mikudagur 3. juli 1968síða 4

Sl BERTRAND RUSSEL: SOSIALURIN Kriggsbrotsger0ir í Vietnam Bertrand Russel, bretski filosoffurin, var høvudsmadurin at skipa fyri kriggsbrotsmanna dómstólinum, sum tekur sær av kriggsbrots- gerðum í Vietnam - ikki minst krigglbrotsgerð- unum, ið amerikumenn verða lagdir undir. Í hesum sambandi . amerikansku tjóðina, 171 ! meira Í USA byrjaði kriggtð 101 etnamesarunum, eltu it tei høvdu goldið kriggiO hjá fransk monnum móti, sama fólk átti | amerikanska verjumálaráðið ognir virðismettar til 170 milliardir doll ars. Hetta tal er nú tvífaldað. Amerikanska verjumálaráðið er heimsins størsti stovnur og eigur 32.000.000 (millum 90 og 100.000.000 USA og miljónir meira í ødrum londum. USA 7 hvørjum 100 til kriggj og fyrireik- til Milliard- hernaðarlumm- acres kúfóður) í Í løtuni brúkar 5 cent av komandi kríggj. ingar ir av dollars fara í arnar Pentagon (verju- og geva fíggjarliga lív í málaráðnum) megi at ávirka alt økonomiskt landi- num. i USA sum Hernadarligu iløgurnar eru triggjar ferðir so stórar stórfyritðkunum Life Telephone Motors íløgurnar hjá L S. Steel, American Metropolitan In- and og surance, Telegraph, General Standard Oil. Verjumálaráðið hevur i arbeiði tríggjar ferðir so nógv fólk sum allar hesar risafyritøkur til sam- ans. Hernaðarligir milliardsáttmálar verða gjørdir av Pentagon og send | ir stóridnaðinum í 1960 vórðu 21 milliardir doll- ars brúktir til hernaðarliga útgerð. Av hesi øgiligu peningarúgvu vórðu | | | | | | | | | | | feløg, harav hevur hann hildið reðu til hat hann m.a. tók til orða: 10 feløg milliard bytt millum parta- bara 3 fingu enn | milliard hver. Eg heiti á tykkum um at hugsa álvarsliga yvir, at tað í hesum felogum sita meira enn 1400 pen sjóneraðir offiserar, harav 261 generalar og flaggoffiserar. General Motors hevur 187 pen- sionergdar offiserar, 27 general- ar og admiralar eins og ein fyrr- verandi verjumálaráðharra á sín- um lønarlist Hetta borgum, HP ið til í almennar sessir, og all eru teir, ráða fyri uttan mun hvør verð- ur valdur ir forsetar verða tvingaðir at gera sum hesir altvaldandi harrar siga. Soleiðis er amerikanska demokrati- og tí reka teir USA. sum ið tømt fyri lív meining, fólkið ikki kann menn, sum Tad tað stórídnaðin burtur veruliga stjórna er henda valdsmegin, ger neyðugt fyri Pentagon og at halda áfram við eir undirsåttmål- til sølumenn, kappdubbingini. ar, sum teir lata minni ídnaðar- virki á hvønn einasta bý og støðuna hjá fólki. menniskju og hava ávirkan miljónum av 4.000.000 verjumálaráðnum. Løn 12 milliardir dollars arbeiða hjá teirra er meira enn (84 milliardir krónur) ella tvífalt | hjá bilídnaðinum. hesum lønarlagnum Aftrat onnur arbeida iOnåttarrøda (Framhald frá 1. síðu.) | teimum at halda leiðina víðari fram. Ferðin gekk um Gøturnai, har fremmandafólk óivað eisini hevur notið blíðskap. og so hevur skarin enn meira øktur hildið leið- ina inn um Eiðið og oman. Um fjørdin stevndu áttamanna- førini lagin av fólki; fram við landinum frá Fuglafirði og Lor- vík komu tey. meðan fólk sást ganga eftir bakkanum og gjøgnum líðina Bátarnir vóru so hvert og settir Øll litlu av borð stødgadu komu, drignir upp um borð á helluni. við kelduna. hesa flógvu keldu, drukku sum hava fyltu í til koma. tey vatninum, heilsugevandi iløt onkun, segðist hava ikki megi; summi at við sær sum at aftur orkaði So ljósu varð tikið saman og út í ta blíðu summarnáttina kvæðið reinum røddum Soleiðis altíð hildið Varmakeldu, siga teir gomlu. Men hoyrdist forna borið av sterkum hava teir hugurin leitar longur, roynir