leygardagur 1. juni 1968síða 7

1. juni 1968 Fiskiroynd eftir laksi við Jens Chr. Svabo FRÁGREIÐING FRÁ FISKIRANNSOKNARSTOVU! Laksaveiða á opnum havi er rættu liga nýggj. T.d. byrjaðu menn at veiða laks í Eystrasalti fyri um 20 árum síðani. Fyri heilt fá- um árum síðani tók henda veiða seg upp td. út av bankunum í norðara parti av Noreg og vestan fyri Írland. Veitt hevur verið bæði við línu og gørnum. Sum kunn- ugt byrjaðu føroyingar laksaveiðu við gørnum í Grønlandi i 1965. ein- Eisini í Eystrasalti var føroyskur bátur og royndi við línu veturin 1966-67. Hildið var nú, at roynd átti at gerast at veiða laks undir føroy- um. Einstakar royndir eru gjørdar áður. T.d. setti J. Chr. Svabo nakr ar húkar á Sandoyar bankanum í december 1967 og fekk 1 laks. Nú høvdu vit góðar umstødur at royna, tí pf. Ægir vísti okkum tað beinasemi at læna okkum laksalín- una hjá Hvessingi. Og maðurin, ið var skipari á Hvessingi, tá hann royndi í Eystrasalti, er nú hjálpar- maður á Fiskirannsóknarstovuni, og var hann ti sjålvskrivadur at vera umborð sum fiskikønur. Ætlanin var at royna 1—10. april, men tiverri var illvedur av nordi vid kavaroki teir fyrstu dag arnar av april. Sunnudagin 7. april varð farið út og línan sett í landnyrðing úr Fugloy kl. 3 mána náttina. Meðan sett varð, vaks vindurin so nógv, at bert hálvur reiðskapur kundi setast (400 húk- ar). Fyrrapartin mánadagin varð drigið aftur, og fongurin var góð- ur, 52 laksir. Harumframt var á línuni 1 rognkelsi, 3 súlur, 2 lund- ar og 1 lomvigi. Seinnapartin settu vit 400 húkar á somu leið. Nú var klárt og stilli, og bert 4 laksar vóru á. Týsnáttina kl. 2 settu vit 800 húkar longri úti enn dagin fyri og fingu her góða veiðu, tilsamans 91 laksir, umframt 1 súlu, 2 lom- vigar og 2 lundar. Eftir ætlanini skuldi nú haldast uppat, men tá veiðan var so góð, varð gjørt av at halda fram vid laksaroyndini aftan á páskir. 17. apríl kl. 2 vórðu -800 húkar settir í landnyrðing úr Viðoy. Byrjað varð at draga kl. 10, men tá 180 húkar vóru innkomnir, var endi, og hóast leitað varð allan dagin og eisini dagin eftir, varð línan ikki funnin aftur. Á stubbanum, ið Hildið vóru 2 drigin var, laksir. verður, at var gott klárt E 2. Nú mátti farast til lands eftir øðrum reiðskapi. Útaftur 600 húk- ar settir í hellingini í landnyrðing veðrið Ov komnir vórðu úr Fugloy 20. apríl. Fingu 25 laks vit 5 og sleptu vóru 1 súla og Seinnapartin 65 laksagørn. Hetta var reiðskapur hjá ms. Baki Skipafelagið hevði verið Tíverri 10 var i, Tad var Harav merktu Av fugli línuni. ir. útaftur. 8 sama dag lomvigar á settu vit sum so beinasamt varð longu byrjað at draga kl. kvøldi. Eingin men bert eitt rognkelsi stilli og sólskin um dagin. Mánanáttina 22. apríl settu 600 húkar av Mýlings- grunninum. Veðrið var av tí allar- besta eingi laksalíkindi. Fong- ur 6 laksir. Av fugli 2 lomvigar komnir fastir. royndin varð gjørd vestan at lænt okkum. á laksur vit norður Í súla og Seinasta fyri Skeiva banka, har aftur 600 húkar vórðu settir. Veðrið var fínt, SV 2, og fongurin 6 laksir, harav 2 vórðu merktir og sleptir aftur. 