hinum einstaka borgaranum; tað er hansara peningur. ið skapar hesi samfelagsvirði. Men beinanvegin, sum samfelag-| ið hevur skapað hesar góðar koma »sjakalarnir« uppí leikin, fáa eink- lagt fram ymisk uppskot í sam-| , ] bandi vid einkarhandil við ymisk-| arsølur og eru til reiðar at reka um verum teirra millum el-lut- | handil, spekulera og vinna sær um. | stórpening burtur úr hesum stóru Hetta = mál tykist mær liggja|Samfelagsligu iløgum og tí nyttu, ógvuliga greitt. og illa dugi eg at| ið á henda hátt varð skapað tí ein- fata. at nakar skal vera ímóti hes- staka húsarhaldinum. ; um. | Heldur skuldi samfelagið yvir- Samfelagið letur stórpening il RR I við ce ravmagnan av landinum pen- | utum og latið søluåg6dan komi? ingur. sum er goldin av borgaru- num. samfelagið veðheldur fyri | fólki og landi at gagni á besta hátt | Gjaldari og keypari. þv) SKULIN EINGIN YVIRTØKA MEN Skúlin eigur ikki at verða yvirtikin, men útbygdur og nútímansgjord- ur. Yvirtoka av skúlanum er stórt skúlaligt afturstig Tibetur tykist enn eingin semja vera millum im yvirtøku av er bert glediligt, og vónandi rýkur skúlanum. hetta stýrið av knóranum, enn nakað tílíkt fæst í lag. Lat framvegis figgjanina av sum i kort- verða hina somu sjálvar lat okkum nen ini rinda tann ella ið hvussu ér ein ríkiligan av ti, ið rindar. part ríkiskassin til útbyggjan“ og núiimans- gerð av okkara Danski ríkiskassin rindar nú liga umleið 5 milj. kr. til føroy- ska skúlan. Lata vit danir fram- vegis rinda henda pening, og vit sjálvir samstundis átaka okkum at rind» eina líka stóra peninga- eina fevnandi øllum skúlaskapi. år- hædd til áðurneyndu útbyggjan, verður hetta tvífaldaður fyri- munur framum eina yvirtøku. Nýggir skúlar skulu eldri skúlar nútímansgerast; fim- partin | 1 , ; | skúlaungdóm: | landsstýrisflokkarnar | Hetta | skúlanum | nú, . á ; | |* ella at fremja yvirtøkuna og lata | vitt- | byggjast; | % leika- og svimjuhøllir tróta í stór- | Bara ongan:íð almikið ferðir hesar byggiætlanir, sum skjótt peningi um. verða ov framdar nógv- 10 sonevndu »sjålvstyrisflokkarnir« ha- hyggju áður kosta av tær 5 miljónirnar, teir ar va I at áleggja skattaborg- enn henda bygging arunum. og nútímansgerð er farin fram. 11 Trot á skúlaamboðum er alla- staðni. Allir skúlar skulu hava síni films tól — teir stóru fleiri — band- upptakarar, radio og radiogram- skålabokasøvn og mofonir, ur undirvisingarsøvn og onn- | '- p 8 | ari umsókn og við a“ mengt | hesum skulu ókeypis annað. Og aftrat børnini = sjálvandi fáa skúlabókur og skúlaamboð. hetta almikid av Eisini kostar áður | peningi. og fyrr enn hetta er kom- lið. kunnu vit ikki tala um góðan og tíðarhóskandi skúlaskap. Nú er at spyrja: Hvat verður henari og betri fyri hin føroyska skúlan føroyskan og ikki fremja skúflan: her tilskilaðu mál. at yvirtaka tey * hesi mál liggja á láni eitt langt + åramål fram í tíðina, soleiðis at * vit koma langt í afturhond í skúlaskapi i mun til okkara grannalond | Svarið kann vera eittans: vit lata | yvirtøkuna steðga og útbyggja og | nútímansgera skúlan. polit. Brævkassin Kann brævkassin greiða mær frá, hvussu vorðið er við keyps samtøkunum, um tær hava loyvi at selja til onnur enn tey, ið limir eru og somuleiðis, hvat limir í einari keypssamtøku? Keypari. keypssamtøka kann onnur enn limirnar, handilsloyvi: tað hava tær føroysku keypssamtøkur nar ikki. (Onnur enn limir hav heldur ikki loyvi at keypa haðani). Ein selja til hon hevur SVAR: ikki uttan Limur kann ein gerast við vanlig-| gjalda ásetta limagjaldið ( í letuni 100 kr.) men | ið krevst fyri at gerast | verður ein søgu-| tími hjá fólki okkara, og tað verður neyvan gjørligt at gera) avgerðina um aftur. Gjørd gerð) fær onga vendc. | Soleiðis skrivaði >8. november >14. sept.