leygardagur 2. oktober 1965síða 2

Nr. == SOSTALURIN 40 år Froðbiar sókn ar Javnaðarfelags an nt å tisk: se poli hevdi i Klu N bh ni d aga va sinr Ljósið len i jartari fyri ið nú fyri Hesir fim insamallir | 300 fl tir monnum Hans Skjótt okt Og nú lentasta Og okkinur gsva Av ome Felagsins Jacob rl komnir eiga saman í kvøldi af in fund bbanum å r bara inum teirri ný skuldi le ei br: m komu lima ust Fóroyum. ljaratalid soknini infyri 600 Sudurovar 4 javnaða fyrsti r 2 x i SIK javnada monnum, ið einum hjall- taná ein stór sun verið Tvøroyri kertustubbi mikið n inn so ggju hi til jast bar- verða IKKI al er felagið óivað hitt fjøl- oman fyri hjá javnaðar- liggur til løg- valdømisvaldu rmenn teir 3 formadur Lindberg, timburmeist- Hans Jacob Lindberg HINIR FORMENN FELAGSINS HAVA VERIÐ: Thomas Michael Strøm, timbur- e ri, Trongisvåg J. P. Vang, handilsn Ivør- Poul Øster, skrivsfovustjori, Í vørovr Andreas Olsen, båtabyggjari, Líð 1 I VØTOY Poul Holm, arbeiðsmaði Tvø Karl Jespersen, fyrr irberðs 6 Í nannafelagst iður Reinold Sílá, fisk 'g beiðs- N I | i I M AVA VIR P. M. Da Poul I Gunnar I stor UVERANDI Tvøro SKRIVARAR KAD: m, 'æt Øster, ski >etersen FELAGSINS ER: Reinold Mervin Síla, p ror Dimon, FELAGSINS STJÓRN mn næstformadur 1OU Øørovri Gunnar Petersen, skrivari. Tvør- Ove Bech, kassameistari, Trong- svågi Hakun Carlson, stjørnarlimur Tvøroyri Dánjal á Rana, stjórnarlimur, Peter Carl Bech, stjørnarlimur, Trongisvåg FILTAKSMENN ERU: Sigmund Strøm, byggimeistart. Frongisvági Herluf Niclasen, fiskimadur, Tvøroyr GRANNSKODARAR at A nna fulltrúi Fað er ik Froðbiar Olsen, mununnar Hans Hendrik Strøm, kassar Tvøroyri ki at tak: sóknar ERU: neistari kom- Tvøroyri skrivstovu- 1 seg aftur i 1 javnaðarfelag 1g5jon- var | | eisini h hitt mesi Hiv ind og politiska (felag í Førøvun g tað kann leggjast ftrat, at tað hevur virkað sum hitt mest demokratiska felag, sum ein kann hugsa sær. Fundarríkt og fjølbroytt og víttfevnandi Tess ålitismenn hava aktid havt út kvæmasta samarbeidi við limirnar Innanfyri tess veggir hava øll brennandi politisk mál verið gjølla vidgjørd, áðrenn tað hevur verið lagt til brots fyri teimum. Tað er hetta livandi samarbeiði millum limirnar og felagsins álitismenn, ið hevur lagt tað botnfasta grund- arlagið fyri einum støðugum vøks- tri og menning av sosialistiskum hugsjónum ikki bara í Froðbiar sókn, men langt út um eingjar- garðarnar í Suðuroy og víða um í Føroyum Felagið hevur ikki bara verið fundarríkt í sóknini, men hevur skipað fyri gosialistiskari orðgongu frá oyggj til ovyggj. Menn skíra Suðuroynna fyri tað reyðu oynna, tí hennara sosialist- iska veliarafjøld telir meiri enn helmingin av gøllum veljarum í | oynni lýsing av ollum stríðsmonnum fel-| | agsins. hvussu so fegin eg vildi gjørt tað. Til tess er talið ov stórt. | at Hetta glasiliga úrslit í 40 ár síð- an sosialisman festi røtur í Føroy- um, skyldast ikki í lítlum muni javnaðarfelaginum í Froðbiar Blaðið eigur ikki pláss til gjølla Men eg kann tó ikki lata vera við nøkur orð um formenn og skrivarar felagsins) sum ein úr- skurð av tí fólki, sum hava borið felagið uppi siga HANS JACOB LINDBERG Álitismaður an besta Ágrýtin klettafastur i uppá sosialistisku Var ótroyttiligur í teirri agitatiónini fyri flokkinum uppgávum. sum mál fáa loyst bata fyri arbeiðara- og fiskimanna- stattina Førova fólk sum heild tikið. Eldurin í honum fyri hinum i ti, sum hann hann ofta sjónarmiðum. at onkur ikki kendi hann, misskilja hans eldhug