leygardagur 12. juni 1965síða 2

BU SET MA På arliga STÓRFINGIÐ FYRIREIKINGARARBEIDI i SUMMAR — NATIO NALPRODUKTIÐ 25 PST. HÆGRI í 1975 | HVONN MANN, SUN ERU FYRI AÐINUM KR. MEN Tí. TÆR MEST FRAMKON KEMISKA 300.000 KR. BEIÐA. Í PUND ELLA HVÍ PLANØKONOMI? Tað kunnu enn ein sær frukt av teimum peng- | um. sum settir eru i vinnulívið. Tí ganga 2—3 ár áður er tað neyðugt, at teir í vinnulivi- | num vita av, hvat hvør ger. Tað er planleggingarserfrøding- | urin Mr. Catherwood, sum bretska | stjórnin hevur lænt frá risafyritøk- | uni »British Aluminium«, sum sig- | ur hetta. Hann skal nú hjálpa til| at byggja upp planøkonomi, sum | privata vinnulívi annars ikki plaga | at halda nógv av; men maðurin, id | skal leggja henda tåttin i sosialist- | isku uppbyggingini til rættis, kem- | ur frá — kapitalismunnar ovastu | hæddum, | RULLANDI FIMMÁRA- | ÆTLANIR | Frá i heyst verða »rullandi 5 åra ætlanir« ein veruleiki i Bret- landi. Um hetta mundi vónar | stjórnin at hava hina fyrstu 5 ára | ætlanina lidna, og henda skal um- | týðarskeiðið fram Hl 1970. | Teir vóna bretska national- | produktið skal vera okt við 25 pst.| fata tá at RISAARBEIÐI Tað er eitt risaarbeiði, teir skulu fáa frá hondini í summar. Tað, teir skulu greiða úr hondum, er ein mynd av, hvussu Bretland | skal vera á at líta í 1970. | Endamálið = við > planleggingini | kann dragast saman á henda hátt: | 1. Støðug bøtan av gjaldsjavnvåg- | ini. . Tryggjan av skjótari vøkstri í ídnaðarframleiðsluni. 3. Skapa hina bestu javnvág mill- um almennar útreiðslur, pri- vatar íleggingar og forbrúk. | | | | | vo GEORG BROWN MID- DEPULIN Tað er hitt nystovnada økonoml- ráðið hjá Georg Brown, sum skal samskipa hetta risastóra planlegg- ingararbeiðið, sum verður at nema við hverja einastu ráðharradeild allar stovnar og øll virki í Bret- landi. Nógv hevur verið skrivað og tal- að um tann figgjarpolitikk økono- miráðharrin Georg Brown hevur framt higartil — eitt nú 15 pst. tollin; men hetta er bert fyribils- tiltøk, hagar til hin fyrsti av teim- um rullandi 5 ára ætlanunum fer av bakkastokki, ØLL OG ALT ER VID Hin nationaliseraði ídnaðurin, verjan, heilsurøktin og skúlaskap- urin er rættuliga stórur lutur av nationalproduktinum. Å almenna økinum, sum umfatar 40 pst. av nationalproduktinum, kann stjórnin gera sum hon vil. Allar ráðharra- deildir mugu tí virka sum ein heild ÍLOGURNAR UMLEIÐ 2500 PUND HETTA ER BARA SMÁPENINGUR ANU MUGU BRUKA FYRI HVØRJAR ÍDNAÐINUM FY ÍDN- - 50.000 | AFTURIMOTI ÍDNAÐARGREINIRNAR | TVÆR HENDUR, ID AR-| ERU ILØGURNAR 15.000; RI HVØNN MANN i ARBEIDI| í ARBEIÐIR Í BRETSKA Arbeiðsmálaráðið hevur ábyrgdina | av arbeiðsmegini, fíggjarmálaráðið av ollum fíggjarpolitikk- | ábyrgðina | ábyrgdina inum, kenslumálaráðið av skúlaskapinum o. s. fr. Samskip | lanina av øllum hesum deildarar- | beiði á almenna økinum skal Ge-| orge Brown taka sær av. | | PRIVATA VINNULÍVIÐ PLANLEGGUR | Men tað er ikki nóg mikið, at! hitt planleggur. Privata vinnulívið má við. Eitt fyrstu | stigunum hjá stjórnini hesum | oki var longu í februar at venda | sær til 50 av teimum størstu idn- | aðargreinunum,, álagt verður | teimum at siga frá, hvussu nógvan | pening tær verða at brúka til fløg- | ur fram til 1970. Somuleiðis skulu | hesar = ídnaðargreinir siga frá. hvussu nógv tær vænta at hava til | útflutnings, og hvat tær vænta a | brúka av arbeiðsmegi í 1970. | | | almenna av á har HVUSSU TEIR PLANLEGGJA | Skipað eru ymisk ráð at taka sær av arbeiðinum á teimum Um hetta | harra Catherwood: | — Vit kalla rådini fyri økonom- | isk framburðsráð, og til heystar verða vit at hava 20—25 tilik, og umfata allar idnadar- | týdningi. — Uppgåva | ym- | isku økjunum. sigur tey vilja greinir teirra verður m, a.: 1. Kanna líkindi at økja um út- flutningin. Um tað snøggliga hendir, at innflutningurin veksur stórveg- is einum øki, skulu rådini kanna orsøkirnar og finna fram til, hvussu bretski ídnaðurin sjálvur kann framleiða og út- av Í 5 á vega verur í staðin fyri tær innfluttu. 