leygardagur 3. februar 1968síða 4

Nr. 9 SOSTALURIN LAGIÐ VIÐ LA PLATA I | Tað fyrsta skipið, ið fór í fell- | una var s.s. Clement, ið hoyrdi |>Skiparin, eitt kriggsskip kem-| til Booth Line. Tað var 5.050 | tons stórt, eitt havfarandi fat“ | maskip, ið var á veg til Bahia. | Salvador. Tað var tann 30. sep- | tember 1939 á morgni. Veðrið var gott, og teir vóru beint eystanfyri ta brasiliansku strond ina. Teir vóru nær endanum á eini ferð bert ein millum nógvar hjá tí gamla skip- | inum, uttan at teir vistu nakað um, at teir um stutta tíð vildu vera mitt í 2. heimsbardaga. Triðji stýrimaður, H. J. Gill, hevði vakt, tá eftirhyggingar- maðurin rópti: »Skip á bak- bordssidu«. Gill førdi kikaran hjå sær haryvir og byriadi at hyggja at ti fjara skipinum. Í meira enn triggjar vikur hevði land hansara og Tysk- land verið í kríggj við hvørjum vørum, men hetta hevði sanni- liga onki havt at týða fyri lívið umborð á s.s. Clement. Kríggið sýntist fjart burtur herúti á tí víða Suðuratlantshavinum. Tað heila var nakað, sum hesir sjó- | menn ikki rættiliga kundu skil- ja. Sólin skein og veðrið var gott. Sjålvt um kósin hjá Cle- | ment gekk í sikksak. eins og boðini harum vóru, kundi ong- in av teimum trúgva, at teir kundu fáa nakað við kríggið at gera so stutt aftaná, at tað var byrjað. Men sidu«. Eingin »Skip á bakborðs- góður yvirmaður tekur nakran kjans. Nú hevði | Gikk kikaran rættaðan móti tí ókenda skipinum, meðan hann híðaði eftir, at tað skuldi koma so nær, at hann kundi síggja, hvat tað var. Hann hevði nú ikki so leingi at bíða. tí tað ókenda skipið sigldi beint móti teimum við miklari ferð. klokkan 11.15 tók triðji talirórið og rópti Um stýrimaðurin niður- sidan: Harris, sum var farin undir fyri lítla lotu ur beint móti okkum, umleið fýra stig á bakborðs bógvic. | ir. Hann helt enn, at tað fremm anda skipið var Ajax. Tá Harris kom uppaftur á | brúnna hann sá heilt flottur lút í tí hvíta jakkanum var | 4 | ferð So hendi alt Oføra skjótt. Tað sýntist eins og viðurin á Cle- ment knappliga loysnaði og fór leypandi avstað í smápettum kring yvirmenninir á brúnni. Teir hoyrdu smellini frá eini maskinbyrsu meðan flúgvarin Tað eydnaðist teimum at síggja merkini = undir veinginum á flúgvaranum. Tey vóru týsk, og flúgvarin skjevt eftir teimum við eini maskinbyrsu. Harris hoyrdi fyrstastýri- mannin, Jones, rópa: >Guð for- barmi seg. Tað er jú ein týsk- ari.« Harris sjálvur hevði longu steðgað skipinum. Tað var ikki so mikið sum ein høglbyrsa um- borð, og hetta var tað einasta, hann kundi gera fyri at royna at bjarga manningini hjá sær. Skal eg seta båtarnar út, sir?« spurdi Jones. »Ja,« svaraði Harris, sjálvt um eygu hansara fylgdu flog- farinum, ið eins og ein rovfugl- »Allir menn á dekkid,« rópti hann, »og setið hasar båtarnar lút nakað skjott.« Skipið misti ferð, tað skuldi piloturin á flúgvaranum kunn- að sær nú, men tað sýntist at gera honum tað sama. Hann kavaði aftur og sópaði skipið við kúlum. Fyrstistýrimaðurin sakk knappliga saman, og blóð- armi hansara. Á dekkinum rópti menninir í vreiði | álopinum, og skundadu sær við lat fáa bátarnar út. Enn eina- kom vatnflúgvarin runt og einaferð enn bleiv stýrihúsið sorðað av kúlum menn nú »Eg komi upp alt fyri eitt«. |kríggsskipið bert 3-4 fjórðingar| vóru menn varir við ålopinum Cpt. Harris kom skjótt upp á brúnna og hugdi móti kríggs- skipinum. ið nærkaðist skjótt. Tað var tó fleiri fjórðingar frá teimum enn, og tí tað kom imáti teimum var tað ringt at LUMMASLAGSKIPIÐ aftur. Tað sendi ongi og merninir á. farmaskip- inum kundu orki flagg síggja. Harris segði: >Tað kundi ver- 4 Ajax« Tað sýntist ikki møguliøt hjá nøkrum so stórum týskum herskipi at kunna vera har Åå nepin há Royal Nary lá millum teir og Týskland, ag teir vistu, at H. M. S. Ajax var har á leið. kenna boð Enn eina løtu hugdu teir at skipinum, meðan teir royndu at finna útav, hvor tað var. Tað var øgiliga hvítt um gronina, so Gill segði: »Hann siglir ið hvussu fer 30 mil.