leygardagur 1. apríl 1972síða 6

SÍÐA 6 Útvarpsleikur | | | | | I Útvarpið sendir langafríggja- "dag leikin »Roykur« eftir russiska rithøvundin Ivan Turgenev. Umsett hevur Hans Jákup Debes, Lagt til rættis | hevur Olivur Næs. og høvuds- leikarar eru Elin Mouritsen og Flemming Samuelsen. Ívan Turgenev, sum livdi| frå 1818 til 1883. verður meit- ur millum fremstu soviettisku rithøvundar. Hann skrivadi um samfelagsvidurskiftini i — Russ- landi, og gjørdi serliga — vart | vid støduna hjå livognarbond- | lítið og unum. Zarveldið helt um skaldskap hansara, hann hevði ikki altíð loyvi at feraðst frítt. Nógv ár var hann uttanlands, helt tå til fyri tað mesta í Fraklandi Tysklandi. »Roykur« varð skrivað- sum ein skaldsoga. Hon kom út í 1867. Skírisdag verður »Julius Cæsare eftir Shakespeare endursendur. in leikur varð sendur ferð í 1964. Oo og leikurin William Hes- fyrstu SET OB NEO BAA eru teir somu borgar- iltid eru ímóti, tá um at skapa ódýr- amboð. nýtt ir; bruksvørur og er einki Bert er tað at undrast yvir, at tað skal kunna ganga fram- Í hesum SOSTALURIN tryggjadar og gongur tað gal- ið, ja so er tað skattaborgar- in, sum skal út við pengunum. Alt hetta er gott nokk skuldi samríma nokk so væl, ti hvørjum líkist tað, at fyri- tøkur fara á heysin, seymur sligin í hurðina og øll bygdin gongur hendur í lumma? Sjálvandi líkist tað ongum. Virkini skulu vera fyri tað fólkið, sum býr á plássinum og ikki til onkran einstakan at tjena uppá sítt arbeiðsfólk. Men so skuldi tað eisini| verið so, at tað sama gjørdi seg galdandi, tá ið talan er um inntøkurnar. Men ak og ve. Nú hava tit góðu tingmenn og er tað? Jú, tað er arbeiðsmað- urin, lønmoøttakarin, sum íkki | kann avskriva sína inntøku. Vit hava nógv dómi um hetta. Teir sum fara fallit, ella selja síni virkir, ella koyra tey í rak, teir standa har og gjøgnumført eina nýggja skatta lóg, sum gevur fyritøkum betri vilkor. Alt í lagi við ti, hvor ynskir ikki at tann fyritøkan, um gevur einum arbeiði og breyð skal hava góð kor? Men so skuldi tað eisini ver- ið soleiðis, at tann maðurin, sum stendur fyri fyritokuni, llíka so væl sum arbeiðsmaður- | | vegis, at vit her í Føroyum | skulu uppihalda eitt system, Leiut | har tað er vanligt, at tað al- Hesar avsKrivingarnar | menna skal betala, tá nakað , eee rr | gevur undirskot, men tå tal- Málið um land handil hevur|an er um yvirskot, so skal tað aftur verið (11 ej er ð verða ta sonevnda priv ta. ið ungt. Hetta VI ti mal, SUM) skaj skúma fløtan. fleiri ferðir hevur verið ál| 0 5, { | Tað er eingin fyritøka her tingborði, men synd er at siga á : ; ; | ; , |å landi, sum ikki er so illa at tað fær nakra serliga un fyri, at hon ikki fær almenn-| irtøku. Tað eru teir traditio | an stuðul. Allar privatar nellu flokkarn um eru fyri|tøkur í Førovum eru al in tyri- | skattaborgarin, ment | skal betalir til samfelagið. På ið virkið gongur væl, fær | hin fyrri ágóðan, meðan beiðsmaðurin ikki fær meira. Gongur virkið ikki. ja so fær arbeiðsmaðurin = sparkid, hin fyrri sleppur so at siga óskal- aður, tí hann dugur altíð at síkra seg, og hann stendur ikki við endan, nei, tå er tað landið. sum betala gildið, ja og hvor ar- | | | | eru púra fríir. meðan tann maðurin, sum setti í eftir føri muni, altíð stendur við end- an, antin við at missa arbeiði. ella við skattinum. Ødrvisi vid honum, sum kann siga, at her er einki eftir, »ti alt fór til avskriving«, alt Nei, góðu tingmenn, ansi tykkum. ú tað er gott nokk siga, at tit snakka um at gera tað betri fyri virkini og skipini men hví skal tað bara ver: tann almindiligi maðurin sum skal standa við endan? Tað er tross alt pengar hjá øðrum, sum tt forvalta. Hetta er bara tankar. sum man ger sær sum Vvanligur - helt på toppen - hver søndag! NR. 25. 