mikudagur 16. februar 1966síða 4

SOSIALURIN Nr. 13 16. FEBRUAR 1946 39, ÁRG OG SJÁLVT RAÐIR MINNI OG MINNI FYRI HVONN DAG, HAGAR TIL VALDYRNAR OPNA SEG OG HVØR Í SÍNUM LAGI FER AT GERA SÍNA SAMFELAGSLIGU SKYLDU Hvor í sínum lagi fer at gera| AT fiskiskipaflotin nú er i stór- upp við tid, id farin er og stýrið ari minking. ið sitid hevur. AT fólk rýmir av landinum í Hvussu royndist hetta seinasta! líka stórum tal Sum undir valskeiðið, og hvussu royndist tad| verstu = fólkaflokkstíðini í stýrið, ið hevði fyrisæti landsins il 50'unum. ; sínum hondum? | AT sosiallóggávan er komin a a 1: langt í afturhond. Sjónarmiðini „verða ikki øll tey AT FS An ikki hava fingið somu, og metingarnar verða iva- prísviðbót og minstuløn, ið leyst eitt sindur Øjavnari; men tó samsvarar dýrtíðini ongatíð ójavnari enn so at djúnt| T dúrtíðin os; Ti 6 4 inn í samgongulið.. AT dýrtíðin fossar verri enn á ( BR ME 8 rr nøkrum sinni áður. RS). jói ra AT skattalógin tekur meira frá | Í ri er ER fólki enn nakrantid áður. | YK bi a syn US AT tollógin er víðkað at taka í nds, SE h fag stórum, har minni og einki Í andste ava | ; SK á kanska lyndi til, at: „garð tikið áður DE HE AE - AT i Grønlandsmålinum, id var jr Ía Á s- komið at liggja væl fyri, er bede soka Í 4 ikki ein snøkil vunnin aftrat I Á AT sjálvstoðulgi sølupolitikkurin TYHADS takk | i mongum forum er vorðin um 0g dø pe it ein avreiðingarpolitikkur. | um; ft Å ; OSM | AT landsutbyggingarmål er stør- sinn: hava Vil oIv liga seinkað t.d vegasam- að ikki smurt við so dimmum lit- um, at teir veruliga ikki eru dimm ari. Tað er skjótt at gera støðuna upp og ásannað tann veruleika, AT hetta stýrið ikki hevur hild- ið eitt einasta av sínum sjálvstýrislyftum. Tíðin styttist MÁNAÐATALIÐ ER LONGU VÆL STYTT UM DAGATALIÐ ENN TELIST HUNDRAÐUM, SO GERAST HESI HUND- band, nýggjur Smiril, vaktar skip o.s.fr. AT »daniseringin« er hin sama — helst okt! Vit kundu hildið áfram; men steðga tó á hesum sinni, tí hetta verður annars framhaldssdga við lít — tíverri! Jarðarvirði Danmarkar Seinasta virðismetan av jørd Danmarkar vísir, at danska jørdin nú hevur eitt virði uppá 41 milliardir krónur. Hetta er ikki smávirði, og sam- metir ein hesi tøl við tølini frå seinastu virðismeting, ið fór fram i virdisøking, ti tå var samlada virð- ið bara 17,4 milliardir. Grund- virði Danmarkar er sostatt 8500/| kr. uppå hvønn íbúgva.: Somuleidis hava teir r kannað hitt samlaða virði | av øllum føstum ognum í Dan- mark, og hesar kanningar komu til eitt virðisúrslit, ið liggur mill- um 146 og 147 milliardir krónur. Seinasta kanning vísti at samlaða z ANN ES === NATTBARNAGARDAR 1960, er farin fram ein ovurstór! | | veruliga verða låginntøkurnar ov| mikið skattaðar hjá okkum í mun! | til, hvat tær verða aðrastaðni. Harmiligast er, at nógvar kom-' munur skatta hvort oyra hjá følkapensjonistum, = avlamisfólk- um og einkjum, sum sambært | Nú eru. vit ikki so heilt væl stødd við vanligar barnagarðar, ið| aka sær av børnunum um dagin, - : | so tað tykist kanska logi at fara at tosa um barnagardar at taka| sær av børnum um kvøldarnar ella næturnar, Fey flestu kenna, hvussu trupult| tað ofta kann vera at sleppa út fyri dyr, serliga tå ein hevur smål børn. Fólk skulu í brúdleyp, fød- ngardag, veitsluhald o.t; men eingin er at ansa eftir teimum smáu; úrslitið er, at mamman, ið annars allan dagin og altíð má sita heima henni unnist ikki at gleða seg við ætt og vinum. Var tað ikki á leið, at Vit teimum vanligu = barnagørðunum fingu einaskipan í lag, soleiðis at teir eisini kundu tikid sær av børnum um kveldarnar ella náttina, so foreldur kundu farið frá heiminum, full- væl vitandi at bernini vóru í góð- um hondum? Vóni at onkur við mær