mikudagur 26. januar 1966síða 2

SOSIALURIN politikkur >MENNISK,AN FYRST«-POLITIKKURIN HEVUR VERID ER OG VERÐUR AÐALMÁLIÐ Í SOSIALISTISKU STEYNUNI. ALLUR POLITIKKUR, HAR MENNISKJAN IKKI ER MIÐ- DEPILIN, ER FORKASTILIGUR OG BARA LEIYDIR AV HINI MEST FORRÁÐANDI, OMENNISKJANSLIGU, EYÐ- RÆNANDI OG VINNINGS- OG PENINGAGRÍSKU KAPITA- LISMUNI. Í GRANNALONDUM OKKARA ER »MENNISKJAN FYRST«- POLITIKKU RIN KOMIN IKKI SO LÍTIÐ ÁVEGIS, MEN HJÁ OKKUM ER VERRI STÆTT, OG HVORS ER SKULDIN? »Menniskjan fyrst«-politikkurin ella vid ødrum ordum: sosialisman, setur hina einstøku menniskjuna | hitt ríkasta framtíðarlív. fyrst. ger hana til miðdepulin í øll- | Hetta er grundstødid undir væl- Eftir er at geva øllum somu lík- | indi til start og somu fyrimunir til | um politiskum virki og framtaks- ferðarpolitikkinum hini demo- | starvi, ger hana til miðdepulin í | kratisku sosialismuni. strembanini móti størri vælferð fyri | Í oll — vælferðini, ið skal rokka | ÚRSLIT VÆLFERÐAR- allar borgarar samfelagsins: kvinn- | POLITIKSINS | ur og menn, ung og gomul, rík og Vit hava longu nevnt at granna- | fátæk o.s.fr. | lotdini, serstakliga Danmark, No-| 'reg og Svøriki eru komin væl åveg- | Í Fyri hesum politikki eru øll líka | har kjan fyrst<- Hesi lond hava átt sterkar sosia- listiskar flokkar, sum í smærri og størri stigum hava ført samfeløgini fram móti stórri vælferð. Hesa vælferð eiga vit ikki enn. Hví? Tí. vit hava ongatíð átt eina sterka fakfelagsrørslu sum teir. Tvorturímóti! Vit hava ikki átt ein sterkan | javtaðarflokk, ið hevur havt makt til at framt vælferðarpolitikkin í heilum líki. Hetta eru at geva gætur, vali og aftaná ótrivna og fruktaloysi. veruleikar, ið verdir nú vit eitt vanstýri eru nærkast SOSIALUR VÆLFERDARPOLI- | TIKKUR i FØROYUM Verdur sosialur ur framdur i Føroyum? Hetta er stórspurningur, har | kundi drigið hundraðtals mál fram, tala ímóti, meðan men her verður ov ein tey flestu færri tala fyri; trongligt at greiða hetta út í æsir. Tað kann bert vísast á eitt stutt | tíðarskeið, har miðvísur væl- ferðarpolitikkur í stórri mun hev ur verid framdur i Føroyum — 25 var undir seinasta landsstyri, tá bæði sosiala og vinnuliga væl- ferðin tók seg eitt risastig longur fram. tók vælferðin Hvussu nógv | fram? uttan mun til starv, stætt, ognar- | is at skapa vælferðarsamfelagið. viðurskifti ella tílík øjøvn sam-| Hví? | felagsviðurskifti. Jú. hesi lond hava í langar tíðir | Øll eru fødd líka. látt eina sterka fakfelagsrørslu. | Danbjara skrinar r * TE FR IR GB VJ SSUR Vit hava hildið okk | koyra P. | til | stydja | gor alt órein! tusk og happ ganga yvir |allar tær bygdir, sum javnaðarfólk búgva í. Hvat hugsa teir, sum skriva >Tingakross<? Meðan yvirklassin og hansara hondlangarar dansa um gullkálvin | fyllast skip og flúgvarar dag og| dagliga av fiskimonnum og ar beiðsfólki. sum leitar sær til Ís- lands og aðrastaðni burtur frá ti »Tingakrossur« hin 13 januar | stýrismonnum. 