hann at vera ov mikið ágang- og stríðsfúsan. Men eingin ivaðist kortini í, at hann onga letu sjálvur ivadist í sek síni sum ver- | n hin andi ganga minnimentu stoyp! frunni idealini dagligu og teim og tey um hevði sum at til og minni menta og fyri { rætt. gjørdi fyri sun kendi vera so heitan sínum og andi ein- hjá einasti rætti og vegurin at fjøldi rætthugsandi me indi 1 t f sti få tetrri un h skid og €i n ørjum ni- STRØM løgtings LOT THOMAS MICHAEI Hann var valdur sun 1 fyri sjålvstyrisflokkin laðarrerslan varð tingi saman Kono ið sat á M. Strøm, segði um hann, hevði reinari framburðsmanni og fiski M. Strøm illar dagar álitismaður fakfelags- Føroyum n in aldri møtt idnari irbeiðara- enn Th Støm var hin fremsti Fylking « plássinum og í og f, IVrI sinar innanfyri rørsluni å ein g Oftani mátti stór tók takast fyri lønbata og betri arbeiðskorum. Tá var hann altíð í andglettinum og legði móti broddinum. Men væl var hann menetunnarliga at sær komin, at hann altíð var í sinnis- ins javnvåg og leyp aldri framav. Hann dugdi væl at skriva og leggja orð síni soleiðis, at menn máttu | lurta eftir honum við virðing og| respekt grundaðu var, var um hornið Sum hin drátti og Høviskur og sterkur á væl stóðu síni. sum hann hann ikki lættur fara við sterki at maðurin í orða- g upplýsti sosialistur kom hann at gera eitt megnararbeiði fyri sosialismuna. Hann saman við Hans Jacob Lindberg og øðrum av sókn | flokkurin | P. M. Dam sínum starvsbrødrum á sleipistød- ini hava verið við til at geva sosia lísmuni eina glamu av nekrum stórum og góðum, sum var á ferð. Tad var tíðliga sagt um felagið, at tað hýsti teimum stinnastu og mest | virdu monnum á plássinum fakfelagsmaður og sum politikkari. Hann var álitismaður í stjórn og aðra staðni líka frá felagsins stovningardegi, til hann sum 80 ára gamal maður fór híðani í 1957 JOEN PAULI VANG Var vælgivin maður. Gjørdi eitt dygdargott arbeiði fyri felagið. Hansara formannstíð var ikki long við tað, at hann kom at fara til Íslands at leita sær vinnu Har Tad var eyðsæð, a Thomas Mi-| chal Strøm og Hans Jacob Lind- berg vóru millum teir fyrstu fimm | sosialistarnar her á plássinum, | stovnararnar av felagnum, Hann, var av sonnum ein — ålitismadur, | nógv nýttur sum útsendingur hjá beiðarafylkingini bæði sum/ kom hann í fylking við teimum. ið| heldur hildu tað vera beinast at taka loysing frá Danmark enn at halda fram við ríkisfelagsskapinum og koma undir tann nazistiska jarnhælin. Danmark var tá hersett iv nazistunum. Komu teir fyrst í klørnar á teirri nazistisku ørnini, komu teir aldri undan aftur teirri ólukku at liva í trældómi. Alt var betri enn nazisman Men tá ið kríggið hasaði av, og nazisman var ' sligin og vid undirlutan. metti hann støduna ríkisfelagsskapi við Danmark undir so fríum og fræls- um korum, sum stjórnarskipanin okkum gagna okkum best Afturkomin til Førovar helt hann i fram vid at vera limur felagsins iði ikki í orðgonguni fyri SOS ISmun POUL OSTER Kendur sum ein av okkara fræg- stu mentamonnum. Fulltikin í føroyskum og ollum kunnleika til norðlendsk. norrøn sid og søgu. Mikil søgu- og bókmentamaður. Fad av góðum bókum, ið hann ikki kennir, kenna heldur ikki nógvir aðrir innan fyri ríkið. Tiltikin fyri sín góða vilja at rætta fólki eina hjálpandi hond við skriving og á annan hátt. Maður skal duga meiri enn at mata seg. skal hann finna feil í tí sum skrivliga arbeiði Poul Øster hevur lagt úr hondum annað- hvort tað so er talan um føroyskt ella