leygardagur 29. januar 1972síða 6

MA 6 SOSIALURIN 29. JANUAR 1972 NR. 8. 1972 er bókaárið Eftir uppskou frá Sovjetsam- veldinum hevur ST-stovnurin UNESCO lýst nýggja árið sum millumtjóða bókaár. Bókaárið verður hildið á tann hátt, at stovnar og samtøk, sum hava við bøkur, upplýsing og skúla- skap at gera, stíla fyri fund- um, stevnum, skeiðum og ødrum lesifremjandi. Roknað verður at teir konu fara at koma við fullfiggjaðum uppskotum um stórútgávu av bókum fyri lágan prís. Ser- ligur dentur verður lagdur á, at fáa viðgjórt umstødurnar hjá bókasovnum um allan| heimin, ti tað er just ein høv- við uðsuppgávan hjá bókaárinum at fáa gjørt bókina atkom- andi hjá so stórari fjøld av| fólki sum gjørligt. að eigur ikki at verða gloymt, at hóast mannaættin gongur fram við tekniskum risasporum, eru fleiri hundrað | milliónir fólk, sum hvorki duga at lesa ella skriva. Enn | er BÓKIN afturlatin fyri fjøld | ini av íbúgvunum í nógvum | av teimum løndunum, sum | henda seinasta mansaldurin | hava brotið seg burtur úr ko-| lonialismuni. | Men hvussu er stødan il mentaða Europa? Samfelags- frødingar hava roknað ut, at) franskir arbeiðsmenn undir 25 ár brúka eitt sindur meir enn 20 minuttir dagliga at lesa í. Talið er tað sama í Vestur- týsklandi, meðan tað í USA er uppaftur lægri: 12 minutt- ir. Hetta er vert at hugsa um: í londum við sera høgum ma- teriellum brúki hevur menni- skjan at kalla vent bókini bakið. Er hetta ikki at gera menniskjuna til træl hjá ting- unum, hjá lívleysum lutum, bilum og slíkum sum fæst fyri pening? Sovjefsamveldið - lesilandið Ein arbeiðsmaður undir 25 ár í Sovjetsamveldinum lesur | tíma um dagin í miðal. Les- ing eyðkennir Sovjetsamveldid heita kunnu útlendingar, vitja Sovjetsamveldið, vátta: allastaðni lesa fólk; tey lesa í bussum og tokum, í meiro-breytini, úti vegnum bonkunum í teimum sum á og á mongu — vidalundunum. Alt verður lísið: blød, skaldsøgur, ferðasøgur, pjesur. yrkingar, lættlisnar visindabøkur, heilsu- | tidarrit osfr. Og rithøvundar- ir eru mangir og fjølbroyttir frå Pusjkin til Thor Heyer- dahl, Fjórða hver bók, ið útgiv- in verður í øllum heiminum, er sovjetisk. Í miðal gevur Sovjetsam- veldið út 6 bøkur fyri hvønn íbúgvan um árið. Einki ann- hd land kemur nær nåminda hesum tali. Vitan og mentan . fyri øll Sovjetsku bókaprísirnir eru heimsins lægstu. T. d. eru fleiri barnabøkur, sum verða prentaðar í nógvum millión- um eintókum, og sum kosta einans 3 kopekur, t e. 24 oyru. Ein »vanlig« bók (i. e. umleið 200 bls. og uttan stí- va permu) kostar millum % og | rubil, t. millum 4 og 8 kr. ec Bokasøvn eru í stórum tali í hvørjum byi, og í hvørjari bygd er minst eitt. Allir skúl- ar hava hvor sítt bókasavn. Undir galdandi fimmáraætl- an fær tað prentaða orðið upp |aftur betri kor. Tað er høv-| | uðstáttur í politikkinum hjá Sovjetsamveldinum, at ment- an og vitan er ikki fyri tey fáu útvaldu, men fyri oll. Jevgenij Dvornikov (APN) | | | | Frá ti ivrsta hugsjónin um føroyskan limaskap i EEC degi av nýggjum kom fram i ljós-| mála, trinu menn fram, sum | av allari megi bæði í orði og| talu ráddu fólki frá ai lata | seg villa av hesi talu um| betri framtíðarvánir innan | EEC, ið einstakir viðhalds-| menn førdu fram. Av øllum alvi royndu hesir mótstoðu- | menn við ymiskum rakstrar- | rópum at vísa á ta ólukku, ið | vildi henda, um »tær fríu Før- oyar« komu upp í henda