1966 breggjar av, at sjålvstyrismenn | um til sannleikan. sum vidhvørt er | ætla nu at gerast rættir menn beiskur at svølgja. Neydar »Kross- | go ikki tómar stúkur. ur« og hansara menn eru so eym- | fa. so vita vit tað. Men hin Hit; | Skinnaðir, at teir tola ikki at hoyra gamli sjálvstýrisflokkurin er í tvín- ella síggja sannleikan. Tað kunna ing sum. so helst er tað so, al summ |" onki gera vid. Vit javnadar- | ir annar bólkurin ætlar at ger. | Menn gingu fram við síðsta løg- ast rættir menn. Men eitt er at tingsval og saman vid sambands- | gan eitt heilt annað er flokkinum og gl. sjålvst. høvdu vit Htinna At gamli sjálvsýris- høvi til at halda fram í landsins flokkurin nú hevur hongt seg í|*YT. OB tað ætlaðu vit. og tað halan á fólkaflokkinum er kki | vildu vit. Vit høvdu lagt alt so tekin um tað, at rættir menn ráða væl tilrættis tey fýra árini, meðan gamla -siålvstyrisflokkinum P. M. Dam sat sum løgmaður, at drturímóti. At gamli sjálvstýris- | VÍ! vildu halda áfram. At gamla flokkurin livdi sítt egna lív inntil |S)- <8 sambandið sviku okkum, fyri trimum árum síðan. var Cin- tað eru vit enn tann dagin í dag ins at flokkurin helt seg leysan ógviliga harmir um. Tá id P. M. av fólkaflokkinum. Men fyri trim- Dam í 1958 tók við sum løgmaður, um árum síðani tóku ríkmenn Føroyaland sum ein øskudungi. ræðið í gamla sjálvstýrisflokkinum, Skip vóru ongi, arbeiðsloysi bæði og tei! bundu flokkin fastan í hin |" sjógvi og á landi. Maður og kolasvarta virklassa = afturhalds- kvinna leitaðu til Íslands og aðra- flokkin. sum gongur undir navn staðni fyri at bjarga sær og sínum inum navninum Fólkaflokkurin frá hungri og neyð. Inntokuskat! Latum okkum so kaga eitt sind. | til landskassan var tá neyvan ein ur nærri at »Krossa« greini við | fjórðing av tí. sum er í løtuni. vvirskriftini: Gomul, sjúk. einkjur og fadirleys høvdu onki at liva av. Havnin og »Sum menn ikki tómar stúk- vegir lógu ógjørd. Skip máttu | Uur&. Har verður sagt um tað. ið koma til landið. Berghol í Suður- hendi, tå ið núsitandi landstyrid | oy og í Norðuroyum vóru at fara varð stovnað. at javnaðarmenn leik |; ferð við. Meðan talan er um aðu sum óðir og løgdust at grýta | þerghol. so var eitt gjørt millum runu og annað verri út yvir gamla | Trongisvág og Hvalbø, og ætlan sjálvstýrisflokkin. Tað leggi eg ikki | var at gera tvey i Nordoyum og í at svara stórvegis til, tí oll skila- | eitt millum Hvalbæ og Sandvík. fólk, sum lesa SOSIALIN. og sum | Tá ið nú alt var lagt so væl til hesi trý síðstu árini hava lisið. |rættis, og statsministarin hevði blað okkara, kunna váttað tað atljovað okkum tann so hart til- onki hópi er i ti, sum >Tinga-| Á „. krossur« førir fram, tá ið har verð- | trongda og fyri landsstýrið tann ur sagt, at javnaðarmenn hava | 50 kærkomna 60 miljónagrunn, nýtt nøkur ljót orð móti sjálv- | hendi tann politiska svikagerd at Vit vóru heilt langt ja, stig i afturhond å flestu økjum i mun til okkara grannalond, ikki minst hvat »menniskjanfyrst«- poli- viðvíkir. okkum