leygardagur 5. august 1972síða 2
‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SÍÐA 2
SOSIALURIN
NR. 57. 5. AUGUST 1972.
GE ————————
OSIALURIN
Blaðstjórn: Prentstaður:
Vilhelm Johannesen,
Fyribils ábyrgdarstjóri,
tif. 5 5873, Klaksvík
Prentsmiðjan á Heygsbreyt
tlf, 1 1820
Tórshavn
Tað er ikki loyvt at avfotografera lýsingar og myndir úr SOSIAL-
INUM til nýtslu i øSrum blødum uttan loyvi frá ábyrgdarblaðstj.
Nyttuleyst verjuspæl
TÁ VIT fyri stuttum í eini oddagrein vidgjørdu liberalism-
una. tordu vit ikki at rokna vid nøkrum blaðtjaki um
hetta evni sum annars vildi verið áhugavert at fingið eitt
tjak um — ti vit trúðu satt at síga ikki uppá, at nakar
hevði dirvi til at bera í bøtuflaka fyri liberalismuni, sum eis
ini her hjá okkum eins og aðra staðir so dyggiliga = hevur
spælt falitt. Men so var ikki. Hósdagin 20. juli sýnir Dim-
malætting tað dirvi, at hon í eini oddagrein roynir at verja
liberalismuna hetta verjuspæl Dimmalættingar man tó
vera nyttuleyst
MILLUM fyrimunirnar við liberalismuni sum Dimmalætt-
ing dregur fram, er hin sokallaða fría handilskappingin. Við
fríheitini í hesi kapping man tó vera sum harra Gud veit
Tað er ikki ókent fyribrigdi, at td. ein specialkrambúð sum
sjálvandi er før fyri at selja sin vórubólk ódýrari enn aðr-
ar krambúðir, sum hava viðkomandi vøruslag millum hundr-
að onnur vørusløg, verður noydd at seta prísin upp. tí
framleiðari ella agentur hevur ligið undir trýsti frá ødrum
krambúðum sum als ikki fáa selt viðkomandi vøruslag ella
sum við øðrum orðum ikki klára seg í kappingini. Tá hetta
trýst hevur ført til, at specialkrambúðin hevur sett prisin upp
ájavnt við hinar, so heldur »fria kappingin fram sum áður.
Eitt annað dómi er, at ein av tveimum nærliggjandi kram-
búðum hevur eina vóru meðan hin ikki hevur hana, orsøk-
in er. at viðkomandi, sum selur veruna hevur lagt eina
treyt við til umboðsmannin og tað er, at konkurenturin við
síðuna av ikki má fáa viðkomandi vørumerki. Samvinnu-
rørslan her á landi keypssamtøkan verður av summ-
um hildin skadilig fyri >fríu kappingina«, tí hon loyvir sær
at selja ódýrari vørur enn aðrir, og ti hava heilsølur eisini
sýtt henni veru. Hetta er vorið sum frælsi, frílyndi og frí
handilskapping
í POLITISKU stevnu síni gongur demokratiska sosialisman
inn fyri samvinnurørslum, landshandli og/ella andeilsinnflyt-
an av vorum. soleiðis, at ágóðin í størsta mun kemur for-
brúkarnum til góðar.
á VINNULIGA økinum hevur liberalisman sagt, at tað sum
ikki kann standa má falla. Við ødrum orðum, tær vinnu-
livsfyritøkur, sum ikki klára seg í kappingini, fáa hálsin
lagdan á høggblokkin. Í kjalarvørrinum av hesi avrætting
kemur arbeiðsloysi. og tann í tí liberalistiska samfelagnum
so væl kenda neyðin og armóðin. Slíkum avrættingum høvdu
vit havt mikid av, um tað almenna ikki stóran
mun hevði veitt vinnulívinum fíggjarligan stuðul. Hervið
verið ikki sagt, at javnadarflokkurin er nøgdur við støðuna
sum hon Vit krevja at tað almenna gongur á odda og í
stórri mun tekur lut í vinnulívsútbyggingini og at hitt al-
menna íkki bert skal gjalda, men eisini valda. Tað er einki
dulsmál. at privatir, tå teir byggja skip. byggja skipasløg
og støddir sum i byggjandi løtuni geva hin størsta vinningin
nog 1 so
er.
uttan at hugsa um hvussu meint hetta kann raka alt sam-
felagið. um júst hesin veiðuhættur miseydnast. Hin stóri
línubátaflotin fyrst í sekstiårunum stendur í frískum minni:
Skal neyðug javnvág í vinnulívsútbyggingini verða, og skal
henda útbygging fara fram á ein slíkan hátt, at hon tænir
samfelagnum og heildini, so má tað almenna stýra hesi út-
bveging og ikki tilvildarlígir spekulantar sum eru úti eftir
løtuvinningt.
