leygardagur 25. september 1965síða 4

Nr. 75 SOSIALURIN 25. september 1965 SUDURSTREYMOYAR JAVN- ADARFELAG 40 ÅR I DAG Hóast javnadarrørslan longu festi í Norðanlondum, kunnu aðarrerslu fyrr enn í tjågunum — í sei stu old reidiliga fekk Foroyum ikki tala um javn- byrjanin stavar seg longu vit i to frá 1911, tå unglingar i Havn skipaðu seg i ung-sosialistafelag, men ti var ikki langt lív lagað — og tað er so i 1925, at fyrsta val- felag føroyska Javnadarflokksins verður stovnað. Í dag 25. september eru liðin | SOSTALISMAN | = - = Ar NR > 40 ár síðani Sudurstreymoyar Javn- | FÆR FOTAFESTI I aðarfelag varð sett á stovn, og| Ein tann fremsti og fyrsti — samstundis eru 40 ár síðani fyrsta | ið var kendur var sum sosialistur, Javnaðarflokkin í Tad javnadarfålk | valfelag fyri Føroyum, varð stovnað. hava frammanundan verið i Føroyum, vóru tó ikki skip- að í frammanundan tey valfelag, men nekur ár høvdu ungir menn Jóan Petur Davidsen | í Havn tikið seg saman í ung- sosialistafelag, teir hildu tjakfund- ir, hildu blød, sosialistisk tíðarrit vóru soleiðis pioner- og bøkur, og rarnir, og sum slíkir komu teir! isini at merkja ta hvøssu mót-i stød vnaðarmenn allastadir hava | ingið, tå sosialisman hevur vunn- | est Men ikki fyrr enn í la um nakran | > ivnaði rpo itikk Før- rrannar okkara longu VÓT komnir Jacob M. Mouritsen al leidis, at teir høvdu skip að seg i valfeløg og flokk. Nøkur ir frammanundan komu tey fyrstu fakfelogini í Feroyun tað vóru oftast t somu menninir ið stovn aðu fakfeløgini, sum seinni komu at anda im organiseradir javn-| aðarmenn. var Jóan Petur Davidsen á Sandi. Jóan Petur hjá Kitti. Hann | hevði á ungum árum verið burturi, og hevði har nomið kunnleikan Joen Hendrik Rubeksen fóta- {til gann sosialistiskh — politikkinj og nú hann kom heimaftur, royndi hann saman við øðrum) monnum at virka fyri sosial- | ismuni. Jóan Petur lærdi sosialismuna at | kenna meðan hann var uttanlands, men av einum landsmanni. Men tað kostaði tá at standa á | | | sosialistafelagið hevur verið tann | neistin, ið kveikti lív í felagið. Flestu av teimum, ið stovnadu fel- agid eru enn å livi, og hjå teim- um man vera mangt og hvat at minnast afturá. TOYNANIN Stovnandi fundurin úti í Tinganesi, í købmand A. W. stovnararnir og vóru teir allir, sigur frá, yvir 25 Stovnarar vóru: Mourentius Viðstein, Anton Andrésen, skrivari Frits Hansen, kassameistari, (í Pætursastovu) kon- tali Skibsteds vóru 10 í sum gerðabókin uttan ein. tor«, år, form, re (te varð hildin »forhenværende | | | | rúkandi "oe. po Jacobsen Jacob Hans nevndarlimur Gia Gynnu) (Eiðis P. J.) Georg Rubeksen. Johannes Hansen, nevndarlimur (hjå Poul Hansen. Krogh uttesen (Johannes Johs. Johannes fohannes ( Jens) hr. Guttesen (Kisan) enn sum Fossaa, sáli. Hans B. Snikkarastovu, sum nog Arge, Jákup í árini sat sum nevndar- skrivari. Joan Hendrik Diaba í nevna nakrar. limur og hjá Mouritsi, Funnings- stovu Tyr: at STRIÐSÁR Ikki vóru tað lættar tíðir hjá felagnum i(fyrstu tíðina frameftir. Það vóru teir somu trupulleikar, sum kennast allastaðir, tá sosia- lisman, javnadarrørslan. tekur seg upp. Mótstóðan var ofta so hørd og ónærislig, at