leygardagur 18. september 1971síða 6

SÍÐA 6 mangt og hvat Ritstjóri: Jákup F. Nielsen Úr søguni „Carolina Tordén« bumbad | Samstundis sum Tyskurin kunn gjørdi, at Føroyar og fsland vóru innanfyri krígsumráði varð flúgvaraatsóknin mótý skipaferðsluni í farvøtnunum um Føroyar skerpt í ødiligan mun. Fad var næstan ikki dagur um várið 1941, at For- oyingar ikki á ein álvarsaman hátt vórðu mintir um krígsins ræðuliga bondsleika. Sum mars mánaði leið. versnaði í hveorj- um. Fremmandir skipsmenn frá søktum skipum vórðu ur tiknir av Føroyingum og førd- ir til lands. Suðuroyingar søgdu frå nogvum reka vest- an fyri Suðuroynna, har eitt tjúkt lag av olju lå víða um havið og segði frá duldum døprum hendingum á havi- num. Á Vestmanna brestur eitt uppríkið rekastykki og drep- ur tveir = smádreingir. Frá »Litlu Emmu« frættist, at týskur flúgvari hevur jagstr- að skipið. tveitt ikki færri enn 8 bumbur eftir tí og froyst eft ir teimum vil mitraljósum. „Stella Argus« og »Næraberg« hava báðir verið fyri bumbu- atsókn, men eru slopnir nøkur- lunda heilskapaðir undan. Tað var ikki undarligt, at fólk var illa við, soleiðis sum alt tyktist at fara at ganga, og óttin fyri, at tað skuldi fara at versna og enda við óbotilig- ari vanlukku fyri landið, lá og lúrdi. Undir hesum viðurskiftum | & „Skansa, 2 sleppa rd upplivdi Havnin sítt 0 | CE AE sing Hg rå ligasta og drugvasta loftålop. |; NYEBAN 8 UAØIF VENS er. Sy SP | arvirkjunum. Har varð ein I þin Pe je ed a maður niðurtroðkaður. og ; SE S S MX ar d | . . . ordene inni å Hin vnini. rad | tann breyt beinið. var við týskum og enskum| Tá komu tey ymisku al- ferðaloyvi á leið til Amerika | mennu = skýlini væl við. Í | úr Finnlandi. Umborð søgd-|kjallaranum í Kommunuskúl- ust at vera fleiri Jødar, sum/|anum slepti væl av fólki sær flýddu. nú Tyskararnir tyktust|inn, Púra myrkt var inni. eing- at vera allastaðni í Finnlandi, |in vitsti, hvussu nógv fólk var, og fólk. 10 har hevði varhug-|ella hver ið var. Bert tá 15 an av. hvat teir mundi hava í| onkur nýggjur kom inn, få ætlan. Eisini vóru umborð týð- | hurðin upp, og vaktarmadur- andi finskir diplomatar. | in dagadi móti ljósinum uttan- Um 74íðina um kvoldið | fyr. Okkurt konufólk gjørdi sást knappliga fólk skunda sær | Al lítið níst, og tað ljóðaði - ; |sum at onkur gav seg. Uttan- SJÓÐNUM BUER og Det] fyri dunaði = flogfarid, loft- man, ll pa fo ut léna | verndarkan6nirnar dundu ma- 12 for poet tt Var | skinbyrsurnar kníktu. og so komin millum Glyvursnes ag |ODTETER et SR og am Boruna. Og knappliga dagaði | eð EM Var x svartur móti loftinum yvir | Unda is, 4 HK Se0gur var í Glyvursnesi ein bumbuflugv- | D8 hurdin vare. latin upp. i ari. Sum ein kraftarmikil rov- | hoyra hitt gamla, kenda jói fuglur, ið hevur funnið sær eitt | frá Havnará. stórt. men hjálparleyst offur,| So tykist allur vandi at vera sveimaði hann upp yvir »Caro-|av. Fólk fór avstað uttan at linu Tordén eina lotu, sum |bida eftir avblástri. Merkiligt leitaði hann eftir, hvussu hann nokk var tað tey, id mest høv- kundi hitta hana meinast. So|du sýnt ótta, ið fyrst fóru út slepti hann eini bumbu.