« Harris segði: »Tad sær út til, at vit fáa eina lítla vitjan. Koyr flaggið upp. So fari eg í ein ann niður til skiparan, Cpt. F. C. P. an jakka.« Hann fór niðurund- burtur, tað sá øgiligt út í sólar- ljósinum. Men enn vísti tað on-| ki flagg ella nakað signal. byrjaði tað heila at sýnast held- ur logið, og kanska vóru yvir- menninir á Clement ikki fríir ADMIRAL GRAF SPEE fyri at bera nakað av ótta. Onkur niðri á dekkinum rópti: >Hygg, har fer ein flúgv- | 1 Í |ari upp.« | | | | Knappliga reyk ein flúgvari lút frá kriggsskipinum, hann | bleiv tveittur út í luftina. Men | Ajax hevði eisini ein vatnflúgv- ara... | Fyrsti stýrimaðurin kom | rennandi beint sum hetta hendi. |Hann spurdi skiparan: »Skulu | vit sýna teimum navn okkara?« Skiparin nikkaði og fyrsti stýri- „maður fór víðari. Hann var tó (bert komin nøkur fá fet, tá |flúgvarin kom ýlandi beint móti teimum. Bæði yvirmenn landi flogfarinum, tá tað byrj- aði at kava móti skipinum. Nú | |og funnu sær skyli, so ongin | særdist hesaferð. Niðriundir sendi telegrafist- urin, eftir boðum frá skipara-| num, út neyðarkall. Tað byrj-| aði RRR. Tað var tað loyni- liga signalið, sum merkti: Eg verði álopin av flúgvara. Tað kall, ella ...< | Harris kundi onki annað gera enn at akta. Hann kundi síggja I1-tumma kanónirnar, sum vóru vendar beint móti teimum. klárar til at blása teir út úr sjónum, um hann bert steðgaði á eina lítla løtu. Hann beyð telegrafistin fara upp á dekkið. og rópti til manningina um at seta bátarnar á sjógvin og rýma frá skipinum. Clement skuldi | oydileggjast, og hann visti tað. | Tað einasta troystandi var, at neyðarkall = teirra var blivið | hoyrt. Telegrafisturin segði hon um frá, at eitt brasilianskt |farmaskip hevði hoyrt tað. | Hann fór ivaleyst víðari við tí, jog á henda hátt kundu teir fáa | hjálp. Í skundi koyrdi hann skips- pappirini í ein løriftsposa og tveitti tey fyri borð. So og manning gløddu at tí larm-! | Meðan teir róðu burtur frá FÆRØSK MARGARINE Vi ta VITAMI AROK ! streyk yvir høvdini á teimum. | ur nú kom móti teimum aftur. | ið sprændi úr hond og undir-| móti | eydnaðist telegrafistinum at senda positiónina eina ferð, áðrenn boð komu frá kríggs-| skipinum: Stopp. Ongi neyðar- | leyp | 3. februar 1968 skipinum, kom ein tyskur ma- skinbåtur yvir móti Clement. Teir bretsku sjómenninir hugdu lat fíggindum teirra. Hesir vóru ungir menn, ið vóru reyðir í andlitinum av sigursgleði. Teir tóku skiparan og maskinmeist- aran á Clement við aftur til | skipið. Týskararnir góvu teim- jum ordrar til at opna botn- |kranarnar, so skipið sakk á |henda = hátt. Mskinmeistarin, Bryant, aktaði væl og opnaði | nakrar ventilar, men hesir fylltu | bert barlasttangarnar, so at Cle- |ment nakrar tímar seinri mátti søkkjast av 6-tumma kanóneldi frå kriggsskipinum. Hóast hetta vóru tyskararnir stakblíðir móti bretunum. Teir |sendu fylgjandi boð út: >Gerið |so væl at bjarga bjargingarbát- jarnar frå Clement, 0945 suður og 3404 vestur.< Boðini vórðu |hoyrd, og dagin eftir, varð ein | bjargingarbátur funnin av ein- |um brasilianskum skipi. Triggir aðrir róku inn til Maceio dagin leftir. Harris og Bryant vórðu |settir umborð á eitt grikskt | farmaskip. Papalemos, við Cap | verdeoyggjarnar tann 9. okto- | ber. | Skjótt flugu tíðindini til tað | bretska admiraliteti í London. Eitt lummaslagskip, Admiral Scheer, hevdi vunnid tann fyrsta sigurin í 2. heimsbardaga í Suðuratlantshavinum. Bæði yvirmenninir og mann- ingin á Clement vistu, at tað var Admiral Scheer, tí tað stóð á húgvunum, sum teir týsku marinararnir høvdu, og tað stóð eisini á gronini og reyvini á tí týska skipinum. So tað var uttan iva tað týska lummaslag- skipið Admiral Scheer. Og soleiðis byrjaði verkið hjá týskarunum. Eitt verk, ið kom at halda bretska admiralitetið fyri mánaðir. gjøldur í meir enn tveir (Framhald) x 221s3g Telefon: 5148 - $265 ; Telgr.: Kjalbro, Klakksvík - i Telex 20 | KLAKKSVÍKAR — | TIMBURHARDIL | å * Pí. j. F.KJØLBRO Í På ég .- hann niður í ein bjargingarbát. | | No I ISERET INT PRODUK? € t