leygardagur 13. januar 1968síða 5
‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Harra Jens Pauli Heinesen,
lærari og høvundur
Góði harra Heinesen! | Vit komu inn á hugtakið livs |
Tey vanligu politisku sipini, ið | frælsi hann skilti!
eg nú í yvir 40 ár havi haft smell-| Nei, Heinesen, orðið stavar
andi um oyruni, havi eg tikið sum | ikki frá nøkrum dana, og tað
tær umloysir, maður íkki kannler heldur ikki so, at ein einasti
sleppa undan, tá ið hann byrjar við dani kann koma og siga, at
einum kertistubba í stormi fyri at|hann hevur lagt orðini í munn-
lýsa fólkinum vegin til ta storstu in á mær og javnadarmonnum
hugsjónina, ið menniskjaliga sæð Yvirhovur og rásina fyri javn-
er komin upp til lyftan av teirri |aðarmanna politikk á lívsfræls-
trælkaðu mannafjøldini til fræls og isgrundarlagnum.
fri menniskjalig kor | Definisjónin ella orðið livs-
. : | ep : i0y > k- 1 P
Henda hugsjónin er sosialisman. |ÍT€ Í si eigi eg kannina av.
Hon er ikki mín privati ognar-| Livsfrælsishu: jonin er em
tur partur av sjálvari sosialismuni
; borin fram og »definerad« av
Hon er alheims! ,
mær sum formanni føroyska
Men tygara tvær greinir hava javnaðarmanna
vónsligið meg. mi ; .
g 8 Eingin dani, eingin annar
Ikki tí, góði Heinesen, at tygum | skal skemmast av hesum í tyg-
hava hug at leggja á kroppin á
mær.
ara eygum!
Tað taki eg sum sipini.
; p Lat meg taka upp aftur brot
Men tí, at vónirnar og gleðin, eg ; mee ,
hevði { j Så ur brævi frå Tønnes Andenes,
evði 1 tygara ågrytni at royna at
; É Bly 2"? 4 har ið hann takkar fyri samrød
skriva og skapa kom at bera at ti,
Á : ; una og heldur fyri:
sum vit allir, sum byrjaðu at skri- ;
: » Dine reflektioner (út frå
va, filosofera og skapa hava lívsfrælsishugsjónini) om statsbe
droymt um, at tað vildi koma tann „rebet var meget inspirerende. Jeg
dagur, at vit funnu ánna í okkum, þar aldri sett det så klart før at
sum liggur og fossar burtur hes | det er iuristerne (hann er sjálvur
ar vénir og henda gleði næstan | ætur juristur), som har skapt |
sjóknaðu. tá ið eg las tygara tvær | statsbegrebet, men den dynamiske
greinir, ið eg skilji skuldi íkki politikker som gir begrebet det
bara tveita mær sum politikkara indhold som svarer til det enkelte
banahøgg, men tær skuldu eisini samfunds behov
jarðleggja ta hugsjónargrundarlag, au
18 vit javnadarmenn og serliga P. Statsbegrebet som sådant er egent-
M. Dam bardist á. lig politisk pasé, men juristeriet og
| ordmagien er så stor, at det ikke
Tær næstan slóknaðu. | altid er hensiktsmessig for politi
Ti eg havi ikki sæð hjálpaleysari | keren á se bort fra »statsbegrebet
og hugsunnartómari roynd at spæla | Jeg er selv jurist og jeg kan,
vismadur. | tror jeg, se problemet fra begge
Fyrigevi mær, at eg kenni meg |sider.
skylda at siga júst sum greinirnar| Under vor samtale kom vi inn
virkaðu á meg. | pá den engelske labour-regjerings
Eg segði, at vónir mínar til tyg- | arbejde med at finne en samarbejds
tilfredsstillende bå
um og gleðin min i teimum næstan | form, som var
slóknaðu. | de for moderlandet og de ulike
Næstan — | samfunn rundt om i det britiske
samveldet. Jeg tror, jeg her nævnte
Tad kann vera, at ta& eru
onkrar umstødur, ið gjørdu, at
tygum duttu so burtur úr rov-
unum.
Eg vóni, at so er.
Eg ynski tað! | tilfelle 'egger i begrebet. På det vis
Tað fall mær so harmiligt, at |nøytraliseres den spenningssitusjon,
tygum vístu, at tygum einki|som de ytterliggáende nasjonalister
skiltu av ordinum og hugtak-|ønsker at holde ved like…«
mum lívsfrælsi. | So
Og tað, sum enn og syrgilig- | flokkin Antigua, sum nýliga hevur
ari var, er at tygum fyri líka-|fingið sjálvstýri, sum er ikki
sum at sýna, hvussu yvirleikin | vittgangandi sum tað sjálvstýri, vit
slagordet »Independence in associa
Her
vedkommende
med at
tiaon<
| kalle
| folkesamfunn
starter man
selvstyrende
STAT,
| derefter å definere hva man i dette
for en for
skrivar hann um oyggjar-
so
tygum eru, taka til í háðandi hava, men teir kalla tað kortini
orðalagi, at ein kundi skriva >The State of Antigua, indepen-|
greinir. mangar greinir, bekur, |dence in association. |
- om . | |
ja, milliónur av greinum og| — — — |
bókum um lívsfrælsi uttan at| LK: | |
: Mær ger tað ilt, góði Heinesen,
hava nátt longur enn at eingin | Á Á
x , jat tygum í greinum tygara sýna, at
skilti nakað av »livsfrælsismann |
inum« hådandi beitt til min.
