mikudagur 29. september 1965síða 2

Legtin asval BOÐAÐI AFTANÁ SAMGONGUSLITIÐ. SUM LØGMAÐUR FRÁ 29. APRÍL, VÆNTAÐU TEY FLESTU, AT VAL FÓR AT VERA Í HEYST; MEN SO VAR IKKI, OG TYDU- LIGA AV VALRÆDSLI FUNNI SAMGONGUFLOKK- ARNIR SAMANAFTUR OG ÆTLA NU AT HALDA SAMAN VALSKEIÐIÐ UT. MEDARBEIÐARI OKKARA »POLIT« SET UR HER FRAM NAKRAR HUGLEIÐINGAR Í SAMBANDI | VIÐ. HVAT EIN KUNDI VÆNTA AN) EINUM VALI Í HEYSI. Helt sjålvsstyrissamgongan! Manna millum varð dúgliga talað um, hvat fór at henda, um eitt løgtingsval hevði verið í heyst. gitingar; men kortini ikki meira gitingar enn so, at kundi skapast burtur úr teimum ymisku viðurskiftum, ið saman- lagt komu at verða avgerandi Vit vita í fyrsta lagi, at ósemjan innan sjálvstýrisamgonguna hevur verið ovurstór, ja, nógv stórri enn fólk høvdu varhugan av. áðrenn teir fóru undir at avdúka hvønn annan í bløðunum og manna mill-| um aftaná samgonguslitið. Hesar avdúkingar søgdu rættuliga nógv. Fólkaflokkurin = hevur ætlandi tora at tikið eitt val, tað er einki at ivast i, at teir i samarbeiðinum hava verid og til eitt val vildu verid hitt sterkasta líðið í sam-| gonguni. Tað er navnliga fólkaflokkurin, ið fult og heilt hevur dominerað samgonguni, tí eftir øllum at dóma hevur tjóðveldisflokkurin ikki fing- ið eitt av sínum høvudsmålum framt: men hevur á næstan hverj- um einasta sinni verið noyddur at dvína og heldur áfram við at gera tað eisini nú aftaná nýggju samarbeiðsroyndina. | Hóast ein vissan valótta vita vit frá mætum fólkaflokksmonnum, at teir sjålvir mettu seg at kunna halda støðuna við eitt komandi val; men her kemur tó ein nokk so eymur spurningur uppí: hóast eigandi fyrisætið í landsstýrinum hava teir higartil ikki framt eitt einasta mál og vunnið eitt einasta stig longur fram á sjálvstýrisleið. Men iat okkum í hesum sam- bandi gera greitt, at tad er ivasamt, | hvussu nógv fólkaflokksveljarar| leggja í alt tað. ið gongur undir heitinum ella miðar ímóti meira| sjålvstyri. Her hevur flokkurin vinglað so nógv frá kríggsárunum og fram til dagin í dag. at á hes- um bógvi eigur flokkurin vaffja| stórvegis álit millum manna, með-| an fólkaflokkska veljarafjøldin | heldur mannar seg um henda flokk fyri at skapa hina dyggastu verju um kapitalistisku samfelagsskip- | anina eitt bollverk móti sosia- Um 45 ár verða vit tvifalt so 3.320.000.000 fólk. Tá henda øldin er at enda in verða 3.6 ferðir so nógv fólk í Suðurameriku sum nú. Fólkatalið í Afriku og Suður- asiu verður trifaldad, meðan øk- ingin í eystara parti av Asiu verð- | 2.3 ferðir fólkatalinum Fólkatalið í faldað. partinum av økt við ur nú. Sovjet verður tví-| meðan fólkatalið í Europu einans verður Meðal: | hinum einum tridingi. Hitler ikki | valdur Kanningar í sambandi asta val í Týsklandi vístu, at Hit- ler á hesum sinni hevði fingið 4 pst. av atkvødunum. í 1954 hevði hann havt fingið | umleið 15 pst. av atkvødunum, men í 1963 var talið minkað nið | ur í 4 pst. | vid sein- einans | Hetta er lægsta tal, menn vita um, Hetta kundi sjálvandi bara verða ein mynd | fyri úrslitinum av einum vali. lismuni, nú sosialistaflokkurin | hevur tikið seg so stórliga fram gll| tey seinastu valini. | TJÓÐVELDISFLOKKURIN — HITT VEIKA LIÐIÐ Fyrst er at minnast til, at sein-| asta val var tann stóri munur ál fólkaflokkinum og tjóðveldisflokk-| inum, at fólkafokkurin vann nokk | so væl, meðan tjóðveldisflokkurin | hevði munandi afturgongd. Tað er| einki, ið talar fyri, at hetta skrædl- ið hjá tjóðveldisflokkinum er aftur bøtt, tvørturiméti kann tað valla vera ivi um, at hetta skrædlið er vorðið sterri undir hini óheppiligu sjálvstýrissamgonguni. Ein má halda, at tað er — tjóðveldisflokkurin = — hitt veikasta liðið í sfålvstyrissam- | gonguni — sum mest ræðist eitt komandi val, serstakliga um tað | skuldi verið í heyst. Hetta kann | best undirbyggjast við fråsøgn- um frá leiðandi tjóðveldismonn- um. Hjá tjóðveldiflokkinum er iva- leyst umráðandi, at tað verður drálað við valinum í tað longsta. EINGI POLITISK ÚRSLIT AT FARA TIL VAL UPPÁ Tjóðveldisflokkurin er og verður ikki væl fyri at fara til vals, uttan hann hevur okkurt vunnið »sjålv-| styrismål« — t. v. s. onkra yvir-| tóku — at vísa á; men tjóðveldis- flokkurin hevur framvegis einki at) leggja fyri veljarafjøldina, ið hann| kann kanna sær sum vunnið tjóð-| veldismál | Hann hevur allastaðni verið vid | undirlutan og noyddu, at drigið í land nærum hvorja ferð flokk-| urin hevur roynt at framt egin | steynumál. Hin parturin av sam-| gonguni er væl vitandi um val-' FÓLKA-EKSPLOTIÓNIN | nógv fólk á jørdini. Í dag eru vit Ár 2000 verða vit 7.410.000.000. kom- | vøksturin í øllum heiminum er nú | 1,9 pst. árliga. Kuweit hevur heimsins størsta fólkavokstur 10,7 pst árliga, | síðan kemur Costa Rica við 4,5! psi. Burundo við 4,3 pst, Syria | | við 4,2 pst. og Libya við 3,7 pst. | Árligi fólkaveksturin er annar í Affiku …..