treingja gjøgnum tokuna, sum fjal- ir eina gátu fyri okkum teir | | nøkur Nær hevur hesin sidur tikid seg upp og hví? Hvat eru tað fyri løgnar = hendingar og tilburðir, sum hava skapt henda sið, Viti spyrja, men fáa einki svar, keldan tað, og siga einki, vit royna at gita, hevur uppruna í trúgv, er henda søgan lík so mong goymir hon veit fjøllini hesin sidur sin kristnari um ødrum, vit hava hoyrt úr fremmandum londum, at har ein serliga = rættskaffin kvinna ella maður legði eyguni saman, har sprakk ein kelda úr jørdini, ein kelda við serligari heilsugevandi megi. Ella røkka røturnar enn longur aftur, heilt aftur í heidna tíð, kanska hevur har verið offurstað í gamlar dagar, vit spyrja, men sum so mangt annað av søgu okkara liggur svarið goymt fyri aftan eitt tjald, vit ikki megna at vinna igjøgnum. rå tori at neyvan er id eg gita, stevnunum, kann av rokna seg so langt aftur, sum hetta at fara á Varmakeldu, og ongin er meir føroysk í sínum skapi, ti tað sum gjørdi at hesin síður helt sær | | | enn 50 pst. av allari — inntøku hjá amerikanska ríkiskassanum | verður brúkt til våpnaframleid- stu. USA ræður yvir 3000 hern- aðarstóðum kring um allan | heimin. | Frá Vietnam til Domninkanska | lýðveldið, frå Mideystri til Kongo lavgera nekur fá stórfelog saman | vid våpnaidnadinum Vietcong-fangi verður píndur. 4.000.000 fólk beinleiðis vid | Og hóast alt, hóast hina ómeti- våpnaframleidslu. Í nógvum by- ligu vælferðina, hóast tann veru- um arbeiða 80 pst. av arbeiðara- leika, at 6 pst. av heimsins fólka- fjøldini í vápraídnaðinum. Meira og sjálvum | hervaldinum, hvat henda skal ameri mannalívum. Tað er eftir at USA ger svøltandi hjålparleys kanskum teirra boðum, innrás | og g kúgar følkasløg. og upp gjøgnum kåmar øldir, varl tann serliga virðingin og ærufrykt- | in, føroyingar hava havt fyri teim kreftum, ið sterkari vóru enn teir sjålvir. Hesin verunleiki setur stevnuna i ein serligan klassa og gevur henni eitt virdi, ongin onnur stevna kann VISa Soleiðis leiðis á. verið sokallaða tjúgunda hevur altíð og so- inntil tíðin Var, tarin modernada kom. øldin skolaði inn yvir okkum sum eitt og burtur, var við tað ólegi, reiv so mangt gott okkara skeyti. tóku sær um reiggj og gjørdu samkom- til stevnu, eisini hesin at fuglfirdingar gamalt arvur fara fyri Tå var at kjarnuna og minn- una við Varmakeldu í eini stórri nútímans sum nøkur av hugnaligastu um eg eigi, minnist eg hesar mið- náttarsamkomur við kelduna. Men nú fluttu vit Gøta, Lorvík og tit eru næstar til arvin, orka vit at | lyfta øldin fundarstaðið. Fuglafjørdur, hevur tjúgunda okkum hóma hann, ella vunnið á Kundu vit í nátt myndina fedrunum Varmakeldu í Kundi tað kelduni greitt tá arvin, av við eldunum fóru. teskandi okkum megnaðu vit betur og hátt, sum lagið loyndardómar frá hennara, lyfta hildið hesa at at á rættan tali ræður yvir 7/, av heimsins framleiðslueynum, hóast valdið yvir meStapartinum av heimsins oljuframleidslu, kobolt, tung- steini, jarnmálmi, gummi og Ødr- týdningarmiklum ráeynum, hóast tær mongu milliardirnar, nøkur fá amerikonsk feløg vinna uppá hungur og hall millum heimsins íbúgvar, ja, hóast tað liva 66 miljónir amerikufólk í fá- um tækradømi. Tey fåtæku bera skattabyrdurnar ålops- og kolonibar- bidi sambandið og berjast í all um tað, | tykkum millum døgunum. Ég at ásanna 75 ár Ein fødingardagsheilsan til Julinu á Bakkanum nú hon fyllir 75 ár 4/7. Skulu hesi orð verða vígd henni sum tann ågrytna og trúgva javnaðarkvinna hon hevur verið og er. kemur tú á tal við Julinu merkir tú beinan vegin at hetta