mikudagur 7. mai 1969síða 2

Nr. 35 SOSTALURIN »Uttan meg hevði Frakland eN onki veriða 11-åra de Gaulle-stýri er Fann 28. april 1969 verður ein dagur, ið skúlanæmingar í mong Harrans ár fram í tíðina fara at koma at læra uttanat. Henda dagin klokkan 12.00, franska tíð, var Charles de Gaulle ikki longri forseti í Frak landi. Tid hansara var lokin av egnum ávum. Í 11 ár stýrdi hesin maðurin einsamallur tað størsta frælsa landið í Europa, og hann fekk ført landið fram til eina leið- andi stóðu. Áðrenn de Gaulle fekk valdið, var Frakland ikki | roknað fyri nakað. Stríð, kríggj | og fíggjarligir = trupulleikar råddu, men hesin maðurin | fekk einsamallur land sítt so langt fram, at tað kundi forða tað elligamla heimsveldið, Bret- land, at sleppa uppí europeiska handilsfelagsskapin. Tvær ferðir bjargað Fraklandi Men nú er tíðin útrunnin. Tann 78-åra gamli stórmaðurin segði | nei. Vildi fólk hansara ikki | longri standa aftanfyri hann, so vildi hann ikki longri standa aftanfyri tey. »Uttan meg hevði | Frakland einki verið“ hevur hann meira enn eina ferð sagt, og tað er satt hvort einasta orð. Nú kann ein dáma fram- gangsmátan hjá de Gaulle ella | ikki, men bragd hansara kann ongin vera í iva um. Tvær rei bjargað ir hevur hann Frak- de Gaulle I Je ( ratlle segði nei! landi. Fyrstu ferð 1940, tá hann sum ókendur brigadegene ralur steig fram sum leiðari a teim »friu fronsku« i London, og so i 1958, tå stjórnin noydd- ist bidja tann gamla generalin hjálpa landinum úr neyðini de Geulle Charles le Gaulle el føddur tann 22. november 1890 í Lille har pápi hansara var professari í filosof Unprunaliga v æti anin, at tann ungi Charles skul di lesa til prest. men ) Øl li hann knappliga hervvirmaður og undir tí fyrsta ra slagnum millum fransar r týskarar i var ein av t ein ungur kendur lovtnantur ið æt Charles de Gaulle nú av Í 30'unum hevði hann nakr- ar framskygdar ætlanir um pansarakriggsførslu, men tann einasti, ið lurtaði eftir honum var Hitler, ið hevði góða nyttu av ætlanunum undir álopi hans- ara á Frakland í 1940. Undir krígnum var hann so sum sagt leiðari av tí fronsku | hermegini í útlegd, og beint aftaná kríggið var hann leiðari av stjórnini, men fór frá tá hon |ikki vildi atkvoða fyri broyt- ingarætlanum hansara. Síðan Tad er ikki nógv, ið vit vita um tann mannin, sum fyri kort- um avloysti Alexander Dubcek | sum aðalskrivara i | vakiska | | tjekkoslo- | at gerast kommunistaflokkinum. | men tá Dubcek, ið eins og Hu- Pompidou — eftirmaður de Gaulles? Fyrst í 1963 slapp hann aftur limur av flokkinum, vi micky hevur havt undir Gustav Husak snarkarrieru MIÐDEPU LE! eina | Dubcek- | stýrinum, og ti er tað ikki heilt | vist, hvørjar politiskar (10 hann fer at fremja. Okkurt | kundi bent å eins stu- dentarnir í Prag vilja vera við at hann fer at føra landið eitt stórt stig aftur móti Novot- ny-vidurskiftinum, tí — ivaleyst | hava russar fingið sær hann í sessin, tí at teir kenna eitt sind- ur nærri til hansara. og Í fongsil Gustav Bratislava í undir heimsbardaganum ein av teim leiðandi motstødumonn- unum móti tí týska 1913, gjørdist og ætlanir. | Husak varð føddur í | ræðsluvald- | inum. Í 1944 gjørdist hann bæði limur av slovakiska mið- stýrinum og næstformaður í| kommunistaflokkinum. Eitt ár seinri gjørdist hann limur av jóðarmiðstýrinum. , men sum valdið hjá Novotny styrktist, gejórdist