leygardagur 23. oktober 1965síða 6

SOSIALURIN Nr. 83 23. OKTOBER 1945 38. ÁRG i ATT] | TT Em Kornframleidslan i Europu er korninnheystin gin orsakað av vånaligum veðurlagi ikki lidug allastaðni enn. Miðskeiðis í september stóð 40—50 pst. av korninum í Fraklandi framvegis úti. Vit skulu her sambært seinastu upplýsingar geva eitt yvirlit yvir, hvussu statt er við korninnheyst- ingini í heiminum: VESTURTÝSKLAND: Roknað verður við, at innheyst- ingin av bygg kemur at geva 15— 20 pst. minni enn í fjør. Hveiti er mett til 4320.000 tons ímóti 5.202.000 tonsum í fjør. Rugur 2.846.000 tons í ár, 3.580.000 tons í fjør. Maltbygg 450—500.000 tons í år, 710.000 tons í fjør BRETLAND: Betri er statt í Bretlandi, har teir rokna við, at úrtgkan verður 3.817. 000 tons av hveiti í ár mótvegis 3.485.000 tonsum í fjør. 6.583.000 tons av byggi í ár mótvegis 6.481. 000 tonsum í fjør. HOLLAND: Í Hollandi eru teir eisini mis- nøgdir við rugin, sum teir rokna við einans verður at geva 270.000 tons í ár mótvegis 350.000 tonsum í fjør. Við bygginum er betri statt, og har rokna teir við somu nøgd sum í fjør. | KANADA: inn- selja Í Kanada er væl statt við heystingini, og vanligt teir í rúgvuvís til útlondini — ikki minst innheystingin miseydnast | so någvastadni. Bert nakrar fáar dagar seinast í sept. seldu teir so- leiðis 125.000 tons av bygg til Italia sum nú | USA: Í USA eru viðurskiftini so nøkur | lunda tey somu sum í Kanada, og | bara í næstseinastu september-viku | seldu teir 388.000 tons av hveiti til Indiu og 51.000 tons til Japan. Innheystingin av mais gevur al- samt meir og meir á hvørjum ári. Í 1955 var urtøkan 1.060 kg uppá hvønn acres, i 1963 uppi á 1.840 kg Teir rokna annars við rekordinn- heysting av mais í ár — umleið 103 milj. tonsum í ár mótvegis 83 RUSLAND: Ikki veitst við vissu, hvussu statt er í Ruslandi; men russar hava longu í ár keypt 11 milj. tons av hveiti uttanífrá og roknað verður við, at teir keypa 3 milj. tons | aftrat. VALLÓGIN „ Nógv hevur verið talað um broyt ingar í vallógini, og hetta er iva- leyst eisini neyðugt, ti har finnast vissuliga nógvir skeivleikar. Eitt málið er, at veljararnir skulu kunna greiða persónliga atkvødu. Hetta minkar eisini um trupulleik- arnar hjá politisku valfeløgunum. Tey sleppa frå at taka stødu til, hver skal vera nr. 1, nr. 2 0. Stillað verður persónliga. Eitt uppskot í sambandi broytingar í vallógini var uppskot-| ið frá løgmanni um ymiskar broyt- ingar av valdømunum. Málið er ongatíð vidgjørt; tá løgmaður valla | væntar undirtøku frá ødrum| flokkum. Tjóðveldismenn siga, at teir hava latið serfroðing kannað málið. og er hann komin til tað úrslit, at hetta er reint fupp-makarí. | Sagt verður, at við valtølunum | frá seinasta vali sum grundarlagi, vildi fólkaflokkurin eftir hesum uppskoti vunnið ein mann, með- an javnaðar- og tjóðveldisflokk- | urin mistu hvor sín. Valla fara) við | sær hesir flokkar at atkvøda fyri slik-| hann er stukur um snildisligum uppskotum — og| "å jukar. avtaka seg sjálvar. LISTARSKEID | Vit eiga nú væl av ungfólki við frálíkum evnum, bæði tá tað ræður um málning, myndarhøgging og myndartilevning úr ymiskum til- fari; men tíverri hevur lítið og einki verið gjørt fyri at útbúga hesi | á besta hátt og vísa teimum slíkar| sæmdir, ið sæma seg einum ment- aðum og væl framkomnum sam- felag. Neyðugt verður at fara undir fjøl broytt skeið á hesum økjum við bestu lærarakreftum, vit sjálvi