umhugs- ar málið, so vit kanska um íkki alt ov langa tíð kunnu taka málið til veruleika-viðgerð Barnabundin. fyri | óræddiliga | aftrat | virði av føstum ognum var 68 milliardir krónur, Her er sostatt| talan um eina virdisøking uppá umleið 50 pst. eftir bara 5 árum. SKATTURIN Nú verður rættiliga farið undir| skattalíkningina. Fólk hava givið | upp og sita nú eftir við óttanum | um, hvussu nógv ið verður at gjal- da, tá ið rokningin endaliga kem- ur. Oll vita, at tað undir ollum um) støðum verður nóg mikið tey | flestu halda ivaleyst ov nógv, og hetta er ikki ov nógv avgjørt, tí sosiallógggávuna fáa ein styrk at halda hungur og halli so frægt burturi sum tilber. Hetta er beinleiðis skattaeyð:- ræning, ið må átalast álvarsliga og harðliga hetta er meiningsleyst og beint ímóti andanum í allari gávu. Skattavaldið minka ella seta tøkur vid upp til 70 pst., áðrenn skattað verður, og sjálvandi eigur hetta at vera gjørt í hvørjum ein- støkum føri, uttan mun til figgjar- støðu kommunurnar, tí tann kom- muna, ið ikki er før fyri at liva uttan at taka fólkapensjónina frá teimum gomlu. hon má hødur fara tvørtur sosiallóg- rætt til niður slíkar hevur á húsagang. BARA SJÁLVLJÓÐ. Í orðunum niðanfyri hava vit tíkið øll hjá- londini burtur. Set tey aftur: 1-u--u-o0o--uUu- skip 2-å8--a-- fjall ð. á = - A - bygd beinleiðis | inn- | GRØNLANDSMÅLID Hetta landsstýrið sendi nevnd við Hákuni løgmanni, á odda at samráðast um okkara veiðurættindi har. Einki av fiskivinnufeløgunum varð boðið við. Tá sendinevnd var í Grønlandi i 1959 við P. M. Dam á odda, kom hvassligt mótmæli frá fiskivinnufeløgunum eisini frá fiskimannafelagnum, har Er- lendur Patursson var formaður. Í mótmælinum varð sagt: »Felagsstjørnirnar åtala harðliga. at feløg okkara heilt hava verid hildin uttanfyri tær samrådingar og såttmålagerdir, sum hava ver- ið um veiðirættindi okkara í Grønlandi í år«. Krossorð Yvir: 1) molar 6) rakka 7) hvíldi 9) skipamerking 10) dryppaði 12) breyt 14) drykkur 16) fornavn 17) týmir ikki 19) pylsan. Niður; 1) rópti 2) fuglur 4) stongt 5) 11) stird 13) far! 18) ending. ókendur 3)| telur 8) kela 15) likamslutir AT Island liggur 240 km eystanfyri Nova Scottia og er ein fella fyri skipaferðsluna. Ein hóp ur av skipum eru gjøgnum tíðirnar farin her, og bank- arnir hava kravt 10.000 mannalív. Størsti vandin er tann, at bankarnir skifta lit við havinum og flyta seg í sandbankin Sable heilum. AT fjallaklúgvararar í Alpunum noyðast at tosa spakuliga sín ámillum. Róp kunnu vera or- søk til stór skalvalop. hummarar liva betri tøttum iløtum enn i iløtum, har ov mikid av luft sleppur til. jørdin er ikki heilt rund, dia- meturin vid ekvator er 43 km longri enn við polarnar. eingi djóraeygu lýsa ella gløda í myrkri, tey bara reflektera ljósið. upprunaliga var tað ikki ligir handlar, men bara apo- tekini, ið høvdu loyvi til at selja góðgæti og slikkari. tað var Jóhannes Kepler, sum longu i 17. øld var varur við, at jørdin ikki snarar seg í ein! | um eirkli í rúmdini. | AT menniskjulikamið sukurforbrúk, tá um okkurt, í AT AT van- | | AT økir sítt| ein er Í | | | lít við il slíta eina sam-! monnum óar- frekleiki fólki, tá menn gongu og brigsla beidsføri, virkisloysi, 6dugileika, | sabotagu og leti og so beinan vegin fara aftur i samarbeidi vid somu menn, uttan at biðja fólk er tað | |} | um fyrigeving fyri alt hitt ljóta, teir søgdu. | | | | | | | TAÐ ER VERULEIKI | AT á einum sinni á einum polit- | iskum fundi í Klakksvík tal- aði Hákun Djurhuus, logmað- | ur, beint tvørtur ímóti ti, id Dagblaðið hevdi skrivað. Tá hann varð spurdur: hvor segði ósatt, svaraði = hann: Dag- blaðið ! ! | ari argur | bjóða | í — 7" — "—— " . Á Á aðalfundi Havnar Telvingar- felags