leygardagur 13. mars 1971síða 6

SÍÐA 6 Bráð- neyðugt ... (Framhald frá 4. síðu) ir byggjan av einum triðja fult útbygdum skúla * Havn. Stórur vøkstur Skúlabarnatalið I 1985 vóru i veksur skjótt. kommunuskúla- num 630 børn i 25 flokkum við 21 lærarum, í 1960 vóru 924 børn í 40 flokkum við 39 lærarum. í 1965 vóru 1145 børn í 49 flokkum við 43 lærarum og í fjør vóru 1392 børn í 6Ú flokkum við 65 lærarum. Nevndin heldur, at hesin vøkstur í barnatalinum stendst ikki minst av, at skipanin við 8. 10. flokki hevur sett ógvuliga stór krov, ikki bert til teirra sum starvast innan skúlagátt, men eisini til mynd- ugleikarnar sum m. a. skulu útvega hóli o. a. 9. og Fyribilsloysnir Skúlin hevur øll hesi árini lið- ið undir hølistroti. Tá ið teir| verandi skúlarnir hava verið so wvirfyltir at tað hevur nærkast tí óforsvarliga, eru bráðfongis = reistar barakkir elementbygningar at lætta um tað harðasta trýstið. Hetta er frá myndugleikunum óivað gjørt í tí góðu meining, at tað bert skuldu vera fyribilsloysn- ir og sostatt verða avloyst við bygging av fult útbygdum skúla. Fyribilsloysnir = hava ongantíð verið bíligar loysnir. Hetta man hava verið ein or- søkin, at ikki er farið undir at byggja nýggjan skúla. Ein onn ikki ur orsøk kann vera, at hevur verið trúð uppá, at vøksturin = barnatalinum skul- di halda fram, men ikki tess minni hevur hann gjørt tað higartil, og alt bendir á, at| hann eisini hesi komandi árini fer at halda fram í ikki minni mát, verður sagt. | enn Venjingarskúlin Venjingarskúlin, sum varð tik- in í nýtslu í 1968, kundi bert so dánt taka tað yvirtrýstið, ið tá var á Kommunuskúlanum, men hann loysti á ongan hátt problemið við bráðfangis bygn ingunum, tí eingin varð niður- lagdur. Tvørturiméti hava teir nú eitt sera høgt nýtslupro- sent. Undirvísing í 9 bygningum At undirvísingin fer fram í 9 bygningum í staðin fyri2, sum tað í løtuni átti at verið, førir nógvar trupulleikar við sær og virkar í mangar mátar darv- andi uppá undirvisingina, har- afturt spjaðir tað lærararnar og forðar fyri tí næra sama- beiði teirra millum, sum í nú- tímans skúla er meira neyðugt nakrantíð áður, og sum er ein høvudstreytin fyri, at nýggir = undirvisingarhættir og -tankar kunnu verða førdir út í lívið. Fakhøli eru eingi á útskúl- unum, og tí má øll undirvís- ing, sum er knýtt at teimum, vera á høvudsskulunum. Hetta førir vid sær, at næmingar og ofta lærarar mugu ganga ímill- um, tað er ikki altíð so tespi- ligt, og haraftrat virkar tað sera ørkymlandi á skúlalagið. Ein skúli eigur at virka sum ein eind, ikki bert tí, at tað lættir munandi um umsiting- ina, men helst tí at børnini leiga at kenna seg trygg. og tað gera tey í umgevilsum, tey eru kend við. Skiftandi um- gevilsi ger tey ótrygg og broyt- ir ofta atferð teirra soleiðis. at atburðurin í skúlanum fær eina óheldiga vend. Tað er tí greitt, at soleiðis sum hølisvidurskiftini løtuni, geva tey ikki bestu um- størsta og ivaleyst eru í støður á mest viðbrekna arbeiðsplássi í 10 skulu hava sína dagligu gongd, býnum, har børnini í ár heldur nevndin í frágreiðing- ini. SOSIALURIN Bráðneyðugt við nýggjum skúla Í frágreiðingini hevur felags- lærararáðið hesa skiítsu til heildarloysn. Tað er eingin ivi um, at ein 3 — sporaður skúli er tann, ið best útnyttar fakhøl- ini. Høli til fimleik, biologi, smíð, skulakøk, fysikk 0. a. eru ógvuliga dyr, og ti er um- rådandi, at tey verda utnyttad so nógv sum gjórligt. Eisini frá øðrum sjónarmiðum halda flestir skúlamenn 3-sporaðan skúla vera hentastan. Venjingarskúlin er reiðiliga væl fyri fakhølum viðvíkjandi. Í løtuni eru í honum 11 floks- | holi. Heimari skúli við Landa- vegin hevur 4 og Ytri skúli 4. Varð ein lon bygd aftrat Vest urskúlanum við 7 flokshólum vóður tilsamans 26 og hevdi hetta verið eitt høviligt tal til, at Venjingarskúlin