eiga, lærarakreftum, ið kunnu fáast úr s, fr, | | beiðsmaðurin fær fulla dagløn, tál ílla menna má lata pening til læru- og| « | studiuferdir uttanlanda. Sannur almennur studul til lær- dóms og útbúgving eins og mun- andi listalønir vilja uttan iva lata upp fyri miklum evnum, ið verða at veita okkum listarligt rikidømi, sum ivaleyst verður at standa á hædd við hitt besta uttanlanda. til Sosialin røv. SJUKRALØN Vit mugu nú vera einasta av | Norðanlondum, ið ikki hava fingið framt sjåkraløn til arbeiðarar, tå teir av einum ella ødrum breki noyðast burtur frá arbeiðinum. Her er sjálvandi bara talan um vanligar sjúkur, tí vanlukkum og tílíkum tekur vanlukkutryggingin | sær av. Arbeiðsmanna- og handverkara- | feløg hava gjørt sjúkragrunn; men | tetta er veruliga so nýtt og so lítið | vittfevnandi, at nøkur sjúkratrygg-) | milj. tonsum í fjør. | ing í stórri mun ella eftir norður-| endskum sniði er tað ikki. | Vit eiga á hesum øki at leggja! | til brots fyri einari góðari sjúkra-| trygging ella rættari sjúkralen, tí er má finnast tann skipan, at ar-| Peningaforbrúkið verður nevni-| iga stórri undir sjúkralegu enn annars vant; tí má minstamarkið fyri sjåkralønini vera: full dagløn.| Arbeiðari. Brævkassin. Er tað gjørligt gjøgnum bræv- kassan at fáa at vita, hvussu ein skal bera seg at fyri at sleppa vid onkrum av teim- um mongu hjålparlidunum frå Danmark til u-londini. X SVAR: Vit hava fingid at vita, at best er at venda sær til Mellemfol- keligt Samvirke, Kronprinsessegade 32, København K. — Hadani fær ein nærri at vita um ymsar formar fyri = millumfólkaligum hjálparar- ødrum londum, eins og hitt al- beiðum, arbeiðsviðurskiftum o. t. SO SKRIVAÐU TEIR TÁ...! Aftaná at hava sagt, at folka- og tjóðveldisflokkurin eru veru- leiikafjarir og fjart frá tí livandi lívinum, skrivar Tingakrossur und- an seinasta vali: »Og hví er so hetta? Jú, tí fólk, og ikki so heilt fá, ið eiga sjálv- stýrisrót og -neista í sær, hava latið seg villleitt og drigið á ó- gongdar leiðir, leiðir, ið liggja langt frá veruleikanum.« Hjá nógvum menniskjum er einki offur nóg stórt — so leingi onnur lata tað. — (Erik Kástner.) * * * Vit fyrigeva ofta teimum, id keða okkum — men ongatíð teim- um, sum vit sjálvi keða. (La Rochefoucald). * * * Ein eigur altíð at minnast til, at ein hálvur sannleiki eisini er ein hálv lygn. (Albert Schweitzer). 5 SPURNINGAR: 1) Hvar liggur Winnipeg-sjógv- urin? 2) Hvat heiti ber statsovastin í Sveits? 3) Hvor er næststørsti býur i Ítalia? 4) Hvat er ein wigwam? 5) Hver var Epikuros? (Svar aðrastaðni). Skipafelagid Føroyar greidir allan fluttning i luftini Bileggid ferdasedlar Pf. SkipafelagiO Føroyar Tlf. 1225 Erlendur Patursson rýmdi av landinum, og eftir sat kong Hákun sum løgmaður, fíggjarmálaráðharri og nógv aftrat. Erlend setti kós Í landsuður í ljós frá »VILLUM« og frá øðrum frá ull og tógv og kørdum, men heima eingin vandi, ti við yljósi yvir landid« og Kjartans »hulu hondum« Hákun ftelvar, stýrir londum. Vanlagna seglskipanna Heimsins sjey størstu seglskip fingu eina ringa lagnu. Í øllum heiminum eru bygd bara sjey 5-mastrad seglskip. Oll endað á havsins botni. 1. »FRANCE« 3784 tons, bygt i Glasgow 1890 til franskt reiSari. 12. mai 1901 kollsigldi skipið uttanfyri Brasiliu við einari kollast til Chile. Skipið kom í ódnarveður; lastin ók og skipið kollsigldi. Manningin varð dagin eftir upptikin av týskum skipi. 