leygardagur 25. november 1972síða 4

SÍÐA á SOSLALURIN Útbúgvingin meira týdningarmikil nn nakrantíð áður Framhald frá 8. síðu. (1) felagsligum ella av persónlig- um grundum. Tað kennist av røttum, sum álvarsamt brot á ikki |í samfelagnum hava møguleika |demokratiska lóg um oll lat fylgja hugi og evnum, tá | y!g) talan er um undirvisiag. Skúlin grundarlagið undir ollum Tað er dámligt, at kjakast verður um uppbygging og inni- hald skúlans, sum tað tíbetur hevur verið lagið hesa seinastu tíðina, bæði av skúlafólki foreldrum. Tí í barnaskúlanum verður grundin loøgd til alla aðra útbúgving seinri i lívinum. og * Hvat stendur so á ynski- seðlinum á hesum oki? Fyrst og fremst at vit fáa eina nýggja tíðarhóskandi skúlalóggávu alt fyri eitt. So- leiðis, at skúlin meiri enn hig- artil kann koma børnunum á meti hvussu ymisk evnir »anlegg« eru. Soleiðis er skúl- ans »bokliga slagsida« verður uppvigað, so skúlin verður ein góð og natúrlig fyrireiking til tað komandi arbeiði, av hvørj- um slag so hetta enn verður. Og soleiðis, at skúlin meir enn fyrr átekur sær sín part av arbeiðinum, at uppala børn- ini til aktivar demokratiskar medborgarar og og og Hvat siga foreldur t. d. um spurningin, sum er frammi, at |terum (tólum). Hetta eru spurn lingar sum eru aktuellir í Dan- mark í løtuni ja, skulu vit eisini fylgja dønum í hesum sjónarmiði? Hesir og aðrir spurningar eiga at koma al- ment fram so eisini foreldur fáa sagt sína hugsan í hesum |álvarsmáli, tað er jú einaferð - Knud Heinesen, danski kenslu- målarådharrin, gongur inn fyri at avskaffa endaligar prøgvtøk- ur í fólkaskúlanum, m. a. real- prógvið, og hevur lagt uppskot fyri fólkatingið, sum ber á tað borðið. Føroyingar plagdu at fylgja dønum í skúlamálum, skulu vit eisini fylgja hesaferð? avskaffa endaligar prógvtókur Hvat síga lærarar, foreldur og (eksamen). og í staðin innføra vinnulív um henda spurningin? skallaði = úttalilsir um hvønn einstakan næming, sum lærarar |tey sum eiga børnini; hetta so skulu geva í staðin fyri nú- | verður tíverri alt ov ofta verandi; skipanina við karak- 'gloymt! r” Havnarbørn eru flóttarbern r r r . . í skúlatíðini Skal komandi skúlalóg førast!skulin og venjingarskúlin, eru út í lívið, so hon kemur at /fylir á tremur, so neyðugt hev- gagna samfelagnum sum heild, ur verið at hava sokalladar krevst eitt verunligt arbeiði frá flytiflokkar, t. v. s. at fleiri ð for- ein krevst krevs síðum. Tai Tad læraraútbúgving hjá ti opnir nógvum eldraáhugi betri Penga- eig: sku- almenna tå jállast kassarnir at standa flokkar á skúlanum eru noydd- ir at flyta stovu úr stovu tíma eftir tíma, við ødrum orðum eru heimleysir á skúlanum! Hesin háttur at hava flyti- flokkar verður av øllum peda- lu tíðarhóskandi bøkur og onn ; ur undirvísingaramboð og gógum metur, sum sera ring- ein góður vilii hjá lærarum at Ur fyri trivnadin hjá ti ein- átaka sær stríðið at skifta út staka barninum og flokkinum tað sum ein er vanur við. O£ sum heild á skúlanum ong- tað krevst skúlabygging. Her núð at kunna siga „hesa hevur Tórshavnar kommuna | , týðuliga ikki røkt sina skvidy | S{CYUna eiga Vile nei, havn- til lítar. Báðir kommunalujarbón eru flóttarborn í skúla- skúlarnir í Havn, kommunu-|tíðini! ” . ry , Nýggjur skúli í Eysturbýnum neyðugur Ávarðað varð móti hesum ki at spekulera uppá! Aðrir kediliga tendensi á skúlanum | høvdu heldur hug at tosa um fyri fleiri árum síðani,- serliga leingjan va molum, breiðkan vóru tað