leygardagur 12. juni 1971síða 6

SÍÐA 6 SOSTALURIN NR. 44. — 12. JUNI 1971 Pláss fyri sosialismu í norsku minnilutastjórnini 17. mei í ár fekk Noreg nýggja stjórn eftir at stjórnarkreppa hevði verið. Forsætisráðharrin | sum tá var Per Borten BR DET DE DANSKI BLADMADURIN FLEMMING CHRISTIANSEN HEVUR HAVT PRAT VID JAVNADARMENN i NORDANLONDUM hevdi i flogfari vist formanni- num Íyri norsKu mol IS rørsluni moti EEC, nøkur loyni lig | jøl un) í iesmarknaðil Q nda um h (fa I tan heit Í k } | Í 80 1CLUMØGNNINII 1 10 } | Bor V | } 1 ja R { I MUN( LÍ rn I aroclr0l0 t I nm num f 1 ng Í 1 kom ) I Í 1 e | n Í } Bratteli-stjóri 1 kkt NOU 1 inf | | Ira 1 } likal MU b irligu flokkunun Gott arbeið Hvussu greiðir ein arbeiðið í tilikum føri og hvussu hevur arbeiðið verið higartil? fíðin. sum longu er lid- in. er gingin sum vit kundu vænta. sigur Trygve Bratteli, men nakra verunliga roynd er stjórnin ikki enn sett í. Um teir borgarligu flokkarnir fara at royna stjórnina og hvussu sterk hon fer at roynast vita vit ikki. men tað sum vit hava lagt dent á hesar mánaðarnar er eitt gott arbeiði í stjornini, og at fáa mál fram í Stór- sum vit halda krevja tinginum eina loysn. "me . Vit vita, at vit eru r 0... í minniluta Kann ein rokna við. at mál av prinsipiellum týdningi koma fram áðrenn 1973? Eg veit tað ikki. Vit eru ; yvir at vit eru Í minniluta. um tað í Noregi í dag ikki er grundarlag undir aðrari stjórn gera vit sjálvandi fyrireikingar til tílík tiltøk. Vit eru tó noyddir at beiða annarleiðis nú vit minniluta, enn um vit høvdu tinginum. jú greiðir Oo ar- vil meirluta í stór- vildu gjørt, | Moderatur politikkur Vil em tað varnan tit vilja moderatan at og siga | føra | atløgu? Vit eru settir uppgávum, sum eru (K somuleiðis |rúgvu av | komnar av fer i rr: Støou og teirri stóðu | , er 1. og | Arbeidaraflokkurin | skránna hjá flokkinum vilja vit i taka løn mm Vi a Trygve Martin Brattelie, bladstjori 1934-40, harri 1951-55, HO IA | politikk, í hvussu er í fyrstu | Noreg | jara al | forsæ Hvalaveidumadur 1926-27 bvoninesarbeidari ferðslumálaráðh:arri |skrå hvat vit vildu gera teir | fs rstu 100 dagarnar. | 100-daga skráin var illa við (farin av teim borgarligu, og | hetta vóru vit eisini fegnir |um. Men vit vóru greiðir yvir, at okkara 100 dag skrá bert Ívar ein partur av skrá floks- ins sum skuldi gjøgnumførast | eftir teimum fyrstu 100 døgu- num. Tað sum hendi var so | tað, borgarligu — flokkarnir fingu meiriluta og skipaðu #4 AR I tisráðharri. Føddur 11. januar bygningsarbeiðari 1928-33, 1940-42, fíggjarmálaráð- 1960-63. Limur av norska Stórtinginum frá 1950. Formaður fyri st rtingsbólki arbeiðara floksins frá 1964, næstformaður í Arbeiðaraflokkinum 1943 -65, formaður floksins frá 1965. lroyna at taka hvort einasta | tjórn, og hetta høvdu vit | mál upp og lýsa tað frá okk-líkki roknað við. lara sjónarmiðum og hvussu | Hóast tað rokni eg við, at | lanet vit koma við hvorjum [tå 100 dagar eru farnir eru Vit Í máli, hongur alt av, hvat Stór- |forir fyri at leggja eitt rætti- | tíngið sigur. | liga gott yvirlit fram yvir tey | Undir valstridnum kom | mål, sum vit vilja fremja í | | leini 100-daga skrå, har málini |vóru sett upp sum Í vildi loysa. Er tað møguligt nú lat fáa nøkur av, teimum meiri | prinsipiellu málunum samtykt? vir. at tað kundi henda ein broyting í samansetingini í | stórtinginum og somuleiðis i li stjórnini, og vit løgdu eina | flokkurin | | Í 1969 vóru vit greiðir | eru í | | í | stort Arbeiðaraflokkurin fram við hesi minnilutastjórn vit nú sita Politiski sannleikin | | | | til um Ein freistast Arbeiðaraflokkin heldur vil sita í stjórn og taka fyrilit við andstøduni at spyrja hann meirilutanum | | i Í | andstødu og arbeiði miðvíst eftir flokkskránni? Verunleikin í politikki setur ikki altíð ein yvirfyri hesum vali. Tað var einki val vit høvdu i mars mánað, tå tað íkki