leygardagur 16. apríl 1966síða 7

16. apríl 1966 AMERIKANSKI FORSETIN: SOSTALURIN Nr. 29 EINRÆDI men undir efti EIN ENSKUR BLAÐMAÐUR SEGÐI NYLIGA, AT HIN AMERIKANSKI FORSETIN HEVUR STØRRI VALD ENN TEIR FLESTU KONGAR Í SØGUNI HAVA HAVT. Tey flestu eru samd um, at tann maðurin, sum situr i Hvítu húsunum, er ein hin størsti veldisharrin í heiminum, men vald hansara er avmarkað, MEIRA ENN í VIETNAM. FORSETIN TEIR AYSTAÐ, UM AT OG BOÐ SENDA LÝÐVELDIÐ JOHNSON ER EIN AV TEIMUM STERKU Nakrir amerikanskir forsetar hava | ikki. Johnson | ein av teimum verið »sterkir«, aðrir verdur mettur sum »sterku«, hevur støran sjálvt um hann er undir eftir- Eingin Forsetin leika, liti av kongressini. kann senda einum landi kríggsboð, | uttan kongressin hevur samtykt tað, og tað er kongressin, ið hevur eftir- lit við fíggjarlívinum, og hon skal góðkenna setan av ráðharradeildum, og dómarum. Hann hervaldsins, kann sendimonnum er ovasti leiðari gera sáttmálar við onnur lond, men | alt saman við samtykki tingsins. BERT EINAFERÐ ROYNT AT KOYRA EIN FORSETA FRÁ Amerikanski hægstirættur kann krevja ein forseta fråsettan, um av+ gerðir hansara stríða ímóti stjórn- arskipanini; men hetta er bara eina ferð roynt. Tað var í 1869 at kon- gressin kravdi Andrew Johnson av- settan, ti hann hevði koyrt kríggs- málaráðharran frá uttan at leggja málið fyri kongressina. = Royndin miseydnaðist vid 1 atkvødu. Í se- natinum atkvødddu 35 fyri, at for- setin var sekur í maktmisbrúki, 19 atkvøddu ímóti. Tveir tridjapartar fleirtal skulu til eina slíka avgerð. Tá Johnson av sjålvsåvum hevur kunnað sent herfók til Vietnam, er hetta orsakad av, at kongressin i 1964 gav honum myndugleika at taka oil neyðug stig at steðga kommunismuni = í Suðureystur- asiu. Ikki allir eru samdir við forsetan um hansara tiltøk. Floks | felagi hansara Wayne Morse frå | Oregon vísir altíð á Vietnam- stríðið sum eitt vólógligt kriggi« og krevur, at forsefin skal senda kongressini = uppskot um eina kriggsavbjóðing, sum tingmenn so kunnu viðgera, samtykkja ella fella. AÐRIR HAVA GJØRT TAÐ SAMA SUM JOHNSON Johnson kann vísa á, at aðrir forsetar gjøgnum tíðina hava gjørt seg sekar í tí sama sum hann: í 1900 fóru amerikanskir her- menn í part við bretskum, fronsk- um, japanesiskum og russiskum herdeildum at bjarga trúboðarum sjálvt um 200.000 AMERIKANSKIR HEVUR GIVIÐ BOÐ UM AT SENT TAÐ VAR EISINI HERFÓLK TIL myndug- | forseti | tað vidhvørt sær annarleidis út. HERMENN ERU NÚ JOHNSON, ID GAV DOMINIKANSKA log ødrum undir boksara-uppreistr- |inum i Kina, Teir fingu boðini frå | William McKinley, varð myrdur nakrar forseta, sum fáar månar seinri. | i 1914 Wilson | amerikanskar herflotadeildir til Vera Cruz í Meksiko. i 1915 | Pershing, sendi Woodrow sendi Wilson John J. herleidara vid 12.000 | Rhermonnum inn í Meksiko undir meksikansku kollveltingi og Pan- cho uppreistrinum. f 1927 sendi »ledurjakkar« til hann skuldi verja amerikansk å- | hugamål. Hesar herdeildir ikki úr landinum fyrr enn i 1933. Í 1950 segði Truman, forseti, at norðurkoreanskar herdeildir høvdu lurtað eftir boðum trygd- arráðsins og gav boð um, at ame- Calvin Coolidge 600 Nicaragua, Uppreisturin móti fleiri mánaðar, ar stjórnir frá. sera væl londum í Fall Nkrumah kom tí við hjá hesum báðum mangar mátar. Addis Abeba fundurin upployst- ist í ruðuleika og klandri, hóast | Rhodesiakreppan stóð óvart á | skránni. Hetta kom tí sera væl við | hjá Tan Smith-stjórnini. Samstundis vóru menn í London | og Washington ikki heilt illa nøgd- lir við skiftið. Kakaoprísirnir ruku upp á Lon- | don-sølutinginum, meðan leysatíð- |indini gingu við ferð. | Hesi nýggju viðurskifti í Afrika koma kortini ikki heilt óvæntað, tí eingin mundi heilt trúgva uppá, at afrikanarar fóru at gloypa demo- kratinum so beinan vegin. Einrædisharrar = sum | fara helst ikki tey komandi árini. Hugsið bert um Europa, har av blóði hava runnið júst Nkrumah at vera sjáldsamir fossar har rýmdu ikki | áðrenn ætlanin varð framd. er vert at leggja sær í geyma, at Nkrumah Johnson, forseti | rikanskar herflotadeildir og loft- deildir í stundini