DIMMALÆTTING heldur. »at líberalisman undir ongum
umstødum hevur hóskað sum hjåput til fremjan av einaræði
og fólkakúgan, men hetta hevur sosialisman gjørt har hon
hevur rovnst ringast«. Hetta er at venda sannleikanum á
hovdið. Hví ikki siga sannleikan sum hann er, nevniliga
tað. at har sum liberalisman royndist ringast førdi hon til
einaræði. Tá Rusland og onnur lond fyri eystan eins og
Kina. Kuba og fleiri hava fingið kommunistiskt einaræði,
so er hetta liberalismuni fyri at takka. >De frie krefters
spill«, uttan nakað slag av uppílegging frá almennari síðu,
førdu til arbeiðsloysi og harav standandi neyð og armóð,
sum altíð er eitt eyðkenni fyri hitt liberalistiska samfelagið,
og avleiðingarnar av hesum er hitt kommunistiska eina-
TÆðið.
LIBERALISMAN hevur aðra ir ført til eitt annað slag
av einaræði. Hesi einaræðislond eru td. Spanien, Portugal
Grikkaland. Í hesum londum hava menn í ræðslu fyri
eitt hvert slag av sosialismu fór at loysa deydadømdu li-
alismuna tikið einaræði, fyri við hesum at verja
og
at
bx
av
oa
Dagbókin
august. Tað er
árinum. Osvald-
04,06. Sólsetur
17. viku á
i dag er 5.
218. dagur í
us. Sólarris kl.
kl. 20,57. Vit eru i
sumri.
dag fyllir
Árnafirði
Fødingardagur. Í
Kristoffer Olsen í
80 ár.
Guðstænasta. J. Joensen, bisk-
uppur, prædikar i Havnar kir
kju sunnudagin. Skriftarmál
| kl. 10.40.
mánadagin = varð
grind funnin við Flesjarnar.
Hon varð ríkin norður í Sun-
dalagid, har tað eydnaðist at
Í halda henni til. Nógvur bátur
| Seinnapartin
bert 29 hval, og varð avgjørt
at selja alt. Um 800 mans lut
tóku í rakstri og drápi.
Løtu aftaná, at boðað varð
frá grindini við Flesjarnar,
søgdu menn í Koltri seg síggja
Í grind vesturi í havi, men tå
bátar komu til, var ongin grind
at
síggja
Týsdagin hevði Torre Lind
berg starvast i 25 ár hjá PF.
J. F. Kjølbro í Klaksvík.
| Við Krónprinsinum næstsein-
asta hósdag fór Kór Glyvra
kirkju til Danmarkar á vitjan.
Meðan kórið ferðast, verða
hildnar konsertir í Keypmanna
havn, í Sønderho og í Næsb;
á Fyn.
Frá skúlastjórnini. Læraraaspi-
| rantur Árni Jacobsen er frá 1.
laug. 1972 settur sum — lærari
við skúlan á Giljanesi
|
Marinuskipid DREJØ, sum
hevur røkt vaktartænastu kring
Føroyar sidan mai månada i
|år, er farid til Danmarkar og
| skal gera tænastu í Eystursjón
um. DREJØ kemur væntuliga
laftur til Føroya áðrenn års-
| lok. upplýsir Marinustødin.
| Norrønur fiskivinnufundur.
| Mikudagin seinasta varð 13.
| norrøni fiskivinnufundurin sett
ymist í oyggjunum. Fiskivinnu
fundurin endaði í gjár.
Komu afturíaftur.
ára gamlari danskari gentu og
var hjá grindini. Grindin taldi |
lur í høllini á studentarskúla-
|num. Á fundinum luttóku um)
framt einar 100 føroyingar, 0
lu. 200 fólk úr Noreg. Fin-
landi. Danmark, Íslandi, Svø-
ríki og Álandi. Hildnir vóru |
fyrilestrar um fiskivinnuvidur-
| skifti og varð gestunum sýnt
Mánadagin |
'og týsdagin eftirlýsti politiid í|
Havn tveimum fólkum, eini 11
einum 35 ára gomlum manni |
úr Klaksvík, men komu tey|
aftur í ollum góðum.
Sum forfedrarnir hevur Jóhann
us verið sjómaður um ein
háls.. Evnagóðir, sum ættar-
menninir hava verið, fylgir tað
ættini enn at teir mennast tíð-
liga, og tað er ú frá barnaár-
um av, at Jóhannus hevur lært
havið at kenna og sum tann
skilamadur hann er í ollum
fórum hevur hann serligan
kunnleika til alt tað, ið krevst
av einum góðum sjómanni.
| Við skipi hevur hann roynt
allan fiskiskap. hann hevur
| verið við, tá vindur og streym
| ur ráddu fyri ferðini, og snøris
| fiskiskapurin var einasti måt-
in at fåa fiskin å dekkid. Hann
var við. tå ið sluppirnar fingu
motor, og hann hveur siglt vid
trolara.