tikkinum Vit tóku risastig fram á ——————————ii-ia M. Dam Skuldu vit javnadarmenn sita frá sum log- mann. tigandi og lata okkum reka burtur stóru plánum, sum lógu at seta í gongd og 60 P. M. m. a. frá teim reiðar miljónagrunnin sum skaffað berghol til til av Vega Sandvíkar. Henda landsstýri heyði til bygdin núsitandi eina er mest javnaðarfólk. Ja landsstýri sett á svartalista at Suðuroy har búgva er av núsitandi sett svartafista, ti ikki | Tinga- at 4 p sita I skulu pinast afturfyri, tey teir, sum nú at sosi- eru á nesi. Nógv fyri at vita sær, aldemokratar í Suðuroy svartalista, meðan 60 miljónagrun! sosialdemo- okkum nn urin, ein donsk kratisk at byggja Føroyar upp við og ta sokallaði »Egnsudviklingsfonden« eisini veittur til sum regering hevur veitt vega av sosialde- mokratum. meðan føroyskir sosial- demokratar eru á svartalista. hetta øsir hin »Tingakrossur« seg upp og gall yvir javnaðarflokkin, ti at vit ikki tigandi sita og lata So omaná alt og goysir sokullaðla Hvørja sjálvrós. menninir« føra seg, skal eg tað hvert orð, sjálvstýrislandsstýrinum. ið >Tingakrossa- sjálvar ikki fram fara; um tí lata er | | hesum við | vælferdarpolitikk | seg risa- | Dam | ' eisini | øll javnaðarfólk | lítli | ið ein skal svara til. | vissum økjum og komu toluliga á hædd við grannarnar; men longu í dag eru vit nógv dragnaðir á økjum, har nakað veruligt hendi, at vælferðin er skerd, og vit eru aftur í afturhond. so Taka vit hina miklu sosiallóg- gávuna, sum varð framd undir seinasta landsstyri, hava vit á ongum øki hildið støðuna, og ný skapenir hevur ikki verið talan stýrinum. Í BORGARLIGT STÝRI OG SONN SOSIAL VÆLFERÐ Kann sannur sosialur vælferðar- politikkur fremjast og trívast und- |ir borgarligum fyrisæti? Svarið kann einans greitt NEI! Tað finst einki prógv fyri, at borgarligu flokkarnir hvorki aðrastaðni ella her hjá okkum fullum huga tikið undir vælferdarpolitikk- vera eitt av sosialistiska | hava vid num. Nøkur heilt få dømi: + Borgarligu flokkarnir hava al- tíð meir og minni hildið aftur, ið talan hevur verið um sosial framstig og at forða hini stóru uni við fólkapensjón, pensjón, einkjupensjón, trygd og øðrum. Borgarligu flokkarnir altíð hildið aftur, roynt tá ið talan hev- minstulønartrygd * * tá royndu sosiallóggáv- barna- hava | at av- | tikið og skert, | * verið um ur til fiskimenn. Borgarligu flokkarnir hava } | | | alan tikk, stødast studnings- og Jønarpoli- av sonnum hava føroyskum at menn umborð men heldur | á skipum, | * vinnu uttanlands. Borgarligu flokkarnir og ser- liga blød teirra (14. og Dagblaðið) hava við and- og fíggindaskapi arbeiðara- og fiskimanna- AT.) royna sær stygd eftir “ fyritøkum (t.d. Slíkt og | aftrat hevur einki | vælferðarpolitikk at gera. Hetta er av skjan fyrst«-politikkinum. Her er talan ofta andstøda »menni- um verju og av miðaldraliga kapitalistiska Tá SOSIALURIN hevur víst á |tær peningailøgur, ið fingnar vórðu Í til javnaðarflokkurin | hevði 6 