1. APRIL 1972 Keypid frá teimum, sum lýsa í arbeiðandi. SOSIALINUM | bruna. | | gjórdu | búðina; ita heima hyggja up Í letti á nn vend er ftu ut vaskinum Ja, ja, her il hann ikki era Eg havi í etur rætt ninun Hann skal fara. Duruta | kovri hann a i O VIS! il her í kvold.“ Hann hevði elst seg Og stóð framman fyri henni. læt kropnaðu, útslitnu hendur nar hevdi hann lagt fram á borði. »Fe vil tað ikki, ég | vil tað ikki,« segði hann »Men eg vil tað.a segði hon: tað kendist á røddini, at hon var ill. >Ég eri tilkomin nú! og er ment at ráða mær sjálv. Og verður Niels koyrdur av| garðinum, so fari eg eisini tað skalt tú vita, faðir.< Hann svaraði ikki. stóð eina løtu og hugdi at henni. sum hon stóð har vøkur og ung; vendi hann sær tung-| liga á gólvinum og for inn i! stovuna Neils varð ikki koyrdur av garði. Men um dagin, tå ið teir stóðu og veltu úti í bøn-| um. segði gamli bóndin við | hann: „Niels. eg kvíði fyri, at | tú verður dótturmaður min. Mær dámar tað lítið: men Duruta vil tað so. og hon fer | at ráða í hesum. Lova mær! nú eitt. ver góður við hana og fram um alt, gakk ikki oman | í krambudina, tí tað er tær til ongan bata.« | »Nei.« segði Niels heldur| nipisliga, »eg skal ikki drekka | brennivin.« »Ja, lat meg nú síggja tað segð hin gamli. Fýra mánaðir tey. Har var stórt brúdleyp. Keypmaðurin læt brúdleyps- I | fekk | seinni giftust | har drukkið o Har og Val Val imfullar triggjar Árið eftir legdisi í doyði stutt eftir. ofta Niels inni bønadi i songina Hann hevði hjá sær, bað og hann Duru- 1 in KCVDmannin Í og vi an við tu og ikki fastatøkur Niels di væl, og hann, gamli oman 1 á sær tað skal at so leingi andi. gekk krambúðina. verða 191 um hin ikki SUM hann høvdu vott eina verið gift væl tað dóttur. Hon fur av lungna- Duruta var ógvuliga ring um hetta, gekk ofta yvir í kirkjugarðin sat har á leiðinum hjá dótturini. Seinni hon tå var so frægur. plagdi hon at taka hann vid sær. Sonurin treivst væl, og tað eisini teir, ið aftanå komu. Tá ið tey høvdu verið gift í tiggju ár, áttu tey sjey synir. ið ley í eitt år og átti Duruta Og arto í og son, og T átti ein hann Men hetta vóru tíggju tung- lig ár. Niels vitjaði dúgliga í kram- keypmaðurin | aldri nei, tá ið Niels bað hann skriva snapsarnar. Tá ið tann úð kom, at gjaldast skuldi, og Niels íkki átti pening, ja, helt keypmað- urin, at jarðateigurin ella hin var ikki so nógv verdur. Niels kundi jú lata seg fáa hann, og Niels gjørd; tað. Vidhvøri hann pening ímillum, vidhvørt einki uttan brenni- vín: men tað kundi eisini koma út upp eitt. Niels dugdi ikki at eiga pening; segði so so hasin strandrætturin å | Duruia | hetta | um, 3 | spart. | hann = oyddi hann í | vín Ein iað gjørdi kanska til her, annan ikki fyrstuni; men at síggjast eft- hann drukkin bríkini uttari jarðaterg har so mun i sk |: MM kom tå nogvan lað ir. fór Ofla heim, sat í køkinum skræddi helt í fyrstuni, mund; ganga av tá ið nakað fór at frå. Men varð ikki: versnaði í hverjum versnaði tungliga. á og seg al hon- líða (að y so o Fin dagin før hon so oman til keypmannin at við hann; ti hon helt skilja, at hetta fór at taka