mikudagur 30. september 1970síða 4

SÍÐA 4 ingini tá tygum høvdu fingið loyvi frá rithøvundanum í Svø- ríki og frá Danmarks radio: »Eg spurdi nú Eydun Johan- nesen, um hann ikki kundi royna at fáa leikin spældan í útyrpinum.“ Hetta er at fara skeivan veg. Eg vildi hildið, at rætti veg- urin hevði verið at spurt stjór- an, ella um tygum ikki vóru uppá tal við hann, so sent fyrispurningin til utvarpsnevnd- ina, og ikki til Eyðun. Tå eg var biðin um at týða leikin, roknaði eg tað sum giv- ið at farið var regluliga fram og ikki sum her, sníkjandi gjógnum bakdyrnar, sum tikið verður til. Nei! Hatta fer ikki at bera | til í Føroya deild A. I.'s heldur enn aðra staðni fyrst ikkj at tora at leggja sítt kristna navn til slíkan rotin- skap, at dálka navngivnar per- | sónar og so sjálvur krógva seg undir Cæsar navni. Gamani! | tað var persónurin Roland | Thomsen og ikki beinleiðis A. | I, men R. T. er formaður í| A. TI. | Hví útvarpið skal gjalda út-| lendskum popparum meira enn | teir kunnu gjalda foroyskum | popparum skilji eg ikki. Tað vildi verið ógviliga um teir gjørdu tað. Tað hevði sømt seg I | osømiligt | | betur, | uttanlandahandilin = skipaður ál landsandeilsgrundarlagi. Øll umsiting má gerast tíð-| arhóskandi. | Bygdir ella oki av landi | okkara, sum eru í afturhond,; mugu koma undir skjóta út-| bygging. | Við tíðarhóskandi lestra- og | lærulíkindum, vísindaligum | kanningum og tekniskum snild- | um, skulu vit gerast betri | skjótari før fyri at loysa mál-| ini. | Við at troyta hesar møgu- leikar og fremja hesi framtøk skal framleiðslan økjast í stór- um koma øllum fólkinum | til og | DE góðar. | 17. Allastaðni har sosialiser- | ingin fer fram ella plan- hús- | arhaldið krevur broytingar í ognarviðurskiftinum, letur sam- | felagið fult endurgjald. 18. betur tryggjan g javnvág svarandi fólksins áhuga krovum, skipar samfelagið fyri m. a. príseftirlitið. rættvísari skattaålegging, rættvísari sosial- lóggávu og inntøkuåbotum- o eftirliti. Finari og | . | inntøku- | sam- | Og Skattur eftir evnum 19. Skattaáleggingin hevur til endamáls at útvega hin neyð- uga peningin til útbyggjan samfelagsins og fremjan av fel- ags áhugamálum skal har- afturat minka um ójavnan í inntøku. Øll skattaålegging má fara fram å tann hått, at hon ikki fordar virkishug imillum manna. Inntøkur, ið svarar til neyð- uga minstamarkið fyri uppihaldi hjá einari eiga ikki at verða skattaðar. og Menniskjan og samfelagið 21. Málið er, at oll menniskju skulu fáa nóg mikið til lívsins | meg | o | livsins | familju, | Tað farnir unga astuni, Blødini standa å tremur vid tíðindum um ótangar her og beistagerðir har. Politiið verð- jur kravt út á gøturnar at ansa leftir, at tann heilagi ognarrætt- |urin ikki verður skerdur. letur til, at at hava áhuga ættarliðnum nú menn eru fyri tí í sein- Heldur ikki verður tað tol- að, at ungfólk bera seg óflýggjaliga at á havnargki- num í Havn. Fyri ikki at oll jung í Havn skulu liggja undir |at vera svín, krevur aftur- | haldspressan, at nøvnini á teim seku koma alment fram, vit oll kunnu kenna tey SO og at tann rætta vegin, jenn at fingið bæði Eyðun og úti nakað, sum vit als høvdu viljað gingið við gingið ikki | til. Hevði tað ikki verið at SO, |tad var býráðsval tann dagin, | so hevði hesin leikur »kanska« |av óvart verið sendur, og eg | vil halda, so hevði okkurt) | spurst burtur úr tå, sum tyg- um kanska høvdu verið glað- ur fyri! Hanna Lisberg uppihald og kunnu troyta allar | teir møguleikar, ið tjóðin hev- ur at bjóða teimum til eitt rík- ari samfelagslív. Við skilagóðum og um byti av inntøkum elagsgóðum verður stattar- munurin at hvorva. nytt grundstødi verdur at skipa fyri rættvis- og sam- Og | betri samvinnu og einari trygg- ar og ljósari tilveru. 