mikudagur 28. apríl 1965síða 4

8 APRII 1945 Flaggi FLAGGDAGURIN ER FARIN AFTUR UM BA HÁTÍÐARHALDIÐ VARÐ Í AR SJALN ANDI SERMERKT AV Ti, AT 25 ÁR ERU FAR IN. SÍÐAN BRETAR VIDURKENDU FLAGGID Tad er óneyðugt at: tri her. málinum javnsðurflokkurin mikil orrusta var um flaggið. tå og sjúlvstýrisílokkurin. Har hen- id Danmark var hersett av tysk di neynliga tað, at beinanvegin arunum og Føroyar av bretum. Í sum bretska hersetingin var farin Havn trutu skrudgongurnar ikk: fram, sendu — fløkksformenninir me hesar skrudgongur og tað fyri áðurneyndu flokkur, P. M. imbul. ið stóðst av teimum. loysti Dam og Louis Zachariasen boð- jalvandi einki flaggmål og tad skriv til bretska konsulin og ir ivaleyst soleiðis. at frå hesi sid- kravdu, at: føroyvske flaggið varð mi var ikki gjørt stórvegis a góðkent beinsnegin. Hetta var sonnum og veruligum arbeiði fyri veruliga einzsta tiltak, ið glørt it fremja eina sidiliga, sinniliga var frá glmenneri — føroyskari | og såmuliga loysn av málinum | síðu fúa flaggið snarliga góð- 7 z . . hi . " > ' Á tingi vóru tað bara tveir flokk kent! ar, ið av sonnum tóku sær av | SKULIN + HITT UPPVAKSANDI ÆTTAR, LIÐIÐ SKAL HAVA FLESTU | MOGULEIKAR AT VELJA í SKÚLALIGA Ein smidiig skúlaskipan | Wilh. Dupont, fólkatingsmaðu um, er framsøgumadur danska í skúlamálum. Tá føroyski javraðarflokkurin einki fólkatinginum, var hann framsogumaður = javnaðarf um føroyskum málum. Dupon ollum donskum skúlaneyndgarl framtíðarskúlan hevur hann skrivað ið mangt av ti, hann dregur fram í greinini, eisini nemur okkara | skúlaviðurskifti, endurpreuta vit greinina her: DET er utvivlsomt rigtigt, som re-| eks. Folkeskolens 8.. 9. og 10 klas- daktør Verner Hansen fremhæver, | se, realafdelingen, efterskoler, at Socialdemokratiets skoleprogram | ungdomsskoler, højskoler og fagligt íkki er alt for klart formuleret. | betonede ungdomsskoler. Denne Der tiltrænges en tydeliggørelse i | undervisnings grundlag må være sigtet for vor skolepolitik. | den 7-årige udelte skole med en Der er imidlertid også rigtig. at fortsættelse i en endnu bredere til- der i problemerne omkring skole valgskole end den, der kendes ij og uddannelse råder forskellige og tværgående livssyn, også inden for Socialdemokratiet. Det er demo- kratiets og humanismens væsen. at der må være plads for flere mulig- heder. hvorfor også vort program bærer præg heraf. Da Socialdemokratie: sidst havde kongres. var der kun forløbet tre ár efter skolelovens vedtagelse. | Udviklingen siden 1958 har givet | sig markante udslag i gennemfø- relse af flere udelte klasser. Godt en tredjedel af landets skoler fø- rer børnene frem i 7 udelte skoler. | Godt og vel 60 pct. af landets sko- lebørn forlader ikke skolen. før ef-| ter det fyldte 15. år. En udvikling, der ikke mindst i købstæder. sta- | tionsbyer eg forstæder er fulgt op. så der her i mange tilfælde kan no-| teres 80—90 pct. af børnene, der| først forlader skolen efter det fyldte 16. år. Den væsentligste reform, der er) gennemfør:, er de frivillige 8. 9.