leygardagur 19. februar 1966síða 8

SOSIALURIN Nr. 14 IR DAGAR, HVUSSU GÓLVIÐ, Fastalavint FASTALAVINT kemur av ne- dertýskum vastelavent, kvoldið fyri fastuna, merkti upprunaliga bara | dagin fyri føstuna, men seinri varð) betta heitið brúkt um teir triggjar| dagarnar undan øskudegi, navn- | liga fleskasunnudag, fleskamána-| dag og hvítatýsdag (soleiðis nevnd- ur, tí fólk teir báðar fyrru dagar-| mar styrktu seg við fleskamati upp| undir føstuna, meðan tey henda! dagin ótu hvítan mat — bollar og breyð uppí kókaða mjólk.) | i sambandi við føstuna eru mangir siðir, lutvís elligamlir, sum eru leivdir frá teimum! gomlu, heidnu várfestunum. | Upprunaligur heiðin siður er so- leiðis fastalavintsrísið, sum ymsa | staðni hevur hildið seg upp í okkara dagar. Kvinnur, djór og tré skuldi vekjast og gerast fruktagóð við lívsgreinini. So- 19 FEBRUAR 1946 Í MORGIN 20. GANGUR, OG HAGAR TIL FARIÐ UNDIR SJÁLVA FØSTUNA, HAR ER ÁÐUR Í TÍÐINI, IR YMISKIR SIDIR — IKKI AT FARA UPPÁ IKKI AT ETA KJØT OSFR. tI) {LD LAN LK UM AT Bj Sem AT FASTA er lutvíst ella fullkomið fráhald frá áti eina ávísa tid, mest fráhald frá åti, serstakliga kjøtåti. Aðalmál- ið er at kúga líkamliga lívi, so andin verður frigjørdur og vilja- kraftin yvir likaminum sterkari og meira åhaldandi Hetta verður av mongum hildið verða ein fráskila góð gerð, ið av sonnum verður væl og rættyfist afturlønt. * Koranin (bíblia muhammedan- aranna) åleggur øllum muham- medanarum at fasta í mán- aðinum Ramadan frá tí sólin kemur upp og hagar til sólin aftur fer í kav. Í tí eldra jødaj dóminum var fasta eitt ser- + merki fyri sorg yvir vanlukk-; + ur og syndir móti Gudi, men| * * % * #* * + lógin álegði jødunum bert at | + fasta hin stóra forsóningsdag-| + in; men aftaná útlegdina í | + Babylon fastaðu teir otiari. og á Kristi døgum fastaðu fari-| * seararnir tvær ferðir um vik-j * una, mánadag og hósdag. | Kristindómurin wildi ikki vita | av hesum fráhaldi, og atvaraði | fólki at gera nakað tílíkt fyri at På ” Á 2 ' 7 P 2 P F - — ikomin føsta, t.v.s. at ein als i ella drekkur tola fólk nakrar heilt fáar dagar; en bara ein fær eitt sindur a vatni. kann eitt fólk, ið er tolu-| iga væl í holdum, fasta longri| | ið, | Svøltikunstnarar hava fastað il | neira enn ein mánað. | + Undir føstuni hendir tað, at + meginparturin av fitivevnaði- + num og ein storur partur av + vøddavevnadinum svinnur * burtur. Fólk hava hug at gera * seg rak eftir stuttari tíð við * lítið ella einki at eta; men * lítil dugir er í hesum, tí so * skjótt ein aftur fer at eta eitt * sindur vindur vektin uppá seg + og kemur eftir stuttari tíð| * uppá somu hædd, sum tá ið * farið varð undir + meir og minni knortlutar | * eykalutir á ti holdliga likams-| * bygninginum | 39, ÁRG FEBRUAR, ER FOSTUINN- SO ERU BARA NAKRIR FÁ- VERÐUR TAÐ, 1Ð VÓRU KNYTT- leiðis = vóru ungar, barnleysar konur bukaðar við fastalavints- rísinum. Rísið varð tá pyntað við ymisk- um myndum (reivabørnum, blóm- um, fruktum), Við plóvgondina skuldi jerðin vekjast til nýtt lív. Fyrireikaður varð symbolskur bar- dagi millum summar og vetur, har sigur varð vunnin á vetrinum. Summarið hevði spírandi knubbar og veturin ísklumpar til vápn. At brenna bál var eisini ein siður. Skrudgongur (renna karnevalsgildir, grylusamkomur) vóru vanligar. Utlfandurakapp- ingar vóru vanligar: at sláa tunn' ur, at sláa pottar, slíta høvdid av hanum og mangt annað vóru siðir, ið hugtóku fólk rættiliga nógv — og sumt av hesum hug- tekur okkum enn, bæði yngri og eldri. Nn FASTA fn og drekka vinna heiður millum manna, Skuldi fastan hava nakað virði, mátti hon koma av serskildari trongd at tæna ríki Guds, Soleiðis kom tað fyri at bæði Jesus og læru sveinar hansara fastaðu. Longu í fornkirkjuni fóru teir at leggja mikla virðing í føstuna, bæði í tí rómversku og tí grikst katólsku og seinri vórðu fastar reglur gjørdar fyri føstuhald- inum, sum límir kirkjunnar skul' du halda. Storsta føstutidin var Quadragesimal-føstan. te. teir 40 dagarnir undan páskum. Just henda fastan hjá katolikk-| um hevur ikki so lítlan tydning| fyri = okkum Hetta = tíðarskeiðið | mugu teir ikki eta kjøt. Tá er frå-| líkt at hava fisk at bera í munnin, | og tí kunnu vit selja bæði saltfisk| Var ung og