mikudagur 21. august 1968síða 2

Nr. 65 Ja ella nei Undir yvirskriftini "Det mangler et alternativ nu“ skrivar Lasse Budtz, blaðmaður, um sína áskoð- an um Nato, sum vit halda hevur áhuga lesarans. Greinin stóð í danska blaðnum AKTUELT ólav- dag í ár MITT HJERTE siger nej til Nato. Mit hovede siger ja, fordi der for øjeblikket mangler et alternativ. udtrykte et socialde- mokratisk medlem af det norske Således man skulle sik- ham for før vedtog at Nato være fundament kerhedspolitik. Jeg så godt. blive som medlem af med til litet, der forudsætningen for fortsat afspænding. Og vi kan via Nato direkte arbejde for af- spændingen og et politisk klima. der en da systemerne. storting sig nylig, fortsat for norsk forstår er at opretholde den stabi- | | | | I Men vi kan ved at for- | Nato være | | Son jet, g overflødi iggør pagt- | Det er et ejendom- | meligt paradoks, at vi ved at) blive Nato bedst er med til at | afskaffe organisationen. SAGEN er jo bl. a. den, at Na- ikke ophæves, hvis det ikke sker i takt med Warszawa-pag- tens afskaffelse. Det er en po- litisk realitet, man ikke kommer unden om. Hvis man tror, man gavner afspændingen og især forholdet til Sovjet, to ved at star- te en langsom opløsning af Na- |' to, tager man efter min mening voldsomt fejl. Sovjet og vi andre med ved, smuldrer Nato, uden at det sker i for- bindelse med en ny europæisk sikkerhedsorning, vil Vesttysk- land pludselig komme til at| spille en helt ny rolle. Det vil at indgå en ræk forsvarsordninger med USA formentlig søge ke bilaterale med Frankrig og først og fremmest og øge militære Furopa. Man vil købet føle sig tvunget afsked med Paris-aftalerne, hvi ko Vesttyskland bin hverken fabrikere Her dem en sin indflydelse i måske oven i| ge ifølge der atomvåben e af andre. Er dan udvikli til modtage interesseret i ) ing" vi al stabilitet. remkaldt eten rok- Der er mange jet etter pagtsystemerne ikke ønsker skabilit ket på nuværende En ophævelse af Warszawa-pag legn na den hal Vværas og ten i takt med Natos opløsning kan Sovjet også kun være inte- resseret i, hvis der sættes en ny fælleseuropæisk sikkerhedsord- ning i stedet. Hvis pagterne pludseligt blev afskaffet, uden at man skabte nogen form for erstatning, kunne Sovjets ind- flydelse i de øvrige østbloknati oner let blive formindsket. Og er der noget, Sovjet ikke ønsker for øjeblikket så er det en yder lermed | » | | | til at ta-| ins kappingarføri er batnað av | tidspunkt. | ligere selvstændiggørelse af lan- | de som Tjekkoslovakiet, Un garn og Rumænien. Supermagte ne har utvivlsomt en fælles in- teresse i via pagterne at bevare indflydelsen og balancen indtil noget andet kan sættes i|junkturframgongdin samstundis sum at | stedet. Tad, at figgjarvånirnar eru so| | nógv batnadar hava fleiri sam- | virkandi orsøkir. Alheims kon- er komin | |dem ud er frydefuld í | fara OY | Á lelr EN SADAN politisk erkendelse af realiteterne kan måske nok være ubehagelig i et land som Danmark, men hvis Nato gik i opløsning — f. eks. startende med en dansk udmeldelse kunne vi let blive bragt i den anden mere ubehagelige situ- SOSTALURIN alene af den „grund, at den stri- 10V. 'LVÍV- lere mode: selv om at slá op. Eggert Petersens nervøsitet En. ; | for, at vi kan Blive indblandet í en krig mellem Kina og USA, fordi USA også er medlem, me- ner jeg er ubegrundet. For det første tror jeg, at udenrigsmi- nister Dean Rusk i Natos mi- nisterråd udtrykkelig en gang har sagt, at USA ikke forventer, at de øvrige medlemslande auto matisk blev indblandet. For det andet kunne vi, hvis vi holdt os til det strengt juridiske, kun ind blandes, hvis USA blev angre- bet af Kina (og ikke hvis Kina blev angrebet af USA), og jeg tror ikke på sådan et angreb. For det tredje måtte det være Seatos og ikke Nato's opgave at reagere i en sådan sitaution. ation, at en eller flere af stor- magterne søgte at påtvinge indflydelse. Ville vi bryde om at erstatte det internationale fællesskab, der trods alt eksiste- Nato, med et mere eller | mindre konkret afhængi forhold af Vesttyskland, bo i syd? Eller for vor nabo Nato og vort medlemskab af | organisationen er derfor efter min opfattelse for øjeblikket en noget ubehagelig nødvendighed. | En betydelig del af ubehagelig- heden består i, at også Græken- land og Portugal er medlemmer OS OS rer i gheds- | í vor na- skyld i øst? den sags af Det må erkendes, at tanken om | at være med til at smide dem | Tanken er bare uden realitet. hvor trist det | end er. Men vi kan og skal ta- | ge afstand fra deres styreform | | i Nato, | forsvaret. ENDELIG er det rimeligt at gøre opmærksom på, at med- lemskabet af Nato ikke påvir- ker vor ret til at træffe suve- ræne afgørelser f.eks. om vort forsvar. Vi kan godt være med selv om vi nedskærer Man kunne måske at havde et for- blot kunne markere mod den eventuelle hvor han så end skulle tænke sig, vi SVAr, modstand angrib der hjerte siger nej. Fíggjarli burður í Eisini í Finlandi gongur móti | betri fíggjarligum tíðum. Åvirk+ aninar av alheims hákonjunktur | inum hevur longu ført við sær størri útflutning væntandi | førir hetta eisini við sær at hand | ilsjavnvågin kemur at verða, hampuligur við ársenda. Lands- | (= og tí at umloysirnar sýnast at vera javnari enn tær hava verið í longri tíð. Framleiðslan veksur. | og teir vænta eisini at íløgurnar sama veg. Men tó dragast framvegis við ov lítlari gging og stórum arbeiðs- | loysi. i húsaby 1967 var einki gott ár fíggjar- | fyri Finland. Framleidslu- | vøksturin var litil, medan prisir umloysur annars vuksu forbrukid eisini. serliga av flutningsvørum. = Hetta — førdi somuleiðis við sær. at iløgurnar | minkaðu Kapitalmarknaðurin var ógvuliga harður og tørvur á Í Yy. 1183 Oo Oo javnvági í figgjarstøduni og Í handilsjavnvágini serliga, gjør- du tað at finnar í fjør heyst noyddust at niðurskriva de- | vauluera markin. | Príslega til 1970 til Finlands | seg eftir | Tao | hevur | ingsvøkstur uppá 38 pst. í mun inn. | til somu tid i fjør, inum ur fram- Finnlandi eftirspurningurin eftir export- vorum vaks orsakað av niður skurðinum. Hin inflatoriski ten- densurin ið gjørdi seg galdandi í mong ár, sær út til at verða vroyttur av figgjarpolitikkinum ljá stjórnini. Við avtalum arbeiðsmarknaðin og stjórnina ekk stjórnin í mars møguleika at regulera prís- lønarlagið frameftir til 1970, soleiðis at wesi viðurskifti koma at laga framleiðslulagnum. stabiliseringsprogrammið stjórnin gjørdi i mars hevur eft ir øllum at dóma havt góða ávirkan. Í og Í april og mai siødg- aði prisvøksturin so at siga. Framgongdin í Vestureuropu ført vid sær ein útflutn- hetta var frá januar-mai, Innflutnings- økingin 18 pst. Í sama tíðarskeiðið var flutningsøkingin bert 18 sent. Hallið á handilsjavnvágini inn- pro- | minkaði við 196,4 milj. krónur. sum er fjórðiparturin av hall- árið fyri. Utflutningsøk- ingin var í fyrstu ársins 5 mán- aðum um 10 pst. og ætlast at halda áfram alt árið 1968. Góð av útflutningsúrslit teir kemiska ídnaðinum, fingu træ og mat Við | 'Trekt komme fra, hvorefter Natos soli daritetsmaskineri, der jo allige- vel gemmer sig under USASs| atomparaply, trádte í kraft. Og | så kunne vi bruge de sparede : 7 - R z ag? penge til U-landene, hvilket og- ídnaðinum sá ville være sikkerhedspolitik. , Á | Men trekliga hevur gingist inn- AF sikkerhedspolitiske grunde | 4Mfyrt I yggiídnaðin og hetta or mj , åledes indtil | hevur gjørt, at nógv fólk fram- siger mit hovede sáledes indtil | ME I í beiðslovs,. Hóast . . . veg er í X1IOSIO DAS videre ja til Nato, selv om mit en u í ardeloskoyst. Hoa betri figgjarumstødur fyri húsa- byggingina, er ikki komin nóg stór gongd á. Mekaniseringin i skógídn- adinum, nasjonaliseringin i idn- | vørur. Tá útflutningsútlitini fyri pappír eins og cellulose vóru batnaði og útflutningsprísirnir av træidnadinum var vorðin hat) hold, taler at -oletm ft 1, sad ii di uldiitig Lyfi hetta årid fer at bera å brå, at javnvåg fer at koma i aftur. Um so verdur, kemur Fin- land fyri fyrstu ferð síðani i 1959 at fáa eina positiva hand- ilsjavnvág. Fíggjarmálaráðið metur handilsjavnvágina at fáa eitt avlop uppá 178 milj. krónur fyri 1968. Men ídnaðarúrkoman er sera ymisk fyri tær ymsu framleiðsl- urnar, soleiðis vænta teir fyri alt árið at hon