danskt Tad hevur so sanniliga ikki ver- ið bara sosialir og vinnuspurn- ingar. ið hava verið Á lofti innan fyri felagið, men eisini og ikki í minni muni mentunnarmál, sum hava staðið á breddanum í felags- ins stríðsskrá. Í Poul Osters barmi brann líka heitt fyri sosialum, vinnuligum sum fyri mentunnar- spurnigum. ANDREAS OLSEN OG VIGGO MORTENSEN alt landið Kendir um sum tveir sterku og av okkara bestu båtabyggjarum, | Feir mongu opnu maskinbåtarnir, | sum teir vinmenninir Andreas Ol-| | sen og Viggo Mortensen hava bygt, verða ikki tiknir í leikum Sosialisman brann hesum um líka heitt í barmi. Báðir hava verið millum teir fremstu innanfyri arbeidararørsl- una. Tað mundi vera fáir fundir i Fylking teir ikki vóru við til. Po- litiska og ífakfelagsliga fylkingin av arbeidarafjøldini var teirra loysunnarorð og mið og mål. An- dreas Olsen var eisini eina tíð for- maður Fylkingar og sat leingi sum! monn- | sóknarstýrislimur, valdur av ar-) | beidarafjøldini. Hansara = sterka síða í ordadråtti var logikkurin. Tad sama kann sigast um Viggo Fáur hevur dugað betri at málborið seg í myndum og greiðum vælundirbygdum døm- um enn Andrass hjå Andrassi, sum | hann vanliga varð kallaður. Tá ið hann var vorðin móður og mátti leggja frá sær. segði hann hesi og sonnu orð: »Sosialisman | er ein so góð søk, at bara teir, ið orka at gera fult mannsarbeiði kunnu í longdini standa á odda og andglettinum, ið krevur mannin líka Mortensen go og er minni enn so altíð lætt og ein stuttleiki«, Tad eru menn sum Andreas Ol- sen og Viggo Mortensen, ið skapa virðing fyri og álit til ta sosialist- | isku leiðina. Teir settu seg í haga- lendi yvir í Líðini, tá ið undir- skrivaði tók upp mítt starv sum lærari. Nú er dyrkað øki hjá teim | til einar 4 kýr POUL HOLM Maður. ið hevur lisið meiri enn| flestir. Frá barnsbeini brann eld-| heit kensla fyri arbeiðaranna fri-| geringarrørslu Fáur hevur betri] enn hann duga at borið teir sosia-| listisku tankarnar inn í hitt unga liðið. sum altíð fylktist um hann.| Tað skyldast ikki minst honum | ítróttarmanninum mikla, at hin/ uppvaksandi ungdómurin tók sosia | lismuna naáttúrliga og gjørdi hana/ til sina søk | KARL JESPERSEN Fyrrverandi ministari = Bomholt | kom einaferð um borð i eitt for-| oyskt skip Marité sum lá í| Føroyingahavnini | | Hann kom á tal vid manningina, | harimillum Karl Jespersen. | Bomholt er »litererur« maður kemur skjótt inn bókalestur, og talaði hann serliga við Karl, ið segði honum hverjar bøkur, hann heyði lisið, millum annað bøkur av Bomholt sjålvum, Bomholt var heilt »imponer- adur« av hesum bøkkøna mann- inum og spurdi skrivarin av hes- um, tå ið vit vóru komnir aftur i land, hvat hatta var fyri ein mað- ur, hvar ið hann hevði studerað, | nær ið hann tók studentaeksamina o.s.fr. Tá ið eg upplýsi honum, at Karl heiði ongan skúla havt uttan fólkaskúlan, vildi hann illa trúgva mær. imponeraður var hann av at finna kulturin væl umbod- adan millum føroyskar fiskimenn fjarleiðum uppi í Grønlandi. Karl er av sonnum vitandi mað- Organisatiónshugsjónin hevur ligið honum á hjarta. Hann eisini havt fiskimanna álit. Varð valdur til formann í Suður- ovar fiskimannafelagi. Staðið sum formaður Fylkingar og javnaðar- felagsins á Tvøroyri. Karl Jesper- sen vil broyting, Hann vil handl- ing. Hann ræðist stillstand. Tað er deyðin. sigur hann. Men hann hevur noyðst at verið burturi fyri at kunna føda konu born. Karl Jespersen er hugsjónarmað- ur, idealistur. Javnadarrørslan eig-| og