mikudagur 22. februar 1967síða 4

VILLI SØRENSEN, skrivar: Finnbogi Isaksen, løgtingsmadur, skrivar i »l4. sept.« um huldu- mannagreinir i blødunum og ger seg mn å »SOSIALIN« og »Dag- bladid«, sum eydkend blød fyri at taka vid slikum greinum. Eg skal ikki svara fyri Dag- blaðið. Tað rokni eg vid, Knút Wang ger. FRAMIN skrivar: SOSIALURIN Men tá ið lagt verður eftir SO-|til at gera vart við seg í SOSIAL- SIALINUM ber ikki til uttan at|INUM. svara. Tíbetur hava røddirnar ikki ver- Sum prógv fyri. at SOSIAL- ið so fáar, og vónandi verða tær ikki færri í komandi døgum. Vit eru framvegis teir, ið berjast fyri rættvísari sosialismu og eru til reiðar at berjast móti øllum teim- um, sum á snidgøtum vilja brúka ti lík heiti undir teimum mest følsku Hetta tekur maðurin fyri góðar skálkaskjólum. vørur, sjálvt tann hendingin,| Sosialistisku hugsjónunum verða haðan hann ætlandi fær hesa undir- longatíð okkara slag av yreyðgard- skrivt frá, á fyrsta sinni, ikki kom Í istume úr SOSIALINUM, men úr einari årsveitslu hjá einum fótbóltfelag í Havn fyri mongum árum síðan. Soleiðis sæð er at basa. boga so lítil, at hann neyvan er Allir f „aftursvar verdur. 4; | | litir t | Nakrar fáar dagar seinri kunnu eru |vit lesa í >14. sept fleiri greinir i vid dulnevni. skåne URIN brúkar huldumannaheitið í blaðskriving, sigur Finnbogi, at har hevur staðið grein, har undir- ritaði brúkti orðið mamma við so og so nógvum børnum. um hernaður Finn- Uppvaskið hjá Finnboga kann ti |neyvan hava havt boð ella missión til hansara egnu. | Og fyri alt tað, so verður tað 7 målingahandlinum longatíð ein Finnbogi ella nakar av ce od Térsgøtu 16 (hansara líkum, sum koma at gera 5 6 2120. Tórshavn esttå ÆG jav, hvor tað tað er, id nýtir hovið | Leid Tjódveldis- flokksins 1. LOYSINGARFLOKKURIN At Fólkaflokkurin við sínum nógvu fullveldi = og veru króvum um loysing í roynd og var ein vanligur kapitalistiskur flokkur við opportunistiskari og tíðarbundnari ást til sjålvstyrisrørsluna, vístu | nógv fólk langt undan loysingar- operettuni í 1946. Fólkaatkvoðan kom í lag sum danskt ulimatum og hóttan móti sjálvstýrisfólkinum. Umstødurnar | ikki propagandistiska lyklaorðið, og Tórstein tær bestu, tað negativt heitið »loysing« afturhaldið hótti, Petersen saboteraði. men kortini varð úrslitið tað, at tey. sum vildu Føroyskt ríki, vóru fleiri enn tey, sum held- ur vildu hava útlendskt vald í Før- vóru var sjålvstødugt oyum. Áhugaverdur og merkiligur var tann fjáltur, ið kom á fólkaflokks- menn aftan á atkvøduna. Í nógv år høvdu krøvini um fullveldi etc. forstýrað foroyskt politiskt lív; nú stóð í boði at fáa fullveldi, ella »loysing«, sum fólkaflokksmenn og sambandsmenn longu tá samdust um at eyknevna tann mest nátúr- liga og sjálvsagda rættin, ein tjóð kann hava: rættin til ræðið í egn- um landi. Og nú runnu fólkaflokks menn undan úrslitinum og ábyrgd- ini Sum umstødurnar ein flokkur sum Tjóðveldisflokk- urin koma. Og við tað. at hann loysnaði úr Fólkaflokkinum, kundi