lærararáðini við báð- av gøtum o- s. fr. heldur enn er skúlarnar. sum heittu á at geva havnarbórnum ein skúlamyndugleikarnar ber { hampiligan skúla at ganga í. býnum, um at gera nakað ålv- Nevnast kann sum dómi, fyri arsligt við hetta åtrokandi mål. at lýsa støduna betur: Í skúla- Men gakk, býráðslimirnir hil- árinum 1971/72 høvdu báðir du at Venjingarskúlin júst var kommunalu = skúlarnir longu komin, so hatta málið var on- verið noyddir, at fara undir | flytiflokkaskipanina, og flokka- Í talið við báðar skúlarnar var tað árið 65. Í hesum skúlaári- num 72/73 eru 68 flokkar íalt jå báðum skúlunum, t.v.s. trý flokshøli neydug afturat skúlaársbyrjan. tey ikki til taks, vóru | við men | vóru tað vil so Í Í | Tann spurningur sum vit eiga lat leggja størstan dentin á í "'aktuella mentunar- og trivnad- arpolitikkinum, er tá saman um kemur hvorki útbygging skúlans ella visindalig framtøk men tey problemir, sum økta frítíðin setur okkum yvir fyri. Hóast vit hava gjørt okkum skyldug í vanrøkt, tá talan er um skúla- mentamál i tid sum farin er,so eru hetta tó oki sum uttan víðari eru viður- kend, sum hoyrandi undir tað almenna, og vit ásanna gll, at hesi målsøki eiga at fáa sína loysn har. Hetta hevur ikki ver ið tilfellið á sama hátt, tá tal- an er um frítíðina og hennara krøv. Men tað verður avgeran- di neyðugt í framtíðini at meta frítíðarmálini sum álvarsmál ikki bara fyri tann einstaka, men eisini fyri samfelagið sum heild. og * Tað er sjálvsagt ikki mein * ingin, at tað almenna skal | * til at avgera, hvat vit sku- | * lu gera, tá vit hava eina | *frílatu Tað vildu tey | * flestu av okkum ivaleyst | + betakka« seg fyri, sum | * maðurin segði á sinni. | Tað er ikki ætlanin, at fyri almennar midlar skal ein eins- rætting fara fram av okkara unga fólki. Júst ikki. Men allir spurningar í sam- „band við frítíðina eiga at verða | kortlagdir kannaðir ar- beitt skuldi verið á teimum | økjum hvar hildið varð, at |bert eitt alment tiltak kundi (tryggja, at fritidarmøguleikar- og og nir í breiðastu merking blivu ein naturligur partur av dag- ligu tilveru okkara. aftur siga, at vit fingu tríggj- ar flytiflokkar afturat teimum mongu sum vit høvdu framm- anundan. Úrslitið? Ja, komandi | skúlaár verður ikki langt frá |kaos í Havnarskúla orsøkin jer myndugleikanna sparsemi | móti skúlanum!! Her má vend I 4 21* . På . |koma i, endamálið: ein nyggj- ur skúli (i |eysturbynum við ítóttarvolli og tíðarhóskandi og | svimjihøll. Hevuðsspurningurin i aktuella trivnadarpolitikkinum er fritidin | Tad eigur at verda gjørt eitt | soleiðis, at ekta fritid- in kann koma at geva møgu- leika fyri persónligari menn- ing og ganga trongdini til fel- agsskap og felagsleik í krevj- landi kapping á meti, og har- við geva nakað fyri luttakar- ans viðkomandi. | arbeiði | Her kemur aftur spurningur- in um skúlan í eysturbýnum týðuliga inn í myndina. Har er eitt skitsuprojekt gjørt. Á upprunatekningini vóru fýtrótt- |arvøllur, fimleikahøll og svim- jihøll teknaði. Nú ljóðar, ti- verri, at menn eru farnir at iv- ast um neyðugt er bæði við | svimjuhøll og ítróttarvolli har eysturi; talan er um yvirdimen- sionering á ítróttargkinum, siga summir menn. Her ætla javn- aðarmenn at mótmæla fyri all- an skúlaungdómin og ítróttar- ungdómin. Sjálvsagt skulu vit hava eina svimjuhøll og ein itrottarvøll í eysturbýnum (ein nýtiligan vøll, ikki sum skomm in á Frælsinum). Øll hin mikla tala um nýggja svimjihøll i býnum kundi fingið meining í samband við hesa komandi skúlabygging. | Latið ikki smartar handils- menn fáa ræði á frítíðini, ti royndir hava víst, at tað kun- nu vinnast góðir pengar uppá tað tóma og innihaldsleysa. y c Tad er ongin ivi um, at fri- tíðin vil økjast í komandi år- um. Heldur ikki um, at Vit fáa betur ráð at nýta hana. Men: heldur íkki um, at spe- kulatiónin i menniskjans fá- vitsku harvið fær eina nýggja stóra arbeidsmark, sum hon í øllum fórum ikki eigur at | verða einsamøll um. 