2 lomvigar. Tá tað frættist um laksaveiðuna hjá J. Chr. Svabo, komu einstakir danskir bátar henda vegin at royna 20 tons båturin Kirsten Nygård frá Skagen setti td. stutta línu 27 fjórðingar NE úr Fugloy 17. apríl. Hann fekk 22 laksir, harav 7 vegaðu yvir 5 kg hver. Hann var væl nøgdur við úrslitið, ti vedr ið var ov gott, segði hann. Esbjerg báturin Færð við føroyskum skip- ara setti sama dag 600 húkar 75 fjórðingar NE úr Kallinum og fekk 7 laksir. Eisini hann segði veðrið vera ov gott. Dagin eftir setti Kirsten Nygård um somu leið og fekk 23 laksir. Og Færð setti 600 húkar 110 fjórðingar NE úr Fugloy og fekk 7. 19. apríl fekk Færð 40 laksir á 800 húkum 60 fj. NE úr Fugloy, meðan Kirsten Ny- fekk 4 laksir á 800 húkum úr Kallinum á 100 favna dýpi og sólskin 20. 60 laksir 1000 fj. úr Fugloy. eisini gárd NE Hann hevði stilli apríl fekk húkum Vit donskum Færð á einar 25 frå 2 øðrum frættu bátum føroyskum Hesir 30 laksir eftir Bank fingu 21. apríl fj. N úr Hetlandi 15 og 24 laksir 80 fj. Hoyvík. 15 og og dagin NV úr Statt 23—30. apríl royndu báðir bátarnir 75 fj. NV Lofoten) og fingu góða Færð Bank fekk 530 laksir (1800 kg) í 3 setum og Hoy- vík 660 (2200 kg) í 4 setum 5. og 6. mai royndu teir 3 donsku ø og 90 |í Noregi. úr endi (sunnar! av veiðu. bátarnir við føroyskum skipara 100 fj. V úr Værøy. Veiðan lá um 80 royndin var lítil, bert ein stutt seta "við 65 gørnum. Flestu av laksunum vóru heldur smáir (55-59 cm), men aðrir stórir, upp til yvir Í m og gott 9 kg. Fleiri av laksunum vóru rak, iva- leyst stutt síðani komnir úr áu- num, har teir hava gýtt. Ein teirra | var merktur við skotskum merki Tað er líkt til, at lønandi fiski- skapur kann rekast eftir laksi á okkara leiðum við línu hesa ársins tíð. Spurningurin er, um laksurin verður standandi her, ella um hann ferðast aðrar leiðir aðrar árs- tíðir. Hesin spurningur verður iva- teimum leyst greiddur av ið nú æila sær at fara undir henda fiskiskap. Úr Noregi frættist nú, at eini 100 bátar eru farnir ella fara á laksaveiðu. Hetta hevur longu ført við sær, at prísurin er fallin mun- andi í Noregi. Tað má tí mælast til viðvíkjandi at lata ov nógvar bátar varsemi føroyskar fara á laksaveiðu. skipara og eigara, og vóru tað Fær báðir | Værøy | laksir (250 kg) um dagin (1000 húkar). Sum heild kann sigast, at úr-| slitið av royndini var gott. Vit vita aðra staðni frá, at laksur tekur ikki í góðum veðri Kortini var nakað at fáa á Øllum 7 setum við línu, sjålvt um veðrið var av ti allarbesta tær 4 seturnar. Bert í 3 |dagar var veðrið tað, ið menn | lrópa gott laksaveður, og veiðan | hesar dagarnar var stak góð. Við gørnum fekst eingin laksur. Men skipum, | SOSIALURIN Nr. 42 THALIDOMID á ákærubeinkinum NÍGGJU AV FREMSTU ERU ÁKÆRDIR FYRI VÍSINDAMONNUM Ii AT VERA ORSOK TIL TÝSKLANDI AT TÚSUND TALS BORN ERU FØDD VID BREKUM Ti MØDURNAR BRUKTU EVNI, ID HESIR VÍSINDAMENN HØVDU FUNN ID FRAM TIL — THALIDOMID-KATASTROFAN. Størsta straffiåkæran í nýggjari Ikki tí, vísindamenninir heydu týskari søgu byrjaði 27. mai. Sam- | gjørt allar vanligar royndir, men stundis er hetta hin Rhardasta | nå siga aðrir vísindamenn, at ákæran sum higartil er gjørd móti | høvdu teir tá eisini gjørt royndir vísindamonnum. Tað eru thalido-| við gravidum apum so høvdu teir mid-preparatini, sum standa fyri longu tá funnið fram til hesar skotum. fvleiur