hann ikki tá vera annað enn bara »loysingar«fløkkur. Virki og skriving Fjúrtanda tey fyrstu árini bendu heldur ikki á annað. Úrslitið av fyrsta sum Tjóðveldisflokkurin tók Jut í vóru tá, mátti flokksins! sum løgtingsvalinum. | monnunum lag å, hvussu teir skul- du agitera við fólkapensjónini. Tað óblandaða »loysingar«-politikkin. | er tó helst ikki beint at halda. at | Tjodveldisflokkurin fekk 1145 at-|hetta var einasta orsøkin til sigur | kvødur og tveir menn valdar. Eftir | javnadarmanna, ti longu tá — í |øllum at dóma hevur hetta vána-| 1958 — var Tjóðveldisflokkurin so | liga úrslitið beint fyri ti ultimativa| smátt farin at linka í sosiala stríð- »loysingar«-politikki uttan sosialan | num. Hernaðarmálið og onnur ikki | vidskera, sum flokkurin fyrst og|-sosial álvarsmál tóku nógv pláss | fremst var grundaður á. Tað er ílhjá flokkinum. meðan Javnaðar- l øllum fórum greitt, at aftan á val-! flokkurin konsekvent (og tjóðskap- ið í 1950 leggur Tjóðveldisflokk-|arliga púra ábyrgdarleyst) førdi | urin kósina eitt fitt petti til vinstru. | løtu-søsialan livgingarpolitikk eftir | Erlendur Patursson er vorðin blað-| vestureuropéiskum væklferdar-myn- |stjóri á Fjúrtanda. Blaðið tekur|stri, te. hægsti dreymur verka- Í I | | (1950), kom tí meira ella minni at | vera dómur yvir tann reina te. aktivt lut í verkfallinum í 1951) manna er at gerast smáborgarar og eins og ymsir spekulantar fáa av at/til helvitis við restini. vita. Men nýggja linja Tjóðveldis- | At Javnaðarflokkurin hevði lagt | flokksins lá ikki føst fyrr enn við | fingrarnar í millum onkrar dansk- | teirri stórhending. at Erlendur varð | ar hurðar, sást eisini av tí faktum. valdur til formann Føroya Fiski-|at hóast formaður Tjóðveldisflokks- | mannafelags í desember 1952. ins Erlendur Patursson valnáttina | |1958 beyð javnaðarmonnum lands- | IT. få tig su: valdi Javnadarflokk . her ; FAN urin Sambandið | ERLENDSKA EPOKAN HD AÐ | RLENDSKA EPOKA | Tíðin frá 1958 til 1962 war | Fiskimannaverkføllini i 1953 og | merkt av ágrýtni P. M. Dams, sum li 1954 og valsigur Tjóðveldisflokks-| var løgmadur tå. Hóast Sambandið |ins i 1954 vóru tydningarmiklir til-jog universal-klípið Gamla Sjálv- |burðir í føroyskari politiskari søgu. stýrið hava darvað ikki sort. evdn- | Kapitalistarnir og teirra y klædssekksdreingir settu Erlend í á í fleiri støðum hesi árini. fongsul, men ongantíð hevur ein Herstødirnar, sum Håkun Diur- | følksligur flokkur staðið sterkari huus. Kristian Djurhuus og aðrir enn hesi árini, meðan Erlendur var formaður í Fiskimannafelagnum og | Tjóðveldisflokkurin var fiskimanna flokkurin á tingi. Fiski- og verkamannapolitikk- urin sermerkti virki Tjóðveldis- flokksins millum valini 54-—58.