leygardagur 12. mars 1966síða 1

FÁA TYGUM KKI BLAÐIÐ — TOSIÐ VIÐ POSTAV- GREIDSLUNA Kommun Kommunuvalini i Danmark seinasta tysdag førdu ikki við! sær nakrar stórvegis broytingar flokksliga sæð. Munurin millum teir sosialistisku flokkarnar og teir borgarligu varð ikki stór- vegis broyttur, hóast tað var eyðsæð, at javnaðarflokkurin, ið fekk 36,4 % av atkvødunum móti 39 % frammanundan, skil- liga ikki hevur vunnið atkvødur við ti forlíki, flokkurin fekk í lag á fólkatingi um íbúðarmál- ið. Men tann, sum tók hesar atkvødur var flokkurin hjá Aksel Larsen, SF, hann fekk 7,47 % av atkvødunum móti seinast 2,4 %. Teir konservativu fingu 24,9 pst. móti 22,5, vinstra 22 móti 40,74, radikalu 6,1 pst, tað sama sum frammanundan, og somuleiðis kommunistar óbroytt 1,0 pst. Javnaðarflokkurin, sum hevði reinan meiraluta í fleiri býum, fekk tað ikki aftur hesa ferð allastaðni, í flestu fórum vann SF frá javnaðarflokkinum, men samanlagt hava teir sosialistisku flokkarnir ikki mist mótvegis teim borgarligu. Serliga var tað í Keypmanna- YSTALYR I FRÆLSI uvalini havn, at SF vann og tók at- kvødur frå javnadarflokkinum, sum misti heilar 5 mans til SF. Valið hevur týðuliga sýnt, at eingin grund er at skriva út val til fólkatingið, tí javn vágin millum flokkarnar sýnir ikki nakra forskjót- ing. Og tí verður neyvan hugsandi, at spurningurin um nýval verður aktuell- ur orsakað av kommunu- valinum. JAVNAÐUR Aksel Larsen Sildaverksmiðjan 4 Í bløðunum verður nógv skrivað um sildaverksmiðjuna í Fuglafirði og soleiðis sum hetta er sett upp í summum bløðum, kann tað sýn- ast, sum henda sildafabrikk er planløgd og verður bygd uttan vit og skil. Orsøkin skal vera, at fabrikkin er alt for stór, ja so stór, at um sildaskipini veiða somu nøgd í ár uppá skipið sum seinasta ár, og TV mr Tunnelsakarmálið Ein tunnelmaður úr Hvalba hev- ur ein heldur løgnan fyrispurning ella kanska rættari hevur ábreiðsl- ur til Føroya Arbeiðarafelag í Sosialinum tann 23. februar i år um tunnelsakarmálið. — Hann sig- ur, at sakin er dømd, men onki er frætt meira um hana. — At sakin er dømd, kann eg geva tær rætt í, og eg kann eisini siga, at hon er dømd tvær ferðir, og tað 50 ár | í sama starvi Týsdagin 15. mars hevur Ferdinand Rubeksen verið 50 ár í arbeiði hjá handilsfelagnum Pf. Valdemar Liitzen í Havn. Hetta må sigast at vera ein langur arbeidsdagur í sama starvi, og einki er at ivast í, at! hann hevur verið ein trúgvur| og álítandi arbeiðari, sum bæði | hevur verið væl nøgdur við ar-| beið sítt, og sum hevur átt ar- beiðsgevarans fulla álit. Tað man neyvan vera nakað at ivast í, at hann á hesum há- tíðardegi sínum man fara at fáa 'kongsins »fortjenstmedalje« fyri langa og trúgva tænastu. Tað er tó einki óvanligt, at fólkið stóðast væl í vinnu hjá hesum handilsfelag. Fyri o. u. einum ári síðani legði frk. Olga Michelsen frá sær, eftir at hava | starvast 5415 ár hjá hesum handilsfelag. Hon fekk »for- tjenstmedaljuna«, tå hon hevði verið 50 år í starvi sínum. veit tú eisini sjálvur, ella í hverj- um tilfelli átti at vita. — Men tann endiligi dómurin um endurgjalds- peningin er enn ikki fallin, og nær tann dómurin fellur er ikki lætt at siga, tí tú mást minnast til, at tað eru tveir partar í hesum sakarmáli. Tú kennir nokk orðafellið »ret- tens gang er lang og trang«, og tað kann av sonnum sigast um hesa sak. — At vit — Føroya Arbeiðara felag — ikki hava roynt okkara fyri at framt tykkara sak, átti tú ikki at komið fram við, tí eisini í hesum