risa- | félagsskap. Nógv vóru rakstr- | arrópini teir komu fram við, | men eitt eyðkenni var tó fyri | tey. neynliga tað, at lítil ómak | ur var lagdur í at prógva hesi, | so litil, at hjá ti, ið fylgdi , við, virkaðu hesi róp nærum motsati ætlanini. Í staðin fyri at virka ræðslu fyri felags-| skapinum fingu róður, eitt nú tær, ið Erl. Patursson helt il útvarpaða løgtingstjakinum | januar 70, mangan at venda ser á og undrandi spyrja: | Ju men, hesir menn, ið sol heilhjartaðir = ganga inn fyri) søk sínari, hví greiða teir íkki síðiligani og við prógv- um úr Romsåttmålanum og ødrum tilfari, frá — vandanum, ístaðin fyri sum nú at spæla uppá følilsir fólkanna? Vita teir ikki, at følilsispæl bert eydnast til tann dag fólk sjálv hevur leitað sær kunnleika um málið, fyri síðani at virka sum ein bome- | Prog Í 2 | menn, bome-rang, ein ið við megi knúsar øll fyribrigdir krevur ? Ella undirmeta teir lømievni Føroya fólks so nógv, at teir vænta at vinna ein lættan sigur, áður enn fólkið hevur havt møguleikar sjálvt at taka stóðu? rang, veik og fyri hesum framførdu hugsanum hevur ligið ul grund fyri stødutakan teirra, ilt at siga, men fyrri spá- dómurin vísir fyri hvønn dag ið gongur, at vera tann rætti. Vónin um lættan vinn- ing brast. Landsins leiðandi ið frá fyrst av hava rátt til tolni vid ti í huganum yfram kemur hann, id hó- liga fer«, hava nú seinasta ár- ið kannað málið til fulnar. Eiit og eitt av rakstrarróp- unum mótstóðumanna er rik- ið aftur. Ein og ein av teim- um vónum teir høvdu sett álit sítt á vórðu prógvað at vera grundarleys. Nú skuldi ein trúð. at teir opnaðu fyri argu- Hvor av er seg mentunum, men nei. Eitt og eitt av vórðu rakstrarropini slept og nýggj upptíkin, og hevur soleiðis verið úl nú | tómt sýnist at vera í rakstrar- rópsleypinum. Tikið hevur verið til um hesar menn, at svárt er at bakka. og er tað satt, sum tað er sagt. Hvvdu teir gjørt tað, høvdu teir møguliga varð veiti petti av virðing, men ístaðin eru teir byrjaðu við hálvum sannleikum og høpis- feysum trætum at føra víðari søk sína. Fit, ið seinastu tidina hev- ur ligiO hesum monnum á hjariad, er at sleppa at vísa fólkið á ósemju millum norð- urlanda javnaðarmenn. Í mål- gagni tjóðveldisins finna Vvit| 6.1.-72 grein neyða EEC. Eisini = hernaðarpolitisk — sam- | vonga?«, hvar tíkið verður til ósemju, ið skal hava stungið | upp millum danska for- sætisráðharran J. O. Krag og| svenska, Olof Palme. Í fjar- sýnispráti skal hesin fyrri ha- | | | seg va ført fram, at Danmork bert fer inn i eina handils- samgongu, hvar til O. Palme skal hava svarað, at størst! meinbogi fyri svenskari inn- liman er tann, at samgongan eisini er politisk og hernaðar- lig. Síðani heldur blaðið fram: »Naivu orð Krags um, at ein samgonga kann verða handils- lig og ikki politisk, prógvar eitt sindur hvussu politiskt ull- intur veikur maðurin er. og So skatt Hetta nakað. og 5 um peningi, ti sparikassan, Í Í | | skrivarin, pi, Í uppnáa hægstu rentu m. a. av tí rentu tvær ferðir árliga (hetta hava vit altíð gjørt). Fer framvegis tíðliga upP á morgni fólkavognsverk- smiðjuni í Ramsgate í Bret- Indi, Frank Turner, hevur gjørt av, at leggja starvið frá sær vegna aldur. Hann er 65 ára gamal, og er sostatt komin til tann ald- ur, tá menn vanliga fara at hugsa um at leggja frá sær, men honum gevast ikki mø- guleikar at sova leingi um morgunin av hesi orsøk. Hann