|aftur. Men eitt lítið bil aft- Hon fall í havið, og sjógvur-|aná brast á aftur verri enn in reistist í eini súlu, sein og nakratíð. Summi sleptu sær tung. Flúgvarin gjørdi seg tiljinn í eini privathús. Har vóru at leypa á aftur. Hann tók fóikini beint komin upp úr —— &————— seg nakað upp, rendi inn yvir skipið og har varð ein ræðuligur eldur, eitt dun, og roykurin stóð svartur upp úr hinum vakra ljósa skipinum. Nú gjórdust granatirnar frá einum enskum vaktskipi nak- að nærgingnar fyri flugvaran, og hann hvarv eystur um Nólsoynna. Skipið kom spaku- liga inn eftir undir Nólsoynni. Tað var skilligt, at tað var eldur komið í tað. Meðan hetta fór fram, var loftvarskó blåst í Havn. Men her høvdu fólk eitt høvi til at| siggja eitt satt loftålop, uttan sjålvi at vera stødd i beinleið- is vanda, og tað vóru ikki so nógv, sum gjørdu eftir teim annars = sjálvandi góðu og | nyttigu reglunum fyri atburði undir loftålopi. Og tá ið so avblást varð. streymaði fólkið út á molan og yvir við Strond fyri atl síggja hitt brennandi skipið nærri. Men sum fólk best er samantyrpt — haryviri, kemur | róp í. at flúgvarin kemur inn! móti Havnini. Samstundis ýla sirenurnar, og øll tey skipini, sum høvdu nakað at skjóta við og har vóru loftvernd- | arkanónir uppi í fóru atl| goysa eftir flogfarinum, með- an eldstrikurnar frá maskin- byrsunum á landi stigu sum hóttandi broddar móti hesum vanlukkufuglinum. Skundur kom í manna- múgvuna, sum var stødd yviri SOSIALURIN PØPPURIN Crosby, Stills, Nash & Young Crosby Stills, Nash and Young hava givið út eina LP, sum hevur sama navn sum orkestr- ið. Henda er umframt »Dejå Vu« og »4 Way Street«. Limirnir ganga til tidir eis- ini egnu leiðir, og úrslitið er: »If I Could Only Remember My Name« (David Crosby), »Stephen Stills« (Stephen Stills) »After the Goldrush« (Neil Young) og »Songs for Begin- ners« (Graham Nash). falt 7 LP-plåtur, har ein er dupult. Crosby, Stills, Nash á Young hava spælt til uml. 100 konsertir, — hin seinasta fyri åri sidani so ilt er at siga, um orkestri er upployst ella ikki. Konsertir teirra eru ógloymandi, veður sagt. Tí verður ikki stigið skeivt, tå kjallaranum. So var at fara niður aftur Tað var inn- rættað eitt heilt hugnaligt bumbuskýli í horninum, har jarðarmunurin vardi best. Har vóru borð og stólar. Enntá ein kurvastólur til ommuna. Fólk komu brestandi til kjall- aradyrnar, bankaðu, skræddu dyrnar upp. >Tað var bumb- að úti á Landavegnum onkun- staðni! Oivad nógvur skadil« Eingin segði nakað. Enn eina løtu brakadi og dunaði tað uttanfyri. So gjørdist kvirt aft- ur. Og hvor slepti sær heim til sítt. Um 9-tidina varð avblást. Tá var Landavegurin av- stongdur og ein stórur partur av Hospitalsvegnum. Bumbur sum skuldu bresta eftir tíð vóru kanska tveittar. Fólk gittu og hugsaðu sær til. Og frá hinum brennandi stórskipi- num í Nólsoyarfirði lýsti roð- in hetta vårkvøldid í myrkri- num og økti tann óhugnaliga dámin, sum hetta brotið frá stórkrígsins = malstreymi hevði skapt. Það vísti seg, at bumbur- nar vóru sleptar um Markna- gilsleidina, frá Ovegjarvegnum oman í Mattalá. Tann niðasta bumban var fallin ógviliga stutt frá húsunum hjá Jákupi í Mattalá, tíbetur í djúpa jørð, at húsini ikki fingu ann- an skaða, enn at nakrir rútar vórðu sorlaðir. Bumban gróp- aði eitt hol, sum var einar 30—40 alin vítt einar 20 alin djúpt. So tað var einki minni enn eitt undur, at tað ikki hendi bæði manskadi húsaskaði úti í Mattalá kvoldið. Nógv av ti fólki, sum hetta várið summarið ferðaðist út á bygd seinnapartin leygar- dagar og kom aftur mánadag. vóru menn, ið høvdu starv sitt at rækja i Havn, meðan restin av húskinum var »evakuerad« út á bygd. og á henda hátt fóru at