Hóast hann hveur siglt nógv
við skipi eisini sum besti-
maður og skipari — tað
útróðurin, hann hevur besta
hugin til, tað hevur hann
enn nú 70 ára gamal —
hóast heilsan í fleiri ár íkki
kann sigast at hava verið góð,
drívur á teimum leiðum, hann
frá barnaárum av er meinkunn
ugur við.
er
|
og
Um hann góðar dagar ikki
ler á floti, sær tað út sum hann
ikki følir rættiliga = væl,
so langt sum kikarin ber fylg-
ir hann við ollum sum fyri-
ferst á sjónum.
seg
Jóhannus dugir sera væl at
siga frá hendingum, og tá ið
| hann hevur fortalt kennist tað
| sum ein hevur verið við sjálv-
ur — hann dugir væl at vera
var
bladet, det
på tide, man tager de sociale
| Hatten af for
| foranstaltninger til debat í
| bladet. Det ligner ingen ver
dens ting, at vit skal behandl-
skrankepaver, der prøver pa.
at gøre sig så kostbare, at de
dårligt nok får sig til at tale
| ;
| med os almindelige — mennes-
| er, der kommer med forespørg
Í sel om et eller andet. Er der
| ingen socialrådgiver?
Er det meningen, at rigsom
budsmandens kontor af-
| deling. der har så mange folk
| i arbejde, kun har to, der kan
være folk behjælpelige med
konsulentvirksomhed? Mon
den nye rigsom budsmand ved,
| hvilket u-land, han kommet
| til på det område?
Jeg henstiller til rigsombuds
manden og lagmanden i fælles
skab at få disse kummerlige
| forhold i orden. Der má
| oprettes et kontor, hvor vi
| kan henvende med vore
| problemer. Desuden må man
soe.
er
OS
——WW—V————— fy
liberalistiska systemid har eftir kapitalistarnir í yfríari
kapping sjálvandi í friði og náðum kunnu útpína fjøld-
ina. Hesi »liberalistisku cinarædislond« neynir Dimmalætt-
ing av góðum grundum ikki.
EFTIR standa so nøkur lond, har alt slag av einaræði er
óhugsandi, hetta eru lond, har demokratiska sosialisman
við sínum reform-politikki
felagsvidurskiftini, at
hevur bøtt so
einaræði er óhugsandi. Jú stórri sosi-
munandi um sam-
aldemokratiska árinið er, tess minni gerst vandin fyri eina-
ræði.
es, som vi gør. Det er nogle|
Jéhannus å Kjalnesi 70 år
sunnudagin 30. juli
stuttligur, vertskapsmadur sum
hann er av teimum bestu.
Erligur sum hann er av
lyndi, stingur hann heldur ikki
sína politisku áskoðan undir
bonkin, javnaðarflokkurin
Í hevur í honum ein góðan stuð
og
ul.
Øll tey mongu sum millum
ár og dag vitja inn á gólvið
hjá Súsonnu og Jóhannusi
vita. at í teirra hugnaliga heimi
at ein
aftur
soleiðis,
minnist
| er blidskapurin
følir seg væl
lá við gleði.
Uttan at reksa nakað upp.
kann sigast, at Jóhannus hev
ur havt mong ålitisstørv, sum
hann hevur røkt til litar
Við bestu ynskjum um, al
| heilsan má unna tær manga
| góðar dagar bæði á útróðri
|og við sildagørnum á fjórði:
num; hjartaliga til lukku.
og
I
Vinmaður.
afskaffe det forkastelige i, á
vi, kvinder, der føder børn uc
enfor ægteskab, skal stå re!
overfor politibetjentene og for-
| tælle både det ene og det an
| det vedrørende vore forhold
Selv om vi lever sijmmen med
den anden part i sagen elle
om vi er forlovet og skal gif
tes, så skal vi kvinderne
til at aflægge rapport, meden
manden går fri. Kan ma!
være det bekendt?
Hvad er mødrehjælp? Je:
kunne fortsætte, men forhåb-
entlig har man fået forståelser
af, at det haster, at vi får er
| bedre service.
social
* * *
von
Olav
Eg må siga.
i at eg varð
| svikin av
útvarpinum á
søku, ikki tí, okkurt var gott
sum frásøgn, tá stevna!
varð sett, kappróður o.s.f
| Umframt hetta var sending. i
útvarpið kallaði »ymist frá Ol
so
avsøkuni« eitt heiti, ið fev
| nir víða men hvat varð al
| hetta nógva og ymiska? Frá
sagnir frá fótbóltsdystum 0
hondbóltsdystum! Okkurt ann
að meiri áhugavert var á óla"
søku enn júst hetta. Prátini
utvarpsbilinum, sum hann var:
nevndur, vóru alt ov fá.
Ikki so at skilja, kortin
útvarpið skal eisini hýsa it
óttinum, men samstundis eigu
lat havast í huga. at útvarpi:
er fyri oll og ikki bert fyri
| einstøk í hesum føri hugs-
að um tey ítróttarhugaðu os
tey minni ítróttarhugaðu.
Misnøgdur ólavsokulurtari
á bygd.