herfyri varð nevndin gll afturvald, og hevur hon nú skipað seg á sama hátt sum í fjør: Jákup Thomsen (formaður kassareistari), Térarinn Evensen, skrivari, Karl Johan Mikkelsen, Jákup Dalsgarð, Pauli Dahl Tiltakslimur er hesaferð Rubek Rubeksen (Torfinn Smith segði seg undan afturvali); hann er somu- | leiðis kappingarstjóri. Nú líður rættiliga væl til páskar, og tá kappingin um Wood-borðið verður i Havn. Í fjør fór kapp- ingin fram í Vestmanna og tóku tá trý lið lut í henni, Havnin skuldi ligið høgligari fyri t.d. hjá sudur- oyingum og eigur tí at roknast við stórri luttóku kanska eini 6 lið. Lið, sum ætla við, munnu helst longu vera farin undir venjingarkappingar, og hóast Havn in og Vestmanna mugu roknast at sær at vera | verða onnur bygdalid óivað hard- at strúka enn nakrantíð ingarfeløgum at umhugsa, er málið Vit eiga møguliga bert eitt rót- føroyskt handverk, og er tað báta- smíð. Hetta handverk hevur verið ein týðandi táttur hjá okkum, líka frá Føroyar bliva bygdar. Umráðandi varð at gera so góðar bátar, sum gjørligt; ti vandamikil varð tann leið, hesir bátar skuldu brúkast á. Her hugsi eg serliga um áttamanna førini, sum brúkt vóru til útróður, hetta vóru dygdar før, sum prógva sína søgu, og tann tydning, tey hevdu. Tíbetur; kunnu vit siga, er hen- da tíð farin nú. Í dag verða bátar gjørdir til útróður, men hesir verða tó ikki gjørdir til árarnar, men til motorkraft, so flestir av teim- hava bestu møguleikarnar at vinna, | áður. | Eitt annað, ið eg vil mæla telv- | Bygging Bátar og bátasmíð | irnir eru eftirbátar SKÁK O GEMÅT um at skipa øll feløg í Føroyum í eitt meginfelag. Hesin talvteigur er ætlaður til talvpråt og annað av áhuga fyri l telvarar, og skal eitt bræv tess- vegna verða vælkomið. | Adressan er: Skák og mát, SOSIALURIN, Tórshavn. r. I, | * * * TALVUPPGÁVA NR. Í H. C. Mowry, USA (Skakbladet 1948) | FÅ IN YA | å (ar dd et ge | Mát í 3 leikum um verða gørdir sterkari og hava eitt annað snið enn teir gomlu. Hvørjir vóru hesir menn, sum smidadu bátar fyrr? Nakrir av teimum vóru bendir, sum høvdu bátasmíð til tiltak; í flestu fórum høvdu menn nakað av jørð, so handverkið var ítriv, Í dag er tíðin ein onnur, nú skulu pengar gjaldast fyri alt, men tað løgna hendir: Skal ein maður byggja ein bát, má hann arbeiða fyri undirløn. Hann fær ikki so mikið fyri sítt arbeiði, sum hann hevði fingið, um hann fór út at gera annað arbeiði. Vit hava fakfelog, men eg hugsi, her áttu båtasmidirnir at tikið seg saman í felag fyri at verja áhuga- mál teirra, so okkara einasta rót- førøyska handverk ikki skal fara fyri bakka, av tí, tað ikki fær tað lún, tað hevur uppiborið. Allar lønir eru farnar nógv upp seinastu árini, men bátasmið- orðsins rætta tey i —Ein skal ikki harmast um teir pengar, ein hevur brúkt, tí ein | vildi bara brúkl teir einaferð aftrat! * * x Á apotekinum. Ein smádrongur kemur apotekið og apotekarin spyr: Hvat er tað, tú skalt hava? Okkurt at smyrja uppá, tá eg inn á fái ilt. Hvar hevur tú ilt. Ongastaðni enn, men eg skal| til hús við karakterbókini. * * * Tað er ikki lætt at fylla fólk við lygn, sum eru full av lygn frammanundan, * * . Í Gentan: Er tað rætt, at døkkormar fáast burtur við at eta agurkur? (|| tydning. Kunnu vit lata hetta sita okkum? Hvat gera meistarafeløg å handverkarafeløg og vid henda spurning, | og hvat gera teir teknisku skúlar- nir við hesa handverksgrein? Hava hesir stovnar ikki eina ábyrgd? Í flestu av lógunum fyri hand- verkarafeløg er ein paragraf sum sigur; at teir vilja stydja mentan mest gørligt. Er hetta ikki ein mentan at styðja? MAS. Alli | litir eru / i ÆLAB | 4 målingahandlintin | I Térsgøtu 16. Læknin: Ja, um døkkormarnir eru á agurkunum. tlf. 2120. Torshavn