| og 10. klasser. Gennem en almen- | uddannelse. der uden at give en egentlig faglig uddannelse dog sig- ter mod erhvervslivets funktioner, er det lykkedes at skabe stigende interesse for yderligere uddannelse. Til denne ende af uddannelsen | og i øvrigt til den videregående fag- lige og højere uddannelse har LO. De samv. Fagforbund, sammen medi Dansk Arbejdergiverforening og er- hvervslivets hovedoganisationer arbejdet flittigt sammen med sko-| len. gennem udvalgene »Skole og erhverv«. Der er derfor naturligt, | at LO har udarbejdet si! selvstæn- dige skolepogram. Gennem dette kan der dypt ind i erhvervslivet skabes en samlende interesse om- kring smidiggørelse af hele vort uddannelsessystem. Cl På Socialdemokratiets kongres vil skole- og uddannetsesprohlemerne naturligvis ogsá blive genstand for drøftelse og eventuel nyformulering af såvel princip- og arbejdspro- gram. Sidstnævnte er slet ikke re- levant, nár de' drejer sig om at un- dervisningspligten forlænges til í eks. en 10 skoleår må det genn:m-' føres på en smidig måde. Undervisningsministeren har re. når han udtaler, at det må være et valg mellem flere muligheder, í | uddannelse. Í I |: Í } Í |} Í MENN r sum er sera væl kendur í Føroy- javnaðarflokksins í fólkatinginum umboð átti i! lokksins i aell-' t er formaður fyri samgonguni av| imum. Um javnaðarflokkin og) áhugaverda grein. Tá ið! Sverige. | Skole og uddannelse er naturlig- | vis til debat ved den kommende kongres! men vi skal da ikke være | kede af. at LO i sit skoleprogram har sagt noget godt og rigtigi. Vi | kan jo i øvrigt også tage proble-| merne op omkring undervisningens | form og indhold, sammen med kli-| maet i skolen. dens forhold til) hjemmet og demokratiets udform-| ning de to steder. | Det skal endelig understreges, | at uddannelsen ikke alene er et | spørgsmål om barneskolens ord- ning, men også en smidiggørelse af | den efterfølgende faglige og højere | lige som voksenunder- | visningen, efteruddannelse og repe-| | tationskursus må ind som led i et | arbejdsprogram på —undervisnin- | gens område. Det er imidleriid me- | get vigtigt. at Socialdemokratiet | formulerer sit skole- og uddannel- | | sesprogram på en smidig måde og) alle forstår, a! sadan, at investering I i uddannelse betaler sig | Til Brævkassan 1. Fyri fleiri árum siden, | frammanundan einum løgtings-| vali ú einum veljarafundi, segði eitt valevni um fólka- flokkin: vilja tit hava sprellu- | menn inn å ting, skulu tit bert | stemme uppá fólkaflokkin. | Kann brævkassin siga okkum, | hvor hesin maður var, hvønn flokk, hann hoyrdi til? Hvussu stór er lønin hjá fyrsta- | lærera um árið og hækk:r hon, | lær- 1. tå ein hevur verid leingi eri, og hvor er munurin á 2 S. P. 3, SVAR: Til 1) Um nakar neynt fólkaflokksmenn fyri »sprellu einum veljarafundi, ókunnugt; men undan inum í 1950 skrivaði >Dimmalæt - inga m. a.: (4. nov 1950): + »SØNSKER DE AT STEMME + PÅ POLITISKE SPRÆLLE- MÆND? + Hvis De virkelig skulde ønske okkum * | ingin ØVeitst tu og | og 3. lærara? | hevur | denne, så behøver De kun at stemme på Folkeflokken. | Hvis De godt kan lide at lege | med Sprællemænd, så skal De | kun stemme på Folkeflokken. | *Men vent blot ikke at der kom-| mer andet end Spræl ud af| + deix. Til 2) Sambært grein 32 i følka- | skúlalógini er lønin hjå fyrstalær- | ara (einalærara) kr. 12.840.