leygardagur 5. november 1966síða 8

Nr. 87 Heimastýri og sjålvstyri Mentunnargrunnur studentafelagsins gav ut. Høvundar. Halgir Poulsen, 4rni Ólafsson, Zacharias Wang, Kjartan í Jákupsstovi lóanes Dalsgarð, Óli Heinesen. Fingið henda bókling í hendi gledist ein sum vanligt er. táið ung- ar kreftir seta fjøður á blað at siga tað. sum í hjarta býr. Men aftaná at hava lisið hann er gleðin farin. tí ein hevur kenslu av. | sum eru ørindi at her talan menn, farnir vid ti agitera fyri tjóðveldi og sjálvstýris- meginparturin hesum. er um til arbeiðis at samgonguna, av innihaldinum Hin sakliga og um vit so megu siga vísindaliga merkta hugsanin kemur av hesum erindum at verða kryplað og høvundunum til minkingar. Tí tað er so, at innihaldið stendur ikki og merkt av er mát. heldur ikki fyri veruleikans >analysuc. Okkara heimligu tjóðveldismenn og fólka- og sjálvstýrismenn leypa ti eisini upp i loft og hålva »uppå- | standirnar« nidur å hjarta sum hin | sterkasta snapsin. teir hava fingið i tangar tíðir. Vit hava ikki pláss og stundir at viðgera innihaldið á hesum tjóð- veldska orðgongubóklingi, givin út til valorrustuna nú val verður at fara fram 8. november. Men vit skulu bara stutt siga til hesar okk- ara ungu akademikarar: Tað ber ikki til at siga, at vit ikki hava lóggávuvald, tá ið vit allir kunnu dømast líka til hægsta rætt eftir teimum lógum, sum legtingið og landsstýrið samtykkja. Tað ber ikki til at meina, at okkara rættindi og stóða yviri í Grønlandi ikki verður verri aftaná loysingina, enn hon er nú og kann werða til í ríkisfelagsskapi við Dan- mark — hetta vita føroyskir fiski- menn best, av lívsins royndum vita seir hvønn rætt, teir hava til arbeið- is har uppi í dag. at hann er nógv meiri. enn rætturin hjá íslending- um. norðmonnum, fransum, tjóð- verjum og gørum fremmandum tjóð Aftaná loysingina um og ríkjum. TE liturin TE brandíð LYONS TE angin Quick Bre Aðalumboð: eysturoyar heilsøle 351-02 fáa vit ikki meiri rætt har uppi enn íslendingar og norðmenn o. a. |fremmandir hava Fad ber ikki til at siga, at vit "ongan búskaparpolitikk kunnu føra, táið vit við okkara lóggávuvaldi kunnu: taka cinkarsølu ella landsandeils- innflytan av ollum okkara verum, taka einkarútflytan llum okk ara framleidsluvørum, og av tá ið vit við hesi einkarinnflytan kunnu gera okkum øllum jog einkarsølu til harrar | fullkomuliga yvir handilsskapi okkara. | Og har aftart hava vit við okkara |løggåvuvaldi rætt til við tolling og |skatting og beinleiðis fyriskipanum | lat »regulera« prísir. innkeyp, har- lundir hvaðani vit skulu keypa. ! At kunna keypa stendst ikki á, |tí hava ta skipan við danska Ítjóðarbankan. at hann skal veksla | okkara pening til ta valutu, vit hava (brúk fyri. hvar í verðini tað so er. Í Vit | Og tað er eingin lóg, sum bannar lokkum at keypa aðrastaðni enn í (Danmark. soleiðis sum tjóðveldis- (menn og mangir fólkaflokksmenn |siga fyri fólki. Tað er eitt, sum vit ikki kunnu, (tað er at broyta peningsvirði okk- | ara. sum er knýtt til tað danska. Men hetta er vist undir flestu um stødum cin fyrimunur fyri okkum, {tá ið vit. so fåmentir vit eru, vildu |hevt meiri enn strævið við at hild- ið peninginum í høgum virði, sum lell lond berjast fyri. »Inflatién«, Íminkan av peningsvirdinum, vilja jú allir partar stremba ímóti, tí »inn Íflatióna er ein kraftetari. ið vil bera seg undan, serliga tey, sum eiga nakað á bók. Tað ber ikki til at siga, at vit ikki hava ræði á okkara skúla, tá [i teir, sum stýýra skúlanum eru: okkara sóknarstýri, okkara skúla- nevndir og okkara skúlastjórn við einum føstum donskum embætis- nevniliga ríkisumboðs- I manni í, manninum. Skúlin er so