mikudagur 5. apríl 1967síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 26
SOSIALURIN
5. apríl 1967
Hvat er NPD?
FRÁGREIÐING UM TANN TÝSKA
SKAKAÐ ALLAN HEIMIN VIÐ
N. P. D. |
Tað Nationaldemokratiski flokk-'!|
urin (Nationaldemokratiche Partei |
Deutschlands NPD) bleiv stovn- |
ad å einum fundi i Hannover tann |
28. november 1964 Tad kom at |
ganga tað mesta av einum åri,|
Aðrenn hesin flokkurin gjørdi nak- |
að um seg, men so bleiv tað sanni- |
Tiga eisini vid lít
Fyrstu ferð, heimurin legði til|
merkis t hesin flokkurin var til, |
var í nber 1965, tá Bundes-
tagsy ar fysklandi. Tað var|
ikki so nógv úrslitið av hesum val.
fr skakadi fólk NPD
fekk 658.250 atkvoður ella 2
P IV Øllur tkvødt m tað
| 1 programmið hjá hesum
f ni l € at yvir-
si ur avísum
1 hetta mundi. so sær ein td.:
Nazistarnir taka seg fram í Tyýsk-
Thielen
Friedrich
landi, Verður Tyskland orsøk til)
ein nýggjan heimsbardaga? Okkurt |
eigur at verða gjørt fyri at steðga |
|
nazistunum o.s.fr.
Var tað nøkur grund til slik-
otta?
í fyrstuni kundi tað verið líkt
tað ikki ti atkvødurnar
sagt fåar,
nu
an
til, at
at var,
men fara |
vit longur fram, til mars 1966,
kommunuval var i Hamburg. Schles
og Bayern, tad |
verri út. Atkvøduprosentid svingadi |
tó nakað enn, td. frá 3,9 pst |
í Hamburg til 11.2 pst. í Oldenburg |
vóru sum bert
tá |
sá
vig- Holstein
sum
ja,
heilt uppum 90 pst. Men enn hildu
eini einkultari bygd komu teir |
menn tað bert vera eitt útslag av'seta sær tann spurningin, um NPD! Hessen Landestag fyri NPD heldur |
av illvilja móti
flokkunum.
tíðini
gomlu
VALIÐ í HESSEN
OG BAYERN
á at Thielen fekk rættin aftanfyri|
| koma so langt. Um ein hyggur at seg, men hvat hjálpt tað. tå hann |
| úrstitinum úr Hessen og Bayern, | onga flokksleiðslu hevði? Fischer |
so er nógv, sum kann týða uppá. | vildi vera vid, at Thielen hevdi |
| orð
| nevna, at tey, ið atkvøda fyri
| her
FLOKKIN, SUM
PROGRAMMI SINUM
HEVUR
beinleiðis ein naziflokkur, so ligg-
ið hvussu er ein munandi part-
nazistisku ideologiina til
ur
ur
grundar fyri honum.
av
SLAGORD NPD's
Tey,
ið eru so gomul, at tey
minnast nazistarnir í Týsklandi i
millum kríggsárini eiga óivað at
kenna fylgjandi slagorð aftur: Slag-
um tað sunna og uppalandi |
hermannalívið, um antibolchevismu |
sum ein national tysk plikt, um
tað góða gamla Germania, og so |
framvegis. Talsmenninir fyri flokk-|
in royna sjálvandi á stórum fund-
um at »pakka tað gott inn« men
tað er tó skilligt bæði hjá einum
fremmandum og hjá týskarunum |
sjálvum hvat í meiningin við til
heila er. |
|
NPD — JØDAR? |
Nú kundi ein kanska havt hug at
Íspyrja: Hvussu eru viðurskiftini
millum NPD og jødar? |
Her hava teir verið sera eftir-|
ansnir og heilt latið vera við at um |
tala jødarnar fstadin hava teir
vent sær ímóti fiøldini av útlend-|
ingum serstakliga suðureurope-;
arum (italiumenn, jugoslavar, spa-
|niumenn o.s.fr.) sum arbeiða í
Tysklandi i dag. Ein av flokks-
monnum teirra kom at fortala seg
ein dagin. tá hann á fundi segði:
Teir fremmandu arbeiðararnir eru)
fyri NPD tað sama sum jødarnir|
vóru fyri NSDAP (naziflokkur |
Hitlers). Gerið so væl. |
Nei, sum sagt, lítil ivi er um, at
hesin flokkurin er ein neonazistisk-|
ur flokkur. hóast teir mangan hava
forsikrað pressuna um, at tað eru
teir ikki. Tað er nevniliga ikki á
| pressufundum og slíkum stórfund-
um, at ein skal finna sonnu íklæð- |
ing flokksins. Nei. iað er út ál
bygdunum á smáum iundum við
fáum áhoyraruin. Har er tað, sann-|
leikin sum oftast kemur fram. |
SAMANSETNINGURIN
í FLOKKINUM
Fitt annað faktum, ið minkar um |
ivan, er tann samansetningurin, |
flilkurin hevur. Tveir tridingar av|
hægstu leiðsluni í NPD eru gamlir|
|
|
|
|
|
Í mazistar, ið hava verið limir í SS.|
| Tað skuldi sagt rest. men fyri eina
|
eisini
NPD |
sikkurheits skuld vilja vit
jeru nationalistar, høgrasinnadir (og!