| | Nógv fólksgagnlig, ja beint fram | sosialistisk upnsko* vórðu lógd fram á tingi hesi árini. Nevnast | kunnu uppskotini um landsátt flakavirki. londshandil. = sjómark Men valið í 1958 gav íkki | | Tióðveldisflokkinum tann menn høvdu væntað. ólógliga og ádemokratiskt og loyni liga høvdu sníkt inn á okkum. vórðu vælsignaðar av táverandi | javnaðar-sambandslandsstýri og mei ra og minni komiskt vardar og for- kláraðar av P. M. Dam. fmedan stirvnaði Tjóðveldisflokk urin meira og meira í anti-javn- aðarpolitikki. í gremjan um tað tapta = hernsðarmálið og í felags- marknaðarskriving, sum eingin (tí- verri) legði nakað í. Tað sást hesa tíðina, at tað hevdi valsigur, | verið hetur fyri veliarar Javnaðar- Í staðin flokksins ag Tióðveldisflokksins. | osfr |vann Jævnaðarflokkurin 1000 at-!' nm hesir flokkar fyledust í and- | kvaður einahelst tí at darski staðu no í landsstýrissamvinnu. iavnaðartinemaðurin Dunont hevði; Het hev%i oiart myndina greið- Í verið í Føroyum og Jagt parta- | ari og styrkt láglanafólkið. skrá: nauVND- 6. Ymiskt. Årsadalfundur Havnar Handverkarafelag hevur årsadalfund å »Par- nassinum« hóskvoldið 23. febr. kl. 7 við hesi dags- Frágreiðing frá farna árinum. Roknskapur til góðkenningar. Val av stjórn og kassameistara. Val av 2 grannskoðarum. Lønåsetan fyri ålitisstørv. 22. februar 1967 HAVNAR . *q; x: . x ; li »la efti rali 2 ir sg juridisku | aðist javnaðarmonnum at fáa gongd | inum ella eftir valið ella undir sam Aftan á valið í 1962 gjørdi Tjóð veldisflokkurin sama mistak, sum Javnaðarflokkurin gjørdi í 1958: valdi borgarliga samvinnu. III. TJODVELDSKI VILJIN TIL SAMBANDS OG AFTURHALDS Tjóðveldisflokkurin = misti ein mann á valinum í 1962. Nú var sjálvt teim blindu greitt, at flokk- urin var komin um hæddina. Okk- urt mátti gerast, hildu allir, og tað er jú beint; bert eigur tó at verða ansað eftir, at tað, sum gjørt verð- ur, er tað rætta. Í Tjóðveldisflokks- ins støðu hevði tað verið beint, um flokksleiðslan setti seg niður at| hugsa um, hvat mundi vera galið, tá flokkurin við landsins bestu stevnuskrá gekk aftur á valinum. Síðani hevði tað verið beint at broyta flokksins politikk, so hann kom til at svara til tað, sum tíðin kravdi. Og tað, sum stødan aftan á valið í 1962 var búgvin til, var javnaðar-tjóðveldissamvinnu. Sam- ráðingar vóru millum hesar báðar flokkar, og eitt gott sáttmálaupp- skot varð skrivað. Men best sum hesar samráðingar ganga væl, háls- ar Tjóðveldisflokkurin um og ger tað ólukkuna, sum seint bøtist aft- ur: Sjålvstyrislandsstyri + sjálv- stýri. Tað er vert her at minna á, at tað helst er ov nógv avgjørt, at siga at Tjóðveldisflokkurin hálsaði um ella yvirhøvur gjørdi nakað. Ein neyðin rættir aðrari hondina: ein avleiðing av ráðloysinum í Tjóðveldisflokkinum hevur verið tann, at flokkurin leingi ikki hevur fungerað sum demokratisk organi- sasjón. Á flokkstingum hevur aðalstjórn verið vald, men hon hevur at kalla ongantíð hildið fund, tíansheldur tikið avgerðir. Tað er einki loynd- armål, at avgerdin um at fara upp| í »Siålvstyris«-landsstyrid varð tik- in av heilt fáum og helst inkompe- | tentum persónum. Sama óskilið er enn: hvørki framman undan val- ráðingunum um landsstýri hevur Aðalstjórn Tjóðveldisflokksins havt