« und- an seinasta vali. 4. januar kundi | | løgmadur boða frá ti »søguligu | | hendinge, at »sjålvstyrislandsstyrid« | var skipað. | | | | Nú skuldi verið lag á manni. | Men hvat er hent? »Framin« sigur: einki nýskap-| | andi og einki søguskapandi. | „14. sept sigur, at landsstýrið | rekur >sambands- og afturhaldspo-| litikk<. | Hetta var søgutimin mikli! ! ! 89 Veitst tú AT alheimstól vísa, at Svo-| ríki er tað land, har mest) rúsdrekka verður drukkið | í medal 5 litrar uppá fólkið | um árið. Sum nr. 2 kemur, USA við 41 I meðan Frankaríki, Finland, Holland | og Tyskland eru nr. 3. | AT tað higartil eru funnar 20 vita- | minir. men at vísindamenn) ikki halda al fleiri enn 6 hava, nakran stórvegis týdning | menniskju; hinar eru tó av| | stórri og minni tydning fyri djórini. | AT eitt felag í Kanada hevur funn | | ið fram til eitt nýtt slag | smyrjuolju til róður- og bremsi | tólini; henda smyrjuolja hevur | | | sum nú einaferð gjørligt er | Avis grønmetissløg kunnu væl, | koma undir stórframleiðslu; men | | her er eitt oki innanfyri búnaðar- | | framleiðsluna. ið rættuliga mong | | heim í Føroyum hava atstødur til | | at fara undir sjálvi. | | | Tó. allastaðni eru meinbogar á| ; | | vegnum, og her er ivaleyst hin | Í stóri tvørleikin, at fólk ikki eruj so væl kend við urtagarðsbrúk. at tey við einum toliliga góðum úr-| sliti kunnu fara undir slíka velting | slíka framleiðslu. | Krossorð | | Yvir: 1) bygd 6) árstíð 7) drykkur | | 9) skipastavir 10) flenna 12) plagg | 14) eins 16) tóni 17) hali 19) 11) ungi 13) stykkjamål 15) lær 18) rómartal. fyri {* Meira urtagarðsbrúk Grønmeti er alneyðugt í dagliga skuldi so nógv av hesum verum verið framleiddar í ingum her. Lat okkum fáa hana, og vit leggja stødid til framtíðar- | ligt urtagarðsbrúk, fólki og landi at miklum gagni. AT fyrsta bragd Erlends Paturs-| lum at leggja uppskotið fram, hó- | samarbeidisøkjum fer. | Z | Niður: 1) ungi 2) lidugur 3) s ongs- å | ul 4) rest 5) djórið 8) afturundir Skipafelagið Føroyar greidir allan fluttning å sjogvi å landi i luftini Bileggid ferdasedlar Pf. Skipafelagið Føroyar | TIf. 1225 a —8iiWiWE—i— eins langa livitíð og bilurin sjálvur. | tað finnast fiskasløg, sum ikki AT duga at svimja; tey brúka | fjaðrarnar sum fótur at ganga, við niðri á botni. AT tað vísir seg, sambært ameri-| kanskar samrødur við fólk, at flestu fólk halda, at teirra med | menniskju, sum brúka brillur eru klókari enn onnur. 4 verksmiðjum í Bretlandi, sum gera flogfør. | sjálvandi Føroyum húsarhaldinum, og | * Eitt frálíkt stig á hesi leið var, * at einhver almennur stovnur * fór undir at geva fólki veg- *leiðingar í hesum bútaðarmáli. * Alt um urtagarðsbrúk í einum + fittligum og læt lesiligum + bóklingi vildi íivaleyst verið + eitt stig á leiðini at skunda| + undir føroyskt urtagarðsbrúk. Neyðugt er við hollum vegleið-| sonar, nú tingid kom saman! hesi ferð, var at biðja tingid| seta eina DANSKA lóg í gildi i Foroyum. Nú er... | (Framhald frå 1. sidu) ast teir å so