mikudagur 21. februar 1968síða 4

fyri skotum Í blóðunum fer nú fram rættuligt tjek um føroysku keypssamtøkurnar ell: rættari sagt FK — Føroya keypssamtøku. Serstakliga snyr målid seg um skattafrælsi og hvert fyritøkurnar eru danskar ella føroyskar. FØROYSKAR ELLA DANSKAR Hver eigur tær føroysku keyps- samtøkurnar FK við åtsølum i Tórshavn, Klakksvík og Fuglafirði? Eru tær føroyskar ella bert deild- | risafyritøkuni FDB í Dan- rr av mark? Her er alt tjak óneyðugt. umleid 2500 limir- keypssam- heldur ikki teir eiga eingin Tað eru mir, Føroya tøku FDB. Keypssamtøkurnar eru sum annar, út i æsir | føroyskar út í æsir ogn limanna! LIMASKAPURIN í FDB FK er limur í danska meginfelag mum FDB og harvið eisini NAF Nordisk Andels Forbund, sum um- Norðanlond meginfelagsstovnum, ið stór- handil og eiga hópin av fabrikkum, nógvum fatar oll hesum reka sum framleiða verur av ymiskum sløgum. Hetta er sjálvboðin felagsskapur, ið ikki áleggur limunum treytir av møkrum slag. Fyrimunirnir við hesum lima- | skapi eru mangir: Vørur kunnu útvegast so ódýrar, | sum tað nú einaferð ber til gjøgn- um henda stórhandil. Tað kemur limunum —- forbrik- | arunum — til góðar. Umframt ódýrastu vørurnar fær | FK lut í ágóðanum hjá FDB í mun til keypið. | Hetta fær ein ikki frá útlendsk- | um heilsslumonnum ella agentum | : | heldur ikki frå føroyskum heil- | ) | sólumonnum, sum flest allir nokta | at selja verur til keypssamtøkurnar. privata hondlinum, sum fyrst og fremst er spekulatións | P . - . | handil. har tað ræður um at vinna | Tvørturimøti so nogv sum gjørligt i eins egna | lumma, meðan fremsta mál keyps- | simtøkurnar er at útvega limunum | forbrúkarunum — so ódýrar og góðar vørur sum til ber, og har- ogn limanna i mun til vórukeypið aftrat er ágóðin HVUSSU VIÐ | PRÍSUNUM | Ódýrar vørur er eitt høvuds- málunum hjá keypssamtøkunum. Onkur sigur, at verumar hjá FK eru als ikki ódýrari enn hjá ødrum við hvort dýr- ari. | av handilsmonnum Hetta eru ofta illgitingar, ti vør- urnar hjá FK eru vanliga ódýrari enn aðrastaðni. Hendingaferð er onkur vera dýr- og andstøduf6lk keypssam- | eru tå ikki at gera | ari tøkurnar sein vart vid tad. | Hevur ein limur keypt eina veru | í dýrara lagi í keypssamtøkuni, so hevur hann hóast alt ta trygd, at, hann fær hetta afturgoldið við vinn | ingsbýtinum. | Hetta fær kundin forbrúkarin | >— onga aðra staðni. | Og so eitt aftrat: Tá keypssemtókurnar komu, fór fram eitt stórt prisfalt á flest øllum vørum hjá privata handlinum, og | limirnar, og sum tað er menniskjansligt og lætt at skilja, at: tað harmar mangan handilsmann — og tá serstakliga stórspekulantarnar — at tað í samfelagnum er ein forbrúkara- samtøka, ið forðar monnum at skalta og valta við prisum,. sum teir sjálvir vilja. SKATTAFRÆLSI KEYPSSAMTØKURNAR Keypssamtøkurnar = bera skatt. ongan Hetta harðasta atfinning, ið menn hava móti keypssamtøkunum. er Skattur verður rindaður av ágóð- anum, tá avskrivingar og annað er farið frá: men ágóðin hjá keyps- samtøkunum verður lutaður millum tað so skilagott varð sagt í lesarabrævi í Dimma- lætting: fyri tað at ein fær vørur- nar ódýrari í einum stað, fara fólk ikki at gjalda skatt av muninum millum lægsta og hægsta prísi. VIRKINI OG KEYPSSAMTØKURNAR Tað harmar m.a. >14. eingi sept.