verður 5 prosent hægri enn fjør. Vøksturin í matvøruidnadinum er gingin afturá hond, meðan afturgongd- in í skógídnaðinum er stødgad- ur. Sagløgini hava aftur víst framgongd og pappir- og cellu- loseidnadurin var í fyrstu fjórðingunum um 5 stórri enn árið fyri. aðurin hevur eisini av framgongd og hetta hevur eisini havt týdning fyri ngin. Jarn- og metalverksmið- jurnar elektronídnaðurin hevur havt ein vøkstur upp i 10 Kemiski ídnaðurin mest framå kemur at vaksa, hesin idn- Metalidn- havt nakað og procent. gongur og væntandi adur er til i fjør. byggi- adi og handli »teir stóru årgangirnir« alt hetta hevur volt umskiftistrupulleikar á arbeiðs- marknaðinum. Tað vóru í farna vetri 100.000 arbeiðsleys, men hetta talið er tó minkað mun- andi. og Tað týðuligt, at struktur- broytingin í idnadinum, handl- inum og servicefakunum nakað enn fara at føra við sær, at rætt er | lag kemur i, so fíggjarligt við- |råk kann væntast her. Eisini aðrar orsøkir gera sítt til, at umstødurnar í Finnlandi | smidjan koma at stóru industriprosjektini, fyri, atomverkini og ravmagnaðin av tey sum standa må. jarnbreytini, sum er byrjað. skal aðarlig havast í ídn- við Komandi ár byrjar SAAB tann statsrikna VALMET bilverksmiðju i eisini huga samvinna og verk- eina Finnlandi. Eisini hava teir gjørt avtalu um samskipan av eleva- Kone Oy í soleiðis = verður torframleiðslu við ið framleiðslu. Hyvinge, 3-faldad svensku og norsku Asea- tað danska ístaðin at Tey virkini og koma taka sær av viðlíkahaldi og solu Graham Thrige-Titan av elevatorunum. — Gjøgnum hetta samvirki hevur Finnland men kemur eis- t.d. mikið at vinna, ini at bløda arbeidsmegi. års- | prosent | útflutn- | vaksin 7 prosent í mun | batna fíggjarliga, m. a. | So. z ætladu | Her | Svøriki. | 21. august 1968 Andreu Nicodemussen til áminningar Leygardagin tann 17. august (komu so deyðsboðini av An |dreu Nicodemussen. | Hon var fodd á Sandi tann 5. august 1875, so at hon var (93 ára gomul nú í hon andaðist - ein høgur aldur — sum bert unnist teimum heilt fáu, mer tó hevur hon borið sín aldur rættuliga væl. Tað eru nokk mong ár síðani, at ein hevur sæð hana gingið eftir Havna: gøtum, meðan tó hevur hon | verið andsfrísk líka til tað sein | asta. hon at úti í Sum ung genta fór læra til sjúkrasystur | »gamla hospital« i Havn. Í hes |um sínum gerningi virkaði hor í mong ár bæði i Havnini, í | Sandoynni Danmark. Tað var mangan stuttligt at lurt: eftir henni, tá ið hon segði frí sjúkraferðum hon hevð | gjórt bæði í ringum og góðun | veðri. og i sum at í dag eru tað mong, ið vilja minnast hana við tokk fyri hennara vitjan, tá ið sjúka herjaði, og mangan var | hennara hjålpandi honrd eisini {tann bjargandi hondin. Hon | spardi seg ikki, sjålvt i ringum | veðri var hon á ferð; hennara hugsan var altíð hendan, veg vil vera til hjålpar«. Fey, ið ikki sum sjúkrasystur, karska frá »Hotel Tórshavn sun hon hevði í mong ár. Hetta virk var ein partur av hennara | lívi, og hon gekk eisini upp í hetta arbeiði bæði við lív og sál. iJon royndi, alt tað hon kundi at gera tað so hugnaligt og fjálgt fyri teimum, ið vitj- aðu ina um hennara gátt á »Ho tel Torshavn«, so at tey skuldu | finna seg sum heima. | I VEIL, fro kenna Andreu kenna hana | Mangur er tann bæði av ættar | fólki, = vinum og kenningun | hennara og ødrum, sum å »H« |tel Tórshavne fekk at uppli | kærleika og umsorgan hennar | Tad hevur mangan verid tor- „| ført hjá henni at ríkið hetta | virki sum »Hotel Tórshavn | var í teimum vánaligu fíggjar | ligu árunum frá fyrst í 1930- junum og lika inn í bardaga- árini, men við hegni og skili kláraði hon :eisini at koma | igjøgnum tær torføru tíðirnar. | Mad er mest frá seinnu árum. lat tann. kennir Andreu. Við at hava vitja hana ið hetta skrivar. I | hevur ein lært mangt og mikið. | |ti at hon hevði nógvan vísdóm at geva einum. Hon hevði eitt gott hjartalag, og hon var altíð fegin blíð, inn á gólvið. og táið onkur kom Hon lærdi ein. hvat ið tað vil | Sga al vera takksamur, ti at hon var takksom | Nú hevur Andrea lagt árar- nar inn, tí at nú var hennara | fjørður rógvin. Guds friður hvíli yvir minni hennara. G. Z.