at siga teim flestu eru ósamdir. Ti spyr fólk í dag, um hesar broytingar veruliga koma at føra føroyingurin fær meiri sjálvstýri, um tað eftir iann dag ein møgulig broyting av | heimastýrislógini er komin, kann við sær at siga seg at vera meiri sjålvsiød- ugan? Teir flokkar. sum í dag koma við hes- Eitt er tó at hava í huga. |um teir, hava uppskoti. eru sum sagt seg vera ímóti heimastýrislóg- Í TAÐ ER VERULEIKI | AT fyrsta bragd Karsten Ioydals, | tá tingið á fyrsta sinni var sett eftir at hin sokallaða »sjålv-| | styrissamgongan« var komin i | lag, var at leggja fram uppskot | um at seta eina DANSKA lóg | i gildi i Foroyum. | | sum heild. nú eru komnir til Politikkur Tað er so í politikki, at tað er ógvuliga ymis! millum flokkshugs- | anir og må so vera. Men tó er ikki longur í førum millum flokkar enn at møguligt er at semjast um eina arbeiðsætlan. Tó flokkar, eru so tað eru sum Í langt til høgru og vinstru at ågjør- | AT meira enn 600.000 fólk arbeiða | ligt er at semjast um eina arbeiðs- skrá og neyvan er nakað ónatúrligt í ti. T. d. er tað ilt hjá sosialistsinn- aðum politikki kunna arbeiða saman við konservativum politikki, tó tað finnast frísinnaðir menn fnn an konservativar flokkar, tað eru prógv fyri, men hesir eru ikki væl- sæddir av sínum flokksfelagum og kemur sum frálíðir til uppgerð. Hvussu áskoðan pole iskir flokkar enn kunna hava, so ber væl til at semjast, tá tað er um at gera at forða sosialistapolitikk- inum at fremja sína stevnu, tað hava vit dyggiliga prógv fyri, bæði heima á landi eins og uttanfyri okkum; men tað eru eisini prøgv fyri, at sosialistapolitikkurin er av slíkari natúru. at hann letur seg ikki halda niðri, og sigra um síðir. at ymiska má ti Eitt er at flokkar og menn kunnu hava sínar politisku hugsanir sam- felagsliga. eitt annað er, hvussu fram verður farið í politiska leik- sínum mótstøðumanmni inum móti (monnum). Kann vera at menn fola seg illa, tí teir í politiska talvleikinum al- tíð verða settir skák, og so einki annað vita sær uttan at grýta mot- stødumannin undir við ti sum hild- ið verður spillandi og mannminkandi: ein tilikur politikk ari hevur lítið at føra víðari. Nakað av tilikum skitføri ikki lítið í Dagblaðnum og teimum sum eru tess felagar. oll stendur konstruktivi varð hådandi, lesur ein so av illavorðin og hådandi at sum Hóast tó skorðafast, politikkur, Dam var løg- ord, so tann førdur medan maður. var ein byrjan til vælferð- arsamfelagið, og síðan hann legði frá sær er lítið og einki lagt aftur- | ini | annad úrsli', ti nú vilja teira hava hesa lóg broytta og tað ikki skiljast øOrvisi enn so, at teir vilja fyri Sambandsflokkurin einhvønn pris hava urin, og Sjålv- stýrisflokkurin á sinni løgdu grund- arsteinin undir. | Um | skifti á tingið um lógarbroytingar- fara nakrar dagar verður orða- [nar til heimastýrislógina at | fram. | Fólk kring lendið situr alspert | og bíðar fyri at hoyra hvat menn | heva í kvittan og í huga. karn í tað | ásanna at. Hetta framstandandi | fólkaflokksmenn sum dagliga starv- | ast ikki ein av teim, sum bert situr o 8 á ti forrætningsliga økinum og | oysur persónligan óndskap úr em- um blekkhúsi. Tað er einki breggj, kemur tú á (Framhald 4 3. síðu) [DOOR Démarin: Tygum fáa 200 krónur í bót fyri ærumeiðandi orð tygara. Hava tygum nakað at siga til he ta? Hin dømdi: Ja. víst havi eg tað; men eg havi ikki ráð. | |