- á byrj| | unarstigi og hækkar hvort ár við| | kr. 1.080 til kr. 15000 og síðani 3| | 2 >, Í hvørt år við kr. 1200 til kr. 17400 | | og uppafiur 3. hvort år vid kr. 1500; til kr. 20400 heraftrat fær fyrsta-| | lærari eitt serligt lønariskoyti, sum! er kr. 80 fyri hvønn flokk, hetta | ískoyti verður = dýrtíðarregulerað Hetta serl lonariskoyti fyri hvor lokkin er einasti munur á lanini hjá einum |. lærara (eina- I inum læraralønunum | | SAMARBEIÐSMENNINIR eftir >14 Vali. Um farast skal sep-| tember« undan seinasta er tað| rúkandi skeivt at rópa sitandi lands | stýri fyri eit. »sjålvstyrislandsstyri«. | tí hoyri hvat blaðið sigur um løg-! mann og oddafiskar fólkaflokksins >... men vit kunnu ikki lata vera vid at gera vart við, at fyri odda TIN LER 2 Í andbúnaðurin" á sjógvi á landi í luftini Pf. Skipafelagið Føroyar Tit. 1225 menninar i følkaflokkinum Håk- | un Djurhuus og Knút Wang tyd-| meira | av tjó at verja fridin ir sjálvstýrisprátið lítið enn at sleppa í landsstýrið sam- an við sambandinum«, Útlendska hoyggið Útlendskt hoyggj til okkara neytahald er í dag ein veruleiki og| verður ivaleyst at vinda uppá fórum komnir so langt, at s'orbøndur hoyggia tað gras, her á landi Tad er ikki so líuð av hovggj.| sum verður innflutt á hvørjum ári: | men hesin innflutningur fer fram við sama skilaloysi, sum flest allur | annar innflutningur til Føroyar. Keypmenn og aðrir flyta inn í smærri nøgdum. Keypsprísurin er ivaleyst í hægra lagi, farmagjøldini fyri smáflutn- ovurdýr. og úrslitið verður | mjólkaforbrúkararnir verða | | | | Í tað. at at keypa nógv ov dýra mjólk. seg í framtidini, tí vit eru í øllum eru hildnir uppat at grør * Her skuldi einhver havt einkarinnflutningin; keypt ódýrt, tí danskt hoyggj fæst rættiliga ódýrt, um tað verður beinleiðis markini og ikki frá goymslum, tá árið er nógv liðið: flutt inn í stórum og selt beinleiðis til neytahaldararnar fyri ódýrasta prís. Tá var longu nógv vunnið! stovnur * av AT australskir serfréðingar hava kannzð og roknað út, at ein húsmaður har í land- inum gongur 18.000 fótafet um dagin, harav heili 13.000 | bara í køkinum., AT eitt vaksið fólk brúkar dagliga umleið 500 litrar av súrevni. og at tað noyðist at anda inn| frá 10.000 til 15.000 litrar fyri | at fáa nóg mikið av súrevni. AT ítalskar kanningar vísa, at um- leið fýra fimtipartar av ollum deyðsvanlukkum í ferðsluni koma av skaðum í høvdinum; serstakliga motorsyklistar hava stóra nyttu av at brúka hjålm- ar. AT hin fyrsti barnavognurin var gjørdur og tíkin í brúk av amerikumanninum Charles Burion fyri umleið 100 árum síðan. 1 Krossorð | Yvir: 1) gjørdu óræt 6) garn 7) | ravmagn 9) svar 10) fugl 12) ílenna | 14) ending 16) tveir eins 17) matur 19) sidst. | | | Niður: 1) gálva 2) ókendur 3)| hoyggj 4) oyggj 5) land 8) flenti| 11) tapt 13) seyður 15) bibl. navn 18) skipamerking. | AT fólkadansur í eldri døgum ein- ans var dansaður av teimum fátæka í samfelagnum, meðan tey ríku hildu seg til hin so- nevnda »veitsludansin«. AT sjúkar plantur hava fepur eins og menniskju. Av fepurinum anda tær kvikari og brúka meira súrevni enn vanligt á sama hátt sum menniskju. AT í læra báðum skúlum við japanskum børnini nógvum at skriva