leygardagur 8. februar 1969síða 4

Nr. 11 25 ár liðin sidan »Scharnhorst« varð søkt Einastu ferð í søguni, at eitt slagskip hevur beint fyri einum ødrum slagskipi - ein hending, ið neyvan aftur fer at taka seg upp Tann 26. desember 1968 vóru | senda eindir úr HOME FLEET 25 ár liðin síðan tað veruliga stóra sjóslagið í søgu | heimsins tók seg fram. Tann 26. desember 1943 varð týski slag- krússarin SCHARNHORST nevniliga søktur av bretskum herskipum norðanfyri Nordkap í Íshavinum. Fleiri bretskir krússarar og bretska slagskipið DUKE OF YORK vóru um at sokka týskaran, og er tað ein- astu ferð, at tvey slagskip hava verið í bardaga móti hverjum øðrum, har annað el søkt. Helst verður tað eisini við at vera seinastu ferð, tí bert fýra | slagskip eru eftir í heiminum í dag oll amerikonsk Home Fleet leggur avstað SCHARNHORST hevði krógv- að seg í norska Í angafjørdinum, men var tann 25. desember far- in út saman við fýra oyðarum i * TS UN ST TO ILL 7 H. M. S. DUKE OF YORK fyri at beina fyri storari bretskari konvoy. ið úr Skotlandi til Murmansk Lukkutíð fingu bretar alt fyri eitt boð um. at týski slagkrúss- farin út kundi einari var á veg so ter arin var seinasta | vorðið | av stað fyri at beina fyri honum. vær eindir vórðu sendar av stað. Tann fyrra undir leiðslu av krússaranum Belfast og tann seinra við slagskipinum DUKI OF YORK á odda. »Scharn- horst« legði beinleiðis eftir kon- voyini, ið sigldi heilt að nær móti Bjarnoynna møtti tyska eindin »Belfast« og krúss- aran — »Sheffield« saman við nøkrum oyðarum. Teir smáu krússararnir kundu onki gera ti týska risanum. men »Scharn- horst« skeyt bert nøkur få skot eftir teimum og helt so sudur- eftir. »Scharnhorst« visti av, at hann hevði gjørt rættilig- an nógvan skaða á soleiðis, at „Sheffield var einsa- mallur eftir við teim smáu oydarunum, (i hevði hann ivaleyst vent gjørt tað av við teir. Ístaðin helt hann suðureftir beint á »Duke of York« og krússara- num »Jamaica«. ið komu frá og So vid og leiðunum millum Hetland Føroyar. Eitt risamistak gjørdi, at »Scharnhorst« for í Týsk flogfør høvdu givið boð um slagskipid og krússaran, ið | saman við trimum oyðarum var á leið norðureftir. men týski ad miralurin, ið var vasti á »Scharnhorst« helt, at komu fimm tyskir oyðarar. ið til hjálpar norðuri | móti istromini, men komin nak- |" ttust tey bæði risaskipini sí í føvningin | felluna: | tað voru | SOSIALURIN SLAGKRUSSARIN SCHARNHORST, MÁLNINGI Risarnir møtast Fyrrapartin tann 26. desember i ti gråa, tunga ishavsvedrinum, | | | | | »Scharnhorst« sigldi væl skjót- l ari enn »Duke of Yorke, men | | bretin hevði tann tydningar- | mikla fyrimun, at hann hevði | væl stórri kanónir, og hetta | | kom »Scharnhorst« skjótt at | føla. Samstundis vóru hinir Í krússararnair eisini komnir til, laðu at deingja granatir yvir á | manniliga aftur rakti eisini og bret- rakti hiå honum. Tå so eitt av sku skipunum endaliga beint í vatnlinjuna var | horst« og skjótt var tyska risa- skipið onki annað enn eitt Í brennandi vrak. Eitt satt helviti | hevði beint fyri hesum. av eldi og glødandi stáli, men | føroyskum tógvi. vi Ólavur Gregersen == tlf. 20 í Gøtu Eitt sindur burtur úr eini ferð í SOVJETTSAMVELDINUM eftir E. REINERT Myrkt og illvedur var tað kvøld- | ið vit lendu á flogvøllinum utt- in fyri Moskva Få vit komu út í stormin og regnið. sóu Vit I | glámlýsinum eina unga gentu | standa og veitra til okkara. Hon tosaði danskt, og vísti okkum á ein buss sum skuldi koyra okk- um inn til passeftirlitið. Nú væntaði eg, at tollarnir fóru at tæga alt ferðagóðsið sundur Vit vóru komin handan tjaldid« tey kalla Vit máttu seta alt ferðagóðs »jarn- frå okkum og utfylla eitt skema. | Á hesum skema var spurt um vit høvdu narkotika, våpn, por- nografi o. m. a. Har: umframt skuldu vit geva upp hvussu nógvan pening vit høvdu vid og í hvørjum gjaldoyra Follarnir bóru skjótt at teir í Havn eru sum rovfuglar, móti teimum á flogvøllinum uttan fyri Moskva tá vit fingu vidførid aftur. høvdu teir ikki mikið sum SO gloppað eitt kuffert Tad tók eim stivan gistingarhúsið »Ukraina«, har vit skuldu halda til, steðgaðu í Moskva eru breiðar og ferðslar lítil sani- mett við býir í norðurløndum Tad er eisini heilt ødrvisi dámur