førinum átti tú at vita betur. Fyrsti úrskurðurin varð gjørdur tann 2. november 1963 við >Op-| mandskendelse« av E. A. Bjørk, dómarafulltrúa. — Í hesum úr- skurði varð avgjørt m. a., at tunn- elarbeiði ikki kom undir heitið døgndriftsarbeidi, og skuldi tí av- roknast eisini við yvirtíðar- og nåttløn. Aftaná henda úrskurðin Foroya Arbeiðsgevarafelag móti Føroya Arbeiðarafelag stevning frá 13. december 1963. har teir vilja hava dømt, at vit skulu »opmandskendelsen leggur sak vid góðkenna, at for sá vidt angår spørgsmålet om døgndriftsarbejde bør ophæves, så- ledes, at dette spørgsmål henvises til fornyet afgørelse ved en i hen- hold til overenskomstens paragraf 26 nedsat voldgiftsret, idet sagsø- geren gør gældedne, at opmandens afgørelse i så henseende er truffet på et urigtigt grundlag.« Henda sak varð eisini vunnin av Føroya Arbeiðarafelag við dómi frá Foroya rætti tann 12. september 1964. Men sakin er ikki avgjørd við hesum dómi. — Nú kemur spurn- Fuglafirði henda fabrikk fær alla sildina frá teimum sildaskipunum, sum ikki frammanundan eru bundin til nakra av teimum verandi so fær hon ikki meira sild, enn hon kann arbeiða undan í ein mánað. Um hetta var so, og ongar vónir vóru fyri at fáa aðra sild enn frá 6 skipum, ja so var nakað um tað, sum skrivað hevur verið. Men hetta er ikki so. Umleggingin frá salt- fiskaveiðu til sildaveiðu verður iva- leyst at fara fram nógv skjótari enn menn rokna við — ið hvussu so er, um lógin um financiering av kraftblokki verður broytt soleiðis, at eisini tey skip, sum ikki hava tøkan eginpening til hesa umlegging kunnu koma uppi part. Hartil kem- ur, at um sildin verður at standa so nær Førøyum, sum hon hevur staðið bæði seinasta summar og nú í vetur, vilja tiógv skip, sum ikki eru heimahoyrandi í Feroyum, BRØDRALAG i heldur landa veiðu sína her enn | sigla langar leiðir fyri at sleppa av| við síldina. Var nú henda silda-| verksmiðja ikki bygd stórri, enn at hon hevði nokk at gera alt árið | við at taka sild frá 6 skipum, so var hon nógv ov lítil, tí sildin | verður ikki fangað við eins stór- um nøgdum hvørn mánað sær, men ofta er rokfiskiskapur nakrar dag-| ar, og so lítið ella einki aðrar tíðir. Við ti veldiga prisvøkstri, sum nú er. er tað eisini ein spurningur, | um tað ikki er bíligari at byggja | í stórra lagi og gjalda rentu av ov- | nog” tvey ár, enn at bygt eina minni fabrikk í ár, og so aftur víðkað 'hana um eini 2 ár. Eisini kostar ein fabrikk, sum framleiðir 500 tons í samdøgurid ikki tvær ferðir sildavirkjum, } so nógv sum tvær fabrikkir, sum framleiða 250 tons. Tá tað er nevnt á ti »pressufundi«, at sildaverksmidjan i Fuglafirði ætlandi ikki fær meira Ísild í ár, enn hon kann framleiða |í ein mánað, og hetta hevur fingið "menn at hugsa, at so er hon bygd uttan vit og skil, so man her vera ein misskiljan. Íslendingar hava roknað við, at sildaflotin fiskar í 100 dagar, og vit roknaðu við, at føroysku skipini fiskaðu 3000 tons uppá skipið hesar 100 dagarnar. Men um okkara sildaskip kunnu veiða árið runt, verður myndin ein heilt onnur, og so verða tað ikki fleiri år, til henda fabrikk hevur nokk at gera. Sildaverksmiðjan = í Fuglafirði hevur helst tað heilt røttu støddina, og gongur tað, sum ein kann rokna við, verða tað bert nøkur år, til onnur fabrikk verður bygd, tí silda- verksmiðjan í Fuglafirði ikki fer at kunna taka undan. Men enn í nøkur år ger hon tað. J. Fr. Øregaard. —""—WWBwWWWWW VANLUKKUTRYGGINGIN Javnaðarflokkurin hevur lagt fram