longur var grundar- lag fyri meirilutastjórn. Finasti møguleikin tå var, at hendda stjórnin sum nú er, kom til. Ein flokkur sum okkara má bæði taka við teimum møgu- leikum sum sýnast góðir og vánaligir. Eg veit frá teirri tíð ini vit sótu í andstøðu í hålvt- sætta ár, at hetta gevur eisini einum flokki hovi til at arb- eiða miðvíst eftir síni skrá. Pláss fyri sosialismu' BUN | ; Verður i hesi stjórn, áa sum kvøda. Hetta er ikki skrásett í grundlógini, men tað er ong antíð enn roynt, at gera eina bindandi folkaatkvødu. Tað, sum hevur verið roynt av og á tó ógvuliga sjáldan oe JAVNADAR MENN | NORDAN LONDUM - —— er ein vegleiðandi fólkaat- kvøda. Tað er greitt. at um úrslitið vísir seg at tað er ein stórur meirluti aftanfyri sjónarmiðið, verður tað helst fylgt. ikki bindandi Kundi tað hugsast, at lætt- ari var at fingist við eitt tílíkt mál um grundlógin varð broytt og ein bindandi folkaatkvøda | varð hildin? Eg eri ikki heilt vísur i, at tað danska dømid er tað einasta rætta. Eg haldi, at tann er í minniluta, pláss og tíð at hugsa um sosialismu? Sum eg skilji við demo- kratiska sosialismu skal mitt mfelag hevur fyrst og fremst ikad at gera við vidurskiftini llum menniskju. Hetta er at| nl ið at skapa frælsi fyri nlig fólk, tað at skapa somu nøguleikar fyri oll líka frál barnsbeini 0 fr. Tá tílíkir purningar eru loystir haldi eg n kunna siga, at samfelagið | N MO meira sjalistiskt. í teirri merking eg havi fyri de- mokratiska sosialismu. Felagsmarknaðurin Arbeiðaraflokksstjórnin sinnaða til at felagsmarknadin. tað verður hevur fer uppí Halda tygum, af móguleiki at føra sosialdemo- kratiskan, sosialistiskan poli- tikk í einum felagsmarknaða? ikki eg Um eg var av åskodan var heldur ikki fyri at Noreg tók upp samráð- ingar við felagsmarknaðan. Vit hava lagt stóran dent á og gera tað enn at gera okk- um greitt hvat ein møguligur limaskapur vil åvirka — møgu- leikar okkara at halda fram við einum politikki eftir skrá og stavnhaldi. okkara g Fg eri av teirri åskodan at tad verdur helst lættari at sam arbeiða við hinar flokkarnar um vit vera av felagsmarknaðinum. Fólkaatkvoða limur Í Noregi kann ein ikki sum | javnaðarmaður senda — spurningin felagsmarknaði- í Danmark luttóku í um num til bindandi folkaatkvødu bert til eina vegleiðandi. Um tygum eru forsætisráð- harri tá úrslitið av fólkaatkvoð uni liggur greitt, vilja tá vera eftir úrslitinum av hes- ari. Eg eri ikki heilt vísur í at tað í Noregi ikki kundi ver ella at síta í |ið gjørd ein bindandi folkaat- javnaðar- | skipanin er meir ábyrgdarfullum fólki in av fólka- bundin av og forsamlingum ér | atkvødum. hesi | | | | | | | | | | tygum | | noyddir í | tygum, Noreg | og oljan meirødu tygara søgdu at ein av fyrstu upp- gávunum hjá stjórnini var at gera ein norskan ídnaðarpoli- tikk og tygum nevndu »olju- politikk«. Vildu tygum gingið inn fyri at norski staturin tek- ur sær av tí oljuni, sum er at finna í Norðsjónum? Eg haldi ikki, at staturin í løtuni kann seta eitt tílíkt Staturin I |. Í stórt apparat í gongd og held ur ikki tey fyrstu árini. Tað er eftir mínari áskoðan fyrst og fremst umréðandi at stat- urin hevur eitt trygt eftirlit við tí, sum har fer fram. Vit eru ikki hugaðir fyri at tað skal blíva til nakað klondyke har menn hava funnið olju, so er tað avgerandi at staturin veit hvat fyriferst, hóast fleiri oljufeløg hava verið við til kanningarnar os kunnu nú hvørja lotu fara at fáa oljuna úr botninum. Men kunnu tygum sum vera = nygdur við, at krivatkapitalisman vinn ur almikid av peningi uppá norskt náttúruríkidómi? So einfalt kann tað tó sigast. Vidurskiftini eru at norski ikki háttaði soleiðis í dag staturin hevur ongar tekniska møguleikar til at fara undir eitt tílíkt verk. Í dag eru vit il at nýta tær tekno- logisku royndirnar, sum tey | stóru oljufeløgini hava. Næsta leygardag práta vit við Johan Nielsen ja