yvir hóvuðsstaðnum í Sovjett eftir ljósatendring enn í vestureuropeiskum Moskva eingin vøsa av litum og ljósum gidda og dansa á hvørjari tekju. Stað- urin er sum hálvaskýmdur á kvoldi. Hetta kann tykjast fá- tæksligt og svøvnligt, men so er moskvabúgvin un! at síggja nátt farran. Tå eiit stjórnuklárt meðan vit Gøturnar ein sæst eg heystkvold gekk eftir áarbakk-| anum niðri við Moskvaånna og så husini við døkkum náttljós- um rista rond móti einum dimm um himni og hina reyðu stjørn- Kreml daga móti luftini, kensluna av. at una á fekk eg var sjålvt hjartað í risarikinum | Sovjetsamveldinum klokku- | | tima at koyra við bussi inn á byum. Í | reklamu- | hetta | var Ovur- ar kalla gistingarhús stórt i 29 hæddum, men ongar vóru trappurnar. Oli máttu í heysir stýrdar av konufólkum. Ikki bilaði um ein ikki dugdi at telja á russiskum. Hesar gentur tyktust at skilja tól á mongum | tungumálum. Enskt, tyskt, | franskt ella italienskt gekk sum | brent. Ég royndi men tá bar ikki til Hon hugdi at mær bilsin, sum um hon ongantíð hevði hoyrt føroyskt fyrr risti vid høvdinum flætturnar slongdust um eyguni. og so Litt tað loyvt at taka ímóti drykkju- | pengum«. Fleir sum vóru vid í | ferdini hildu hetta vera orsøk- | ina til ov lítla »service«. Her vil | | eg beinanvegin skoyta uppí, at. | til morgunmatarbordid vóru oll | eitt sindur ótolin. Nú skuldu vit | | við egnu eygum sígja hvørji kor |t. Jkamnir sum vit høvdu, serligi | teir í Moskva vóru framúrskar- andi og kundu ikki verið stórt | AV BRETANUM C. | tysku slagskipini vóru væl bygd. | ar av. | leingi enn áðrenn Scharn- | horst« sakk. So endaliga um | | kvoldið rullaði risin sær á og | íkki | 98 oll tey bretsku skipini byrj- | »Belfast«. | »Scharnhorst«. Týskarin svaraði | viðhvort. men tað var hopleyst | Í fáa valdið á sjónum, og tysk-| so afl siga liðugt. Eldur kom í »Scharn | Spinnid i Gøtu tygum fáa gott tógv, og skjóta avgreiðslu. Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja oll sløg av á føroyskum | SO | eingin Í vóru mangir. breiðir og langir | sum | vit høvdu givið teimum olmussu | EFTIR TEKNAÐ EINUM E. TURNER | Eins Bismarck tvey ár frammanundan vildi >Scharn- horst« ikki søkka. Bretsku krúss ararnair skutu so torpedoir móti líkbálinum, og menn halda, at | og 8. februar 1969 ——— Sendimanna- starvið í suð- urlondum Sum kunnugt var starvið sum føroyskur umbodsmadur i Sudureuropu vid bustadi i Rom lyst leyst av landsstyrinum. Seinast vit frættu vóru 6—7 | umsøkjarar komnir til starvið. HALDID« «+ LESIÐ... einar 40 torpedoir vórðu skotn- Hóast tað vardi sakk fra meftir rommum, með- an skrúvurnar enn spakuliga | mólu runt. Kl. 19.45 tann 26. | desember sakk tað seinasta | stóra týska herskipið. Bretar høvdu nú fullkomiliga gjørt enda á týskum royndum fyri at ararnir noyddust nú at streingja | enn meira á U-båtakriggsførslu teirra. Enn eitt ár skuldi koma at | ganga áðrenn Bretland eisini | micky. TØTINGARVIRKID | inum máttu vit sjálvi bera við- | førid uppá kamarið støddina so luksusborg. = Gangirnir Kømurini vóru rein og nosslig. | Í radiotólinum hoyrdist einki. annað enn útvarpið í Moskva. Tad var seint tá oll høvdu fyrsta tolkarnir søgdu | fingið ávíst kamar og etið nátt- | okkum var, at í Sovjet var ikki | urða. Tað hevði kortini verið ein strævin dagur, so eg svav steinurin fyrstu náttina í Moskva. komu Morgunin eftir tá vit ir ar 5 meira nærløgd og beinasom um | 55! høvdu. Eitt gamalt orð sigur, at »Ukraina« gastinitsa sum russ | aftur fyri. Men á gistingarhus- | »gløgt er gestins eyga«, men eg Hóast | var gistingarhúsið | sannførdur eri ikki heilt un Í hetta. Ofta hava vit lisið tað | ferðandi útlendingar hava skriv- lað um Føroyar og føroyingar, | og lítið hopi hevur verid i. Eg | skal ti beinanvegin gera vart | vid, at henda grein er skrivad | soleidis, sum eg upplivdi Sovjet i nakrar dagar, og als ikki nøk- ur metan um hvussu væl ella | illa kommunisman riggar sum | praktiskur politikkur. Heldur | ikki havi eg nog mikid av kunn- leika og åhuga fyri politikki til at gera samfelagsligar kanning- I € ar. Harumframt fær ein so væl- signa lítið at vita eftir tveimum tað Teir upplýs- | trimum vikum, hevði verið tvey trý ár. ingar sum eg beri fram um við- IK VA