er kvinna ið er andsfrísk og hevur fylgt væl vid. Og hon er ju komin | til bædi tosa vid tidir. og av væl års, so hon kann ringar og góða: tíðina í 30 Hon sum um árunum Hon kendi var ein kvinnurnar framman undan. teimum kvinnum valdu at stjórna fyri seg tá ið tær fingu sær egið virki. Hon kundi tala við um hvussu blød og per- sónar løgdu á hetta virki og beindu fyri tí at enda. Julina hevur verið sjúk í nógv ár. men hon hevur ongatíð givist at berjast móti sjúkuni og hetta hevur eins og givið henni lívs- megi. Eisini kom hon út fyri t at —————<es"a— okkara dýrastu stevnu, Sum gjøgn- um øldir tríðju nåttina eftir Syft- unsøku kallaði fólkið saman vid | teim djúpu tónum, sum ljóma i dýpi sálarinnar, tå drukku vit okkum heilsubót úr kelduni. 3. julí 1968 ið hendir kring um tykkum, og um at royna greitt at síggja tað skip an, sum hevur tikið valdið í USA og sum hevur gjørt samfelag tykk ara til fyri einum illavorðnum heimsveldi. eina miðstøð Tað er henda øgisliga hernaðar maskina, tær stóru hernadarsamtøk urnar og tær ið gjørd eru við í flestu londum við stóru sambandini, tí eina endamáli fyri eyga at njósna 4 og finna fram til persónar, ið lætt liga lata seg selja fyri at vinna pen- ing uppá kostnaðin av øðrum lands monnum. øgiliga hernaðar- ídnaðarfúrst- rjósnaratæns trim- Tad henda maskina, arnir og (CIA), sum heimspørtum er teir stóru teirra av fólkunum í verða roknað figgindi Um og størsti ilt. lívsirs til sur: keldan alt Um vit hugsa um stjórnir, ið eru at hava framkomnar, orsakað av ameri hernadartiltøk verið kansk stjórn tey ríku kapital leikinum, finnast altíð teir uppi í so arløg, sum styðja góðseigarar og stóru istarnar. viðurskifti finna vit.í Bra Peru, í Venuzuela, í Thai landi, í Suður-Korea, í Japan Hetta er við at røkka kring allan heimin. Hesi siliu, í Úrslitið er, at USA á breddanum til at kúga tjóð- ina, er í løtuni í somu stóðu, sum vietnamesisku tå í japanesar settu sær fyri ai kúga allan hin asiatiska heimin. Teir konSentrasjónsleirar, sum eg havi nevnt, og sum rúma umleið 60 pst. av fólkinum i Sudurviet- nam, hava verið verið sjónleikir fyri torturi, massavåpnum, sum gass, kemikalum og bensingele. sum eru at javnmeta við alt tað. ið nasistarnir brúktu í seinna heimsbardaga. Tað er rætt, at nasistarnir útrudd- aðu jødarnar fullkomuliga náði- leyst, og at USA ikki higarti! hevur gjørt somu syndagerðir í Vietnam. Men við undantak a jødatyningini hevur USA í Viet- nam endurtikid alt, ið nasistarnir gjørdu í Eystureuropa -- bara í stórri mun og meira djevilskt.« EA SIN ET mannin í ungum árun Jústinus Bakkanum fyndigur maður og ein hegnismað Tey at rekja sínari tid, ikki eftir tí lønarskipan sum lent verð missa a var er skålan tað varð ur. høvdu men løn tað er bara gott a at meira virdur í ung. ur í dag. TO, kann arin verður froða seg um arbeið ein dag en var tað hann varð tá Julina Heldur ikki leikar tá í Skúlanum, sum teir er vóru teir hen í dag Tað kann tað reinan. av sonnum sigast, skúla: han! lønar var striggid at halda Tey måttu eisini lata frå sær ti tey fingu ongan bata. Julina minnist væl hvussu a! beiðarin varð virdur tá og hvussi fram til í samfelag hann hevur barst stóðu, ið hann eigur i num i dag. Altíð hevur hon verr ítróttinum. — Hett tí at sonu seg við í kanska Mervin livandi kemur mest av hevur verið ei ítróttarmonnun hennara Føroya st hann enn dúgliga vid av bestu og f halda ungdómin við at venja so henda grein ikki skal detta burtu millum ungdómin. Julina. verð heilsað á tínum ára degi, og Harrin signi daga tínar frameftir. Ein vinur.