'Undirvísingarskyldan eigur at økjast | Spurningurin um eina vidking lav undirvisingarskylduni er sera aktuellur. Í løndunum um okkum, sum vit | rundan | fegin vilja sammeta okkum við, jer undirvísingarskyldan. sum í | verukikanum er ein tryggjan av barnsins rætti til ing, víðkaður upp til 8 ella 9 ár, ja onkunstaðni meir. | Her á landi renna vit stød- ugt runt við eini 7 ára undir- vísingarskyldu, sum hildið var hóskiligt til tey krøv, sum und- anfarna øldin setti børnunum. | Men skal ein vidking av fara | undirvísingarskylduni undirvis- | |fram, og hon má koma heilt skjótt, føra til eina betri út- búgving fyri oll, verður hetta ikki bert gjørt við at leingja |undirvísingarskylduna í skúla- num, soleiðis sum vit higartil hava kent tað. i Tað má nógv meir til enn so. | Tann oyndarskúlaskapur, |sum fer fram í øllum granna- |londum okkara, sum vit tíverri ikki sjålvir hava ráð at fara undir, eiga vit sjálvsagt at |njóta gott av. Vit hava sam- | stundis skyldu til, at gera okk- um okkara egnu tankar um | skúlavíðurskiftini her á landi. og NR. 88 — 25. NOVEMBER 1978 Prøver og farvekatalog sendes veg modt. af frankeret svarkuvert (90 øre) | Fabrikant J. Nørgaard Bredgade 83 - 7441 Bording - Tlf. 06.86 121% Ti eitt er vist, sum fr6dur dan- | skur skúlamaður einaferð segði, teknisk vitan og fram- leiðsluhættir = innan vinnuna kunnu flytast um Jandamørk uttan nakra serliga tillaging, |sama kann avgjørt ikki sigast um ein skúlaform, hann kunnu vit ikki innflyta ella »avskriva« uttan víðari, men hann eigur sjálvsagt, at hava sín uppruna dám í landsins egna menningar lívi; um ein vil verða ein |spegilsmynd av okkara sam |felagi í ein vissan mun. | Tad eigur at ger- ast lættari at savna vitan hjá teimum vaksnu Í einum samfelagi hvar útvikl- ingurin gongur so skjótt sum í løtuni, og hvar færri og færri av okkum kunnu rokna við at hava sama arbeiði lívið igjøgn- um, má tað, um íkki dýrabar evnir skulu fara til spillis, og nógv fola seg koyrd út á eitt síðuspor, setast inn av allari makt fyri at økja um møgu- leikarnar innan fyri vaksna- mannaundirvísing. Økja talið av um, sum tey vaksnu møguleika at taka, okja rationalisera måtarnar at útbúgva uppá, við t. d. stuttum skeiðum, kvold skúlum, -brævskúlum, skúla útvarpi fr. Og økja peningaliga = studulin til teirra sum hava hug at fara undir eina útbúgving aftaná | ungdómsárini eru farin enn er tað alt ov ringt at »innheinta tað forsomdax ella fara undir nýggja útbúgving, um ein er komin eitt sindur upp í árini. útbúgving- hava seg 0. 8. FRA * * Kk Kk Kk X Xk % X PD RS + | | | | | | * * * Skúla- menturnarmål'ni eru ikki nakað »vid síðuna av« øðrum politiskum spurningum, ikki nakað sum kann skljast frá, so hesir spurningar kunnu sigast at vera av serligum slag, sum ikki eru smittadir av po- litiskum spurningum annars. | Teir eru ein natúrligur partur av samfelagsheldini, og so- leiðis eigur tað eisini at vera. og | t | Johan Samuelsen.