leygardagur 14. september 1968síða 4

Nr. 72 SOS'ALURIN Ensk tjóðarhetja tikin av døgum av sínum egnu + indar. Svikaráð og misunnilsi + hoyrdu til dagsins ordan, og Sir Walter Raleigh + tann, sum skuldi halda seg á + makthæddini, mátti duga at var eitt undirfundigt og * náðileyst spæl, ið har fór fram maður, men fyrst WALTER RALEIGH eee VERDUR FORELSKADUR ar bil 4 (1 v T mátti hann skunda Kreppan í lívi Raleighs kom tá hann forelskaði seg í við Elizabeth Throgmorton, einari av hoffdam- undir bødilin. unum hjá drotningini. Hann misti hjarta sítt fullkomuliga til hesa ungu, stakvøkru kvinnuna, og meinti sjálvt, at hon hevði einkar- rætt uppá vælvild Raleighs og vildi ikki verða skúgvað til viks av nøkrum ødrum. Brennandi av goði vegin tíkin og sendur til Tower. tveir mánaðir. Drottningin hevði umrátt seg og viðgekk, at fongsling in var himnarópandi órættvís. Um fangin nakrantíð fekk eina umber- ing skal vera ósagt; tað vildi óivað verið ov mikið kravt tá í tíðini BYRJANIN TIL rr ENDA RALEIGHS Elizabeth doyði í 1603. Hetta Í brátt 400 ár hevur Sir Walter | Hann varð sendur til skafottið í|ska hina mest sagnkendu av teim-| Kom at vera byrjanin til enda Ra leighs. James I kongur bannlýsti | hann frá hoffinum, tók frá honum | alla ávirkan og lat hann fongsla, mistonktan fyri at hava í hyggju Bretlands verið ein gáta Hhjå| urin, sum hann hevdi fingið 15 ár ungi kriggsmadurin hevði sera stóra Raleigh ein i tjóðarhetjum | 1618. Á tann hátt var deyðadóm- | um ensku drottningunum. Hesin | segumonnum. Liv og lagna hans-| | frammanundan, fullgjørdur ávirkan á hana, og hon steðgaði ra er á mangan hátt loyndarfult. | | ikki við at gera hann til ein av Hann var ein djarvur maður, evna- | WALTER RALEIGH | sínum fremstu ålitismonnum | % seta lady Arabella Stuart til ríkur og vid rótfestum kærleika til | OG FLIZABETH I. + Tá byriaði hansara løena virki drottning. | ndir fædarmalnum móðurlandið. Í Mann vari borí heim á ei | svið h ið. og hí Á kom íkki fram Sitt einasta prógv, ann varð borin í heim á einum | við hoffið, og hann kom at/;$ gekk Raleigh ímóti, men kortini aleigh vi 11 v klettunum | bóndagarði i as 1ggleigh, De- + verda ein av teimum monn- : Raleigl ar ein á le | óndagarði í East Buggleigh, De erða ce v tein varð hann dømdur til deyða. sum maktgirnd spaniumanna rendu | vonshire, i 1552. Ungur kom hann * unum, ið vórðu avgerandi fyri móti. Hann verður altíð mintur | upp í herin, har hann tók seg kvik- allan bretskan politikk. Sam- Virðingin fyri konginum, sum sum ein av framherjunum og grund | liga fram. Sum kapteinur gjørdi + stundis var grundarlagið lagt|frammanundan var lítil, fall heilt leggjarunum av bretska heimsveld-| hann seg kendan, tá bretar bardu| * fyri hansara serskilda vinskap |á botn. Hann sá hvønn vegin, vind- inum. Hóast tað var hann tikin av | niður Desmonduppreisturin í Ír-| * við drotningina. Hann vann|urin blásti, og visti sítt ystórsinni him mesta heiður. men fekk við at broyta deyðadómin til 13 år døgum av sínum egnu landsmonn-| landi. So kom dagurin, tá hann | m. Hvussu kundi hetta bera til? heilsaði uppá Elizabeth I. kan- | * sjálvandi eisini sterkar fígg-|aftanfyri múrarnar í Tower. So 235 SN VNKNN A