leygardagur 10. februar 1973síða 8

A - un SOSTALURIN Sjålvt gudarnir kunnu stridast til onga nyttu Harri blaðstjóri! Eg takki so mikið fyri at vera boðin innaftur á gólvið í æinasta blaði tygara. Her eri eg aftur og skal og skal svara: Í fyrsta lagi mum: »Nær var tad« og »hvør var taða? Hesin greinastubb; byrjar so- greinastubba- teiði Si Tað var í »Nær var tad« kappingini seinasta leygar- kvold. at Jurtarnir hoyrdu ein sera áhugaverdan spurning, ið var soljóðandi: »Eftir boðum frá stjórnini eru Hákun løgmaður og son. landsstýrismaður farnir til donsku Djurhuus, polit- iskt orða- skifti samráðast um Bretlands at fiskimarkið.< Í ovurkæti loypa tygum í leysari luft og enda við hesum gátufóru orðum: Tað var áhugavert hjá lurt- arunum at hoyra >Nær tað vara, og ikki minni áhuga- vert at hoyra »hvør tað var«. Hetta talar fyri seg, og fleiri orð mugu haldast verða óneyð- ug. Men fyrigevi mær harri blaðstjóri. at eg sigi tað upp- afturtøku-citat tygara efir út- varpinum er falskt. Spurningurin hjá útvarpinum var hesin: Eftir boðum frá donsku stjórnini fóru Hákun Djurhuus, løgmaður og Erlendur Paturs- son, landsstýrismaður til Dan- markar týsdagin í sambandi við fiskimarksspurningin. Álvaratos. hvat halda tygum fólk halda, ið sjålvi hoyrdu spurningin? Hvat eg haldi kann verða verða sagt stutt eitt dómi um demogogiskt mix- maksari av fyrsta klassa! Í næsta lagi »Havenes frihed« Her hevur »Sudringur« lagt á bláman. Hann grætur forlor- Erlendur Paturs- | |ein demogogiskur in krokudillutár yvir orðalag mítt og sigur: Orðalagið sømir seg ikki mentaðum manni, tíansheldur einum fyrrverandi løgmanni og allarminst einum donskum fólkatingsmanni, búsitandi í Havn. Frammanundan hevur hann fingið sagt at >Havenes fri- hed« er eitt gandaorð, sum Hákun hevur brúkt. tá tað hev- ur passað honum. og at eg skal hava hongt meg í skjúrtufaldin á Tjóðveldisflokkinum í fiski- marksmálinum. Síðani fer hann at gráta hart yvir seinasta petti í tí, eg skriv- aði, soljóðandi: »Hetta gjørdi mixmaksari til ta brikslingarplátu tygum harri blaðstjóri spældu í næst- seinasta blaði tygara. tí eg ikki skal hava latið »støvid« av fyrrverandi blaðstjóranum liggja í friði í grøvini. Nei, hevur ein hoyrt makan til forlorið vrøvl! Ikki við ein- um einasta orði havi eg nevnt fyrrv. blaðstjóran. í ti eg havi skrivað. men tað er »Sudring- Um, ið fer í grøvina eftir »støvinum« reindyrkadar | sentimentalar farisæaralótur! Men slíkt »kryddari« skal helst í ein demogogiskan mix- maksara saman við ødrum kryddarii, tá tað ræður um at skjóta eftir manni, og ein onki hevur at skjóía við men sjálvur krógvar seg undir dul- nevni. Kortini ikki altíð so væl krógvaður. at føturnir — ikki stinga undan. Mær sigur orðið »tiansheld- ur«, hvør »Sudringur« er, men skal eg rættleiða hann í ti, at eg ikki eri »danskur« fólka- tingsmaður, = men føroyskur fóikatingsmaður. At orðið dan- skur = fólkatingsmaður hevði hóskað væl til hann sjálvan, um hann varð valdur sum fólka- tingsmadur við seinasta fólka- tnigsval, ivist eg ikki í, so her passar væl danska orðafellið: af hjertets overflødighed taler munden. Men mynstrið og siktid við tí. ið sagt verður? Ja, hjá mær er