leygardagur 14. mars 1970síða 7

14. MARS 1970 SOSIALURIN Trolveida á landleiðini í SOSIALINUM 7. mars stend- ur grein sum eitur: >Loyvi nøkrum fáum bátum undir eftir liti at trola á landleidini.« Greinin er tikin ur »Frå- greiðing um fiskiroyndir við troli á sumri 1969«, ið fiskifrød ingurin J. S. Joensen hevur skrivað. Hetta er áhugaverd frágreið- ing, har fiskifrødingurin greiðir frá royndum við troli á land- leiðini. Í hesi grein er tó einki sagt um hvussu nógv veitt var, hvorki í peningi ella í nøgd, heldur ikki hvussu nógv mann- ingaparturin var ella hvussu nógv av honum ið var prísvið- bót, ið goldin var úr landskass- anum. Men J. S. Joensen kemur til tað úrslit. at nógv er til av fiski á landleiðini, sum ikki verður fangaður uttan við troli, og at hesin fiskur, um hann ikki verð ur dripin á ein ella annan hátt, verður at forkoma bæði hýsu- og toskastovninum, ti hesin fisk ur etur alt av. so tað verður fóðurtrot á havbotninum. Allt hetta er áhugaverdur lesnaður, og er ikki at ivast í at teir, sum søkt hava tingið um loyvi til troling, finna góðan stuðul fyri umsókn teirra hjá fiskifrøding- fínum, tí ikki bara verða teir flakavirkjunum ein góður stuð- ul, men hjálpa teir eisini sam- stundis til at linu-, snøris- ella snellumenn koma at veiða nógv meira, og so nógv feitari fisk, tí nú kemur havbotnurin at ha- va færri munnar at føda. Fiskifrødingurin hevur so eitt beinleiðis uppskot um bæði hvat hann meinar við »undir eftirliti« og nøkrum fáum båt- | um, og heldur, at båtatalid, sum trolloyvi skulu fáa, eigur at verða avmarkað til 6—8, og at støddin eigur at verða av- markað til 50 tons brutto. Um nú frågreidingin endaði her, so vildi problemið verið: hvørjir hesir 6—8 bátarnir skuldu verið, og hvor skuldi givið hetta loyv' ella sagt við ðrum orðum, hvor skuldi, nokta ollum hinum um søktu um trolloyvi, tí eitt er vist, at | er trolveidan so nógv meira | lønsom bæði fyri manning og skip. so verða tað fleiri enn 6—8, sum vilja søkja um slíkt | loyvi. Í løtuni eru tað 29 útróðra- bátar millum 20—50 br. tons, og fleiri eitt sindur stórri og heilt nógvir eitt sindur minni enn 20 tons. so um 6—8 bátar fáa trolloyvi, so loysir hetta | hvorki spurningin um rástoff| til flakavirkini ella bjargar | | línubátunum frá fíggjarkreppu. | Her má tí finnast onnur loysn | enn tann her er skotin upp og) haldi eg, at framhaldi av frá-| greiðingini har víst verður til | »Upplysingar frå Fiskasøluni« | visir okkum so tydiligt, at tad sum fiskifrødingurin mælir til, | bert er viðfáningur, ið lítlan ella | ongan týdning hevur. | Fiskasølan vísir her á. at í) Føroyum eru 17 flakavirkir, og um hesi virkir skulu hava eina | kontinuerliga drift og halda | hjólini gangandi 8 tímar um | dagin, mugu tey hava 900 tons av fiski um samdøgri. | greiðing frå | ska Men at henda fiskamong ikki fæst hvørki vid linu ella snøri, og at hesir veidihættir eru ov kostnadarmiklir, so eftir hesum at dóma, skuldi einasta loysnin verið: Troling á landleiðini. Hetta var so Fiskifrødingurin og Fiskasølan. Ein partur er so eftir, og er tað fiskimaðurin, og | tá eg her sigi »fiskimadurin«, so hugsi eg um útróðramannin, hann, sum hevur búgvi seg út til at liva av útróðri frá heima- strond alt ári. At ikki allir eru á einum máli her, eri eg fullvísur í. Tað eru útróðramenn sum halda, at trolveiða á landleidini, annað- hvort tað er við smáum ella stórum skipum, annaðhvort tað er inni undir landi, á sildaleid- um, ella millum 6 og 12 míl, Úr tinginum Hósdagin, 12.3.