mikudagur 4. mai 1966síða 2

Landbu Rætturin agoda av arbeidi TAÐ ER RIMULIGT KRAV HJÁ HVØRJUM ARBEIDANDI MENNISKJA AT FÁA FULLA AV EGNUM ARBEIÐI. HETTA ER LIVSRÆTTUR, ID TEY| | rætturin, at maðurin FLESTU ERU TIL REIÐAR RÆTTUR, ID GJØRDUR VERÐUR TIL VERULEIKA TIL | DAGLIGT Á ØLLUM ØKJUM MÁ TAÐ VERA EITT ADALMAL AT RÆTT ALLASTAÐNI, HINS EINSTAKA VERÐUR AR, Tradarmadurin og samfelagid Tad sigst, at tað í Føroyum eru umleið 2000 tradarmenn — t.V.S. naðurin til fullan egnum | | | | | | | RÆTTVÍSA ÚRTOKU | | OG AT ÁSANNA; MEN IKKI LÍVS- MINNI ENN SO, OG Tí SKRÁSETA HENDA | SO URSLITID AV ARBEIDSORKU. AT FALLA HONUM TIL LUT-' ID VERKIÐ HEVUR GJØRT 2000 mans. id bara hálvvegis fúa nytiu og rættvisa úrtoku av ti arbeiði teir hava avrikad. Hetta er ikki bert veruleiki, ið oll; kunnu ásanna; men veruleiki, ið oll kunnu ásanna; men veru-| . . . . . , . Få . | leiki. ið talar til landsins kosnu menn at taka sær av ti, ið åleik- | ar hjá HVOR EIGUR ÚRSLITIÐ | AV EGNUM ARBEIÐI? | Tá ið ein maður byggir ella | keypir sær ein bát, er ognar- og brúksrætturin hansara alt árið. | Tá ið ein maður byggir sær eini hús, er ognar- og brúksrætturin hansara alt árið — har finst eing- n frammíhjárættur hjá nøkrum | ødrum at brúka ognir hansara ein árinum. stóran part av | | Soleiðis er á flestu økjum; men | undantak gevast — undantøk, ið! nenn hava funnið seg i og trælk-| ið undir. | Vit taka traðarmannin. | Hann kann leiga ella keypa sær | sina tréð; men hvussu væl, hann | evur goldid leigu sína, hildið | eigusáttmála, ella hvussu reiðiliga | xg skundisliga, hann hevur handað ølumanninum keypspeningin, tá | ann keypti trødna, so er og verd- | ir brúksrætturin ikki hansara. Hamn eigur tað, hann keypti | ert. ein stuttan part av árinum — | 5 mánaðir. men aðrir eiga arbeiði tradarmans- inar rúksrættin til ns hinar 7 mánaðirnar av árinum. ÞRÚKSRÆTTURIN — JIN Tað er royndur var hava eina avoldada jarðalóg, lutur, at Før- 3 må haldast at vera full av mis-!| skum og misskiljingum. Almikið varð talað um, at fáa srðina heimaftur til Føroyar, og etta er eisini gjørt: men tå hit! omantiska verður pilkað burtur v hesum rakstrarrópum, ið menn tu gella millum fjøll. so er einki ftir, og gagnsverk hevur hetta ki roynst og Føroy- føroyingum Á tingi hava einstakir menn tal- að nógy um ognarjørdina; men landsins egnu jørd, ið ein skuldi tråd, tingmenn fyrst fóru at fáa skil á. hava teir einki gjørt við. Hon liggur tí har í sama skili sum altid og bundin at eini sera ótíðarhóskandi jarðalóggávu. Við ráðandi, er ti ålvandi hesum skili ikki hjå nógv at vænta | brúkarum. | gjørt DYRUR RÆTTUR | 5 | um strevi. Her er bert talan um hálv-'| dúgligum tradarmonnum traðarmonnum. ið altíð hava verið illa fyri. Væl er munur á traðarmonnum. | Summir hava ikki gjørt stórveg- is við síni traðarstykki; men aðrir allra bestu jarða-' dúgliga og burtur úr! hava roynst av hava velt kulturbeiti ringasta haglendi. Hetta hevur tungt, torført og drúgt arbeiði, og flestir hava fingið lítið fyri arbeiðið, meðan hetta er farið fram. | Mett í timaløn gav tað ikki nógv. Í besta ofta verið av sær. | Men við ågrytni, hugi, slitið og| strevid eru tradir uppdyrkadar; og traðarmenn kunnu hava frøtt seg | yvir slættar og snøggar teigar yvir væl avrikað verk. | Hvat var nú avreksverkið vert? | Bara so mikið, at brúksrætturin | til hesar teigar og til hetta verk | ikki var hansara meira enn einar | 5 mánaðir av árinum. | Hinar 7 mánaðirnar var brúks- | rætturin annara manna — í hesum | |førum hjá bøndrunum, ið áttu og eiga grasrættin hin sterra helm- | ingin av