leygardagur 6. november 1971síða 4

mangt og hvat Ritstjóri: Jákup F. Nielsen Úr søguni Mikines undir krignum Mikines viti, eins og onnur stød í Føroyum hevur havt, sínar mongu vitjanir av flog- fórum undir bardagatíðini, við tað, at tey hava fingið sær landkenning og avfarandi stað til teirra rekognosceran út yv ir Norduratlantshav. Tað er tí í túsundatali av flogførum, sum sveimað hava aftur fram við Mikineshólm. Tríggjar ferðir hava tysk flogfør gjørt álop á hólmin, ætlandi at týna radiopeilistød- ina vitan; men úbetur hava teir ongantíð troffið til fulnar. Tað eru 8 bumbur sleptar niður millum húsini, sum hava gjørt nakað av húsa og og Fyrsta álopið var tann 8. august 1941. Fyrst kom flog- farið suður um hólmin, tætt framvið og fór suður í havið; var ca. Í tíma burtur, kom so aftur og skjeyt móti húsunum við 22 mm eksplosivum gra- natum. Tey eini húsini truffu fleiri granatir, og blivu tey nokkso illa viðfarin. Tá flog- farið fleyg ógvuliga lágt — tætt yvir húsatekjunum fóru tær fyrstu granatirnar tvørtur gjøgnum húsið) í køkinmum vóru fólk; men tíbetur, eingin traff. So nær eini gentu eks- ploderaði tó ein granat, at hon datt umkoll av lufttrýstinum. Ein fýrmaður, sum var úti- staddur, fekk eitt granatsplint í beinið og mátti á sjúkrahús, tíbetur var hann lítið særdur. O. u. 8 dagar seinni kom eitt týskt bumbuflogfar og sveimaði leingi yvir hólminum; men við tað, at sjålvi húsini lógu fjald í toku, tveitti hann ikki bumburnar. So tann 24. august ein kláran vakran sunnudag kom aftur eitt bumbuflogfar, skjeyt dúgliga og tveitti eina bumbu í fyrstu syftu, sum kom niður ca. 2 favnar frá einum húsi. Flogfarið vendi aftur, skjeyt og tveitti aðru bumbuna, sum kom niður ca. 5 favnar frá húsum. Tá tað tridju ferð kom aft- ur, gjørdi tað einki. Alt sá tá út sum eitt sortu- dyki, ti har sum bumburnar komu niður, var bleyt jørd, tær fóru tí langt niður, áðrenn tær brustu, og oystu upp Í loft bæði mold og grót, sum datt niður aftur yvir eitt stórt oki, so ikki áttu húsini at skiljast, sæð frá flogfari- num. Husaskadin var nokk so stórur; tó stóðu ll húsini. Alt hólmafólkið var tíbetur í bygdini tann dagin. Vaktar- maðurin var staddur í einum husakjallara, meðan álopið | var; hann fekk ongan skaða. So aftur 30. oktober sama ár bleiv triðja álopið gjørt.) Fyrst royndi flogfarið eftir enskum trolarum, sum lógu tætt inni undir landi norðan | fyri oynna; tað bleiv skotið frá báðum pørtum; men bumba varð ongin kastað. | Flogfarið fór so eystur um oynna, ko mtætt vestur við aftur sunnan fyri, var heilt lágt, helt inn yvir bygdina, og fór beint út eftir hólminum SOSIALURIN BETRA Hvørjir eru hesir? | og tveitti 6 bumbur í senn, sum komu niður nær tilsam- ans, nakað vestan fyri radio- peilistoðina, 0. u. 6 favnar sunnan fyri vitan, ein fór vest ur um hólmin og brast, tá hon kom í eitt sker. Merkiligt nokk brast eingin av teim $, sum komu í hólmin. Við tað, at flogfarið fleyg lágt, komu bumburnar so nógv á hall móti jørdini, at tær rivu seg upp úr aftur og fóru á bólt oman eftir; tvær steðg aðu og lógu eftir, meðan tvær fóru bóltandi útav. Ein, sum eisini varð hildin at vera far- in útav, varð í 1944 funnin av fyrmonnunum á eggjar- tromini; hon var rend í ein moldbakka og undir farin. Aftan á eina regnnátt kom | hon til sjóndar, mold var tå burturskrudd. Hon bleiv griv in leys og rullað I g utav, hon ætladist at vega um 500 kg. Hinar báðar óskaðiliggjørdu | enskir hermenn, tær blivu ini rullaðar útav. Tá flogfarið sá, at ingin miseydnaðist, legðist tað at skjóta eftir húsunum. Tað | vendi 5 ferðir aftur og skjeyt eis- bumb- frá báðum endum í túsund- tali av kúlum heldur smátt caliber Merkiligt = nokk, skjeyt tað ongatíð móti bygd ini men fleyg ístaðin inn yvir hana og byrjaði hvørja ferð skjótingina út eftir hólminum. | Álopið vardi meir enn hálv an tíma. ng Radiopeilistødin onnur hus blivu gjøgnumborad kulum. Ikki kom eldur i; men leidningar og tól á radiopeili- stødini blivu skadd, tó ikki verri enn so, at tað bieiv aft- urgjørt av fýrmanninum sjálv um. Vaktarmadurin, sum var á radiopeilistødini, tá flogfarið sást at koma, royndi at renna nakað burtur frá, og tveitti hann seg undir ein bakka, | bert síggjast, tå ein sá síðuna av | hann lá í einum jøvnum kúlu Merkiligt nokk varð hann ikki raktur. | Sum frammanundan sagt, | hava nógv flogfør sveimað aftur og fram um Mikinesleið | ina og oftast komið beint yvir húsunum á hólminum. Fyrmenninir, sum røktu sina fýr- og radiotænastu á óvanligan hátt vegna bardagan væntaðu mangan, álop fór Hesaferð verða 4 vinningar! Eftirsum vit runda spurnar- kapping nr. 10 verða hesaferð 4 vinningar. Teir eru: I. Myndir úr gomlu ini eftir Edward Ein Ribbaldur eftir Mortanson. Ein tekniblokkur og tush- litir. 