uppskot á ting um broyting vanlukkutryggingarskipani. í Broytingarnar eru fleiri, sum mælt verður til at fremja. Tær mest týðandi eru m. a., at lógin verður soleiðis orðað, at tað ikki skal henda, sum lógin nú sigur. at endurgjald fyri deyðs- fall skal kunna burturfalla ella niðursetast, um vanlukkan er orsakað av »grov uagtsomhed, ved tilsidesættelse af reglemen- tariske bestemmelser, eller ved | beruselse selv hidført eller dog væsentlig bidraget til ulykkes- tilfældet« t.v.s.. at tann skeiv- Í leiki sum nú er, at sekta konu og børn fyri nakað, sum mað- urin — møguliga hevur gjørt skeivt. Eftir uppskotinum verður tað SU ingurin fram um endurgjaldskravið, og mátti tå Føroya Arbeiðarafelag leggja sak móti byggifeløgunum A/S Højgaard & Schultz og E. Pihl & Søn um hetta kravid. Í stevningini til byggifelagið E. Pihl & Søn verdur sagt: »Saksøkti verður at rinda kr. 88.507,25 við (Framhald å 7. sidu) bert maðurin sjálvur, sum kann | verða sektaður — og ikki eftir- | sitandi. Skotið verður eisini upp, at dagpeningurin verður broyttur, og at tann åsetta årslønin kr. 10.000 verður pristalsvidgjørd. | Mark er fyri, hvussu langt | upp endurgjøld kunnu fara. — | Hetta ber til, tå tad er endur- gjald til einkju. Men er talan | um endurgjøld til børn, fåa tey | | minni í part, jú fleiri tey eru.| Mestagjaldið til børn er i løtuni | kr. 13.500 til eitt barn, men tå | í mesta lagi tilsamans 27.000 | kr. Broytingin miðjar ímóti. at| har fleiri børn eru. skulu tey| hava sama endurgjald. og so-| leiðis, at einki verður skarvað | burturav. fyri at endurgjaldið | ikki skal fara upp um tað nú-| ásetta mestagjaldið kr. 27.000. | Uppskotið kemur at bøta| munandi um viðurskiftini hjá, teimum, sum fáa hjálp frá van- lukkutryggingini. Her eru eisini fleiri broytingar, men hesar aðrar vóru so tær mest týðandi. | stovnandi | Kjærbo, | Rituvík, investeraðum peningi eini sokallada | Nr. 20 LEYGARDAGIN 12. MARS 1966 39. ÁRG. ———————— UU INININIl Eysturoyar Javnaðarfelag Tyskvøldis 8. mars vari aðalfundur hildin Gøtu. Møttir vóru menn ú flest øllum bygdum í Eysturoy Í nevnd vóru valdir: D. J Fuglafirði, — Jørger Thomsen, Skála, Hugo Johann sen, Leirvik, Esmar Lamhauge Sofus Ferjå, Gjógv. Andreas Rasmussen, Strendur og J Fr. Øregaard, Gøtu. Til- taksmenn: Villemoes Olsen. Funningi og Johan Marius Ol- sen, Hellurnar, ; J. Fr. Øregaard varð valdur til formann. Felagið hevur nógvar limir í teir flestu bygdunum. Menn og kvinnur, ið ynskja at gerast limir, kunnu venda sær til stýrislimir og tiltaks- menn. 4 GRÆKARISMESSA Tjaldur, var vælkomið til okkum heim, frá ókendum, fjarskotnum londum! Tú ber okkum boð um ein ljósari dag, at nú er brátt summar í hondum Konfirmatión verður í Norðoya vestara prestagjaldi pálmasunnudag 3. apríl í Christianskirkjuni. Kon- | firmantar byrja at ganga til týsdag- in 15. mars kl. 15,30 heima hjá kallskappelaninum. Teir hava við: Nýggja sálmabók og katekismus — dópsseðil testamenti, umframt | hjá teimum, ið fødd ella doypt eru uttanfyri prestagjaldið. Eisini verður skotið upp at broyta årslønina. Her er talan um, at maður ella kvinna, sum hevur havt minni enn 5.000 kr. í årsinntøku, koma bert at fåa minstamarkid av ti endurgjaldi, sum vanlukku tryggingin letur sambært låg ina, t.v.s. at vidkomandi rest- ina av ævi sini bert fær helm- ingin av tí viðkomandi kundi fingið, um hann kom til skaða nøkur ár seinni, tá viðkom- andi var komin í arbeiði. ið gevur vanliga ársvinnu. Faroe Airways Servág 103