árinum. | Urtøkan av arbeiði | traðarmansins fellur | ðrum til góðar, og! traðarmaðurin situr | við skerdum luti. Her er ikki talan um at fáa fullan | |ágóða ella rættvísa úrteku av egn-| arbeiði åralongum sliti og vegis úrtsku og hálvvegis rættindi, | og hartil so einastandandi, at tor- finna tess líka. Traðarmaðurin eigur ikki sítt egna verk, sleppur ikki at vinna sær fullu nyttuna burtur úr egn- skal nådileyst úrslitið av ført verður at um arbeiði og egnum einki. — Hetta er bråksrættur at lata øðrum fyri hálvur arbeiði dýrur, eiga! HVÍ IKKI HIN FULLA BRUKSRÆTTIN? Í nútíðarsamfelagnum ber íkki hálv brúksrættindi urtøku av til at tala um ella hálva egnar: ogn jara | verið munandi sterri, um traðar- | biðin um at hava við sær tann SOSIALURIN og egnum arbeidi, Brúksrættindini eru á hesum eki so stórliga skerd, at traðarmaðurin ongatíð hevur rætt at gera, sum hann vil, við sína trød, 4, mai 1966 Koppingin moti ce eo Tað er ikki einans tað, at hann barnal mn ein stóran part er tvingaður at! d Ingi føda fenað hjá ødrum; men hon- um verður sýtt t.d. sjálvur at hava seyð inni á sínum egna. Annað umfar Nú ber til at keypa sær VvÍSS rættindi hjá sær sjálvum —| Undirtøkan í fyrra umfari, nú| vetrarfriðing; men vetrarfrið- koppað hevur verið í øllum bygd- ingin er ovurdýr, ikki minst tá vit leggja kostnadin av egnum arbeiði aftrat. Tað er ikki so langt síðan, at dómur fall í einum traðarmáli; stríð var um brúksrættin á trødni, um landsins, má sigast at hava ver- ið góð. Utvid 19.000 børn og til- komin hava fingið sær sevju ella sukurmola! Nú verður farið undir annað , DEGREE >| umfar. Frá månadegi 2. til leygar- | og aftanå mikið hóvastak segði dag 14. maí verður aftur koppað | á kk , mátti — í hesum umfari fyri virusflokk- hava sín egna seyð mn á SÍÐU arnar I, II og III samanblandadar egnu trød. = Tað NAT ef danskur | (; fyrra umfari varð bara koppað dómari, sum dømdi! .|fyri virusflokkin HI). | Hvat vildi ein danskur bóndi sagt, um ein dómari kom har og dømdi hann at halda hønur í staðin fyri grísar ella als ongan fenað at halda, men í staðin fyri | Koppingin fer í allar mátar | |fram á sama hátt sum seinast og | verður ókeypis boðin llum, ið eru millum 5 mánaðir og 40 ára | gomul, kortini so, at oll foreldur, | leggja sínar jarðateigar opnar) ; | i gen : 3 Á 8 p 9 |sum koma saman við børnunum, | fyri fenadinum hjå grannunum? |. x ; , siáfui tin | ? as ; | verða koppað, um tey sjålvi vilja, | Ognarrætturin og harvið brúks-| | hóast tey eru eldri enn 40 ár. | rætturin er skrásettur í srundløg- | ) , . g g Læknarnir lýsa, hvør í sínum lini; men her er tað skilligt, 2 ; m n her er Ba skilligt, at læknadømi. nær og hvar id kopp- | hesin rættur ikki røkkur allar. - Km ; : . Í |ingin verður, og øll verða biðin greinir í samfelagnum — og tað|þíðin um at meta til tær tidir, | kann væl ikki verða ætlanin vid! rr ; , | ; ; ; sum fráboðaðar eru framman- einum slíkum dýrmettum rætti. Í undan Men eins og seinast eru | … He . fólk ikki bundin at meta har, ið TiDARHOSKANDI JARÐA , : ; Á : ; |tey búgva, liggur tað betri fyri LÓGGÁVA ER NEYÐUG Í hi P p ari hvod | hjá teimum at meta í aðrari bygd.