fóru suður- | koreanarum til hjálpar. Í 1958 sendi Eisenhower, forseti, amerikanskar »ledurjakkar« til Li- banon eftir áheitan frá stjórnini har | fyri at forða at Sovjetsamveldið og lýðveldið Sameinda arabiska stjórnina frá. AFRIKA Nkrumah sigst at hava verið fyrireikaður í var ein hin argasti fíggindi hjá Rodesia og Suðurafrika, og hann hevur ferð eftir ferð mælt til at leggja uppí við våpnamegi til tess at reka hes- fyri at verja hitt nyfødda demo- kratiið. | Nkrumah grunaði ikki, at sessur | hansara var so hålur, ti í eini rødu hin 23. mars segdi hann: Stjórnin i Ghana hevur óreingi- lig prógv fyri, at tað eru ætlanir frammi at koyra stjórnirnar í Congo, Uganda, Sudan, Tansania, Kenya og í øðrum londum frá. Betur hevði verið fyri hann sjálv an, um hann hevði vitað, heilt annað land stóð owast á list- anum: Ghana. Stut eftir hetta stóð at lesa í N, Y. Tribune um bretska- amerikanska Afrika í sam- band við vitjan Averell Harrimans har semja varð fingin samskipa ensk-ameri- at eitt Herald eind í í Bretlandi, í lag um at | kansku sjónarmiðini í Afrika til tess at fyribyrgja kommunistiskari uppílegging. Síðan tá hava vit sæð, at vaks- róku | í hesum sambandi | SAM. innufelac FIS Kimanna Skipst | við kraga taka vit í hesum støddum og til hesar prísir: Smáar: Bulalongd 62 cm vekt 900 gr. Breidd undir ørmunum 50 cm Ermalongd, uppbrotin 56 cm kr. 47,00 Medal: Bulalongd 67 cm vekt 1000 gr, Breidd undir ørmunum 54 cm Ermalongd, uppbrotin 62 cm kr. 53,00 Størar: Bulalongd 72 cm vekt 1100 gr, Breidd undir ørmunum 58 cm Ermalongd, uppbrotin 65 cm kr. 59,00 Troyggjurnar skulu vera bundnar úr góðum trítráðaðum tógvi av ónappaðari, óblandaðari føroyskari ull. Troyggjur við ongum kraga taka vit eftir avtalu. Bukt má ikki liggja leys longur enn yvir hægst trý eygur. H Seymurin um ermaholini må liggja slættur, flaktur, og hvør i partur seymadur niður á síni megin. Eingir tráðendar mugu 7 hanga leysir. Troyggjur, id ikki eru bundnar sambært teim fyriskriffum, sum vrakarastovnurin hevur fyrisett, taka vit ikki. 4 e 3 * > | Samvinnufelagið ; tif.-1753 Í tygum fáa gott tógv, og skjóta avgreidslu. Í Vit keypa, óvaskaða og vaskaða ull og selja øll sløg av føroy- Í skum tógvi. Í TOTINGARVIRKIÐ í v/ Ólavur Gregersen — tlf, 20 í Gøtu andi samarbeið er millum Rhode-,; vegis kunnu fáa sín part, sum teir sía, Sudurafrika og Portugal. Aftan | eru vanir við. fyri alt hetta man helst bretsk- Afrikansku frælsishugsjónirnar amerikanska fregnartænastan standa | hava als ikki kunnað hildið, og | ; i: . | mang Veruleikin er i øllum forum tann |" på ; ; ;n | ir bålkar at samarbeidid generalin | '" Skar í | vid Norstad og Sudurafrika er i lagi.| á ; , Hesir bólkar | høvdu fyrr ein felagsfígginda i Kortini må ein vera varin at | kolonialismuni, men hava ikki verið leggja alt ov stóran dent á fað, | fyrir fyri at samskipa seg nú, tå sum vesturlendska tíðindatænast- | mest ræður um an sigur um Afrika, tí tað er| Herurin í teimum afrikansku eingin, ið hevur so gott skil á londunum er allur uppvandur av afrikanskum viðurskiftum, s um | fyrrverandi = valdsharrunum, og afrikanarar sjálvir. | hann umboðar tí meira gomlu kolonialistarnar enn Afrika. Ge- neralarnir eru tí bert ein fyri- er farið fyri skeytið. Ymisk- millum Afrika eru farnir í stríð hvønn annan, Modibo Keita úr Mali segði fi] kortum, at tað nú er greitt, at Eu-| ropa dámar best, um ábyrgdarleys- | bilsloysningur. ir politikkarar valda allarstaðir i Afrikansku rávoruprísirnir eru Afrika, so at inperialistarnir fram- | fallandi, og ídnaðurin er allur und- |ir útlendskum áhugamálum, antin | vesturlendskur ella kommunist- | iskur, | Tessvegna megu afrikanarar á- so einfalt, lyndi til ikki er høvdu sanna, at alt | sum teir mangan at halda. Tad kann ; | Nkrumah er persónligt $ | hann. Tíðin kann kortini koma at Nkrumah, ið kennir seg staðir í Afrika fer at hava betur høvi til at starvast fyri | afrikanskari eind nú, enn hann Í hevði. tå hann var bundin av tjóð- skaparligum áhugamálum sum ríkis leiðari í Ghana J.A. sum at falt tap fyri tykjast, visa, at | heima allar