-70 Bræv var frá Arbeiðsmanna- felagnum Framtíðini í Vági um broyan av reglum um stuttleika skatt. Bræv frá Hvalbiar kommunu um at fáa landsvegirnar har suðuri asfalteraðar. K. Hoydal talaði um eykaeftir- | lønarskipan, tað tey í Dan- mark rópa ATP. Tað varð vald ein nevnd fyri 5 árum síðani, og einki var frætt frá hesi nevnd. helst var hon sovnað og mundi helst ikki fara at vakna aftur. J. Fr. Øregaard helt at fram- søgumadurin K. Hoydal gjørdi ógviliga lítið við at lýsa hetta mál gjøllari. Hann visti ikki, hvor ið var í nevndini, segði at hon svav. Øregaard setti spurning fram til K. Hoydal og spurdi, hví nevndin ikki var komin í gongd. J. Lindenskov, landsstýrismað- ur gav eina ógviliga greiða frá- | málinum. Hann segði m. a., at nevnd varð vald í 1965. Í nov. 1966 varð farið undir at savna tilfar. Í 1967 hevði nevndin aftur fund um málið, sum nú var bet ur lýst. 10.4. landsstýrið 1968 hevur fór aí Væntuliga hvussu ATP skipanin roynast í Danmark. fyriliggur eitt álit í málinum á | Olavsøkutinginum segði J. Lindenskov. i. viðgerð av málinum um sølumidstød fyri idnadarvørur Finnbogi Jsaksen helt at nú var neyðugt at samskipa føroy- framleiðslu í eini sølumid- stød. Tað, sum mest fór at gera seg galdandi fór helst at vera tøtingin. K. Wang spurdi um F. Isaksen henda troling ongan hvørki á havbotn- halda, at skaða ger inum ella fiskistovninum, og |um ansa verður eftir, heldur |ikki skapar nakran illvilja mill- lum útróðramenn sínámillum; tá ikki verður veitt nærri landi enn 6 sjómíl inn frá 12 míla- markinum, men at hetta vildi verið góð hjálp hjá hesum bát- | um og manning teirra. tí hesa Í tíð á árinum er mangan lítið at fáa hjá deksbátunum. Men er okið ikki stórri enn at tað ikki megu verða fleiri | enn 6—8 bátar. sum veiða | kunnu við troli, so er bæði øll| | argumentasjøn hjá Fiskasoluni grundarleys, og so hevur spurn- | ikki mintist at »monopolid« ikki var longur — smb. Føroya 'fskasølu, Grødi v. m. í var ein Fr. Øregaard helt, at hetta »som en røst fra graven,« skuldi hildið at | ikki var gamaldags, men heldur eitt sindur modernadur, hetta uppskotið kundi verið sett fram fyri 100 árum síðani. Øre- gaard greiddi Finnboga frå, at so tíð leikað í at fáa lands- handilin avtiknan, og tað eydn- aðist teimum eisini Øregaard meinti. at her var lalt og lítið upplýst í máli. Møguliga høvdu teir hugs- að eitt sindur, men skrivað var ið hvussu er ikki, hetta var upp so á tvørs av ollum modernaðum | tankagangi . at dríva virkir, |sum ikki kundu bera seg. Víst varð á í uppskotinum, at sølu- ongar útreiðslur landskassin | midstødin | skuldi gjalda ja hann skal gjalda K. Wang: Her kundu hvorki epli ella fiskur koma uppá tal | ella margarin og sápu- virkir so var bert ullin eftir | og skinnini. | Knút Wang meinti, at Før- oyskt Heimavirki var innarbeitt | ul. ; tað vera ? var at sláa sølumidstødin | 8 hetta Hvar skal heimavirki i Klaksvik? Vit megu stuðla ídnaðarfelag- ið, sum hevur vent sær til ting- 10. Hetta kann gerast vid at | hava eina felags pulju, haðani framleiðslu tók Thomas oyska Hesum Joensen neyndina. Uppskot viðv. hægri útbúgving annað lag mátti fáast á sti dentaskúlan. Sjálvur hevði hann avmarkað hann hevði Tjóðveldisflokkurin hevði sett so eigur hetta ikki at verða loyvt. Men tað eru aðrir. ið eiga lella veiða við dekksbátum av| hesi fyrr nevndu stødd, sum Finnbogi | | Tjóðveldisflokkurin hevði í síni | hesum | nað fráoraiði | Vit kundu kanska bygt eitt | | fingið frágreiðing, men nevndin | 3 | helt seg ikki kunnað koma vid | nøkrum åliti, fyrr enn teir vistu, | tudul kann veitast til alla før- | undir við; málið for i figgjar- | Finnbogi Isaksen visti á. atl gingið har, og tað var ógviliga | fingið | burtur úr hesi skúlagongd. Nú | —Æ—— ingurin heldur ikki stóran tydn- | ing millum útróðramenn, ti av| teimum umleið SI leksbátu- | num sum eru minni enn 50 tons, og størri helmingurin sum | áhuga hava fyri troling, fáa | bert 6—8 hetta loyvi fen ein kunna rokna við, at slíkur spurningur skuld skuldi verið reistur av útróðramonn- | Undir fíggjarlógarviðgerðini um í felogum teirra, og við-|VYórðu nógv føgur orð svgd um gjørdur har, heldur enn í