hondum. — Vit eru komin so langt, at í dag vildu fólk ofrað eina for- múgu fyri at sloppið frá at goldið skatt. * * * Eg skilji íkki mannfólk. Í gjár fór maður mín inn í eina skó- | búð og keypti tað fyrsta parið hann passaði bara tí tað passaði. * * * HON: Her standa 60 ymiskir | mátar gt gera pylsur til. So vita vit. hvet vit skulu hava til døg- urða teir næstu tveir mánaðirnar * * * Spøkilsid aftaná eina strævna nátt Hetta var strævið. Eg kenni Skipafelagið Føroyar greiðir allan Bíleggið ferdasedlar meg meira livandi enn deyðan. fluttning Nato-samgonga ðum fyri Ein fær ofta tað inntrykk, tá ið ein lesir >14. sept.« og onnur loys- ingarblød, at Nato er alt tað, sum ilt er. og sum hevur tað til adal- uppgávu at skapa ófrið, gera her- verk og skapa yvirgangskroppar. Og so eru limirnir í Nato friðar- lond. sum eru gingin saman undir heitinum Nato fyri at verja friðin Lond sum Noregi, Danmark, Há- land, Belgiu, Stóra Bretland eru í Nato! Skulu hesi londini, harav fleiri hava liðið allar heimsins kvalur av kriggsåvum, skulu tey vera ti- líkir búshundar og átíggir sum „14. sept.« og onnur tjóðveldisbloð vilja gera Nato-limirnar til? Nei, Nato er ein samgonga av londum. ið hava verið fyri tilik- um kríggssnertum, at tey vilja gera alt fyri at verja fridin, fyri at sleppa undan at koma aftur í kríggj. Eitt av Nato-landanna friðartil- tókum er at seta åvaringarstødir upp í so stórum tali, at um nakrar skuldi verið týndar. skuldu nóg nógvar verið eftir fyri at boða frá, tá ið fíggindi er á veg tíl flúgviálop. Tað er soleiðis talan um radar- ketur, ið røkka saman kring allan Vesturheimin. Vit hoyra til Vesturheimin og hava uppi á Sodnfelli fingið sett upp radarstød, eina ávaringarstoð. Tað er altso ein samgonga av friðarlondum, sum eiga ábyrgdina fyri hesa stoð. Nakað av hermonnum og tek- nikarum megu vera á hesi stød. Hesir hermenn og teknikarar, ið skulu rekja uppgávuna við teim- um serliga fíntmerkjandi apparat- unum at siga frå tí, id fer fram i luftini og angar leiðum á sjónum. eru vanliga hampamenn, um teir sum alt mannfólk dragast at kvinn- um. Henda vaktartænasta er av stórsta týdningi longu við tí ferðslu sum er í luftini og á havinum yvir og kring okkara siglings- og loft- ferðsluleiðum. Tað var tí rætt sum fyrrverandi løgmaður P. M. Dam segði. at radarstødin á Sodnfelli kundi hava stóran týdning í friðartíðum, tá ið ódnir eru uppi á sjógvi og í loft- inum. Men Dam legði við. at stoðin sjálvandi var bygd til ávar- ing um vandaálop í kríggstíðum. Tað er tí ómoralskt og siðdrep- andi. tá ið oddakvinnur sum Sig- rid av Skarði. Andrea Árting og frægir menn sum blaðs jóri Ólavur Michelsen og landsstýrismaður Karsten Hoydal á opnum fundi loyva sær at »kolportera«, taka | uppaftur ta grimu ósannind, at P. M. Dam, skal hava dult og sagt ósannind um Natos ælan og virki vid radarstødini å Sodnfelli. Tað er ómoralskt og grimt at bera Nato fram sum citt illmennis- samtak vid kriggi og ødrum lika so illum verkum í huga til týning av mannaæ tini. Henda gerð er so mikið ljótari í skapi sinum sum veruleikin altso er. at Nato er ein samgonga av fridarlondum fyri at skapa og verja fridin og dubba seg ímóti ófriðarkroppum. A.