kundi virka sum ein 3 — sporaður skúli. Kommunuskúlanum tørvar í stórt mát hóskandi fakhøli. Hesin spurningur eigur at ver- ið loystur við eini heildar- planlegging, ið skal gera megin skúlan til ein 3 — sporaðan skúla samlaðan á einum stað. Skúlarnir við Jónar Bronx- gøtu eiga at verða niðurlagdir. Teir kunnu av kommununi væl verða nýttir til onnur endamál. = Realskúlabygningur- in, barakkin og gomlu stjóra- húsini eiga at lúta fyri eini ný bygging, ið skal rúma teimum hólum, ið eru neyðug fyri at gera megin skúlan til ein full- fíggjaðan 3 sporaðan skúla. Tað er neyðugt beinanvegin at fara undir at byggja ein triðja skúla í eysturbýnum. Ein slíkur skúli kann í fyrsta lagi standa liðugur um eini 4 — 5 år, og tå eru í minsta lagi brúk fyri at hýsa 11—15 flokkum meira enn í 1970. Mælt = verður myndugleik- unum til smbr. kunngerð um fealgslærararáð og lærararáð frá 29. januar 1966 at taka lærararnar við í planlegging av umbyggjan og nybyggjan av skúlunum frá fyrsta degi av. Nærum ... (Framhald frá 4. síðu) lagi. Klassakvosjenturin, sum í løtuni er 24 í megindeildini, er ov høgur; vit hava her sett hann nidur i 20, men upp aft- ur lægri i hægri deildum.« Tá ið henda framtidarmet- ing var gjørd, mundi fáur hava nakra tiltrúgv til henn- ara, men hildið varð, at tølini vóru alt ov høg. Nú kunnu vit ikki tess minni konstatera, at fyrsta S-ára skeiðið enntá hevur hilnast betur enn væntað hvat ið næm ingatalinum viðvíkur. At flokkatalið er minni kemst av, at flokskvotienturin í dag er hægri enn tá, sigur felagslær- araráðið við kommunalu skúl- arnar í Havn. Uppskot … síðu) * Læraraútbúgvingin skal fara fram á universitetsstigi, og skúlin skal eita Lærarahá- skúli Íslands. (Framhald frá 5. * Treytin fyri at koma á skúl- an er studentsprågv ella líknandi prógv. * Læran varar í trý ár. * Næmingar skulu vera í min- sta lagi 12 vikur í praktikki og er hetta ein stór øking. * Okt verður um valfríu læru- greinirnar- * Tey sum beint koma úr lær- araháskúlanum, skulu fyrst hava vegleiðing og arbeiðs- praksis í tvey ár, áðrenn tey kunnu fáa arbeiði sum lær- arar. * Rektarin verður valdur fyri fýra ár í senn. * Við síðani á rektaranum verður eitt skúlaráð. Um- boð fyri næmingarnar skulu vera við í skúlaráðnum og skúlastýrinum. + Teir lærararnir = vid vera profess- umframt at føstu skúlan skulu arar, lektorar vera tímalærarar. * Sett verður á stovn peda- gogiskt kanningarráð. NR. 19. 13. MARS 197 Tað var íslendski kenslu- málaráðharrin, Gylfi P. Gisla- son úr Albyduflokkinum, sum legði = uppskotið fram, og greiddi hann frá, hvussu verið hevði = við læraraskúlanum. Hann segði, at tær mest týð- andi broytingarnar vóru, at nú fekk skúlin loyvi til at klekja studentar og at skúlatíðin hjá lærarunum var sett til 3 ár. Um uppskotið verður sam- tykt í hesi tingsetuni er hugs- andi, at teir fyrstu lærararnir frá nýggja skúlanum kunnu vera lidnir í 1977. Árligu um- kostningarnir = av broytingini metti = kenslumálaráðharrin til 15,4 milj. Studenta- prógvið ... (Framhald frá 5. síðu) ko ltálá, sum hevur sagt, at hann metir hetta sum eina gongda leið og eina góða leið í framtíðini. 20.000 studentar Frágreiðingin byrjar við at siga frá hvønn tydning stu- dentaprógvið hevur í løtuni og sagt verður, at tilgongdin hev- ur verið stór seinastu árini. Í 1951 vóru 4.100 studentar- Tíggju ár seinni vóru 8.400 og í ár eru 20.000 studentar. Sam- stundis verður eisini víst á, at studentaprógvi verður roknað sum lykilin til hægri útbúgv-- ing, men hevur tað víst seg, at nógv av teimum sum hava tikið hetta prógv, ikki hava nýtt tað til hægri lesna. Urslitid ivingarsamt Hóast nógv stríð verður gjørt fyri at ogna sær pappírini til at fáa eitt studentaprógv tað eru áhaldandi royndir frá februar til juni — so er úr- slitið í mongum fórum at fil- ast, sigur