21. Bert eitt samfelag, har órættur og neyð er burtur, kann av sonnum gerast eitt fólkaheim. Eitt slíkt samfelag | krevur samhug ábyrgdar- kenslu av ti einstaka. Øll hava skyldu eftir evnum at gera sitt besta fyri samfelagið. Aftur fyri hevur samfelagið | ábyrgd fyri øllum og skyldu at og | tryggja ollum vælferð uttan |mun til lit, trúgv. kyn, starv ella inntøku. Øll skulu kunna bera fram | sína hugsan uttan ótta. Øll eru | líka fyri lógini, og eingin kann revsast uttan lóg og dóm. Tryggjað verður ollum talu-, truar-, organisations og sam- komufrælsi. Fi uppvaksandi ættarliðnum Øllum verður tryggjad sama|verður ikki bara tryggjaðurl og javnbjóðis start í lívinum. | javnbjóðis rættur og atgongd; sama og javnbjóðis rætt og at-|til hin hollasta og mest tíðar- | gongd til arbeiði og hvíld, till hóskandi og staknútímans út- Í heim og vælferð og bestu at-|bygdan lærdóm; men eisini | støður at brúka fritid og frí-| verður allur lærdómur ókeypis. | lotur. Til skapan og verndar av Øllum borgarum samfelags-|einum frískum og sunnum ins verður veittur sosialur| ungdómi, bæði líkamliga og | tryggleiki, og samfelagið berljandliga, verður við dyggasta | útreiðslurnar, ið standast av|og mesta stuðli hins almenna | sjuku, aylamni, vanlukku, elli, | bygdir ítróttarvollir, bygdar |inntøkumissi — ella hendingum | ítróttarhallir, = reist bygdahus |og umstødum, id føra vid særjtil oll listar- mentunnar og |trongd til trygd og hjálp atjonnur góð og gagnlig enda- | troyta eina tilveru uttan sakn| mål, gjørd fritidarstød og ann og trot. ars skipaðir teir stovnar. ið Øllum arbeiðandi menni-|rókja = skulu áhugamál ung skjum verður tryggjað eitt| dómsins eins og fólksins sum minstamark av løn og øllum | heild. | carbeidsførum ella treingjandi Stovnad verda bokasøvn og sosial trygd, ið svarar til tað. | skipaðir mentunnarstovnar, ið ið neyðugt er til lívsins uppi-| tryggja skulu øllum uttan ) hald. mun til, hvar ein í landinum Føroyar politiveldi? } SOSIALURIN teimum. At sum tað, at vara okkum fyri hugsa so langt, hesi somu »svin« eftir hetta fáa strævnari við, at verða »godir« samfelagsborgarar aft- ur, i okkara litla landi hugsar hon ikki um, ella so langt vil hon kanska ikki hugsa. Í staðin fyri at fara i kjarn- ina í málinum, nevniliga hvat ið gjørt verður fyri at halda tey ungu frá »Olevnad«, vil ein partur av tí eldra ættarliðnum hava vaktarmenn og hundar, at jagstra tey ungu. Hvussu væl verður undirtikid í aftur- haldspressuni, í býráðnum, í barnaverndini, av politinum o. s. fr., tá talan er um vissuliga at bøta um kor teirra ungu? Hvussu væl var tikid undir við målinum um at byggja ung- dómshús? Nei tå tagdi aftur- haldspressan. Mini ráð til tykkara, sum | nú so knappliga hava fingið áhuga fyri ungdóminum skulu vera: Farið og tosi við tey ungu finnið kjarnuna í trupul-| leikum teirra, og brúkið tann pening tit nýta til at krúpa utt- an um við, tit at hjálpa teim- um ungu, at byggja teirra egna SI ur var komin. So hon hevur onkur forbindilsir har. (Mað- urin er Mijørkadalsmadur). Kanaska B. eisini fortelur | ynski uppfylt. Tá er nógv vunnið. Við teirri skriving, sum fer fram í afturhalds- pressuni eru allar grundir at) | teir hús, tey flestu fara at fáa síni Kvinnur og menn eru í gll- um lutum javntstillað, og mødrum skulu tryggjast teir fyrimunir, ið svara til ábyrgd- ina fyri tí uppvaksandi ættar- liðnum, og verður tí til vernd- ar og tryggleiks fyri heimið og ti uppvaksandi = ættarliðnum mødrum goldið í hondina eitt skattafritt barnatilskot. Oll skulu hava sama rætt o javnbjóðis atgongd til lærdóms og luttøku í mentunnar- og menningarlívi tjóðarinnar. og o Fræls og fri menniskju 22. Sosialismunar mål er at skapa fræls og fri menniskju g til tess krevst eisini anda- | r frigering og vælferð. Andslívið vera frælst. Samfelagið skal á besta hátt og i størsta mun styðja alla folkaupplysing, alla gransking alla list alt mentunnar og | menningarliv, allan lærdóm ati útbúgva og dubbing til arbeið- | IS. og x o li « skal f r fritt og