rit-| at hjálpa idnadinum at koma | gerðum, í bløðum og á tingi, tí | fyri sg nú eru í flest ollum útróðra- Ídnaðargrunnur fr bygdum vútróðrafelogk. sum/iú, ljóðar sera væl heita er hava tl uppgåvu at viðgera |í fyrstu atløgu vegurin i áhugamál limanna. Um so var. | veya monnum møeuleikar at vildi verið ólíka lættari hjál|seta skjotil á Men uknar tinginum at vidgjørt ein slíkan | veruljer tos um møguleikarnar | spurning, ti nettupp í hesum hjå idnadinum at standa seg og | feløgum er hægsti sakkunnleiki| at vera kappingarføran vid ut | Í slíkum málum, og má tað |tjendskan ídnað av sama slagi | verða so, at teir sum veiða dag | Treytin er jú. at okkara egnu |um dag. år um ár, og hvørs|vørur verða eins dygdargóðar Í lagna er knýtt at hesari veiðu. | og helst nakað biligari, enn tær, eru teir sum best kunnu ráð-|ð innfluttar verða. Sjálvur er geva teimum, sum lógina gera. |ein ikki ídnaðarmaður; men I. Fr. Øreeaard hev . ein áh ig fyri føroyskum handverki og ansar eitt dut eftir ti, ein sær: hvat folk keyp- ir av t. d. utlendskum køkum fo. t, so er tad syndarligt at | hugsa um allan tann pening, sum floymir út av landinum Hesir sokallaðu | køkar« eru dýrir, so ein skuldi »element | sær fyri at fáa annað skil á, m trú, af góðskan „var hin allar- la við at skjóta upp at ein | besta. Men frættir tú, at slíkt nevnd skuldi setast at kanna verður keypt gjøgnum >hoved- | viðurskiftini hjá studentaskúla i Danmark um | num og Fróðskaparsetrinum bodsmenn i Før YUM, skilir | : | tu, at tann stóri kostnaðurin | Hilmar Kass tók undir við ikki altíð og avgjørt ma borga Finnboga í ti, at viðurskifti fyri serstakliga = góðari góðsku Í skúlans áttu at verið brovtt, sol »agentarnir« fáa sín terta tey meira hóskaðu samfelag | ta“ | okkara, hóast studentarnir | Hvussu ber tað til, at slíkar skuldu læra tað. sum danskir|dýrar vørur hava nakran sølu- | studentar, vegna tess, at her|møguleika í Føroyu Vit jer eingin lærdur háskúli. men | hava jú teir allarbestu hand- at studentarnir máttu av land-|verkarar, og teir nógvu agent- linum at halda fram við lesn- | arnir. sum fáa sín feita bita av laðinum. Hilmar Kass helt. atlat selja útlendskt, teir eru jú |her átti Sjómansskúlin eisini | påra óneyðugir, tá talan er um lat komið uppí, ti hann hevur|åt selja føroyskar handverks- lt. d. ongan millummann ella | idnadarvørur her heima. Hvor | nak ran ráðgevara. er so orsøkin? | , . Longu i barnaskulanum lærdi Happodråttarloyvi tú at rokna: Keypspris — sølu- sen r . pris vinning. Vit skiltu væl | Løgmadur legði fram uppskot |'9 fekk hesar 3 tættirnar at til løgtingslog um broyting av vara saman, hann : | løgtingslog um happadråttar- ikkarin fær ikki Kk til loyvi til Út Irp Førova far (råvøru) beinleidis nifrå Løemadur segði frá. at út-|tað skal ígjógnum teir stóru varpsnevndin tók einmælt und-|handlarnar. Fingu framleiðarar- ir við hesum at leingja lovvid |nir keypt alla råvøru beinleiðis til 304 -71. | 7 ittan um millumhandlar og Lógmaður greiddi frå, at i|agentlar, so Voru (CI biligari og 12 dráttum vóru 421.465 kr.!Órvað góðskubetri | innkomnar. Av hesum eigur út Pá varð moaenlier at:fóa teir varpið 274.931 kr tættirnar í raknistvk | at Útgoldnir = vinningar 126.557 ) ; | kr., herav 18.981 kr. í gjald til! ra saman. Men sum m landskassan A VETOUT ONE ung SK førovskur ídi r hava | Løgmadur segði annars, at vit | VP | : naKran møØrguierka MX Vil áttu at gledast um, at almenn-| enda ok! frá 5 tar ingurin hevdi tikid so væl undir |, Her må landiS i pi Í við hesum sendingum. Útvarpið | 19 1 í F | fáa | var eitt »massamedium«, er | „sðskuhestu ; Í ú j | størsti = boðberi og kemur í || råvøru, HH | inn Í — Idi num I ndlar vent men I sonum | 7 landsinnfluttning > 0) (2 == N ? rr: — ——————— / på 5 Hø » |: } /SÚARNPER act agn græn á TA | Ísstlýrið mælir ti til, at IN | H.