neyndin. Nevndin skjytur tí upp, at studenta- prógvið verður strokið innan trý ár. Tað verður gjørt eitt annað »progv« ístaðin, sum skal vísa um næmingurin er egnaður til at halda fram at lesa ella íkki. rr [SNS landi. Tað eru flokksformenn- inir og hinir limirnir í hvørj- um flokki fylgja teimum blint, verður sagt. Teir hava ivaleyst grein í sínum máli, men tað sum hendir tá flokkarnir hava fund, frættist jú ikki, og tað er á hesum fundum at hinir lim- irnir í flokkum sínum siga sína hugsan, og tá atkvoðast skal um eitthvort mál í al- tinginum rætta teir seg eftir meirlutanum í flokki teirra. Eisini eigur at verða viðmerkt, at stjórnin hevur havt ógvuliga tepran meirluta, so tað hevur verið neyðugt hjá limunum at verið so samdir sum gjørligt, so nakað kundi koma av skafti. Veljarakanning Tá politisk stórmál hava ver- ið frammi, hevur verið stórur áhugi fyri, at gera Vveljara- kanningar fyri at síggja, hvor- ja hugsan fólk flest hava. Í summar skulu fara fram í Íslandi, og nógva ar hesum og heldur ikki sam- staðni hava flokkarnir, hvor íltyktir í flokkunum. Tað sum sínum lagi gjørt veljarakann- ingar um hvørji umboð teir skulu seta á listan. Tey ungu hava dúgliga luttikid í orða- skiftinum um hetta og hava funnist harðliga at teim eldru leidarunum = av flokkunum. Sagt verður at tað er trupult at fáa sínar hugsanir fram og at nyskipanir í flokkunum fara ov seint fram. Altingid hevur tó víst ti yngra ættar- liðnum meiri álit. við at hava samtykt, at valaldurin skuldi vera settur niður úr 21 árum til 20 ár. Tað er tó synd at síga, at| altingið er vorðið yngri av teirri orsøk. Fyrr var tað gjøligt, at verða valdur um ein var 28 bógvin kann sigast, at tinglim- irnir ikki eru eldri enn 70 år, og tað er neyvan komið fyri, at nakar á hesum aldri hevur latið seg stilla upp. Men tað kommunuval | er kortini ongin lóg sum forð- 30 ára gamal. Á hin | tó verður hildið, at vera stør- sta skomm er, at tað millum teir 60 limirnir bert er ein kvinna. og at siga hví so er, er torført. Tað kann helst sig- ast, at íslendsku kvinnurnar hava minni áhuga fyri politik- ki enn tær í hinum norðan- løndunum. Professionellir polit- íkarar - ella ikki? Í orðaskifiinum um arbeiðs- hátt altingsins er eisini komið fram onnur mál, sum eru av prinsipiellum slagi. Eitt av teimum er, um altingsmenninir bert skulu vera altingsmenn ella um teir eisini skulu hava annað starv við síðuna av. Lenin, til hvønn altingslim, er i dag umleid 1400 kr. i okk- ara peningi um mánaðin, og og var neyðugt at hækka hetta, um teir ikki skulu hava annað starv. Sum er, eru tað fáir altingsmenn, sum ikki ha- va annað arbeiði, men í min- sta lagi hevur ein tridingur av teimum arbeiði innan stjórn- ina, politiskir blaðstjórar, fak- felagsmenn o. a., so at tað er ikki ov nógv sagt, at teir eru professionellir politikarar. Hin- ir hava starv í almennu um- sitingini, ella eru úti í vinnu- lívinum. Teir sum eru fyri núgald- andi skipan føra fram, at ein politikari kann best røkja sítt starv, um hann er knýttur at aðrari vinnugrein, sum við- komandi soleiðis kemur at hava nærri kontakt við. Teir sum eru ímóti hesum siga, at politiska arbeiði í altinginum er so stórt, at teir hava nóg mikið við tað. Í hesum sambandi má ein ikki gloyma, at í Íslandi eru ikki meir enn 200.000 fólk, so tað er ein spurningur, um teir hava ráð at lóna 60 pro- fessionellum politikarum. Framleidsla av problemum Summir íslendingar siga, at tann vinnuvegurin sum gongur best í Íslandi er framleiðslan av problemum. Tað eru eisini nógv pro- blemir, sum altingið hevur at takast við. Fyri at kunna taka sær av ollum tí sum teir eiga, mugu betri arbeidsumstødur fåast til vega, og onki er at ivast í, at stórar broytingar fara fram innan sum uttan al ting í komandi árum. Keypið frá teimum, sum lýsa Í | SOSIALINUM