og | bjóðis atstødur at troyta SOSTALIN BRÆV TIL B. i Dimmalætting er farin undir nakað ódámligt; tað er| at kunngera nøvn á tveimum ungum dreingjum úr Havn. Hvat billar hon sær inn. Hví sigur hon ikki fyri fólki, um tað óskil, sum stendst av brennivinsklubbanum í Mijørka dali?? Nu hevur B fyri stuttum sagt folki frå, at nyggjur chef- vera bangin fyri einum fasist- iskum styri her å landi, um flokkar, sum hesi blød umboða, fara at hava ov stóra ávirkan á landsins stjórn. Hans Jørgensen. javn- men- menningarkeldur oo býr ríkiligat lut í og tunnar- landsins. Samfelagið skal í øllum lut- um tryggja ti uppvaksandi ætt- arliðnum børnunum og ung dóminum í heimi skúla í leiki arbeiði, hini bestu uppvakstrarlikindi, eina sunna og frælsa uppfostran. og og og Føroyar og útheimurin 23. Heimurin er alt meir og meir vorðin ein heild, har eingin tjóð hevur ráð til ella | kann standa — einsamøll heldur ikki Í fyrstu syftu mugu vit menna og útbyggja samvinnuna við grannalondini norðurlond og sum! sætta nordurlendska tjóðin á jøvnum føti taka lut í ollum norðurlanda = samarbeiði. Men samarbeiðis- sam- vinnuhugurin røkkur víðari, og | allastaðni, har vit hava skild áhugamál at rekja, verð- ur hetta gjørt annaðhvort við beinleiðis føroyskari umbodan ella umbodan umvegis rikisfel- agsskapin. 24. Føroyar skulu lítið vit enn evna besta til frama fyri friði semju millum allar tjóðir og á besta hátt og eftir førimuni stríðast móti militarismu. Vit. og ser- so sitt y gera Ot > og > Ríkisfelagsskapurin 25. Hin 400 ára gamli ríkis- felagsskapurin Føroyar og Dan markar ímillum eigur, sum lagt í stjórnarskipanina fyri Føroyar av 23. mars 1948, at botna i tí fulli og óskerda mannafrælsinum. Hetta vil í hesum føri siga, at báðum tjóðunum, teirri før oysku sum teirri donsku, er frítt at fara úr sijornarliga og fíggjarliga felagsskapinum um eitt mál ella målsøki verður | felagsskapinum NR 75. — 30. SEPTEMBER 1970 fyri fólki, hvussu teir eita í Mjørkadali, sum ringja á Hå- skúlan um at fáa gentur nidan í Mjørkadal, ella hvussu teir eita í Mjørkadali, sum hava drukkið 14-15-ára gamlar gent- ur fullar. Nei, hin gamla! Hatta er ikki mátin í Føroy- um! ! Hesir dreingir, sum tú hev- ur hongt út í Dimmalætting, hava gjørt eina ljóta gerð o fáa straff hareftir, men tú hev- Go ur gjørt eina fúla gerð móti dreingjunum og teirra avvarð- við á teimum. andi at kunngera nøvnini Tví! yvirtikið. = soldiðis at Føroya løgting og landsstýri taka við teirri lógarligu, fíggjarligu, um sitingarligu siðmenningar- ligu ábyrgdini av málinum ella målsøkinum. Hesin »generelli« báðar síður røkkur líka at loysingini, um annar partur skuldi komið til ta niðurstøðu, at fullur skilnaður úr rikis- vil tæna For- oyum og Føroya fólki best. Henda frælsisstøda ber við sær hin mikla fyrimunin, at hon tekur alla trætu alt trýst Føroyar og Danmarkar millum burtur og slættar so- leiðis fyri fullari fatan av ødr um og vinarligari viðgerð av áhugamálum føroyinga undir stavnhaldinum at tæna Føroya fólki Føroyum, og tað er javnaðarmannahugsan, at hetta »generelia« frælsi til báðar síður vil styrkja allan ríkis- félagsskap um øll mål, ið båd ir partar í samvinnu rekja betur enn hvor sær. og Og i rættur til og Of og Tjóðskaparstoðun 26. Í Føroyar nordurlendsk máli, egnari stjornarskipanini eru skrásettar sum ein tjóð við egnum mentan, egnum tjóðarmerki fullum sjålv- avgerðarrætti egnari lagnu og lívi viðvíkjandi. Sambært hesa skráseting heimastyrisins, danska ríkis- dagsins kongsins er tað tað Føroya javnadar- floks stevna, at skipað verður fyri, at okkara grannatjóðir og skyldmenn eins og øll okkara viðskifta- fólk, hvar í heiminum tey vera, veita okkum sama sóma og viðurkenning, harundir fulla viðurkenning flaggi okkara, á havinum sum á landinum. alla staðni, har ið føroyingar ferðast og metast sum umboðsmenn fyri før- oysku tjóðina. y og og rav Q so og av