ongin ivi ein naiv, óbúgvin roynd í de- magogiskum mixmaksarii! Í triðja lagi: aflursvar og fyrispurningur tygara: Spell at tygum ikki hava umstóður. vilja ella evni til at seta tygum inn í tað, ið veru- liga liggur aftanfyri tað, tygum skriva um, ti mær tykir, at tyg- ara »heldur« í fiskimarksmåli- num eru politiskt rakstrarrop, og leysårstøl, ið ongin, heldur ikki tygum vita, hvat tey dækka. Ger mær tann beina at lesa nevndarálitið í logtings- máli nr. 6: val av nevnd í fiski- marksmálinum í løgtingstidindi fyri 1958, blaðsíðu 106. meirilutin J. Fr. Poul Jacob Olsen, Har er Øregaard. Trygve Samuelsen og Jens Chr. Olsen. Talan er um 12 fjordinga fiskimark, men vid hesum undantaki: tó skulu teir sum javnan og í longri tíð ha- va ríkið fiskivinnu undir For- oyum innan fyri hetta mark, hava rætt til at veiða inn til umleið 6 fjórðingar úr landi, við undantak av teimum okj- um, har bein linja er drigin, og markið sostatt sett yfrið. Hetta var uppskotið Kamp- mann kom við, og hetta upp- skot til fyribils sáttmála mill- um Danmark og Bretland mælti meirilutin til at góðtaka. Ein minniluti (Hákun huss) flytir fram: Djur- Aftaná at løgtingsmenn eftir áheitan frá Fólkaflokkinum og GI. Sjálvstýri vóru boðaðir til eykatingsetu til viðgerðar av sjómarksmálinum 6. juni 1958, samtykti Føroya Løgiting so- ljóðandi uppskot í sjómarks- málinum: Nú Ísland hevur samtykt at flyta fiskimark sitt út á 12 fjórðingar frá |. september 1958. hevur hesin veruleiki broyit forútsetningin undir sjó- marksmálinum so frá grundini at Føroyar mugu kenna seg leysan av sáttmálanum við Bret land av 24. juni 1901 sum broyttur í fyribilssáttmálanum av 22. apríl 1955. Landgrunnur Føroya er før- oysk ogn og samtykkir løg- tingið. at frá 1. september 1958 verður fiskimarkið um Føroyar sett 12 fjórðingar frá ytstu skerjum og oddum út frá beinum basislinjum, og allur trolfiskiskapur bannaður á øki- num innanfyri fiskimarkið. Hetta uppskot til samtyktar fekk 23 aikvødur. Samstundis: varð samtykt so- ljóðandi uppskot frá Hákuni Djurhuus o. fl. Føroya løgting = góðtekur onga endaliga avgerð viðvíkj- andi fiskimarkinum um Føroy- ar, sum ikki er samtykt á For- oya løgtingi. Hetta uppskot kvødur. Og gloymi nú ikki harri blaðstjóári, at tað var eftir ini- tiativi frá Fólkaflokkinum, at henda eykatingseta kom í lag. Men afiur til nevndarálitið dagf. 24. febr. har, sum víst er á, meiralutin, har til javnaðar- menn vóru við. mælir til at ta- ka við 6 fjórðinga fiskimarki, har setti minnilutin Håkun Djurhuus fram soljóðandi upp- skot: Í fyrstu syftu: fekk 19 at- I. Løgtingid steðgar viðgerð- ini av hesum máli til fiskivinnu feløgini hava fingið høvi til at siga sína hugsan um uppskotið, ið nú liggur fyri. Ja atkvøddu: Niels Holm Jacobsen, Knút Wang, Hákun Djurhuus, JOhan Simonsen, Vil helm Nielsen. Kjartan Mohr, | Fridrikur Hansen, Jógvan Høgnesen, Sigurd Joensen, Er- lendur Patursson, Hanus við! Høgadalså og Hemming Jes- | persen. Nei atkvøddu: Jákup | denskov og J. P. Davidsen. Atkvøddu ikki: Jens Chr. Olsen, J. H. Danbjørg, Såmal Petersen, Marius Johannesen, Trygvi Samuelsen, Leon Joen- sen, Andrias Djurhuus, Johan Poulsen, Hans Iversen, Dion Nolsøe, Kristian Djurhuus, P. M. Dam, Poul J. Olsen, Haldor Lin- |tad demogogiskt Hansen og J. Fr. Øregaard. Burturi: Poul Petersen. Saltfiska- og flakabtflutningurin 1972: Vaksin i virði við sløkum 50 milj. kr. frá árinum fyri Samlaði saltfiska- og fiskaut- flutningur Føroya í tíðarskeiði- num jan.