hósdagur 14. november 1968síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 89
SOSIALURIN
Løgmanni P. M. Dam til
áminningar
Tað vóru tung boð at fáa, at
løgmaður P. M. Dam, vinur og
partamaður, var deyður, hóast
hann alt hetta árið hevur verið
merktur av sjúku og drúgva tíð
ligið á Landssjúkrahúsinum - so
komu deyðsboðini = óvæntað
knappliga.
Vónina tað
hava vit altíð til
|
|
| má sigast var okkum eitt Stórt
seinasta, og vit høvdu von uml
at hann kom at vinna SO
mikið aftur. at hann aftur kom
við arbeiðsborð sítt í
seg
al sessast
|í sínum arbeiði sýnir best, at
Tinganesi. Og hevði eg tí latið |
myndina sum fylgir við
gera
sat til
lívsvón
hann aftur
henda
at nýta. tå
arbeiðis. men
brast tíverri. og svárt nýtir tað |
okkum ið stóðu honum nær.
Eg havi havt ta gleði at
kenna P. M. Dam frá tí eg var
smádrongur kom seinni í
eitt nærri samband við hann,
bæði sum vinur og partamadur,
og hetta vinarlag knýttist alt
fastari hesi seinastu árini
kom tað at laga seg so, at vit
komu at arbeiða nær saman og
og
og
havi eg lært nógv av honum,
sum eg skyldi honum mikla
tokk fyri.
P. M. Dam var sanniliga vin-
ur, ið verdur var at eiga, og tað
veit eg allir hansara vinir bera
Hann var eitt stórt
menniskja. sum lívsgleði lýsti
hvussu tungt hann hevði
Dam hevði tilikar eginleik-
ikki hvørjum
honum.
av,
tað
ar sum
menniskja.
Tad kann sigast, at skriva um
ognast
| sleit hansara arbeiði hann nógv.
so leikandi |
persón sum Dam er
lætt. tí um hann er so nógv gott
at siga. og tað vil tað eisini
verða sagt. ti fáur hevur sum |
hann vunnið sær so gott um-|
dómi alla staðni bæði |
sum menniskja og sum politikk-
ikki minst millum mætar
| nú aftur Dam. Báðir hesir mætu
ar!
statsmenn í okkara grannalond-
um
Sum tað ofta hevur verið |
sagt. var Dam eitt flogvit og
hartil framskygdari enn poli-
tikkarar um okkara leiðir. |
Hann grov heldur ikki tallentur
sínar niður. men stríddist
Otroyttiliga heila lív sítt frá
morgni snimma til kvoldi síðla
fyri = sínum hugsjónum, sum
hann helt vildi skapa fólki okk- |
ara eina eydnuríka tilveru. og
hetta má sigast fyri ein stóran
part at hava eydnast honum, |
um hugsað verður um, hvussu
á landi. tá hann
byrjaði politiska virki sítt. Jú
ikki kann sigast annað enn
P. M. Dam í síni tíð sum løg-
tingsmadur, fólkatingsmaður og
sum Føroya løgmaður hevur av
ríkað nógv. men hann hevði
sjálvandi ikki vunnið á ollum,
tí mark er fyri hvat eitt menni-
skja í so hørðum politiskum
andróðri, sum hann var úti fyri,
kann avrika
vorðið var her
al |
| skald
| dugdi hann fram úr væl at orð-
| bera seg målsliga, bædi i talu og
í P M. Dams løgmanstid frå
1959 til 1963 hendi ju størsta |
framlop her á landi. og aftur
nú hevði hann sett sær stórar |
politiskar = uppgávur fyri at
loysa. og sum vónir eru fyri
koma at gerast veruleiki, men |
frá og kom tíverri
hann fall
blaðnum i dag, sum ætlanin var | dagar áðrenn hann doyði hevði
ikki at verða lagaður at upp-
liva urslitid av sínum egna ver-
ki. Og eg veit at hann umhugs-
aði aðrar týdningarmiklar upp-
gávur, tá tær fyriliggjandi vóru
komnar í lag, men sum sagt fall
hann frá mitt í stríðnum, sum
vónbrot.