Harra mín...!
Munur er å monnum.
Her í mini sat ein
tygum hugsunnarliga sæd, tá ið tal-|
an er um livsfrælsi, ikki eru slopp-
in upp úr rossasporum, men liggja
har trøllabundin av berserkarfræls-
istølingini, ið gjøgnum øldir hevur
stovu av
Noregs stóru og gløggu jurist-|rúnabundið ta ognarleysu fjøldina
um og andsmonnum og odda-|og fingið hana at »marsjera« og
maður í mentunnarlívinum í lata heilsu, limir og liv í einum
Noregi, Tønnes Andenæs. | gandarúsi, ið fekk hana at trúgva, |
Hann gleddi meg við ikki|at tað var fyri foðilandið, hon |
bara eini stuttari samrødu, men | marsieraði, fødilandid, i8 sum oft-|
við einari timalangari samtalu ast ikki untu henni í munnin og so |
í mikið sum eitt strá ella ein stein
undir fótin.
um spurningar, ið eru uppi
dag, eisini hjá okkum.
'oyum, og tað, ið menn ikki høvdu |
| Vit jarðleggja figgindan!
|
| Fosturlandið yvir alt!
Fosturlandið, sum teir einki áttu
li!
Fosturlandið bara fyri teir fáu!
Men tá ið hin ognarleysi kom Og eg må, eg ka ikki annad,
heim aftur sum krypul og merkti, hóast eg kenni vanvirðing stíga
at teir, ið sendu hann út, helst vi upp í mær, ta hetta tveara låg
du hava hann úr eygunum, ásann
OD lyndis briksl t danir skulu nyta
iði hann at tað var frælsi fyri ber
im ivnadar in ikki bara
serkin, fyri hin múgvandi, veldis ja MAT
harran, hann var vorðin krypul | en € m Hans Dal
Ja | sá í iðrunnar skjålvta ' gaard, Hed Br Andreas Andre
og hevndarhuga, at hann hevði sen. Så: | Jåkup Be
id Id t trid fvr ge
€ { r Ut 1 SU LYTI Á gera { Mai I P H: <
disharra støðugt sterkari og
hansara egtl og hansara ognar 5
| VSU k mir il ( k« Cl o ] b
meiri trælkad I I n) okk
5 k | i
Hett ræður ikki fyri Foroy idarl | i
hoyra vit okkara berserkarfrælsis péri
nenn siga ( c
Ju, harra Heinesen! |
í {
Lagið og lyndid í frælsisorð
zonguni hjá teimum, sum í d
KVÍAa SL at rdl gjá | vsf æls IT
7 1 I I f I h 1
hu n er j ræls
liónurna l tein ýsu at i Ja Da
nar r sl t he
Grønlandsræt
JAVNADARFILOKKINUM
Flokkurin
at
hev-
FAD ER verður eitt høvvudstak hjú
okkum
ur áður víst sín sanna vilja á hesum
ikki á
og
rættindi í Gronlandi.
oki, og
javnbjóðis bú-, virkis- og veiðurættindi
vinna vidastu og rúmastu
úrslit eru vunnin; men
mál:
eisini
hetta er
hevur
fólkaflokk
Grønland
ødrum økjum
komid
førovingum væl.
Men
Meira
sinnti
Tad tid, tå
strikadi
var tann og
urin beinleidis væl vid og roynst
sum eitt
okkara
iv stevnuskrå síni. og úr-
ikki
Vin
mikið.
a
hetta v
hesur veiðu ar nóg
har
slit av n eisini
kundi tó íkki ist hes
Allir
kortini á
rættindi
um samráðingarmenni-
Hetta væl við
fullvel
við
rímar sjálvandi
nir einum måli
it
voru um,
1is- ella loysingarstoðuna; ti
kvetta vit ríkisfel-
bond, ið eisini
okkum. |
| metra.
úrslit
Nú
at leggja alla orku í at vinna
Hitt
og
hetta var eitt sera gott
júst loysing
betur enn væntad var
agsskapin og tey
; bara
binda Grønland at
fyrsta framlopið vi
hitt ið
Grenlandsmál-
Ríkisfelagsskopurin
ti,
rætt
botnar sjålv-
gjørt elsint størsta,
at vit eisini skulu eiga
sama okkum niður,
reka virki á landi og veiða alla-
vilja við
teimum sjálvandi,
allastaðni at reka vinnu
á teimum ymisku okjunum. |
Vit ikki
og tað hevur ikki verið so gott út- |
lit, tá talan verið
vika grønlendingar
andi í hent í
altíð
eitt
nakrantíð er
at seta inum, sum hevur verið meir |
stríðsmál
tá
týdningin,
minni sum
og
staðni, har vit sjálvir rímuligt er, hugsað verður um
avmarkingum, hin alstóra hetta hevur
sum eru
havt fyri føroyska fiskivinnu,
Undir
fór Håkun Djurhuus, løgmadur
sendinevnd at vid
at | lendingar. |
at! Men á hesum sinni bar einki til. |
Sendinevndin kom aftur sum av
torvheiðum. Har varð ikki vumn-
ið so mikið sum hitt svarta undir
sjálvstýrislandsstýrinum
eru komnir á mål her, | vid
samrådast grøn-
hevur um
tann vegin, |
okkum var givin |
hesin javnbjóðis |
|
rættur við grønlend-
ingar sjálvar á øll naglinum. Eitt óheppiligt úrslit.