Hendan myndin er tikin, tá id norski fullriggarin, skúlaskipið »Christian Radich« og hitt nýggja ferðamannaskipið hjá DFDS »Kong Olav Va, møttust i Oyrasundi fyri stuttum. Myndin vísir týðiliga munin á fortíð og nútíð í siglingarsøguni. ringast av ollum hann gifti seg | við henni. Hetta var meira enn | drotningin orkaði at bera. Hon/| gav hon boð um, at Raleigh skuldi | setast fastur, og hann var beinan-| Her varð hann verandi í bara! 14. september 1968 leingi kom tó Raleigh íkki at sita. Kongur hevði frætt, at teir høvdu | funnið gull á Ný Guinea, og hann | sendi menn av stað at kanna hvussu vorðið var. Raleigh setti hann sum leiðara fyri ferðini — tí | mátti hann latast leysur. HIN FULLKOMULIGA MISEYDNAÐA FERÐIN 77 ” Av ymiskum orsøkum, ið Ra- leigh ikki var harri yvir, miseydn- aðist ferðin so fullkomuliga. Lut- takararnir komu tómhentir heim- aftur, og kongur var alt annað enn ze , blíður. Hann hevði verið fullvísir i at vinna risastórt rikidømi. Ein mátti gerast syndabukkur, og valið fall sjálvandi á Raleigh. Í hesum døgum hevði James I sam- ráðingar við Spaniu um betan av teimum alspeniu — vidurskiftunun landanna millum. Sum tekin uppå sín góða vilja, lat hann spaniumenn vita, at hann var til reidar at »off- |ra« Raleigh, teirra erkafígginda | At hann sló tvær flugur vid ein |klams og samstundis fekk persón- liga hevnd fyri hina miseydnaðu | Guineu-ferðina, segði hann eink | um. | NÝGGJARI RÆTTARGONGD | | | DEYDADOMURIN FORÐAR | | Kongurin vildi hava Raleigh aft- | ur fyri rættin, men fekk at vita, at | hetta ikki lat seg gera eftir gald- Í andi lóg, tí maðurin var longu | dømdur til deyða einaferð. Aftaná Í ymiskt løgfrødisligt fusk varð kunn | gjørt, at deyðadómurin skuldi full- | gerast. 28. oktober 1618 fór Raleigh fyri síðstu ferð úr Tower. Hann hevði etið eina vala måltid og reykt fleiri pípur, áðrenn hann | varð fordur til rættarstaðið. Harn virkaði róligur og sum um einki skuldi henda. Hann hevði funnið seg til rættis í tí lagnu- tungu tilveruni. Ein hetja er ein hetja sjålvt i einari slikari løtu — júst tå! Áðrenn avrættingina kravdi hann at sleppa at síggja øksuna hjá bødilinum. Hann lat tveir fingrar glíða eftir eggini, og gav handlangara deyðars hana aftur við orðunum: >Ger av við meg, tå eg rætti armarnar fram.“ So legði hann høvdid á stabban. og boðaði bødilinum frá. Men mað- urin gjørði einki fyrr enn Ra- leigh rópti: >Hvat er tú ræddur fyri? Høgg, maður — hoógg!< Tá mátti bødilin hogga. Soleiðis doyði Sir Walter Ra- leigh, sigurharrin í so mongum bardøgum, og maðurin, ið skrivaði meistaraverkið >The History of the World«. | Si oe Sihran vil r . r . i fjarsýnið Sihran Sihran, sum er åkærdur fyri at hava myrt Robert Kennedy. senator, skal sambært vinstrasinn- aða amerikanska blaðið »Ramparts« hava sagt, at hann vil greiða frá orsøkunum til morðið, um hansara frágreiðing verður send í fjarsýn- inum. Um hetta ikki hendir, vil hann heldur tiga og doyggja í gass- kamarinum. Sambært fråsøgn frá bróðuri hansara til sama blað, Skal Si- hran hava angrað ógerðina; men leggur hann aftrat, at ameri- kanska fólkið eigur at lurta eftir honum, ti harn veit at siga frá vidurskiftum sum vil skaka allar | lurtarar.