| Føroyskt jarðabrúk, sum altíð Tað batar ikki at venda sær bein- | hevur verið illa fyri, treingir til|leidis til læknarnar, ti tað er ikki | nýggja og tíðarhóskandi lóggáva,'loyvt teimum at koppa í privatum | log sjálvandi skal henda lóggáva | praxis. | eisini vernda um tradarmenninar,| Oll, sum vóru í fyrra umfari, ti mangir av teimum hava verið eiga at koma aftur nú í ødrum | og eru dugiligir menn, ið hava umfari! og oll, sum ikki sluppu | við fyrru ferðina, eiga kortini at| koma nú í øðrum umfari! Tí at| eru æv alstórum týdningi fyri okk- | hesa ferð verður sum nevnt kopp- fólk. lað fyri allar tríggjar virusflokk- | Mangir teirra eru stórir luthav-| arnar, fyrru ferðina (av ymsum at- okkara epla- og mjólka- | voldum) bert fyri tann eina. | ivaleyst kundi! Tey, sum fyrr hava verið, verða | gjørt valaverk fyri at grønka okk- ara land og harvið skapt virðir, ið arar í framleiðslu. sum menn fingu | litfa, gula Koppingarsedilin, tey loyvi til at | fingu tá. vunnið sær, Fyri fólk, sum av onkrari at- fulla nyttu og|vold ikki fáa komið í omanfyri fulla urtøku | nevnda tíðarskeiðið, verður kopp- burtur úr teim | ingin uppafturtikin eftir nærri lys- um. ið sjálv-|ing ein dag í vikuni 16. — 22. mai andi skuldi | i teimum bygdum, har lækni býr. verið teirra ogn við fullum brúks- | Ivaleyst verður hetta seinasta | rætti allar ársins tíðir. Tá kundi | ferðin, at so víðgongd kopping | henda ogn í mongum førum givið | verður móti hesi sjúku. Komandi munandi meira av sær og komið árini verður tilboðið einans upp- enn fleiri til góðar. afturtikið fyri småbørn, so við og Ein nýggj jarðalóg má til fulnar við sum tey verða borin í heim. skapa rættlag i ognarvidurskift- | Latið ti ikki hetta seinasta tilboð unum og tryggja einstaklinginum | um tykkum fara, men mótið fjøl- fullan — brúksrætt, óskerda og | rættvísa úrteku av egnum arbeiði | | verða | Bø til lið kundu fingið gagn úr ment! Foreldur, sum latið hava børn síni til hesa kopping, kunnu við góðari samvitsku siga, at tey hava roynt at vart tey so væl, sum læknavísindin i dag er før fyri — | men fyrstani tå! H. D. Joensen landslækni Lesararnir skriva Um børnini Í »14. september« stóð fyri stutt- um åhugaverd grein um børnini og summarid. Nidurlagid var, at børn likamliga tráa eins og bæði sálarliga og eftir summari og ljósi, | gróðurin ger tað. Skipaðir eiga a! leirskúlar kunnu arbeiðsskúlar og tílíkt so børnini verður skrivað. verður. og annað sleppa meira út, Tad er rætt, og tað er glediligt, at menn síggja, at har er eitt øki, vit eru til afturs á. Undirritadi hevði grein um seinasta heyst, hvar eg skúlastjórnin sum lærarahúsini í Men tað ið skrivað mál til, at leigaði endamålid. sama mælti eina roynd hetta | kann skrivast og skrivast; tey børn, sovorðn- um tiltrki blíva vaksin; meðan skrivað verður »mens græsset gror. dør horsemor«. Tianbetur er tad onkur id skriv- ar minni og i stadin fyri virkar — í hesum føri er tað brødrasam- koman. Teir byggja í dag, eini hús á Vatnsoyrum. Millum annað ætla teir við hesum húsinum at taka ímóti børnum um summarið. Ein trúarbólkur brýtur her slóð fyri skúlanum og traðkar eina gøtu, ið skúlin fyri langari tíð síðani skuldi hava traðkað. Ófatiligt er tað, at teir donsku ríkisumboðsmenninir, — tann síðsti í raðnum M. Wahl — sum for- menn í skúlastjórnini ikki hava | fingið gongd á her. Teir eru komn- ir úr donskum skúlum, og vita hvussu væl tær donsku institutiónir fyri børnum um summarið hava roynst. Leif Nolsøe || NORÐOYA SPARIKASSI | stovnaður 1919 || Renta av innsettum peningi: {| 3 mánaða uppsøgt 5 %p. a. | | Uttan uppsøgn á %pa Í | Kekk — konti 2 bp A. || Fyri innskot við longri uppsagnartíð verða renta latin eftir seravtalu | |] Lån verða givin móti veð i jørð og bygningum. | Avgreiðslutíð hvønn gerandisdag kl. 10—12 og kl. 134—15K, } leygardag kl. 10—12% | SKULA TIT BRUKA BIL | rersónkoyring ella skúla- | koyring, so snarið tlf. 3456 | FÆRØSK MARGARINE Vita Alexander Dalíoss FÆRØSKT PRODUKT No | VITAMINISERET FINT PRODUKT 1