nygift við stovuni full-| mátti eg við hvort fótinum og klippfisk í stórum nøgdum og| Æ Í ofta fyri góðan prís. Í Yvir: inum 9) hvíldi 10) rodnar 12) hús 14) bókstavur 17) 19) segl 16) skrivaði Niður: 1) ungi 2) uppiskoyti avtoftingina| rúm 4) heilsan 5) á rokki 8) í potti | 11) saknur 13) hol 15) 18) sum. | vagga | i greytinum KLOKKUG 1) hvøkir 6) mål 7) á likam- | roykur 3) | gentunavn | | I | TT. (ere [S] FØSTUSKEMT | for 300300 31003 | — Em] = Áður enn farið verður undir hina meira álvarsomu føstuna er best at gera eitt sindur av skemtinum burtur av okkum, og vit fara tí her at bera eitt sindur fram av tí kátara tilfarinum — gamans til spæl og GRÝLURNAR Við føstuinnganginum Oman kemur grýla frá gørdum við fjøruti hólum bjølg á baki skálm í hendi, kemur eftir børnum, sum gráta eftir kjøti í føstu. * » + fastalavint,! TJUKT Í ROYKI Konan hevði verið til handils. Tá hon kom at húsum aftur, lukt- aði heldur illa av brendum kjøti, Men Jóhan, lovaði at hava rópti Tú eyguni hon. eftir steikjuni, meðan eg var úti. - Tað gjørdi eg eisini, men tå eitt korter var farið, var tað so nógvur roykur, at eg ikki sá hana! longur. * * * LOYNDARORÐ Tá orðini niðureftir eru rætt funnin, færi tú á 2. og 4. reglu tvørturum tvey fuglanøvn: på 1) eftir * + Sum ungur dettur ein ) vindur 3) tekn 4) reka 5) lýsti 6) skrá 7) ókrútið + ikki so lætt, men lættari. Sum eldri dett- ur ein lættari, men ikki so lætt. | OJAVNAR TÍÐIR Gamla illskadist inn døturnar og helt fyri: å ommu- koma grylurnar, | | | | { | Á, tú góðasti, sum fólk klaga | ot , 1 7 | um arbeiðið nú á døgum. Tá eg |- ari av børnum, við øðrum við hinum. * * s Hitt fullkomna samfelagið og røra er tað, har oll hava meira enn hini. * * * Mong fólk gera ofta nógv úr lítlum sjálvum. og ongum | 5 leiki 3 +! regni 6—10 stað 7— 9 stongsul 11—12 sum burtur t.d. sær = eg KER 2 svar | : | | 3 A | is“ år 7 k tóni | | . ul fe 4 heims- | Í ! | | | Í Í | al Í I | i | . Ll I DI 1 ingur EKTA VIN | Fænarin: Hvussu smakkar rhins- vínið? Gesturin: Heldur tunt er. | Fænarin: Men tað er ekta. | Gesturin: Tad ivist eg ikki i, tað | er helst tappað beinleiðis úr Rhi-| nen, * * * Av áíta fyri at koma at siga| okkurt skeivt, brúkar ein ofta, eina lygn í staðin fyri. | ROYNIÐ HESA! | Finnið nmøvnini á hverjum ein- | stakum luti, setið fyrstu bókstav-| fyrst fremst eftir børnum, ið gráta eftir kjøti í føstu. Kennir tú ikki grýlu ørindid, kanst tú læra teg tað nú: og tær koma og EIN FÆRRI Maðurin situr og lesir í blað- | num. Einaferð sigur hann við kon- una: Sig mær, veitst tú, hvussu | nógvir týdningarmiklir menn finn- ast í heiminum í dag? — Nei, tað veit eg ikki, men id hvussu er ein minni enn tú heldur, "h > Hart Hl ho mis VÆL VALT Petra: Og hann sjålvur hjå tær? Maria: Hann hevur gjørt tað til einkis. Petra: Hví? Maria: Tí, tá hann fekk at vita, at eg brúkti fyri 10.000 kr. í klæðum um árið, fór hann at fríggja við seymikonuni. * * * Tankar eru enn tollfriir; men teir vildu kortini ikki givið nógv í landskassan. SMÁTT AT GITA 1 = hjáljóð | | Í | Í | | | eitt Í | Í | | | arnar rætt saman, og tit fåa at vita, | hvat ein skúlanæmingur ger: > | | To 087 7 Tur st hm se w xx hl: Pf. J. F. KJØLBRO, heilsøla tlf. 5396-5489-5491 EINGIN LETINGI — Tú ert verðsins lætasta menni skja. Følir tå ongatíð trongd til at fáa tær fríska luft og motión? — Jú, men so leggi eg meg á divanina, til trongdin er burtur. * * * Angrar ein einki av ti, ein hev- ur gjørt, hevur ein helst einki gjørt. FIMMARIN Yvir: I. vaskievni 4. gongur 5. nemur Niður: 1. fittur 2.| dreingjan. 3. vaggar SÅ TAD IKKI Mamman: Petur, sig mær nú sætt, Eg hevði tvey súrepli liggjandi í spísikamarinum og nú er bara eitt. Hvussu ber tað til? Petur: Eg, eg sá bara annað. * * * Fólk vita ikki, hvussu gott tey hava tað, fyrr enn tey sita og banna yvir tað, tá tey geva upp skatt. * * HITTINORÐ Presturin ringdi til heilsunevnd- * ina og bað teir syrgja fyri at fáa lá deytt í vildi esil burtur, sum garði hansara. Tann, ið tók telefonina gera gjøldur við prestinum: - Eg meinti, at prestarnir tóku sær av teimum deyðu. Ja, men vit lata altíð slekt- ina fáa at vita av tí frammanund- | an, Tað einasta, ið er 100 pst. sikk- urt, er, at einki er 100 pst. sikk- urt.