Túsundtals av smáum vanskap- Capru El tum børnum i Europa eru tigandi Fhalidomid var skjótt nógv eft vitni um hetta stóra sakarmål, | irspurt. Læknarnir hildu, at nú | | tað átti, og skjótt vóru ávaringar sendar út um hetta FYRSTA SJOKKID Men so komu fyrstu óhugnaligu ófrættindini. Fødistovur søgdu frá barnum, fødd við deformum. Men áðrenn thalidomid var dømt sum orsøkin vóru gingnir 9 mánaðar Og so var skaðin hendur um alla Europu Iá heilsumyndug leikarnir steðgaðu, vóru 4000 born fødd í Vesturtýsklandi við livsvar andi brekum. Í dag liva enn 2600 av hesum og eisini í nordanlondum eru fleiri børn við brekum a orsøk somu batíki FØRO; | Menn eru vmiskir á máli. hvørja | | fer rúsdrekkaspurningurin stingur | seg fram i blødum, å tingi, i fel- øgum og aðrastaðni: | Missionerurin í Klakksvík grætur tårini so køld, hvørja ferd cin fyllibytta, i blødum verdur hvøld. | Hann prisar fornum fedrum, | at her å Føroya landi eingin øl må bryggjast sterk; men aðrir besa lóg | tystir banna og skelva, tí ikki fæst ein kenning Apua | Í I | ! | | | | Í | | Í | | | | sum framdu lógarverk: | | Í | Velva! uttan drukkið verður | Akæran moti teimum niggju | vísindamonnunum fer at verða | fylgd við stórum áhuga. Bæði av ' foreldrum at teimum skaddu børn | unum og av teimum, sum åkærdit eru og virkini, sum hava fram leitt tablettirnar Fusundtals børn hava goldið | rokningina fyri hetta mistak, sum tey longu í móðurlívi máttu svíða fyri. Men so er spurningurin un vísindamenninir kunnu dømast? Um so er, må åkæra eisini reisast móti teimum læknum, sum hava f sum tó ongantíð kann geva teim-| høvdu teir fingið tað idiella kyrri um førleikan aftur | og sovimidlid Sakarmálið hevur verið rireik- | akarmálið hevur verið fyrire | Í midlum sum vanlig eru, finn að flieri fer tad am | 1 ið nú i flieri år, og fer tað fram Í ast = ávísir skaðiligir virkningar,| | ka bynu Aachen Málið í tyska Dynum REST "9 | men thalidomid, tað var óskaði-| á r heilar 750.000 5 bert | fyllur heitar SIÐU, eft Í tigt, ikki so frægt at nakar kundi | ikæruskriftid telur 972 síður | i | r | taka seg sjålvan av døgum vid ti Sakarmálið kostar 10.000 Dmark| í august 1961 kom thalidomid um dagin, so leingi tað stendur | uppá resept í Vesturtýskalandi við. Hetta er eitt prinsipielt mál. | | | Men læknar yvirhøvur spardu sum kann koma at fáa óavmark- . , ikki at åvisa hetta evni til kvinn- aðar fylgjur fyri allar medisin- ur, sum vóru við barn. Men longu fabrikantar. L 1 | tå høvdu summir tyskir læknar He uðsákærdir eru visunda- | mistanka um at ikki alt var. sum menn frá medisinalverksmiðjuni Chemie í Stolberg. Tað var henda | kenda týska fabrikkin, sum á| (æsler fyrstan tíð kom fram við hesum | 1 medisini. | R í iði | c pe E Rímsmiðjan i 195 vóru tey fyrstu gløsini | | við hesum tablettum at fáa áll - | (J—"— == ST apotekinum, fyrst í Týsklandi og | síðani í allari Europu | RÚSDREKKAMÁLIÐ sjøgnumført hjartatransplantiónir siga juristar, sum eru forsvararar fyri teir ákærdu Men eitt hevur henda ræðuliga vanlukka ført við sær, Í dag er | eftiransingin so álítandi, á medi sinøkinum, at slikt als ikki hend ir aftur, siga teir avvarðandi L. mn | (4 FGROYINGIN | burtur og herma | am, FOROYSK BÓK 1