Hvussu ótroyttiligur Dam var
alla tíðina hann lá á Lands-
sjúkrahúsinum tók hann lut í
landsstýrisarbeiðinum og skriv-
aði somuleiðis í blaðið. Tveir
hann fund við monnum frá |
statsministeriinum. |
At vera løgmaður er krav-|
mikið fyri hann. ið ikki einans
situr av navni, og Dam var so-
leiðis, at har hann var mátti
nakað munandi henda. og ti
Tað var tó ikki einans arbeiðs-
ídni hansara. sum tók honum |
fast serliga í hansara løg-
manstíð, men tíverri eisini aðr-
ar umstødur gjørdi honum løg-
mansstarvið tyngri enn hjá nøk-
rum gðrum.
Dam var framúr góður sam-
á blað, tí tað svitast ikki, at
hann bar langt uppum teir poli-
tikkarar ið eru kendir her á
landi. Dams politikkur bygdi
ikki á gamla slóðaða vanahugs-
an, hann hevði evnir sjálvur at
skapa nakað nýtt, ið hann helt
gagnaði fjøldini og ikki bert
nøkrum fáum.
Øll, ið kendu Dam vilja siga,
at hann hevði eitt ómetaligt
hjartalag fyri menniskjum id
hann visti trongdu hjálp. og
eingin er nakrantíð farin frá
honum óhjálptur.
Hesin = vinsæli stríðsmaður
hevur nú lagt frá sær. men rík
minnir hevur hann latið eftir
sær, 10 allir vinir hansara vilja
goyma í trúfesti. Persónliga
havi eg ómetaliga nógv at takka
honum fyri, sum eg ikki gloymi
so leingi tað slær í barmi mín-
um.
Tað kenst so tómligt at hava
mist ein so góðan vin. Men tað
at missa megu vit boyggja okk-
um fyri, og tey góðu minnini
siga so nógv. Manga løtuna
sótu vit báðir í einsemi, hvar
nn kundi siga mær frá mong-
um hendingum og ødrum, ti
hann visti so nógv hann
leyði gjøgnumgingiO so nógv
ta gleði at hava samband við
rann líka til tað síðsta.
rådingarmadur, og tí lá tað hon-
um so lætt at loysa uppgávur.
ið aðrir sóu at vera óloysiligar,
tí sum hann plagdi at siga við
meg. at náddi hann ikki tað
besta. so tók hann við tí næst |
besta. {
!
Við deydi Dams kann tað |
koma kast á í okkara politisku !
stóðu; men tað er at vóna, at!
tað verður at eydnast at finna |
mann, ið førur er fyri at bera |
tær politisku hugsjónirnar. ið |
Dam so ótroyttiliga stríddist |
fyri. víðari tað er von min, |
ti betur varda kunnu vit ikki
reisa stridshøvdinga okkara.
Javnadarflokkurin = hevur, í
hesum ári verið fyri stórum
missum, tá tað eru bert tríggir
mánaðir sidan Danbjørg for, og
høvdingar striddist frå byrjan
av lið um lið fyri somu ríku
hugsjón tí sostalistisku. Tað
er rímiligt at tað var verður at
kennast tómligt á løgtingi. at
hesir báðir gævu menn ikki
koma aftur í sessir sínar
Tad verður ofta sagt, at mað-
ur kemur aftur í mans stað.
men eingin ivast í, at sessurin
hjá Dam verður torførur aíl|
fylla. tí hann var ein stríðsmað-
ur fram um aðrar og hartil |
gløggur og stødufastur. Hansara
arbeidsevnir og vilji var fyri-
myndarligur og ókendur: hann
dugdi ongantíð at vera í friði. |
Tað kom kanska av tí, at hann
hugsaði meira enn folk vanliga |
og hugsanir sínar vildi
gera.
hann skuldu koma til sjóndar. |
Dam var ikki bert lærari og
politikkari, hann var eisini
ein av okkara skriv-
andi monnum, sum ikki var
góður at koma í kast við. og so
og
skrivt.