um økjum. Tá P. | Vit komu at standa í stað — í
M. Dam seinast var| somu støðu eitt alt ov langt åra- |
løgmaður, var hann | mál framyvir. Her royndist sjálv- |
stýrislandsstýrið okkum so illa
sum hugsast kann! |
Nú leikar aftur á hjá okkum, og
skjótt |
|
i Grønlandi vid
sendinevnd úr Før- |
trú rættiliga uppá, kom tó í ein nýggjar samráðingar skulu
vissan mun at henda: munandi rætt | fara fram við grønlendingar
vinnuøkinum, | Tað nyttar sjálvandi lítið at sen-
til" qa menn til samráðingar, sum hava
kvittan kvetta ríkisfelagsskap-
6 nýggjar havnir vórðu opnaðar in við danir, og harvið skerja okk-
fyri føroyskum fiskimormum og ara rættindi í Grønlandi, so vit
við teimum eitt nógv víðari og vera at meta javnt við allar aðrar
rúmari veidiøki til havs. Somw | útlendingar. Tað verður missur við |
leiðis varð ikki so lítið vunnd á lít.
indi vórðu vunnin á
ið hava
miklan bata.
verið okkara fiskivinnu
| Í at
if |
| ið
eisini |
| Harra Heinesen!
harmast >lívs-
verða
yvir, at
frælsismadurin« tykist
sterkari í hverjum og líkasum hyp-
|notisera ikki bara tey gomlu og
| eldru, men eisini hin vaksna umg-
Tygum
at
| dómin.
Tygum troysta tygum so við, at
onkur sigur, at tey allrayngstu sig-
ast at vera eðrvísi.
Men tað er ikki!
lúst tey allrayngstu verða øll, so
hvort sum tey koma at hoyra lívs-
frælsisbodskapin, at kalla oll af
fylkjast um hann.
Tad kanska ir, tå ið eg vissa
tygum ur t er ikki »live
frælsisn sum hypnotiserar,
en hug
5 smadurin« fer
í vandi fyri ødrum!
Í € € hj tjóð-
i í r h ra!
Ann t i, at tygum ikki
f soleiðis
VU | ro til
1
i- ella
elsis
Í 1
t heil m við bøn
1 eg sl haft
y id Í rð i onkun
x
Í Tinganesi, tann 7.1 1968
P. M. Dam
tindini
Vit koma stórliga til afturs við
vi di okkara veiðu- «4 vinnu-
likindum
Okkara fiskimenn og fiskivinna
fær ein meinan sting, ið verður at
nna á, tí tað, vit missa í Grøn-
landi verður sanniliga ikki lætt at
vinna aftur á ødrum økjum,
Ti má øll orka leggjast í at forða
flokkum, ið
fullveldi fram
loysingina
vælferð fi-
harvið føroyska
teimum seta
ella um
skimanna og sam-
felagið sum heild,
| Nógv
okkara
Grønlandi og ikki so lítil partur
| verður veiddur frá landi
av útróðramonnum, ið hava fing-
meira enn helmingurin av
fiskiveiðu kemur undan
—
av
heilt væl burtur úr, teir mán-
| aðirmar, teir hava verið har yviri.
rað er
forkoma
ið
leysari,
at
hava vunn-
sjálvandi meiningsleyst
ið
og uppaftur meinnings-
Vit
nøkrum vit
og elga,
tå hava allar g68ar
grundir at véna, at vit kunnu vinna
meira aftrat. Vinna víðari rættindi,
vinna stórri sæmdir, vinna betri
líkindi at veiða meira og harvið
betri líkindi til stórri veiðu hjá
teimum, ið leita tann vegin.
skerjingarpolitikkur her vil
verða at kennast í mongum heimi
í Feroyum, tí ræður um miðvíst
at stríðast móti teimum, ið vilja
ganga ímóti lívsfrælsispolitikk-
inum!
FYLKIST VIÐ
FLOKKINUM TIL STRÍÐ
FYRI VÍÐARI OG RUMARI
BU- VIRKIS- OG VEIDIRÆTT
INDUM Í GRONLANDI.
FYLKIST VIÐ JAYNAÐAR-
FLOKKINUM TIL STRÍÐ
FYRI HITT RUMASTA LIVS-
FRÆLSIÐ!
Ein
JAVNAÐAR-