«, at keypssamtøkurnar virki seta å stovn. Blaðstjórin átti tó at vita, at t. d. FDB og NAF ella keypifelogini li Íslandi eiga hópin av verksmið- jum og øðrum virkjum reka fiskiskap. og Keypssamtøkurnar í Føroyum eru | ungar i gøtuni og hava litlan pen- ing havt at arbeida vid. Ila hevur verið statt við handils- | hólum Tjóðveldismenn, menn og aðrir kunnugt alt tað, mentir at spilla løgmann og niðurseta hann sum mann, ið vanvirdi løgmanssessin. Tá ið nú løgmaður í svari sín um til Kjartan Mohr, løgtings- mann gjørdi allar skuldsetingar og sleygusøgur til einkis, er sinn royndu sum ið teir vóru ið farið so langt av leið við hes- | um monnum, at teir aftra seg ikki við í bløðum sínum, Dag- blaðnum og 14. september, at prenta søgur um dløginannin sum ikki eiga dustið av sann- leika í sær. Teir skriva soleiðis samljóð- andi í hava hildið fund. Á hesum fundi skal løgmad- lur hava barst fyri at fáa góð- tikið. at hann fór niður á dana- | ting, at varaløgmadur, Kristian | Djurhuus skuldi vera løgmadur, og javnaðarmenn skuldu aftur i móti fáa 2 landsstýrismenn. Eingin av samgongumonn- unum, hverki javnaðarmenn, sambandsmenn ella gamla sjálv stýrismenn vita nakað um ein tilikan fund. Tað hevur frá javn aðarmanna síðu ikki verið grett . 2. Í mn Ut| SISIALURIN Keypssamtøkurnar Framgongdin hevur verid so str, at allar rammur eru sprongdar, handilshølini eru ov lítil. Byggjast má av nýggjum bæði í Havn, Klakksvík og Fuglafirði. Hetta kostar almiki av peningi, og hetta er ein lívstreyt og alneyð- ugt at gera, áðrenn hugsingur er um at fara undir virki av ødrum slag enn vanligum handilsskapi. >14. SEPTEMBER« OG KEYPMENNINIR Hetta var ikki å fyrsta sinni, at »14. sept.« ger ålop á keypssam- tøkurnar og er rættuliga argur, ti FK er limur i FDB — hin litla joll an. hvers fremsta endamál er at vinna og flyta pening umborð í hitt risastóra danska móðurskipið. Hetta er út í æsir ósonn tala! At keypmenninir eru firtnir, ú keypa sær vørurnar og har aftrat eru við til forbråkararnir sjálvir at åvirka príslagið, skilur ein betur At Fleiri keypmenn í Klakks- vik« harmast um, at keypssamtøkan ikki letur skatt, er ikki so løgi; tad er ikki einki samfelagsskil i ti, at tá ið kanska fleiri av »fleiri keyp- monnum« sleppa við lítlum ella i minna lagi av skatti, so má onkur annar gjalda! Klakksvik« hina »Fleiri keypmenn Ii ikki skuldsetingina, at keypssamtøkan er nevna beinleidis gomlu vid at drepa alt virksemi. ti hon tekur kundarnar frá handilsmonn- um. ið hava virkir við síðuna av. Hetta >niðurbrótingarbeiðið< ikki er kanska verki umrøtt, men tað hesum og at »fleiri keypmennx byrjaðu so nógv nærri tí, at munurin í millum keypmenninar er verður keypssamtøkuna bara tann, fyrr!! Villi Sørensen. Vada i ósannindum fólkaflokks- |eitt einasta orð til hinar sam- Fred | gongumenninar lav landsstýrinum. um fátæk upp á, sum maðurin segði krút, at teir einki annað hava enn at leggja ráð saman fyri at | spinna grovast møgulig ósann- indi um måtstødumenninar, er |deydin i durðunum. | Vit hugsa heldur ikki, at Før loya fólk syrgir, um tilik ósann- lindisflokkar ikki orka at liva. | Teir skuldu heldur enn at Í bera ósannindi um løgmann og | samgonguna greitt fólki frá, tá lið fyrrv. løgmaður Hákun Djur il | . . . |huus veruliga vanvirdi okkara báðum bløðunum, at landsstýri og stjórnarborg við at | | landsstýrissamgonguflokkarnir | Irýma = úr landsstýrissessinum | fyri at seta seg í betri fíggjaðan | sess á danatingi. | Núverandi løgmaður gjørdi tað øvugta. Hann fór úr fólkatings- 'sessinum fyri at taka arbeiðið upp í landsstýrinum. Tað gjørdi hann hina ferð, tå lið hann gjørdist løgmaður. Og nú segði hann aftur fólkatings- | sessin frå sær fyri at halda fram sum løgmaður. | So kunnu fólk meta um, hvor, 3 vanvirdir løgmans- og lands- styrissessirnar. Tá ið flokkar og blød eru so | Noregs-nýtt v/ Fridtjof Diesen FISKIVINNAN i VANDA Norska fiskiveiðan, sum vanliga er munandi partur útflutning- inum komin í vandamikla av er kreppu. Útflutningurin er minkaður orsakað av ófriði í Afriku, niðurskurðin í Bretlandi og ødrum trupulleikum. Goymslurnar eru fullar og fiskimenn sita hendur í favn orsakað av veiðusteðginum eitt orð, vit ikki hoyrdu grett undir Gerhardsen-stýrinum. Til alla lukku hava