—desember í fjør, var 35.223 tons fyri 201,6 milj. kr., móti 33.550 tonsum fyri 154,2 milj. kr. í 1971. Í desember mánaða í fjør vórðu veidd tilsamans 3.208 tons av saltfiski, mest varð veitt vid Grønland og New Foundland, 1.501 tons, meðan 1437 tons vórðu veidd við Ís- land. Meginparturin av salt- fiskinum varð uppskipaður í Føroyum, tilsamans 2.883 tons. Størsti saltfiskautflutningurin i desember månada i fjør var til Spania, 510 tons, meðan út- flutningurin til Grikkaland og | Italia var åvikavist 485 og 154 tons, til eitt samlad virdi uppå 6,9 milj. kr. 31. desember í fjør vóru 4.300 tons av saltfiski eftir á goymslu í Føroyum. Flakaút- flutningurin í desember var til- | samans 2.435 tons fyri 16,8 milj. kr. Av hesum landadu verksmidjutrolarar 640 tons, til eitt virði av 4,2 milj. kr. Sildin Samlaði sildaútflutningur For- ova í tíðarskeiðnum jan. de- Í aðru syftu: 2. Løgtingid heldur fast um, at Íslands útflytan av sínum fiskimarki á 12 fjórðingar frá 1. sepetember 1958 og undr- tøkan av hesari uiflytan av ødrum londum, hevur broytt forútsetningin undir sjómarks- málinum so frá grundini, at Føroyar kenna seg leysar av sáttmálanum við Bretland av 24. juni 1901 sum broyttur i fyribilssåttmåla av 22. apríl 1955. 3. Løgtingid visir aftur upp- skot frå Dønum og Bretum um 6 fjórðinga fiskimark og held- ur fast um samtyktirnar i løg- tingsmåli nr. 1/1958 (eykat.) i Fiskimarksspurningurin. Ja atkvøddu teir somu. Nei teir somu. Atkvøddu ikki teir somu, ið feldu uppskotið í fyrstu syftu. Meiralutauppskotið um 6 fjórðinga fiskimark soljóðandi: Lóguiingið = samtykkir fyri- liggjandi uppskot til fyribils sáttmála millum Danmark og Bretland um fiskimark undir Føroyum. Hetta vard samtykt av tykk- um javnadarmonnum og gðr- um. Kanna tygum harri blaðstjórt Fólkaflokksins stóðu út frá tí, ið her er ført fram og víst á, síggja tygum, at her er ikki tal- an um nakað støduskifti í fiski- marksmálinum hjá okkum sam- mett stóðuni, sum hon teknar seg í dag. Vilja hetta, gomlum tygum ikki síggja men halda áfram við brikslingarplátum, er mixmaksarí. Men eru tygum ikki førur fyrt at síggja tað, er tað. ið galið er, nakað, sum sjálvt gudarnir sigast at stríðast ímóti iil onga nyttu. Hvat verri er av hesum, kunnu menn trætast um, me sjálvur haldi eg, demagogiskt miksmaksari er verr, tí tað verður gjørt við beráddum huga. Vinarliga. Haåkurn Djurhuus. semebr í fjør, var 80.022 tunm- ur fyri 22,6 milj. kr. i desem- ber mánaða vórðu útfluttar til- samans 14.950 tunnur, til eitt virði av 4,1 milj. kr. Í tíðar- skeiðnum jan —juli í fjør, út- flutti Føroya Sildasøla tilsam- ans 27.350 tunnur til eitt virði av 7,6 milj. kr. Annars skipar Føroya Fiskasóla fyri ollum sildaútflutningi í løtuni. 31. desember í fjør vóru til- samans 23.630 tunnur av sild eftir á goymslu í Føroyum, har av tilsamans 20.560 tunnur ev saltsild vóru eftir á goymslu.