stødan hjá Husak. ið var fyri USSR men tó ikki talinistur eikari '0 veikar Hani (1 (arv fyri inn ft í il daði í 1954 við, at Husak varð settur í Í ikærdur sum »borgar- ligur nationalistur«. Hann fekk fongsul fyri livstid, men seks år seinri slapp hann tó leysur aftur adi framgongdin hjå Husak av ålvara. Tå asta år hersettu Tjekkoslovakia, ar hann tó ikki blivin limur av | stórpolitíski | RT livdi de Gaulle i frið til 1958, tå tað aftur bleiv galið. Síðan tá hevur hann við harðari hond stýrt bæði Fraklandi og Europa og tað skuldi neyvan verið neyðugt her at nevnt, hvat hann hevur gjórt tey Il árini, ið hann hevði valdið. Pompidou forseti? Nógv finnast, sum í hesum døgunum gleðast yvir, at de Gaulle er feldur, men ið hvussu er hevur hann gjørt eitt bragd á innanpolitiska økinum í Frak landi. Uttanríkispolitikkur hans ara hevur neyvan altíð verið so heppin, og serstakliga her er tað, at nógv lond seta sínar vónir til eftirmenn hansara. Í næstum skal vera forseta- val í Fraklandi, og fleiri hava verið nevndir sum evnir. Eitt nú Georges Pompidou, ið til fyri einum ári síðani var for- miðstýrinum, men aftaná her- setingina gjørdist hann limur av 21-mannanevndini, og gjørdist saman við trim- um Nú hann fyrstiskrivari í flokkinum, Husak av oddamonnunum tá Tjekko- so varaforseti seinast var slovakiska ein ødrum., og var slovakia gjørdist sambandsríki i januar. Framtíðin nú fer at verða ella megu vit Husak, ið var ein hjålpin hjå Dub- seta i verk Hvussu ikki. at tað var tann SO tó minnast, størsta cek, tå hesin skuldi síni, og tað er ilt at hugsa sær, at Husak við einum stroki fer at ganga full- frælsisframstig | komiliga burtur frá ollum hes- um. Á hin bógvin er tað sovjett sak fyrr hevði verið leiðari fyri | slovakunum, kom framat, byrj- russar í august sein- | trgentinskir guerilluhermenn russiska trýstið á Tjekkoslova- kia at Husak óivað fær úr at gera við at berjast ímóti monnunum í seinastuni vorðið so stórt, Nr. 35 sætisráðharri hjá de Gaulle. Tá Pompidou á sinni knappliga fór frá, fóru politiskir áskoð- rar av álvara at møsna um, at hann skuldi vera eftirmaður de Gaulles, tá hann í 1972 skuldi fara frá. Soleiðis fer helst eis- ini at vera nú, og alt ið hent er, er tað, at hendingarnar eru fluttir eini tvey ár fram. Um tað verður Pompidou, so rokna menn við, at hann fer at reka ein meira smidligan euro- papolitikk enn de Gaulle, men fyri tað skulu vit ikki vænta, at t. d. Felagsmarknadurin verð ur opnaður alt fyri eitt. Tað er greitt, at teir komandi menn- inir fara reka gaullistiskan politikk, tað er eisini greitt, at tað skal ein persónlig- heit til sum de Gaulle fyri at at men reka tann politikkin, ið hann gjørdi. micky. 5 oe eo 5 Nýggi maðurin i Prag Aktuel mynd av Gustav Husak - eftirm. Dubceks Oddamaður i Slovakiv Gustav Husak í Kreml. Ein kann næstan taka | ara eigur at vera eitt tað fúl- synd í manninum, tí starv hans- | asta í heiminum. tiknir fyri kortum. Guerillamenn vandamikl- Gri enn K-BUMBUR ; Suðuramerikanska guerillakriggid nú eisini komið til Argentina, Brasilía og Uruguay. USA missir líðandi takið. Vit hava fyrr her í SOSIAL- INUM víst á. hvussu tað ameri kanska kapitalistaveldid í Suð- uramerika líðandi er um af letta sundur. Tá var tað viður- skiftini kring minurnar í Peru, ið Vit nomu við. men í seinast- hava mong onnur viður- tikið seg fram, og flestøll uni skifti