FinaferO verður uttan iva
Dams livssøga sum tann stóri
| oftani
og
framskygdi politikkarin fest
Góði vinur tøkk fyri ógloym-
andi minnir.
Við deyða Dams hevur javn-
aðarflokkurin mist sín góða
leiðara og hansara avvarðandi
ein góðan mann og faðir, ið
ofraði seg til tað seinasta.
Við deyða Dams drýpi eg
høvur í sorg.
Gud signi minnið.
D. J. Sørensen.
Sóknarstýrið
heilsar
Í sambandi við jarðarferð Petur
Mohrs Dam bar sóknarstýris-
formaður í Frodbiar sóknar
kommunu. Sverri Midjord.
fram hesa heilsan á grøvini:
Í dag skulu vit siga stovnarinum
mikla tað seinasta farvæl, og í
hesi stund leita tankarnir fyrst í
samkenslu til tin Ragnhild og
børnini, sum hava mist ein góð-
an pápa og mann. uttan tín
stuðul Ragnhild hevði ikki
verið náa so langt.
P. M. Dam, hevur nú lagt ár-
arnar inn, aftaná ein langan og
vandafullan róður; tú
hevur ritað navn títt í hesar
klettar. so leingi sum fólk liva á
hesum oyggjum vil navn títt og
gerðirnar verða mintar við virð-
ing og tøkk.
Føroya fólk drýpa høvur í
tøgn og virðing nú lak verður
lagt yvir størsta son, sum borin
er í heim á hesum klettum.
Men skulu doyggja. gerðirnar
vilja liva í øldir.
Við hesum orðum vil eg
sóknarstýrisins vegna siga tær
takk, eg lýsi Guds frið yvir
minnið um Petur Mohr Dam.
Sverri Midjord.
sum politikkari. Eg hevði eisini |
aftur í hansara stað.
verða okkara vón, at vit innan
javnaðarflokkin royna at seta
okkum fyri. at hava okkara
stóra slóðbrótara sum fyrimynd
eftir
ógloymandi gerðir. |
soleiðis til.
eg frætti deyðsboð
kenna
úr
fiskimannasmáttunum kring alt
Førovaland, ið høvdu somu |
stevnu mid og mål, hesa fram- |
urskarandi
løgmadur var fremsti talsmadur
fyri
ið vigdi sitt liv fyri sosialism-
unnar
fyri tað fólk
byggir. Hægsta endamál í heimi.
okkum,
14. november 1968
Slóðbrótarin mikli er farin
Tá ið ein skal fara at skriva
minningargrein um Petur Mohr
Dam, so er tað ikki lætt, tí ein
veit ikki hvussu ein skal mål-
bera seg um ein so fjølbroyttan
og bjartskygdan mann.
Dam var altíð í góðum lag, |
og Dam kundi tosa um alt, ti
onki var honum ókunnugt við-
víkjandi felagslivinum og javn-
adarrørsluni sum var hansara
hjartabarn.
Og kom hann sudur
fjørð. varð altíð fyrst og
fremst at koma saman tosa
um felagsvidurskifti, hvussu átti
at farast fram. og tá vit høvdu
um málið ella málini og
roynt at greiða tey frá ollum
síðum, so varð farið til verka,
har spardi eingin seg, tað |
skal tað sigast, at Dam tók al- |
tíð tey tyngstu tøkini.
Deyði Dams kom
javnaðarfelaginum dátt
tað verður ringt at fáa
um
SO
og
É
tosað
og
okkum í|
Við. ti
mann |
Tó lívið skal livast, og Froð-
biar sóknar javnadarfelag hev-
ur eitt stórt limatal, og lat tað
Dam hevur sett
okkara
Mohr
felagssøgu
Petur
seg I
Men hann átti motstødumenn
sum ikki virdu hann ella fa
milju hansara, men hann var
maðurin ið kundi bíta frå sær
og sum ongantíð gavst á hond-
um.