meina vit hograreaktionerir).|
og reaktioner fólk av ollum sløgum |
Harumframt eru nógvir av teimum |
milliónunum, ið flýggjaðu aftaná 2.)
heimsbardaga. tey sokallaðu Heim- |
atvertriebene, fyri NPD.
Á LEIÐ MÓTI BONN? |
Tað er ivaleyst ikki neyðugt at|
í Bonn, tí tað er sjálvsagt tað
tann stóri spurningurin, um teir
|
að,
Í
| tag
INNANFLOKKASTRÍÐIÐ
Tað er tó í seinastuni hent nak-
ið kann koma at spilla nógv
hjá NPD. Tað er stríðið innanfyri
flokksleiðsluna.
Hetta stríðið byrjaði fyri kortum
flokksformaðurin, betonfabrik-
anturin Friedrich Thielen, knapp-
liga koyrdi næstformannin, Adolf
von Thadden frá.
Hetta skuldi hann
gjørt, tí
tá
ikki
seinni
havt
kom
tó
nakrar dagar
Adolf von Thadden
von Thadden aftur við flokksleiðsl-
uni aftanfyri seg og koyrdi Thielen
formann
blaðið
[rå
Dansk: AKTUELT hevur
havt eina stutta samrødu vid Thie-
len aftaná at hann bleiv frákoyrd-
ur, og hava vit fingið loyvi til at
endurprenta hana:
i
Thielen hevur saksøkt leiðsluna |
vid landsrættin i Bremen, og vil
hann nú hava vidtøkuna um frá-
koyring sina dømda ógyldiga. aft-
anå vil hann so rudda i flokki sin-
um. (Vit minnast »Nåttina hjå teim
um lengu knivunum« tá Hitler
beindi fyri leidandi partamonnum
sinum!!!)
AKTUELT: Tygum hava kanska
rættin å tygaru sidu, men er tad
ikki veruleiki, at von Thadden hev-
ur maktina?
THIELEN: Eg havi bædi rætt og
makt. Limirnir standa
| meg og teir eru uppóstir yvir von
Thadden. Hann er bert strámaður
hjá Otto Hess, ein sera vandamikil
| maður. ið vit ikki kunnu hava í
INPD. (Hess hevur fyrr veriði
| Obersturmbannfiilhrer í SS)
AKTUELT: Blaðið hjá NPD
heldur id hvussu er ikki við tygum.
Hava tygum íkki lisið tey seinastu
| ålvarsligu álopini á tvgum har?
THIELEN: Eg havi tíverri ikki
havt stundir. men er tað so logið,
at teir leypa á meg har? Tað eru
jú Hess og von Thadden, sum kon-
trollera blaðið.
AKTUELT: Standa flokkslimir-
mir ikki móti tygum?
THIELEN: Nei. tað gera teir
ikki.
hvat ið Hess og von Thadden hava
gjørt við ein hograsinnaðan flokk.
tað sleppa teir ikki aftur her.
Hesin flokkurin. sum Thielen
tosar um, var DRP (Deutsche
Reichspartei). sum var við í Bndes-
frá 1949 til 1953. Her var von
Thadden flokksformaður. Hesin
flokkurin doyði út.
og
STAÐAN SÆÐ FRÁ EINUM
VANLIGUM FLOKKSMANNI
Men Werner Fischer, ið situr í
teimum | ætlar sær at sleppa uppí Bundestag ik; sum Thielen. AKTUELT vitj- |
aði eisini hann, og hann segði teim
|er fyrsta endamál teirra. Tad er 50 um frá, at tað var mikið møguligt,
So tann 6. november í fjør kom |; x p er Á V : nevi
, s at teir longu verda vid um heystid | roynt at styra sum flokksførari vid
tann stóri bresturin: NPD vann vid | 1969, tå næsta Bundestagsvalid verð |;
Lándertagsvalið i Hessen 225.000 |
atkvødur, ella 7,9 pst. t.v.s. 8 manns |
og 14 dagar seinni vunnu teir i|
Bayern 390.000 atkv. ella 7,4 pst.