å so so ur. altid nevur og ur í honum ein sterkan agitatur. Hann gav arbeiðarastattini sína bestu megi. Vit unna honum gleð-| ina at síggja arbeiðarafylkingina at útinna tey roysnisbrøgd, sum hann droymdi, skuldi verða ein veru- leiki. | REINOLD SÍLA | Hann loysti Karl Jespersen av | og situr í dag sum felagsins for- maður. Tað er ikki ov nógv sagt, at hann telist millum hollastu javn-| aðarleiðarar, Ein stórur idealistur og góður talari, og dugir hann| betri enn flestir menn at leggja orð síni og talur so, at tað, hann sigur, gongur til hjørtuni á sama! hátt sum tað er komið frá hjarta- num Hann stendur innanfyri brødrameinigheitina, og hjá hon- um er sosialismunnar etikkur sam- > oktober 1965 við tann kristna etikkin. kennir seg sum talsmann Tad er hansara yvirbe- hann sum kristin polit- kann fylkjast á ødrum enn tí sosialistiska. Hann hevur gjørt og ger eitt veld- ugt arbeiði fyri menning av felag- inum og sosialismuni millum fólk- ið. Situr í sóknarstýrinum fyri ar- beidarafjøldina, valdur av henni. Hevur leingi verið álitismaður sóknarformaður — innanfyri fiski- mannafelagið. Tað kann av sonn- um sígast, at arbeiðar- og fiski- mannafjøldin eiga í Reinold Silå hin trúgvasta og ágrýtnasta álitis- mannin. Tessverri kom hann fyri nøkrum árum síðani til skaða um- borð í einum trolara. Hann gong- ur sjúkur og avlamin og er íkki førur at gera nakað til muns fyri seg og síni, Men tað hevur ikki doyvt hansara eldhug fyri teirri sosialistisku hugsjónini, sum hann sigur er hin størsta, sum er fostrað her á foldum svarandi Og hann fyri báðar. vising, at iskt ikki grundarlagi Av teimum, sum annars igjøgn- zJØ£ um felagsins 40 ára livitíð hava verið felagsins stjórnarlimir og á annan hátt tess álitisfólk kunnu nevnast: Daniel Johan Strøm, Peter Karl 3ech, Dånjal Bech, Ove Bech Hans Hendrik Strøm, Olaf Strøm, Sigmund Strøm, Jens Mohr Mor- tensen, Poul Olsen, Maria i Skorti, REINOLD SILA Peter- Sam- Daniel Mid- Anna eina Ákesson. Jacob Pauli Gustav Gislason, Hans Ove Djurhuus Johan Bech, Ella Magdalena Olsen, Olsen. Rudolf Niclasen, tíð var næstformaður høvudskraftin í stovningini a beiðsmannafelagnum Fylking Erik Larsen, Sverri Midjord. Poul Juel Kjær, Poul Arne Poulsen. Kaj Nolsøe, Jógvan Nolsøe (A) Jógvan Hansen. Daniel Johan Le Niels Peter Vang. Ingvar Joensen, Emil Jensen, Andreas Olsen Otto Gram.Jóhan Hentze, Nicodemus Petersen, Anthon Dalfoss. Martin Thorsteinsson. Jacob Mortensen Andreas Olsen (y). Niels Thomsen Sofus Joensen Emil Niclasen Thomar Mortensen. Djóni Weihe Mikkjal Pauli Poulsen Simun Hammer. Marjun Niclasen. Eilif Lisberg, Niclas Olsen Andreas Thomassen. Aksel Jensen Kaj Meyer, Poul Einarson. Gerda Ein- irson. Hiørleif Poulsen, Kristin Holmsund. Oli Jacob Strøm, Thor- man Sørensen Stefanus Brim- strond, Tulina Dimon. Andrea Jo- ensen, Mortan Laðanberg. Christi- an Debes. Peter Petersen. Jaspur Holm. Jústinus Dimon. Alexander Dimon. So framt líka sterkir Albin sen, sonson. Petersen jord, ið felagsins og ar- ve eftirkomararnir verða stríðsmenn sum fteir, sum hava barst fyri sosialismuni í felagsins fyrstu 40 árum, vil hin fulli sigurin verða javnaðarflokk- inum vísur. áðrenn hálvt so long tíð er runnin aftrat afturum Einki styttri enn fullur listiskur sigur er mál okkara aðarmanna. Í tí treysti streingja vit tað heiti, (Framhald á 5. síðu.) s08i2 javn- SVAR TIL 5 SPURNINGAR 1) í Himmalaya 2) Santiago de Chile 3) Malmø 4) Visindin um vatnsins plantu- og djóralív 5) f Pakistan.