fund. Leiðsla flokksins hevur ligið í hondunum á onkrum ella hvørj- um sum helst ella honum, sum var at hitta tann dagin. Til dømis verð ur sagt og skrivað, at Sigurð Joen- sen er formaður 'i flokkinum. Hetta starv er hann ongantíð valdur til: hann er heldur íkki limur í Aðal- stjórnini (hvat funktionerar flokks- ins á tingi avtala sínámillum hevur einki við flokksins struktur og stjórn at gera). Tá løgtingsvalid seinasta var av,| varð Sigurð Joensen spurdur av út-| varpinum. Hann svaraði tå, at hann vildi hava umval. Síðani tá hevur! Fjúrtandi fleiri ferðir kravt og bið- HANDVERKARAFELAG GEORG NOLSØE Mattalåg . Telefon 3357 Trikotasjuvørur i heilsølu | urin ið um nýval. Men tá Javnadar- | flokkurin legði uppskot um nýval fram á ting, vildu tingmenn Tjóð-| veldisflokksins ikki atkvøda fyri hesum! Hetta má sigast at vera ein ófati- liga snildur taktikkur. Ávíst er, at Tjóðveldisflokkurin var farin at molna, longu áðrenn hann varð innlagdur á »Sjålvstyris- landsstyrid«. Men hesi fýra árini bøttu ikki uppá. Eitt tað grovasta dømid um, hvussu núverandi leiðsla Tjóðveldisflokksins spottar skránna og flokkslimirnar, er tann privati politikkur, sum Hemming Jespersen hevur havt fyri á Tvør- oyri. Tað eru nógv ár síðan, at hann opinlýst fór at arbeiða fyri kapitalistarnar á Tvøroyri og gjørdi samgongu við teir í sóknarstýr- inum. Í staðin fyri at koyra henda anti-tjóðveldismann = úr flokkinum, hevur »leidslan« syrgt fyri, at hann fekk sess í Aðalstjórnini. Soleiðis fagnaður er tað ikki legið, at Hemming gerst grammari: til seinasta sóknarstýrisval á Tvøroyri stillaði hann upp saman við Sam- bandinum, Fólkaflokkinum og ødr- um afturhaldsfólkum. Einasta við- virmerking Fjúrtanda til henda nýggja tjóðveldispolitikk, var hon (aftan á valið), at Sambandið hev- ur svikið tann borgarliga listan! Har út í er tað komið: Sambandið svíkur Tjóðveldisflokkin. Nýggja linjan av Tvøroyri smitt- ar: Sambært Sosialin hevur Tjóð- veldisflokkurin nú samvinnu við Sambandið í fýra stórum plássum í Fóroyum: í Havn Klakksvík, Vági og á Tvøroyri. IV. LEIDIN TIL UNDIRGANG sterilur Tjóð- Frá at vera reinur og »loysingar«-flokkur gjørdist veldisflokkurin sterkt og hvast vápn hjá teimum skapandi lim- unum í føroyska samfelagnum í stríðnum fyri sosialum og ftjóð- skaparligum rættindum. >Tjóð- veldisflokkurin« var tað orð, sum fekk sambandsmenn at blikna og harðrendar útgerðarmenn at gloppa pengapungin. Mjørkadalsmenn vóru ótryggir. og danskir ráðharrar máttu koma við forkláringum. Nú er eingin, sum ræðist Tjóð- veldisflokkin. Útgerðarmenn vita hvaðani teir einki hava at óttast. Húsaspekulantar víkja ikki á ein tjóðveldismann til fánýtis. og Sam- bandið hevði ikki kunnað maltrak- terað sjálvstýrishugsjónina meira dygt og tætt. enn Tjóðveldisflokk- urin og hinir gjørdu tað hesi fýra árini. Tað kann vera, at leiðsla Tjóð- veldisflokksins ikki sær, hvar flokk endar við hetta lag. Men nógvir flokkslimir síggja tað heilt týðuliga. Dia. | | | | | |} | |