fiskimenn sterk felog, sum eru til reiðar tá ið ástendur. Stjórnin ger einki, men sólumenn skunda undir at fáa gjórt okkurt munandi. Hildin varð ein fýra tíma langur fundur við Borten, forsætisráðharra og hansara medarbeidarar. Málið hevur síðan verið viðgjórt í stjórnini, og stórtingið verður væl eisini at leggja uppí. krónu- FAKFELAGSRØRSLAN OG TRYGGINGARDOMURIN Norski hægstirætturin hevur ný- | liga dømt í máli, sum rakar megin- partin av fakfelagsrørsluni. Tað er málið um rættin hjá teimum ein- støku felagslimunum at avgera, um teir skulu taka vid felagstryggingini | sum fakfeløgini hava sett i verk og latið uppí hendurnar á tryggingar- felagnum >Samvirkex. Hendingin vísir, at teir borgar- ligu vilja halda fram við arv- inum frá 30-árunum við arbeið- ara-óvinaligum lógum. Fakfeløg- ini hava sjálvanadi mótmælt. } | Tríggir limir í Falconbrigde | Nikkelverks arbeiðarafelagnum í | Kristiansand S eru koyrdir úr felag |num, tí teir ikki vildu fylgja demo- | kratisku | | NORSK ÍTRÓTT STENDUR SEG VÆL mannagongdini. falla | heims- |rekordirnar í skjótari raðfylgju. | | Á skí og skoytum } | Nýggi nøvn koma fram, og teir gomlu við Anton | úrslit- er tað Magne Stien minnast og sammeta ini nýggju. Í ár Maier, tey | síðunum. Meðan hetta verður skrivað fara vetrarkappingarnar fram í Grenob- | le, og vit vænta góð norsk úrslit. | Hin besta manningin varð send av | stad og har niðri hava líkindini | verið tey bestu. | | HVUSSU VIÐ | NATO 1969 | Er stødan í heiminum vorðin so góð, at vit kunnu kenna okkum trygg uttan NATO, er væl ein| spurningur, øll politisk áhugað | fólk hugsa um í dag. Ungmamn:felag norska arbeiðara- flokksins AUF hevur håvt lands- fund, og meirilutin mælti til, | at Noreg framvegis skal vera | limur í NATO. Samtyktin hevur vakt miklan | áhuga. og nógvum felgum dámar | illa at taka undir við landsfund-| inum. Dúgliga hevur mælt, og fleiri fylki hava sagt sína hugsan; men tað er nakað enn, hag | ar til endalig avgerð verður tikin. verið mót-| OKKARA EGNI FINN GUSTAVSEN er fallin danska SF-leiðaranum Ak- fyri bróstið, tá |sel Larsen tungt SKULA TIT BRUKA BIL persónkoyring ella skúla- koyring, so snarið tlf. 3456 Alexander Dalfoss Teir gevast Teir óheftu (Uafhængige), sum vid folkatingsvalid 23. januar bara fingu umleið 14.000 at- kvødur, hava nú ikki bara mist formannin, Ivar Poulsen, djóra- lækna, men eisini næstformann- in I. A. Rimstad, stjóra, sum segði seg úr starvinum á sama aðalnevndarfundi, sum Ívar Poulsen segði farvæl. Rimsted var maðurin, sum stóð á odda fyri valstridnum hjá teimum óheftu. Burtur við smáflokkunum Flestu lond hava nú reglur fyri at forða ov nógvum smá- flokkum at fáa umboð í lands- ins tingi. Danir hava pst., tyskland 5 pst., 0.s.fr. Í nýggja grundlógaruppskot- inum hjá svensku stjórnini verð ur sagt, at ein flokkur má hava minst 4 pst. av atkvødunum fyri 2 på Vestur- umskipan |. fl, sum eru fremstir á ítrótta- | at fáa mann valdan; men kort- ini er tann undantaksregla gjørd, at slíkur flokkur kann fáa mann valdan í einum ein- stakum valdømi, um hann har hevur meira enn 12 pst. av at- kvødunum. Avlopsatkvødur í slíkum val- dømi telia ikki vid i sambandi við útrokningina av eykavald- um aðrastaðni í landinum. —— | hann segði seg samdan við vinstra- sosialistarnar. Og hver undrar æg yvir tað? Tað er læripengar fyri okkum oll, tå telen er um at spæla vald- ið í hendurnar á teimum borgar- ligu. FYRI EGNU ROKNING hevur ein hugsað um uppskot, sum kundi gjørt enda á øllum hernaðar- tiltøkum og kríggjum uppá stutta tíð. Oll lond avgera málið um herr adartiltøk, kríggj ella frið við ein- ari heimsumfatandi fólkaatkvoðu undir ST. Men tað er ivaleyst ov einfalt og problemleyst at loysa slíkt stor- mál á so einfaldan, ódýran og demokratiskan hútt. v