menn bert fyri likki at missa breyði valdu íkki at standa sum limir, ella tóku seg burturúr fekagsskapinum. Tað Trond Hansen odda. Tað var ikki »populert« at vera sosialistur. Tað kom Jóan Petur Davidsen at ásanna. Hann fekk greið beskeð frá arbeiðsgev- ara sínum, gavst hann ikki við at tala um sosialismuna, mátti hann | fara úr starvinum og Joan Petur valdi sosialismuna og mátti tí rýma úr Havn. Það er einki at ívast i, at ung- tað gekkst til hevur tó hendi eisini. at striltið bert at fáa stillarar lista. Men hóast árini ging- mest felagið oll hevur hitt aftur á hond ist vidhvørt verið eitt | have | ar Javnadarfelag ur fu havt lista, bædi til by- ráð og løgting, tó hevði felagið i einum tíðarbiii ongan iista til by-| ráð. av tí at Havnar Arbeiðs- mannafelag hevði lista, og felagið | avgjørdi at styðja henda iista. Fra livandi politiska felagið í Havn. Fundir hava mangan verið harðir, borið fram sínar hevur tað fundi, so hava menn áskoðarnir, hent, og eisini at menn fóru av Poul Karbech Mouritsen ósamdir, kundu teir vera, åsokdanir hava borið saman. RINGFELAGIÐ 1927 ringfelagsskap Føroyum. Longu i verdur samtykt at fåa javnadarfeløg í Havn, å fundi ein fyri Tey Tvøroyri, 19. oktober at ringfelagið Dansk Social- Men vóru tá í og á Sandi. Á 1927 skal demokratisk verður avgjørt gerast limur í Forbund. Osemja rr tað Th. var og serliga er urin fyri Trongisvág, M. ið er ímóti. við 7 4 ímóti verður so Samtykt innlima Da- um fyri Of at , ringfelagið i forbundið. J. P. varð gid, vidsen valdur formadur Ringfel: men samtyktin um al Magnus Tórsheim varð framd. orsakað av, lima seg inn ongatið Fletta óivað at menn verið sera ójavnir í anum sínum. LOGTING BÝRAÐ Øl oG árini síðani varð stovnað hev- 1940—52 er J. P. á hesum lista. øll | i Vågi | umbodsmad- | Strøm, | atkvød- | fyri | áskoð- | Sudurstreymoy- | Ta einu ferðina, tá listi varð | gjørdur til byråd, tad var i fyrstu |tidini, hendi tað, at listin ikki | varð góðkendur. Valdir í býráðið á lista Javn- aðarmanna hava hesir verið: Jacob M. Mouritsen 1932—40 J. P. Henriksen 1940— Magnus Tórsheim 1952—60 Edv. Lindenskov 1960—464 Á LØGTING Mourentius Vidstein 1928—1932 Trond Hansen 1936—1939 | (hann doyði) | 7J. P. Henriksen 19394) | J. Lindenskov 1958— Edvard Lindenskov | | | Í Í | | FORMENN | | Formenn felagsins hava verið | hesir: | M. Viðstein 1925—1934 | Poul K. Mouritsen 1934—1936 Hans J. Jacobsen 1936—1939 | (Heðin Brú) | J. P. Henriksen J. Lindenskov 1939—1965 1965— | TJODSKAPARSPURNINGAR Í spurninginum tjóðskapar- flagg- um málspurninginum, og ríkisfelagsspurn Danmark hevur greiðu mál | spurningingurin ingurin við fel- agið havt sína stødu, sjálvt Andres Hans tað verið mótstríðandi eisini í hesum hava um x tav åskodanir og vóru eisini teir. sum søgdu seg úr felagnum vegna stødutakan javn- t.d. teimum flaggaði hjá | aðarmanna í flaggspurninginum Eitt |í Havn, Í ska av fyrstu húsunum sum við føroy- flagginum, var Jákupi í | Snikkarastovu. FOROYSKT ELLA DANSKT Tå flokkurin fekk blað sitt |varð nógv talað um hvort | skrivast skuldi á donskum ella á | føroyskum, eisini tá felagið í 1933 Henriksen valdur | +) tilsamans i 10 år | | |