3. Fremja standardisering og ratio nalisering. LAKSLITAÐI KORSETTIR Sum dómi uppá, hvussu neyðugt tað er at standardisera, sigur Mr. Catherwood: — Vit hava kannað og eru komn ir fram til, at fil liting av kor- settum, brúktu menn ikki færri enn 45 nuansir av laksliti. Man tað kki bera til at brúka færri. Eitt annað dómi: Hvort einstakt hospital, ið bygt verður vil hava sítt serliga slag av elevatorum. Tað vildi gjørt byggingina munandi ódýrari, um vit bara brúktu eitt slag. Mr. Catherwood heldur fram: — Privati ídnaðurin ynskir sjálv- andi frælsa marknaðargkonomi; men vit vilja hava teir at samar- beiða. Vilja teir ikki, hava vit myndugleika at seta ljóskastaran á teir. | John | avdúkingar, SOSTALURIN KUNNU SJALV SETA | PENING TIL Tad eru ikki bara stuttfreistadar | uppgåvur økonomisku rådini skulu | taka sær av, Tey skulu i framtidini | upplæringina av| m. a. átaka sær leiðarum, og somuleiðis kunnu tey sjálvi seta pening til, um innløgu- onkrum eki. var peningurin trýtur á Fyrsta ráðið, teir fyri elektron-ídnaðin. koma nú so við og við - skipaðu Men ráðini — eitt er |t.d. skipað fyri ullaframleiðsluna, og brátt verður eitt sett fyri land- búnaðin, sum í Bretlandi verður roknað fyri eina ídnaðargrein. FÍGGJARSJÚKA BRETLANDS Hvat er nú orsøkin til | planleggingararbeiðið? Jú, Bretland er fíggjarliga sjúkt. Bull hevur havt tering, men onnur lond eru fitnað. | | | hetta | | | | | | ——"< Vit kunnu bert sammeta ídnaðar- framleiðsluna í Bretlandi við fram- leiðsluna í øðrum londum. Um vit seta úrið 1959 til var bretska ídnaðarframleiðslan í 1955 95 og í 1963 113. | 12. juni 1965 | TÁTAN — Men í Vesturtýsklandi var hon Í | 60 MILJÓNA GRUNNURIN 1955 56, men var hækkað heilt upp í 128 í 1963. Í USA, har teir einki hava at reypa av, tá talan er um figgjar- | liga vøksturin, var framleidslu- talið 91 fyri 1955 og 118 fyri 1963. í Frankaríki var hon 76 fyri 1955 og heili 129 fyri 1963. Eitt annað dómi er Italia, har tal ið var 75 fyri 1955, men 153 fyri 1963. Hvat útflutninginum viðv. er at siga, at hjá Bretlandi hevur vøkst- urin hækkað minni enn helmingin í mun til meðaltalið fyri allan heimin. Talrað Íyri og ftalrað eftir prógvar,. at Bretland er í stórum trupulleikum. Úrslitið av hesum er, livilíkindini í Bretlandi hækka Bretlandi at spakuligari í enn staðni. Við ødrum orðum eru allar góð- grundir hjá bretsku javnaðar- at planleggingararbeiðið; ar risa- men stjórnini fara undir hetta stóra at byrja við er og verður neyðugt at sansa lívreimina fastari at. Sjálvstýrislandsstýrið forkom vaktarskipinum Sum frálíður kemur fram í ljósmála, id« hevur vanrøkt neyðsynjarmál fólksins og landsins — eitt fyri og annað eftir trivið i sum landsstýrisbloðini eru komin við. Teir beinleiðis lata hvønn annan spilnaknan og siga, hvussu hvor í sínum lagi annad- hvort hevur vanrøkt ella beinleiðis forkomið landsins. Seinast Vit hava áður ymiskar størstu er tað sigur frá, hvussu hava forkomið men í hesum sambandi er sjálvandi vert at minnast til, at hetta frí- tekur = ikki fólkaflokksmenn fyri teirra lut í hesum avoyðingarverki - teir hava átt og eiga sín ríki- liga lut í hesum oyðingarstýri, ja, enntá oddamannin løgmannin. Vaktarskipamálið varð loyst udir seinasta landsstýri full- komuliga. Peningurin var játt- aður og tøkur. Alt gjørt greitt til byggingar men so kom vanlukkustýrið til. Sjálvt mál, ið vóru loyst av sein- asta landsstýrinum skuldu forkom- ast, teirra millum vaktarskipið. So fóru menn at tala um norskan hvalabát, og hesin saman við ødr- um man hava verið landinum dýr- ur, sjálvt um hann ongatíð varð keyptur. Sjålvur figgjarnevndarfor- maðurin skrivar í Dagblaðnum — og hann man vita, hvat hann