15 manns. |
Nú kom sonn ræðsla til sjóndar |
|
ikki so nógv í sjálvum Týsk- |
|
landi, sum úti í stóra heiminum. |
Og nú kundi tað kanska verið uppá |
pláss at tosa um nazistavanda, tí |
hóast talið enn var lítið, so vari
almikin grund til at óttast, um ein |
hugdi nærri at flokkinum.
NPD — NAZIFLOKKUR?
Nógv hevur verið trætast um,
um NPD er ein nazistaflokkur
orðið nýnazistur er vorðið ein eið-
ur í Skandinaviu men tað er
nú lítil ivi um, at er flokkurin íkki
amla S bannfiihre da-
ur. Tað er tó enn okkurt, id kann | ny gamla turmbanniuhrer anda
. | m.
forða teimum: |
1. Teir stóru flokkarnir hava í VERÐUR NPD FORBOÐIÐ?
umbúna at broyta vallógina, so
tað verður ringari. hjá teimum
smáu flokkunum at koma inn í)
Bundestag.
2. Teir stóru flokkarnir kunnu |
royna at kvala NPD við at
leggja kós sína longur til høgru|
(eins og Bismarck á sinnt |
noyddist at leggja sin til vinstru
fyri at køva sosialistarnar).
Fyri
tað fyrsta, er tað
valllóggávu áðrenn!
| valið í 1969, (ið hvussu er, er tað |
umføra hesa
| neyðarsligt at mega nýta slíkt sum
|eina broytan til at køva ein annan
|
|tað ber til hjá CDU at fara longri
{til høgru aftaná samgonguna við
| lákærdan fyri
ivasamt | í
| sosialistaflokk Willy Brandts.
AKTUELT spurdi eisini Fischer
>|um hann helt, at NPD kanska før |
at verda forbodid i Vesturtysklandi |
eins og t.d. tann »Sosialistiski Rik-
isflokkurin bleiv i 1952. Hetta helt
Fischer ikki. og hesum óttast Thie-
len heldur ikki fyri. men teir skulu |
Tad tyska
stórliga
tó ikki vera so vísir í ti. '
innanríkismálaráðið hevur
í umbúna at royna at fáa flokkin
forfatningsdómstólin
Hvussu
í Karlsruhe.
Fyri tað annað, er tað óvist um'tað eru so nógvir smáir lu'ir, ið
aftanfyri |
Teir hava eina ferð fyrr sæð, |
á : tað man fara
|um tað eydnast teimum at giðgn-| at ganga er sjálvandi ikki lætt at
Nakað her fyri hendi tað, at
nakrir »Otangar«, ið tikid bleiv til,
høvdu gjørt seg inn á sjónleikar-
húsið, tí at eingin dansur var har
eitt leygarkveld, hóast tað var bliv-
ið lýst
|skuldi verða.
í útvarpinum, at dansur
Ymiskar meiningar vóru um, um
(tey ungu høvdu borið seg rætt at
lella ikki; men er tað nakað at siga
| til,
|vind«, tå ið tey koma niðan í sjón-
Heikarhúsið og
|vøtt frammanå, av tí eingin dansur
biografur
at hesi ungfólk »gingu yvir ge- |
fingu sum
tá
| ni
|høvdu gingið og glett seg allan
ivar, men ístaðin, tey
ldagin til at sleppa í dans eitt leyg-
arkvøld og tað var lovað teimum í
lútvarpinum?
|
|
Hesi seinastu leygarkvøldini hev-
ur heldur eingin dansur verið í
|høvudsstadnum og er hetta mikið
harmuligt fyri tey ungu samtíðis
sum tað er ein stór skomm; tí leyg
larkvoldið er tað einasta kveldið ið
tey ungu kunnu fara í dans
stuttleika sær sum tey vilja, tí tey
|vita, at sunnudagur er dagin eftir
ti
(tey hugna sær í dansinum uttan at
nakrar við
so er frídagur og kunna
fola ábyrgdarkenslur
morgindegnum.