4. 5 kúlupennar. Svarið innan hósdagin kom- andi. Svørini verða at senda til >Mangt og hvat«, Box 76, 3800 Tórshavn, merkt »Spurn- arkapping nr. 10. Tey rottu svørini verða so við í lutakasti um hesar fýra vinningarnar. Havn- Mitens. Eilif 2. jø] Svarini frå seinastu kapping voru hesi: 1) Jåkup Joensen, varabispur, Torshavn. 2) Stein bjørn B. Jacobsen, háskúla- stjori, Torshavn. 3) Kristian Djurhuus, fyrrv. Tórshavn. 4) Ólavur Hátún, lærari, Tórshavn. 5) Niels W. Poulsen, fyrrv. landsstýrismað- ur, Tórshavn. |. vinnari var Gullak Nýggjagarð- Hvanna- sund. og fær hann bókina Purkhús eftir Heðin Brú. 2. vinnari var Jóhan Petur í Gerðisbeiti, Lorvik. og fær hann ein fyllupenn og pakka ein av blekkpatronum. at verda; ti ikki var gott at siga, um eitt flogfar var vinur | ella figgindi, tå tad såst stevna |beint å husini. Merkini kundu | alla upp undir tað. Radiostødin á Mikines- hólmi hevur sent út peilisig- nal sambært ordrar alla bar- dagatíðina; vitin hevur lýst 5 minuttir av ødrum hvorjum tíma trý tey seinastu bardaga árini. Tíbetur vóru ikki fleiri álop gjørd, enn tey frammanfyri nevndu. Fjarsýn Hóast líkindini eru smálig og vånalig, er tað ikki sort av fjarsýnistólum í landinum, men framvegis noyðast vit at bíða nakað enn, hagar til vit av sønnum kunnu gera nyttu og nýtslu burtur úr hesum hentlekium, sum nú flestu lond verða alt betur og betur stødd við. Áður hevur tað verið soleið- is, at sendingarnar hava bert verið svart-hvítar; men litsjón- løgmaður, | NR. 85. — 6. NOVEMBER 197t i 9 av 10 fúa lekidóm | Tað eru bæði sjúkur og åvirk- at ella anir uttanífrá, sum gera mong fólk verða deyv fara at hoyra reiðiliga illa. Mong fólk eru deyv av sjuku, 10 nevnist ostosclerosis. Bara i USA hava meiri enn I miljón menniskju hesa sjú- ku, sum kemur av svampa- líkum beinalag í millum oyrn- ana. Nú kunnu læknar aftaná at teir hava funnið upp á ein nýggjan skurðhátt - ekja 9 av 10 fólkum, ið líða av hesi sjúku. Hetta verður gjørt við, at eitt evarska lítið lastikkrør verður sett inn Í oyrað. Áður var vandamikið ekja hesa sjuku, at bert 50 yst. av ollum teimum, ið leit- aðu sær læknahjálp, kundu vænta at koma at hoyra full- væl aftur. at so TEKNIKKURIN HEVUR GJØRT OVURSTOR FRAMSTIG SEIN- ASTU ÁRINI; MEN GRUND- STØDID ER i MONGUM FØR- UM LANGT AFTURI i TÍÐINI Lítið 103 ára minni Bindimaskinan bæði hon, 15 virkar í teimum ymisku heiminum og hon, ið virkar á fasimum stóru verksmiðjunum er rættiliga gomul. Heiðurin fyri uppfinningini sokalladu flatbindimaskin- sum vit kenna hana í eigur bretin William Cotton. Hann livdi í tíðar- skeiðinum — 1819—1887. Tað var William Cotton, sum sam- an við Altenbourrogh í 1868 gjørdi hina fyrstu mekanisku flatbindimaskinuna, og hon kom at bera navn hansara: Cottonmaskinan. Maskinan var serstakliga brúkt at gera damusokkar við, og maskinan á okkara døgum kann binda upp í 36 por sam- stundis við í alt ein miljón eygum um minuttin. Cotton maskinan verður eis- ini brúkt til at framleiða fult fashioneraðar - bundnar verur við, sum serstakliga hava vunnið væl fram seinastu tíð- ina. av uni, dag, varpini eru nú farin at vinda uppá seg, sjålvt um hetta er rættiliga = kostnaðarmikið. Stutt yvirlit yvir, hvussu mong fjarsýnistól eru uppá 1000 ibugvar í nøkrum lond- um: i, USA. ,eeecerrrer 362 2 Kanada +... .:-rerr00 271 3. Svøriki ...:…rrerrre 270 4. Bretland ….… …… 248 5, Danmark ..........… 228 6. Vesturtýskland ...... 193 7. Eysturtyskland ...... 188 8, Japan eee 183 9. Australia + …… 172 10. Holland ....... 172.