Nú hevur tú lagt til hvíldar.
góði vinur og stríðsfelagi.
Tin arbeiðsdagur er komin af
enda, hin stóra stríðshetjan er
farin, vit drypa høvur i tøgn.
Saknurin verður stórur, men
størst verdur hann fyri konu og
børn og alla familju hjúnanna
Vit ynskja tær Ragnhild við
familju, at Harrin má gera leið
tykkara ljósa frameftir.
Hjá tí felagi sum hann varð
uppstilladur av í meiri enn 4
ár og valdur inn á ting á hvorj-
ari setu líka til sín deyðadag
| Vit vita um tú kundi tala. so
vildi tú sagt, hin sosialdemo-
kratiska leiðin er ein, gevist
ikki á hondum, men haldi
áfram, tí hugsjónin vil sigra.
Og lat okkum vóna hon ger
tað: ein vakrari minnisvarða
kunnu vit ikki reisa honum í
Suðuroy.
Vegna Froðbiar sóknar javn-
aðarfelags og stjórnarinnar.
Reinhold Sílá,
formaður
Ein seinasta h
mann okkara,
Fyri stuttum tín deyða havi eg
frætt, Herakleitos.
Eyga mítt døggadist tá |
|
Einaferð tók ein frægur maður
Hesi orð mátti eg
av
|
|
sanna tá |
okkara |
háttvirda løgmanni.
Eg kom tíverri ongantíð at
okkara flokksformann
persónliga, álíkavæl eri eg ein
túsundtals arbeiðs- og
teim
stevnu, 540 okkara |
|
Hann var slóðbrótarin re.
til
ið
stóran
hesar
sakir. frama |
klettar |
Nú er hann ikki meir millum
men allir vit hansara
Í
hvorki skal fúna ella farast av|
tíðarinnar tonn. |
Ikki úr høgdum gróti ella |
stoyptum málmi. Nei, mætari |
maður var hann enn so. |
Men vit skulu sláa sterkan |
manngarð um tað hábærsligu |
stevnu, id hann hevur verið so
heitur talsmaður fyri. allir vit
ið meta sosialismunna hægri og |
meiri enn politiskt orðasveiggi. |
å tæna vit okkara fødilandi
best |
ta
Hesa stevnu hevur meir enn |
helmingurin av heimsins íbúgv-|
um kosið sær til lívsáskoðan
Í dag situr sorgin í hásæti, |
meðan okkara kæri løgmaður |
blundar á beru.
| kenslu.
| og tey
| Fann við fríum treysti
partamenn, skulu reisa honum | vegin, sannleik og lívið,
ein minnisvarða. ein varða ið| har tú tað til efstu stund,
| Bar tú heitið
eilsa til løg
P. M. Dam
Vit kunnu royna at syna sam-
men, hon røkkur
stutt, hjá teimum næstu ið hava
verið fyri hapni.
Skjótt fer hann at hvíla í
okkara fosturjør0, meðan blóm-
ur grønt gras prýða leiðið,
stillisliga veitra í lotinum
ið fer um tugvuna, veitra í hes-
um næstan alúrin hvílandi vind-
inum á hansara ævigu ferð um
okkara elligomiu klettar.
SO
og
Fridur veri vid minni hansara
1 1
Nólsoy. 3. 11 1
PETER MOHR DAM, leg-
manni, til áminningar
I
Sálmur
Tu
tá boðini komu nú
er vegur full væl gingin.
Still gerst røddin sálar fund.
Kom á sannleiks vitnis stund
mangt á lívsvegi tínum
fyri rættinum og lag,
sítur eftir manna lund,
ið takkar tær og gávum,
ið góvu boð nýggjan dag.
virðing tín,
løgmadur land og fólkið
til at enda vegur rann
og Harrin beyð heim til sin
Heitið títt virki, yrki,
tú væl Harrans heiður vann
Sámal Davidsen