skriv- ar um: Dagblaðið, ið tjóðveldismenn vaktarskipinum; »Tå ein veit, hvat peningur er offraður til ferðir aftur og fram millum Føroyar og No- reg og í dagpeningi til kann- ingar av uppskoti frå norsk- ari skipasmiðju og ber tað saman við tær munnligu frá- greiðingar, sum verið hava um at byggja skip í Føroyum — ja, so er einki gjørt fyri at byggja skipið her, tí viljin var ikki til tað.e Eftir hesum # + PP FO Or % ú = # REE er tað greitt, at neyðsynjarmálum | | | Í | hvussu »sjålvstyrislandsstyr- »sjålvstyrislandsstyrid« hevur for- komið málinum um at byggja vakt- arskipið í Føroyum og har aftrat offrað almkið av peningi til berar kanningar og einki annað hjá norsk um skipasmiðjum — og sum áður nevnt kanningar av norska hvala- bátinum. Dagblaðið sigur reint, greitt, týðuliga og satt, at so leingi nak- að ysjálvstýrislandsstýriðk er til, aðra- | Í | | kemur Í málið ikki loyst. Dagblaðið skriv- Tad var við há og spott, at and- støduflekkar javnadarflokksins tóku móti boðunum um 60 milj- óna grunnin, sum hitt sokallaða »sjålvstyrislandsstyrid« gloypti í heilum líki, tá tað tók við. Undan valinum í 1962 skrivar Dagblaðið Mm a: »HALL UPPÁ 10 MILI. ÁR- LIGA í LANDSHÚSARHALDI- NUM — ÆTLAR P. M. DAM. Hin stóra tátan hjá javnaðar- monnum nú tætt uppundir valið er 60 miljónagrunnurin, ið eftir hvat Sosialurin sigur fer at vaksa sum ein kavabóltur. Veruliga er hetta ein táta líka uppundir val. Góð táta var hjá teimum gævu fólkaflokksmonnum; sum kortini løgdust á knæ fyr dønum og bøn- liga bóðu um 60 miljónirnar Dam hevdi útvegað. TAÐ ER VERULEIKI AT undan seinasa vali skrivaði 14. sept.«, at »vit vera at koma burtur frå ti kolonial råvøru- framleiðslu og flyta út liðugt virkaðar vørur,« men higartil einki landsstýri framt slíkan kolonialan útflutnings- politikk sum »sjålvstyrislands- stýrið tjóðveldisflokksins. hevur A AA [AA AA [ [AA [ [ [Å[ [[ [[ [ [[ [ [É[[[Å[ [ff [—————— vit kunnu leggja aftrat: ella vaktarskipa- og aftur, verður ar: „Hesin spurningur verður loystur so skjótt, sum menn verða til at loysa hann og so skjótt tað slepst undan, at tjóðveldismenn forða hesum fyri føroyskari fiskivinnu neyðsynjarmáli.c Vert at minnast til: FÓLKAFLOKKURIN ÆEIGUR LOGMANNIN í HESUM VAN- LUKKUSTÝRI! Aftur eitt dóm! um maktarloys! NU ER 60 MILJONAGRUNNURIN EINASTA BJARGING At sjálvstýrissamgongan í Tinga- nesi hevur víst sítt maktarloysi, tá á hevur staðið, er einki at loyna yvir. Tann peningur hon hevur havt at arbeiða við, er alt peningaílegg- ing fingin til vega av javnaðar- landsstýrinum, har í millum 60 milj. grunnurin, sum varð skírdur valbluff og tað ið verri var. Somu flokkar stjórna Havnar býi, sum ikki hava víst og visa minni maktarloysi, tá ið stendur á at loysa átroðkandi mál. Fyrst í mai mánað, fór borgar- stjórin sjálvur fjórði til Danmark- ar, at útvega lán til fullføran av vatnverkinum í Havnardali og ym- ist annað, men aftaná drúgva ferð, er hann afturkomin sum av torv- heiðum. Hetta er einki eindømi um maktarloysi hjá somu monnum og flokkum av teirra uttanlanda ferðum, at tær bert hava kostað skattaborgarunum pening. Nú somu málreystu hetjur eru komnir til trotar av peninganeyð, er ein útvegur fyri at vatnverkið í Havnar dali ikki skal koma at standa hálv- liðugt, at troyta 60 milj. grunnin, sum borgarstjórans argasti fíggindi fekk til vega í síni løgmannstíð. Hóast hetta er beiskur biti at svølgja, so er tað ein mansligheit at viðganga sítt maktarloysi, og har við ásanna, at munur er millum menn og tómar tunnur, sum bert buldra. s. n Marius J. skal um- boða Føroyar Á fyrsta sinni verða Føroyar beinleiðis umboðaðar á felagsfundi hjá Norrønna felagnum. Higartil hevur Danmark eisini umboðaði Føroyar, tá felagsfundir hava verið landanna millum, men tá fundur í næstum verður hildin í Reykjavík, hevur Norrøna felag- ið í Føroyum sítt egna umboð.