Men so hendi tað at eingin dans-
ur er leygarkvøld, og so má okkurt
lannað gerast fyri at stuttleika sær,
tí,
vaskið, bara av ti at eingin dansur
Havnini, tað gongur ikki.
kunnu ungu fara í
|biograf, men har inn passa ikki oll
tey ungu Havnini, ella
kunnu sita heima og hugna sær,
men tað eru ikki oll ið hava hug
ella kunnu, og tí verður leiðin ofta
{tikin morður eftir oyggj til Vest-
manna, og vit vita hvussu nógvar
at lata eitt leygarkvold fara í
er í
| Sjálvandi tey
i eisini tey
gølur hava staðist av hesum dansi-
túrum.
Løgreglan hevur havt úr at gera
|vid at standa uppi á oyggjarvegnum
|og steðga bilum, fyri at vita um
iråsdrekka er uppi í leikinum, og
(kunnu teir kanska koma fram á
bilførarar við kenning tað fyrsta
kvøldid, men tey næstu leygarkvøld
lini fara bilarnir bara so mikið fyrr
lúr Havnini at bilførarnir kunnu fáa
tíð at drekka sær eina kenning har
vesturi áðrenn teir fara í dans (her
tosan privatvognar) og so
er um
| 3
|flokkarnir, og so framvegis. Fyri
(kortum skrivaði ein kendur dansk-
ur journalistur um NPD, og hann
siga.
endaði við at siga: Vit koma
FRAMTÍÐIN?????? óivað at hoyra meira um NPD.
Tað er ti í heila tíkið ringt at Eg vil loyva mær at enda við
siga nakað ávist um NPD í dag, tí hesum: Vit koma óivað at hoyra
Rr an ; 8. meira um NPD — men tað er iv-
kunnu fáa alståran tydning. Sum Hg HVAT vit koma at
t. d. inmanflokkastríðið. forboð "4
móti flokkinum, vallógin, hinir, Michel Nielsen.
vátan |
og |
Leygarkvølds-
stuttleiki
er løgreglan komin líka vítt við
razziuni á Oyggjarvegnum.
Hertil er eisini at siga, at tá ið
fleiri fólk úr Havnini koma til
Vestmanna, so verður so ógvuliga
trongt í dansinum har, at tað verð-
ur sama skumpan sum Havnini,
og so er dansurin oyðilagdur hjá
í
vestmenningum.
| Tá ið tað nú vísir seg, at dans-
urin er so ógvuliga óvissur leygar-
kvold, sær tað ikki mætari út
enn, at myndugleikarnir mugu gera
igera okkurt við hetta; og tað kunnu
so
teir við at fáa onkran sáttmála í
| : . .
lag um dansihøli, so at dansurin
|
fyri framtíðina kann verða tryggl-
aður leygarkvold í høvudsstadnum,
tí tað er ikki bara at tosa um »ung
dómin og fritidina«, men eisini at
eera nakað við tað, og hetta er eitt
stig framá á leiðina, við at hjálpa
teimum ungu, tí tað býr í nærum
hvørjum ungum fólki at vlija
sleppa at dansa. og tað er í sín
fulla rætt
Tad stóru bygdirnar hava áóivað
jallar eitt dansikvøld, og er tað tí
(ein ræðulig skomm at okkara høv-
|udsstadur ikki hevur eitt leygar-
kvold.
| H.
. r .
Sildaprísurin
(Framhald frá 1. síðu)
Nú verður tað so »prisåset-
ingarnevndin« sum eisini skal
seta landingarprísin á sild. Kem
jur henda nevnd til tað úrslit,
at prísmunurin á sild landað í
(Danmark ella landa í Førovum
(eigur at verða 10 — 12 oyru, er
jeingin bjarging fyri sildaveidi-
flotanum, og so var hetta eitt
misstak at leggja um til silda-
veidu ein veidihåttur sum
onnur lond hava vunnið hópin
av pengum uppá.
Men eigur prísurin at verða
tann sami sum í Danmark ella
lhar um leið, megu fiskimenn
eisini fáa hann, tí tann tíð má
verða farin har peningasterkir
spekulantar kunnu skúma róm-
lan av annans sliti og stríði.
Arbeiðið hjá nevndini skuldi
(heldur ikki verið so torført, ti
tå Laksafoss søkti løgtingid um
låbyrgd fyri låni til ta tilætladu
sildaverksmidju i Klakksvík,
blivu allar kalkulasjónir lagdar
fram, so hetta er atkomuligt til-
far, her skuldi sostatt ikki verið
nakað at tjakast um, um so er
at semja er um, at teir sum
sildina veiða, skulu fáa tann
pris sum teimum av røttum til-
|
|
á | kemur.
ætla TYGUM at geva ?