verður framvegis noyddur at fara líka tidliga upp sum higartil, tí hann skal koyra mannin, sum vaskar á Verkstjórin á a verksmiðjuni til arbeiðis hvónn morgun. Maðurin, sum vaskar á verksmiðjuni er pápi Frank Turner, hann er 93 ára gamal, men heldur seg alt ungan fara frá eftir framvegis til løn. vera ov tess at við LESIÐ SOSIALIN! HALDIÐ SOSIALIN! KEYPIÐ SOSIALIN! SOSIALURIN — altíð bestur At handilsskapur og politikk- ur hongur saman, veit hvor kleyv, sum hevur sett seg eitt sindur inn í vidurskiftini. Er tað av óvitan ella fyri at vil- leiða fólk at menn sum Krag koma fram við slíkum. Fyrsta treyun fyri ari skriving má verða. at greinskrivarin hevur skil á ti hann vil greiða fólki frå. Ein politisk- onnur treyt er, at ein endur- gevur rætt og sigur lesarunum allan sannleikan. Hvørga av hesum treytum uppfyllir grein- ti sannleikin er ein heilt annar, enn hesin skrivar. Eftir hesi bæði úttalilsir frá Krag og Palme vórðu teir av tidindamonnum spurdir hvor orsøkin til tvistødu teirra var. Til hetta vístu báðir ráðharr- arnir á, at Svørtki og Dan- mørk eru í hvar sínum báti hernaðarliga sæð í dag. Dan- mørk er limur í gonguni NATO, ríki er uttanfyri, frítt, hernaðarliga sæð Fyri Svøriki vildi tað soleiðis ver- ið brot á uytanveltaðu stóðu sína at fara inn í EF, meðan tað fyri Danmørk bert snúði meðan Svø- og sostatt | seg um at fara í hernaðarsam- gongu, á ongan hátt — ødrvisi enn tað landið hevur luttikið Í mong ár. Hoyrdi grein- skrivarin ikki hetta? Ella undirmetii hann lesarans po- htíska skil? Hver grundin enn er, er tað ófatuligt, at Føroya Sparikassi Við sínum 16 deildum runt landið er sparikassin nú fyri at veita fólki mangan betri servise enn áður. Um tygum ynskja, at vit tygara vegna skulu gjalda t. eina ferð annað slíkt gera vit uttan at ert tað um mánaðin, farið so Hava tygum pening til avlops,farið tá í sparikassan við hes- tryggur, framvegis hjá okkum innistendur hesin at vit Tann, sum eigur pening í sparikassanum, hevur harvið fyri- mun viðvíkjandi lånimøguleikum. Hann ella hon kann tá fáa tey bíligu lánini við teirri longu frádráttartíðini. Setið tygum eins og mong onnur hýruna og fólksins peningastovn, sum harvið eisini er tyg- ara peningastovnur, Við heilsu FØROYA SPARIKASSI hernaðarsam- | lesarar i 1972 skulu verða noyddir at síggja sovorðna endurgevunar-falsan í almenn um blaði, At enda verður víst yvirlivunarmøguleikar ismunnar eru køvdar i EEC Hetta er efir mini hugsan løgid, tí tað er júst í teimun úðum hvar svartast hevur sæð út, at tær sosialistisku hug sjónirnar hava sligið røtur og havt gróðrarlíkindir. Eg hald tað verða sjáfvmótsigandi, annan bógvin at vísa á neyð arstóðu verkamanna í EEC og samtidis á hin bógvin ai! óttast fyri sosialismunnar und irgangi í hesum felagsskapi. á al sosial cl < Hvor grundin enn er fyri óprógvaðu — framførsluni og sjálvmótsigandi greinum blaðs- ins, er ilt at siga. men hug stoytt er at síggja hvussu væl kendu orð danska skaldsins Tom Kristensen ferð eftir ferð verða ásannað gjøgnum hesar greinir. Skaldið tekur soleiðis til: Men der er en fare ved tanken at ordet, den troløse mage tit sendte den vild ud i ver- den så den kom forvirret tilbage og der er en fare ved ordet at handlingen den libentiner, forførte det ædelt til blodige mørke doktriner. K. —— 5 førur d. í sparikassan. Á kostar tygum : tygum tilskriva lønina inn i TEE si