statt tað. sum vit eru |menn at gera hann til. Hava vit hugskot. ið kunna vera góð fyri Ískúlan. eru allar hurðar opnar fyri | at fremja tey, um semja verdur um 'tey millum teir føroysku myndug- jeikarnar. Hann verður, sum yvir- | |tøkumadurin. Marius Johannesen, å |tingi segði, einki ødrvisi, einki meiri føroyskur aftaná yvirtøkuna, jenn undan. ti allur hin norðlendski | sama bógvi við | |skúlin liggur á (somu endamálum. Allur {liggur í, at vit koma at gjalda allar | skúlaútreiðslurnar, meðan vit í dag munurin liggja við um helminginum til okk- | jum at gjalda. | Tað ber ikki til at skriva jannars góðu grein, sum Kjartan í | |Jåkupsstovu eigur, út frá teirri for- l útsetning, at vit megu hava loysin | honum | lfyri at kunna ganga ta av nevndu leið, tí alt kann gerast, sum llóggúvuvaldi, hon gevur okkum. Tað er bara at velja javnadarflokkin sambandið. | Tá ið spurt verður, hvussu ið vit | | skulu sleppa undan heimastýrislóg- | | ni og seta sjålvstødugt ríki á stovn | er svarið, at í somu løtu ein meiri- hasa | | hann dregur fram og viðmætir, und- | lir teirri stýrislóg, vit havn, við tí log fella tjóðveldið, fólkflokkin og | SOSIALURIN Hluti í Førøvum er fyri loysing. fáa | vit hana | Danir hava tikið stødu: | Teir vilja undir ongum tilfelli leggja trýst á, men lata tað standa til meirlutan í Føroyum, um kvett |skal verða vid Danmark. | Men tað ber ikki til at rokna við, |sum havt hevur verið á máli, at |danir skulu gjalda ein part av loys- lingini eins og onkur statur í Afrika Í hevur fingið skipað. tí fólkið har er |»analfabetiski« og óbúgvið og aftar |laga á øllum økjum, samferðsluliga, lvinnuliga og í allari andaligari, jog handaligari venjing til arbeiðis. Vit eru ikki »analfabetar«, — | tvørturimøti! | Okkara skúli er á hædd við skúla Ískapin í flestum londum. | Okkara sosiala forsorg er rætt nú |komin á hædd við ta donsku! | Okkara vinnulívi tørvar støðuga Í endurnýggjan. men tað er ikki tað. ið skilst við »undiråtviklad« sam- mett við onnur lond. Q. s. Ír. | Okkara vinaráð til høvundarnar lav hesum bóklingi skal vera, at teir Ískulu vera varnari hereftir og vand- Ínari, tá ið teir vilja leggja til brots |fyri nøkrum, sum liggur teimum á | hjarta. | Hesin bóklingurin verður kanska tjóðveldismonnum ein stuðul til hetta valið, men ið líður frá, og menn hava fingið stundir at |sålda fara hann eftir í seymunum, |verður hann sínum monnum sum nakað. ið betur var ógjørt. tá Tað verður mangan sagt, at vit eru jú øll í sama báti. Hetta ljóðar tykist hetta vakurt, men viðhvert sum tey beru orð. siga seg |vilja gera tað so liviligt sum hugs- Tingsins kosnu menn last kann allastaðni í landinum, og hetta skuldi verið so sjálvandi, at tað skuldi ikki nýtst at verið tugt |upp í saman. | SEV-ljós kom her í oynna, og (væl verið monnum fyri tað. Men lprísin á ljósinum og orkuni yvir- |høvur eiga teir alt annað enn takk fyri. | . . i Tað fyrstu tíðina eftir at lýsti, guldu vit sama kostnað, sum verkið á Sandi hevði kravt í mong ár. Hetta var væl meira enn fólk gjalda |í Sevøkinum, men lat harvið. tað er farið. tað so vera | Nú við byrjan av apríl mánaða broyttu menninir prísirnar, og tað sá mikið vakurt út á pappirinum: | teir tóku tað fasta gjaldið av 5. uoveæber 1966 Skálavík | Tað, sum leingi hevur verið |skeivt, er, at tað kann henda, sum ler hent seinastu árini, at formað- |urin í løgtingsins vega- og havna- nevnd av tí. at hann hevur ov nógv um hendi við sítt privata starv ella hann ikki tímir, letur blint upp i | hendurnar landsverkfrødinginum ella varkfroðingskontórinum at seta uppskot til havna-, vega- og lend- inga studningsjáttan kring landið. Og hendur tað. sum