… 000 2,5 pst. | Sudurasiu ................ 2,4 — | Ociaraiu (Kyrrahav.)... 22 — | Norðameriku ............ 16 — | Sovjetsamveldinum 1,6 — Europu ......sssrursrs 19 — | Heimsins størstu byir eru Tokio | | vid 9 milj. íbúgvum, New York við 8 milj. og Shanghai 7 milj. STORRI TRYGÐD. Í 1964 194 námsarbeiðarar í umkom- ust Bretlandi. | síðan farið varð undir námsarbeiði YVIRSKOT. Fyri fyrstu ferð í 8| år er tað hent, at handilsjavnvág | USA hevur víst eitt vvirskot. | FETILIK IK UR: ] | ikki SOSIALURIN heyst rædslu tjóðveldismanna, og hesir hava tí eisini nýtt hovið til at trýsta hitt veikasta samgongulið-| ið til tøgn og politiskt avreks- loysi. Von tjóðveldismanna er ti at fáa avrikað okkurt hetta tíðarskeiðið, ið eftir er, so teir ikki standa full- komuliga turrgeldir, tá regluligt | val verður komandi heyst: men tad| verdur neyvan gjørligt at fåa framt nakað til muns. ið kann beta uppå | nærum trý undanfarið avreksloysi í ar. SMÁFLOKKARNIR OG TEIRRA LAGNA Sjálvstýrisflokkurin og fram- | burðsflokkurin hava ongan kans til | | framgongd og tiansheldur at vinna | nakað val. Sjálvstýrisflokkurin stóð | í stað seinasta val; men hjá hon-| um er lítið at vænta uttan nýggja afturgongd. Lagna framburðs- | flokksins kann ikki hugsast stórt| oðrvísi. må oe er | Talan er eisini um broytingar í, vallógini. Nevndar hava verið| ymiskar og í vissum forum) broytingar av avgerandi týdningi. | Verður nakað burtur úr hesum, | kann hetta føra vid sær, at små- | flokkarnir hvørva av tingi. | i hesum sambandi er at siga, at | ein kann rokna við, at neyndu| smáfokkar geva seg upp til fólka-| flokkin; men hetta er so bara ein) annar mátti at hvørva uppá. Her í blaðnum hevur longu ver- | ið sagt frå royndum at gera slíka samgongu millum sjálvstýrisflokk- | in og fólkaflokkin. | Hetta kann koma at geva fólka- flokkinum ein vissan fyrimun, men uttan iva taka burtur av sjálvstýris | samgonguni og gera hana veikari | gera hann beinleiðis í minniluta. | NIÐURSTOÐA | Tá ein veit, hvusu lítið álit.| hetta stýrið hevur millum manna.| kennir klandursandan — innanhysis, | hevur verið vitni til eitt ókent av-| reksloysi og veit um, at flokkar hava nakað av leggja fyri veljarafjøldina, valla nakar ivi vera um, at lands-| stýrissamgonggan hevði verið fyri, álvarsligum tapi á einum vali í kann | heyst — tapslistin hjá teimum ein- | | støku flokkunum vildi ivaleyst verið eitt sindur ójavnur. tí ætl- andi vildi onkur av flokkunum staðið seg ikki heilt so illa. með-| an aðrir vildu verið fyri stórum bakbrestum. At henda meting ikki er av leið, hava vit fullgóð prógv fyri. Var ósigurin teimum ikki fullvísur, vildi landsstyrissamgongan held- ikki verið knýtt av nýggium. Val! ræðslan rak teir samanaftur. Tage Erlander UM NORSKA VALUR- | SLITID | + | Svenski forsætisráðharrin Tage Erlander sigur um norska Stórtings | | valid: | fólkaflokkurin og * — Sosialistiski + spjaddi arbeiðararorsluna, * hetta var atvoldin til bakbrest | * Arbeiðaraflokksins. Aftaná * nógvar tíðandi sigrar og aftaná * at hava leitt broytnigina í No- + reg frá fåtækradømi til væl- * ferð við miklum framburði, er norski Arbeiðaraflokkurin | * meint raktur. At ein hovuðs- | * orsøkin er spjaðing Sosialist- + iska fólkaflokksins av arbeid- * ararørsluni er einki at + Hetta sæst gjølla av, at borg- | + arligu flokkarnir ikki hava * meiraluta í fólkinum; + ivist ikki i, at norski + araflokkurin verður at + sína megi og brátt verður at + vinna aftur sína sterku støðu * í norskum politikki. Arbeid« visa týdningi at| ivast i. men eg | 29. september 1965 NNA N MA NN GN SYNE RESTORFFS BRYGGJARI Lýsið í SOSIALINUM! Nýggjur HØGGUSLOKKUR å gomslu. Pí. Bacalao