ein ring- an enda. Keypmaðurin var xeði — blíður týður. beyð enni inn um skivuna, bjóð- aði henni góðgæti vísti enni stumpasirts. Men tå ið 10n við hann. at hann mátti ikki selja Nielsi brenni- vín, umbar hann seg besta átt. Niels mátti jú ráða sær sjálvur: hann skuldi ju líva av at selja og kundi ikki nokta nøkrum, sum betalti, Niels betalti jú altíð. »Ja, tygum fáa jú jørð frå honum,< segði Duruta. Nei, tað nyttaði helst at tosa við keypmannin. Tað var vist lagað, at hann skuldi gerast ríkur av hennara genum. Eitt edrúur, at hetta Hon hesum, tosa se og oo segði á og einki so kvøldid, Niels segði hon við gekk ikki longur. vildi íkki finna seg í at hann soleiðis tók breyðið frá henni børn- unum. »Tu lovaði pápa, at tú skuldi vera góður við meg, at tú skuldi íkki drekka brenniyin.< segði hon. »Fg havi íkki viljað mint teg á hann, og og brenni- | var | | hetta lyfið; men nú noyðist eg at gera tað, ti nú gongur tað av skriduni.« Hann | var rodnadur í andlitinum. | Hann talaði ikki eitt orð, men | |gekk yvir at borðinum, har| hon stóð, og sló hana. »Hatta -hevur tú ikki áður |di eingin benda. vágað tær at gjøri, og tú skatt | heldur ikki gera tað aftur. Nú var sinni í henni. Alt, sum hevði ligið á botninum í oll hesi árini, kom upp. Niels } aftur slagið beinleiðis fekk hon og men nógv bankaði hann, og hann kreyp undan henni sum sjúgvaður hundur. Fo, heldur ikki hetta hjálpti, hann helt ikki uppat at drek- ka, ognin minkadi í hvorj-| um. var heilt ólukku- lig. Oo Duruta Eitt árið ógvuliga doyðu synir yngstu. grøvini, gekk kikhostin so ringur; fleirt børn teirra millum fýra Durutu; tað vóru teir| Men hon græt ikki á Teir høvdu tó einki at líva eftir, og so var líka so gott, at Várharra k teir heim til sín - g tey jú ikki ov nógv av mati heima fýra = munnar minni at føda. Niels har ringur. Hann brennivínsgrát. Hon hugdi at honum. At hon nakrantíð hevði verið góð við hann, tað fataði hon ikki, tó tað var væl saktans lagnan, og hana kun- TO mitt í øllum kendi hon nakað takasi og berjast innast inni í barm-| inum; men tað var so langt burturi, lå har líkasum eitt kámt minni um. at hon eina ferð hevði droymt um eydnu. ið aldri kom. Tvey ár og to or høvdu aftur ímóti var sat og græt seinni hendi ólukka í bygdini sum seint man gloymast Tað var ein vetrardag blikalogn, hver fjøl á sjógv Út móti middegi setti hanr kavaæl av landnyrðingi. Ta var vandi á ferð. bátarni róðu tí sum skjótast til lands Allir komu fram uttan ein | Niels og synir hans — te gingu burtur. Nú skuldi ein hugsað, a Duruia heilt og aldeilis va dottin niður í svartasta vón loysi. Men so var ikki. Ho hevði syrgt so nógv, at ho kundi ikki syrgja meira. Mamma var uii hjá hen og beyð henni heim; men ho vildi ikki koma: hon segð at hon vildi helst vera hj | ser sjálvari, so leingi sur hon átti tak yvir høvdinun og tað åtti hon tó, so lein; sum hon vildi. Men — keypmadurin, har fekk nógv meiri enn hann átti, hann var jú vanur at taka sitt Við rentu og rentu rentu...“ Bóndin geispaði. »Ja, ja, s leiðis gekst tað Durutu, og soleiðis hevur tað gingist so mongum. Tey stóru eru stór men hvussu eru tey vor in tað? Jú har liggur hundurin.« Eg reisii meg og hugdi at klokkuni. = »Hålvgum — tvev.« segði eg, »so er best at koma til songar.« Ég fekk góða song, men lítlan svøvn, lÍg lá og hugsaði um Durutu, á hana koma ímóti mær og móður mini við ti bláa krúss inum í hondini. Neyðar Duruta! Hans A. Djurhuus.