t. d. hendi við Skálavík, at bygdir koma at sita við ongum ella nógv ov lítlum, so er tað vanliga veganevndarformann- inum fyri at takka. a | Tad hevur verid almikid umråd- andi i Skålavik at fåa gjørt pierin nóg langt út, so stórri skip einaferð kunnu leggja til hann, og at fáa ein bátahyl, eina motorbåtahavn. | Vit fingu ein pening til at byrja bátahylin við. Men ongan pening til |leingjan av pierinum. | Eg. bakkaður upp av javnaðar- | flokkinum. setti so broytingarupp- skot til veganevndaruppskotið um pierinum. Men undirtøkan Erlendur vildi ikki jan av var eingin. |leggja navn til, | Hansen gera tað fyri seg. Og Kjar- tan Mohr. neyndarformaðurin, leik- laði í sum óður maður móti hesum. SEV-PRÍSIR Í SANDOYNNI | Men hesin nýggi taxtur royndist so. at hjá tí. ið er noyddur at brúka upp móti tí dupulta av tí, hann var frammanundan. Hetta ljóðar sum tað bera skrøgg. men hetta kann altíð prógvast við skjólum frá sjálvum SEV. so hetta riggjast ikki. Vit verða uggaðir við, at tað skal broytast beint kápul er lagdur um Skopunarfjórð, men fyri tað fyrsta livast vit ikki í. at hesin kaðal verð- ur hjá okkum at bíða eftir, sum hjá | jødafolkinum at bíða eftir Messiasi, 'hann man fara at kom seinna dagin, og annars eru vit so syndarliga illa lroyndir av kaðalum í farnari tíð, lat vit hava púrt einki álit á, at hann heldur, um hann einaferð verð jur lagdur um år og dag. | Nei, vit krevja nokk av motorum | settar upp á Sandi nú beinanvegin, teim vil verða brúk Eyri. hvussu víkir og vendur. Vit eiga oll, ið hetta land byggja, lrætt til at fáa ravmagnsstreym fyri Ísama pris, hvar vit so byggja og búgva. | | | | | Er SEV ikki ført fyri at gera Í hetta. so má landið. tað almenna, gjalda henda millumkostnað til Í felagið. og tað eru góðir vegir fyri | 1 | |ti, tað er bert hjá monnum at halda uppat við hesum yvirtókumesn- inum, og brúka peningin til hetta log mangt. mangt annað. ið krevst. | Men sum sagt, henda okurprísin, laðrastaðir við, krevja vit broyttan nú í stundini; vit kreyja somu prís- | lir sum í stóra SEV-økinum. | | Skálavík, 19. 10. 66. Viggo Dalsgaard. at jåtta 500.000 kr. aftrat til leingj- | men bað Fríðrik | nakað av streymi. er prísurin farin | ið SEV hevur her í oynni og óivað | i | | | Mítt og javnaðarflokksins uppsket fall. Kjartan Mohr orkaði tessverri at gera skálvíkingum mein, Hann vanm og fekk felt uppskotið. Landsstýris- flokkarnir fingu vilja sín. Sama uppskotið hevði eg viðvíkj- andi innsiglingini í Skopun. Men eisini hesar 500.000 kr. leikaði Kj. Mohr óður um og fekk samgongu- flokkarnar við sær at fella upp- skotið. Árið fyri brigdaði sami Kjartam Mohr mær at hava >y>begingiða psykisk barnarov, ti eg havði fingið Ovild Didriksen, varamann hansara, til at ganga inn fyri milliónjáttam til Skálavíkar útbygging við pieni og bátahavn. Og nú kemur hesin sami maður, sum av allari orku síni hevur verið móti jåttanini til Skálavíkar og Skopunar útbygging og breiður arm arnar út við ósannindini á munni, at tað er hann, sum hevur fingið pening játtaðan. Tað var hann. sum feldi! 23/10 — Á Sandi, t. 1966. HINIR GJØRDU TAÐ! Smádreingjaliga setti Hákum, løgmaður, skuldina á aðrar — sem bandsmenn og fólkaflokksmenn — tí einki sjálvstýri varð framt hesi seinastu fýra árini. Løgmadur á Olavsøku vid gråturødd seg gramdi, ti ikki meira sjålvstyri í fýra ár teir framdu. Samband- og javnaðarmesmm hann harðan hevði at, ti teir ikki vildu vinna eitt slød av sjålvstyri aftrat; men tey, sum sótu heima og opið høvdu lurt, boyrdu hvussu Hákum tagdi heilt sin Vilhelm Nielsen burt! e dejlig nem varme e god økonomi | e indbygget tank... Pí. Valdemar Liitzen Tórshavn tlf. 1020