2. MARIA RICKMERS« Týsk bark. 3822 tons, bygd í 1892 og hevði hjálpi-dampmaskinu. Skip ið forsvann sporleyst á jomfrúferð- ini við einari last av rísi frá Sai- gon. Menn gita, at lastin hevur ikið. TANNLÆKNAR Hjá okkum er fram við tannaroktini. Aðrir klaga eisini úr ílla statt men kortini eru teir fleiri ferðir betri staddir enn Vit, standurin má vera og er úr lagi ringur. so Hyggja vit eftir, hvussu statt er við skúlatannrektini, er tað bara evarska lítil partur av okkara skúl- abørnum, sum yvirhøvur fær nakra tannrøkt; men her er kortini ikki ov væl statt hjá øllum okkara grannum. * Í Danmark fáa bara 46 pst. av skålabørnunum — tannrøkt, i Finlandi 64 pst., í Íslandi 76 pst., i Noregi 71 pst og í Svøriki 87 pst. Nidanfyri er sagt frå, hvussu nógv fólk eru upp á hvønn tann- lækna í Norðanlondum: ***-* Íslandi = ....... 3189 Finlandi — ..... 2369 Danmark .......1816 Noregi i 1423 Svøriki L… 1400 3. »POTOSI« 4026 tons, bygd å tyskari skipa- smidju. Tå å døgum heimsins stør- sta seglskip. Rekordferð: 59 sam- døgur frå Dover til Chile. Aftaná seinra heimsbardaga skrásett í Chile. Á ferð úr Onglandi til Chile kom eldur í kollastina uttanfyri Patagonien. Manningin rýmdi av skipinum, sum dagin eftir varð søkt av argentinskum krússara. 4. »PREUSEN« 5081 tons, bygt i Tysklandi. 8 ára gomul í 1910 — rendi barkin saman við enskari fergu í Erma- sundi. Tað eydnaðist ikki at sleipa skipið i havn. Rak á land á strond ini nærhendis Dover, har vrakið lá í fleiri ár. 5. »R. C. RICKMERS« 5548 tons, bark bygd í Tysklandi i 1906. Lå i enskari havn, tå fyrri heimsbardagi brast á. Varð tikin av| bretum og torpederað av týskum kavbáti uttanfyri írsku strondina á veg til Onglands við sukurlast. 6. »FRANCE II« 5632 tons, Bark bygd i Franka- riki 1912. Heimsins størsta segl- skip, sigldi framúr væl. Sigldi millum New Zealand og New Cale- donia. Rendi å land 1922 og gjørd- ist vrak, 7. »KØBENHAVN« 3901 tons, 600 hk hjálpimotor, bygd í Leith 1925 til OK. Var frakt og skúlaskip. Fór úr Montevideo á | veg til Australia. Seinasta samband við skipið hevði norskur dampari 22. des. 1928. Forsvann sporleyst við 60 monnum, harav 45 næming- um. Alt leitingararbeiði var nyttu- leyst. SVAR uppá 5 spurningar: 1) Í Kanada 2) forseti 3)Milano 4) indianarasmåtta 5) grikskur filo soffur, LOYNDARORD Á 2. og 4. reglu tvørturum finn« ur tå tvey bygdanøvn, um tå fyrst finnur røttu ordini nidureftir. [LI TT 1) goyma 2) kajin 3)skriva 4) veltum 5) spæla 6) skipið 7) taka av TAÐ ER VERULEIKI AT fyrsta mál, ið tjóðveldismenn løgdu á ting, tå ið hetta lands- stýrið varð skipað, var at seta í verk eina danska lóg, og Dagblaðið sigur, at sum for- maður í lógarneyndini fekk Si- gurð Joensen avgreitt nøkur fá mál — øll at seta danskar lóg- ir í gildi i Fóroyum. — Tað ber væl til at vinna nógv- ar pengar uppá strævið arbeiði — helst hjá øðrum. * * * Hittinorð. Vit hittu ungling, sum hevði ver ið messudrongur umborð á Tjaldr- inum og spurdu, hvat honum dámdi? — Stak illa! Arbeiðið hjá mær var at flysa eplir; men tað kundi verið verri — um tað nú heyði verið leykur. * * * i dag — undir ollum pråtinum um ringu åvirkan sigarettanna — skulu góðir nervar til at stilla ringar nervar við sigarettum. * * * — Kona mín hevur kjólar til øll møgulig endamál, men serliga er tað ein, hon brúkar ofta, og tað er tann, sum hon letur seg í, tá hon greiðir mær frá, at nú má hon hava ein nýggjan kjóla. * * * Tað er nógv betri at koyra við syklu enn vid vekslum. AAA