vitja konu og børn. SO og og og Um summarið 1941 settu teir upp loftverndarkanónir, heavy Ack-Ack, og > hvørja ferð loftálop var ella flúgvari fleyg yvir býin, var tað eitt ødiligt dun frá hesum kanón- um, maskinbyrsunum, og aft- urat motordúrið og stundum bumbur, ið brustu. Til dømis var loftálop mikudagin 27. august 1941 kl. 1 á miðdegi, aftur um lO-tíðina um kvøld- ið. og kl. 5 um náttina varð fólk aftur vakt av kanón- unum, ið goystu eftir fremm- andum flogfari. Men tá fór tað ringasta at vera av, hvat Havnini við- víkti. hetta | | 3) Næststørsti? sagt verdur, at Crosby, Nash & Young eru heimsins bestu í Stills uppi í ;estrum. Plátur teirra eru væl seldar, sammett við Jimi Hendrik Eksperience, Cream og Beat- les. Strevað í fyri onga Filipe Medina Ciprián hevur við stríð og strev tjent 4500 kr. Nú krevur hann sín rætt Felipe Medina Ciprián er 58 ára gamal. Í 45 ár hevur hann verið bóndi. Nú er alt góðsið tikið frá honum, har hann byrjaði at arbeiða sum 13 ára gamal. Hann arbeiðir frá morgni til myrkurs. Neyvan steðgað á til eina matartuggu. Tað einasta, hann hevur fingið eru nakrir drykkjupeng- ar, sum góðseigarin við ring- um huga hevur givið honum. Felipe er quechua-indianari frå Chumpi. Sum hansara flestu landsmenn tosar hann ikki franskt mál, men que- chua. Sum flestu indiánar er liv hansara rættað á manna- mun um eitt endarleyst stríð fyri at breydføda ein stóran barnaflokk, har helvtin — seks — kortini doyðu. NR. 71 — 18. SEPTEMBER 1971 Stephen Stills er hin frálíki tónleikarin. Um ikki so langa tíð kemur hann út við næsta soloalbummi sinum. Kend guitaristurin Eric Clapton se! ir Stills høgt sum g6dan guitar ist. 45 år løn Nú hevur Felipe avgjørt á krevja sín rætt. Hann vil hav nakað afturfyri strev sítt. Sun sakførara hevur hann Laur Calber, sum er kendur verj fyri bøndur og arbeiðsmenn Peru. Í lógini stendur, hvussi nógv hann fær, 25 sole (3,50 kr. um dagin), har mat ur og uppihald eru frátrekt Tað merkir, at Felipa, sam bært lógina, bert hevur ræt til 30 daglønir á 25 soles um árið, ella betri sagt: 4500 kr fyri strev og stríð í 45 ár! Medina er koyrdur úr ráð húsum sínum, har hann hevur búð ein mansaldur. Onga staðni er nakað arbeiði til hansara, tí hann er ov gam- al. Verji Felips og sonurin hava sagt við hann, at hann skal geva tol. Men hvussu leingi vil Felipe bíða. Hann er ein tolin maður, men sjålvt hjá einum tolnum manni, kann tolið ganga undan. Matgerð Vaflur við byggmjøli 100 gr. byggmjøl 100 gr. hveitimjøl 14 teskeið av salti 14 teskeið av kanel 40 gr. sukur 25 gr. margarin 14 tur av søtari mjólk 15 litur av góðari súrari i NNN mjólk 14 teskeið av hakipulvuri 50 gr. feitt. Hav vaflijarnið heitt og lat- ið feitt verða smurt á áðrenn tú letur deiggið í. 1) Hvussu nógv blød koma út minst einaferð um vikuna í Føroyum? 2) Hvussu eitur størsti byur i heiminum? 4) Hvussu eitur einaræðisharr- m í Algier? 5) Hvussu eitur in í Albania? høvudsstadur- luta Hesa ferð er ætlanin at eina bók ímillum tey, ið hava svarað rætt. Sendið svar innan mikudag- in komaridi. Svarini vera at senda til »Mangt og hvat«, box 76, 3800 Torshavn, Merkt: Kapp- ing nr. 5. Svarini frá unum vóru 1) Hilbert. 2) 1852. 3) 1958. 4) Kjartan Mohr. 5) 2. seinastu spurning- hesi: Millumbylgja við Tórshavn-Radio. — FM bylgju um- ráði. Við tasku og oyraproppi. — Prísur: 228,00 kr. RADIOBÚÐIN, Runavík, tlf. 7008 RADIO-EL Tórshavn, tif. 1397