leiðsluna, er tað at stinga flokkar, í dag landinum, teir síggja hetta á prenti, Men fyri ikki so langt síðan stóð Dagbl.. at tað var ólíka lættari at útvega pening í 60-unum |enn tað var í 50-unum. Og hóast Í fólkaflokkurin hevur havt landsins {leiðslu í hondum 1963, hev- ur hann ikki fyri at | útvega eitt einasta oyra. Ma ikki vega medan teir sum stjørna at lesa í síðan verið førur verið vorðið, var hevði helst javnaðarlandsstýrið so tað útvegaði. Lítið er gjørt, minni hevði verið við ongum peningi t. | ————————————e.i" |Fg vil bara undirstrika, at »Krossa« greinin endar við hesum orðum: | »Hesi orð, id søgd eru um ting- |og landsstýrismanning okkara eru |ikki at fata sum skamrós.“ | yTingakrossurc dugir altso ikki at skilja ímillum skamrós og sjálv- rós. Nei, har er helst ongin munur ímillum. J. H. Danbjørg. um — alt saman eitt úrslit av| borgarliga >sjálvstýrise-2fturhalds avlamis- ikki vilja framt ein slíkan sosi | september | lagt | hundraðtals dómi | við sosialan | vernd | sum | tå | um | Í heppi at útvega allar tær miljónir, | 26. januar 1966 77 afturhaldssamfelagnum, verja og einstaklingasamfelagnum vernd av fremjan av snævursýntum egin- interessum, persónligur egin- og maktgirndarpolitikkur. SOSIALISTISKUR VÆL- FERÐARPOLITIKKUR Kann sosialisman og ein demo- kratiskur sosialistiskur flokkur fremja sannan vælferðarpolitikk? Fýra ár undir seinasta landsstýri við javnaðarleiðslu hava prógvað, at langt kann komast ávegis. Men sosial vælferð verður ikki skapað eftir einum valskeiði — langt frá. Sosial vælferð kann skapast í risastigum og stórum tókum á ein- men bara åvegis. Sosial vælferð verður liðug skapað, allra minst hjá okk- | um, har ikki skjøtil er settur á á | mongum økjum, og har vit hava so um sinni, ongatid lætt vid at dragna afturår bara eftir | stuttum åramåli, tå ikki sosialist- lískir flokkar koma til ræðið. Men sosialistiskur vælferdarpoli- tikkur í sonnum líki verður ein- ans framdur og sosialistiska væl- ferðarsamfelagið einans skapað, tá ið flokkur ella flokkar við sosialistiska stavnheldinum hava politisku leiðslu landsins í hond- um og stíla fyri landsfyrisitingini á øllum økjum. FYLKIST UM | FLOKKIN!! VERIÐ VIÐ TIL AT SKAPA | VÆLFERÐ FYRI ØLL!! »MENNISKJAN FYRST« Í SO- SIALISTISKA VÆLFERÐAR- SAMFELAGNUM FÓLKA- HEIMINUM FOROYAR:!! JAVNAÐAR- sum verð- Norðuroyar tunnellin, 60 er d. lur gjørd við láni úr grunninum. Og at at Dagblaðið fyri fáum dog- uppá fyrispurn- Oyndarfjarðarveg- møguleiki varð at fáa um lán fekst úr 60 grunninum. miljóna- veri merkja sær, jum sidan svaradi ing num, um gerð av at hann gjørdan, milj. 8. | Hvar? ? Hvor? Lysingarrødin hjá Foroya | Banka skuldi verið komin at | enda, men vit — estra — mugu "tíverri koma vit einum lítlum uppískoyti: Um mynd 2 verður sagt, at tað er líðin norðan fyri Oyndar- fjørð. Hetta er skeivt: Myndin er av Funningslíð! Vit biðja um fyrigeving — vit eru teir seku. estra. | US | BRUKT KLAVER ynskist til keyps. å. Prentsm. v.